{"id":50879,"date":"2012-01-27T12:43:48","date_gmt":"2012-01-27T17:43:48","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=50879"},"modified":"2012-01-27T12:43:48","modified_gmt":"2012-01-27T17:43:48","slug":"o-prawach-autorskich-czyli-jaka-kare-zaplacilby-vivaldi-lukasz-warzecha","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=50879","title":{"rendered":"O prawach autorskich, czyli jak\u0105 kar\u0119 zap\u0142aci\u0142by Vivaldi – \u0141ukasz Warzecha<\/em>"},"content":{"rendered":"

Rados\u0142aw Sikorski zasugerowa\u0142 na Twitterze, \u017ceby w sprawie ACTA – umowy o zwalczaniu piractwa (nie tylko internetowego) – wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 stanowisko ZAIKS-u, czyli zwi\u0105zku, kt\u00f3ry ma w Polsce ustawowy monopol na pilnowanie op\u0142at zwi\u0105zanych z prawami autorskimi. Z sugestii nie skorzysta\u0142em, ze stanowiskiem si\u0119 nie zapozna\u0142em, bo z g\u00f3ry wiem, jakie mo\u017ce by\u0107. Je\u017celi kto\u015b chcia\u0142by komukolwiek wskaza\u0107 przyk\u0142ad skrajnej patologii, zwi\u0105zanej w\u0142a\u015bnie z prawami autorskimi, to powinien pokazywa\u0107 polski ZAIKS.<\/strong><\/p>\r\n

Jedna strona dzia\u0142ania tej struktury to \u015bci\u0105ganie kasy od ka\u017cdego, kto wykorzystuje czyje\u015b utwory do dzia\u0142alno\u015bci zarobkowej. Tyle \u017ce definicja \u201ewykorzystywania utwor\u00f3w do dzia\u0142alno\u015bci zarobkowej\u201d jest rozumiana tak szeroko, i\u017c obejmuje tak\u017ce radyjko, szemrz\u0105ce cicho w zak\u0142adzie fryzjerskim. Inspektorzy ZAIKS maj\u0105 prawo przyj\u015b\u0107 do takiego zak\u0142adu i na\u0142o\u017cy\u0107 kar\u0119. Dlaczego? Bo wychodzi si\u0119 z absurdalnego za\u0142o\u017cenia, \u017ce graj\u0105ca w tle muzyczka podnosi atrakcyjno\u015b\u0107 zak\u0142adu i gdyby nie ona, klient\u00f3w by\u0142oby mniej. W internecie kr\u0105\u017cy zdj\u0119cie wywieszki nad radiem w jednym z zak\u0142ad\u00f3w fryzjerskich, b\u0119d\u0105cej odpowiedzi\u0105 na ten bandycki proceder: \u201eProsimy klient\u00f3w o nies\u0142uchanie radia. Jest ono przeznaczone jedynie dla pracownik\u00f3w zak\u0142adu\u201d.<\/p>\r\n

Legendarne s\u0105 ju\u017c inspekcje ZAIKS, odwiedzaj\u0105ce studni\u00f3wki. Na razie chyba jeszcze nie s\u0105 zaczepiani taks\u00f3wkarze, ale to zapewne jedynie kwestia czasu. <\/strong>Je\u017celi za\u015b jaki\u015b artysta chcia\u0142by si\u0119 zrzec reprezentowania jego praw przez ZAIKS, b\u0119dzie mu bardzo trudno, cho\u0107 teoretycznie to mo\u017cliwe.<\/p>\r\n

Czy to jeszcze ochrona praw autorskich? Oczywi\u015bcie, mo\u017cna ich poj\u0119cie rozszerzy\u0107 do kompletnego absurdu – i wiele koncern\u00f3w na \u015bwiecie do tego zmierza, patentuj\u0105c najoczywistsze i najprostsze rozwi\u0105zania.<\/strong> Potem latami trwaj\u0105 procesy o naruszenie patent\u00f3w, w kt\u00f3rych stawk\u0105 s\u0105 setki milion\u00f3w albo miliardy dolar\u00f3w. Z w\u0142asno\u015bci\u0105 intelektualn\u0105 nie ma to oczywi\u015bcie nic wsp\u00f3lnego. To czysty biznes, obliczony na wyko\u0144czenie konkurent\u00f3w lub podreperowanie w\u0142asnego bud\u017cetu. Racj\u0119 maj\u0105 ci, kt\u00f3rzy wskazuj\u0105, \u017ce taki model ochrony praw autorskich hamuje innowacyjno\u015b\u0107.<\/p>\r\n

