{"id":50752,"date":"2012-01-25T21:07:45","date_gmt":"2012-01-26T02:07:45","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=50752"},"modified":"2012-01-25T17:45:09","modified_gmt":"2012-01-25T22:45:09","slug":"maski-i-oblicza-wspolczesnego-bluznierstwa-adam-tomasz-witczak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=50752","title":{"rendered":"Maski i oblicza wsp\u00f3\u0142czesnego blu\u017anierstwa – Adam Tomasz Witczak<\/em>"},"content":{"rendered":"

G\u0142o\u015bno by\u0142o w ostatnich miesi\u0105cach o protestach francuskich katolik\u00f3w przeciw pewnym widowiskom teatralnym, kt\u00f3re uznali za jawnie blu\u017aniercze, a do tego nieprzyzwoite. Najpierw chodzi\u0142o o sztuk\u0119 Romeo Castellucciego \u201eO twarzy. Wizerunek syna Boga\u201d, nast\u0119pnie o przedstawienie \u201eGolgota Picnic\u201d Rodrigo Garcii. W pierwszym spektaklu publiczno\u015b\u0107 mog\u0142a ogl\u0105da\u0107 m.in. ubli\u017canie Chrystusowi i obrzucanie odchodami Jego sporych rozmiar\u00f3w wizerunku, w drugiej – Jezusa jako perwersyjnego szale\u0144ca, otoczonego gromadk\u0105 b\u0142aznuj\u0105cych dziwak\u00f3w, zachowuj\u0105cych si\u0119 wulgarnie i dopuszczaj\u0105cych si\u0119 eksces\u00f3w seksualnych. W obu przypadkach tw\u00f3rcy t\u0142umaczyli, \u017ce w\u0142a\u015bciwie to ich intencj\u0105 nie by\u0142o blu\u017anierstwo czy atak na chrze\u015bcijan i ich religi\u0119.<\/p>\r\n

Garcia twierdzi, \u017ce jego dzie\u0142o wyros\u0142o z fascynacji Bibli\u0105, z w\u0142asnego sposobu jej odczytania. To dzie\u0142o jest niezwyk\u0142e, ze wzgl\u0119du na spok\u00f3j j\u0119zyka i przedstawiane obrazy. Ukazuje nie tylko anio\u0142y, niebo i niewyobra\u017caln\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107, ale r\u00f3wnie\u017c demony, tortury, \u015bmier\u0107 i zniszczenie<\/em> – tak uzasadnia\u0142 swoj\u0105 wizj\u0119 artystyczn\u0105. O sztuce Castellucciego na stronach Festiwalu Dialog przeczyta\u0107 mo\u017cemy z kolei: Jezus jako symbol, jako ikona, jako prowokacja do zastanowienia si\u0119 nad kondycj\u0105 ludzk\u0105. Na tle gigantycznego, renesansowego portretu Chrystusa Castellucci obna\u017ca wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 Golgot\u0119 staro\u015bci. Syn opiekuje si\u0119 zniedo\u0142\u0119\u017cnia\u0142ym ojcem. <\/em>(\u2026) Twarz Jezusa na ogromnym obrazie niemal o\u017cywa pod ci\u0119\u017carem og\u0142uszaj\u0105cych uderze\u0144 muzyki. Najnowszy spektakl Castellucciego nie opowiada jednak ani historii Jezusa, ani historii jego kultu. <\/em>(\u2026) Dla Castellucciego JEZUS to tylko i a\u017c imi\u0119; imi\u0119 tak mocno obecne w \u015bwiadomo\u015bci ludzkiej, \u017ce staje si\u0119 niemal niewidoczne. Jest obecne poza \u015bwiadomo\u015bci\u0105 i nauk\u0105; poza uczuciami i histori\u0105; jest obecne radykalnie i zasadniczo, niezale\u017cnie od czyjej\u015b woli.<\/em><\/p>\r\n

Zdrowy rozs\u0105dek podpowiada nam, \u017ce \u201eco\u015b jest nie tak\u201d z tymi wyja\u015bnieniami, zauwa\u017cmy jednak, \u017ce w obecnej epoce pomieszania i rozmycia poj\u0119\u0107 taka retoryka znajduje niema\u0142y pos\u0142uch. W skrajnych wypadkach mo\u017ce ona zwodzi\u0107 nawet niekt\u00f3rych katolik\u00f3w, w szczeg\u00f3lno\u015bci tych, kt\u00f3rzy pragn\u0105 za wszelk\u0105 cen\u0119 i\u015b\u0107 z \u201educhem czasu\u201d, za\u015b ich najwi\u0119kszym koszmarem jest ten, w kt\u00f3rym zostaj\u0105 uznani za zbyt konserwatywnych i zacofanych