Kolejne pytanie, jakie pojawia si\u0119 przy okazji dyskusji o prawach autorskich, dotyczy cen. <\/strong>A te bywaj\u0105 kompletnie oderwane od rzeczywisto\u015bci i faktycznych koszt\u00f3w wytwarzania produkt\u00f3w. Najlepszym tego przyk\u0142adem jest oprogramowanie, zw\u0142aszcza to popularne, jak systemy operacyjne czy pakiety biurowe Microsoftu, gdzie korzy\u015bci skali sprawiaj\u0105, \u017ce koszt wyprodukowania jednej kopii jest minimalny. Tymczasem cena bywa kilkadziesi\u0105t lub kilkaset razy wy\u017csza. To samo zreszt\u0105 dotyczy muzyki, szczeg\u00f3lnie tej sprzedaj\u0105cej si\u0119 w dziesi\u0105tkach czy setkach tysi\u0119cy egzemplarzy. Polityka cenowa koncern\u00f3w informatycznych lub fonograficznych zawsze by\u0142a jednym z najpot\u0119\u017cniejszych motor\u00f3w, nap\u0119dzaj\u0105cych piractwo. Odpowiedzi\u0105 na nie, zamiast obni\u017cenia cen, by\u0142o domaganie si\u0119 coraz wi\u0119kszych restrykcji.<\/p>\r\n

Tak si\u0119 sk\u0142ada, \u017ce moje zainteresowania muzyczne obracaj\u0105 si\u0119 g\u0142\u00f3wnie wok\u00f3\u0142 baroku.<\/strong> Gdyby obowi\u0105zywa\u0142y wtedy dzisiejsze prawa autorskie, nie powsta\u0142aby prawdopodobnie ogromna liczba wspania\u0142ych dzie\u0142. Nie do\u015b\u0107 bowiem, \u017ce najbardziej znani kompozytorzy – jak Jan Sebastian Bach, Jerzy Fryderyk Haendel czy Antonio Vivaldi – wielokrotnie przerabiali w\u0142asne utwory, to jeszcze masowo si\u0119gali po kompozycje innych, \u017ceby aran\u017cowa\u0107 je i przerabia\u0107 na sw\u00f3j spos\u00f3b. Dzi\u015b zosta\u0142oby to uznane po prostu za plagiat, a winowajcy musieliby p\u0142aci\u0107 gigantyczne odszkodowania. Polityka wydawnicza by\u0142a tak\u017ce bardzo swobodna. Wydawcy przywozili nuty wydane w innym kraju, kopiowali i wydawali je we w\u0142asnym, z czego kompozytor nie dostawa\u0142 ani grosza. Gdyby nie ta praktyka, wiele utwor\u00f3w nie przetrwa\u0142oby do naszych czas\u00f3w.<\/strong><\/p>\r\n

I wreszcie, \u017ceby nie tworzy\u0107 wra\u017cenia, \u017ce \u0142atwo rozporz\u0105dzam cudzymi pieni\u0119dzmi: moje teksty pojawiaj\u0105 si\u0119 w wielu miejscach bezp\u0142atnie. Kilka portali ma blankietow\u0105 zgod\u0119 na ich powielanie, za co nie dostaj\u0119 ani z\u0142ot\u00f3wki. Mnie ACTA do niczego nie jest potrzebne.<\/strong><\/p>\r\n

\u0141ukasz Warzecha<\/em><\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Rados\u0142aw Sikorski zasugerowa\u0142 na Twitterze, \u017ceby w sprawie ACTA – umowy o zwalczaniu piractwa (nie tylko internetowego) – wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 stanowisko ZAIKS-u, czyli zwi\u0105zku, kt\u00f3ry ma w Polsce ustawowy monopol na pilnowanie op\u0142at zwi\u0105zanych z prawami autorskimi. Z sugestii nie skorzysta\u0142em, ze stanowiskiem si\u0119 nie zapozna\u0142em, bo z g\u00f3ry wiem, jakie mo\u017ce by\u0107. Je\u017celi […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[16,92],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/50879"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=50879"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/50879\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=50879"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=50879"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=50879"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}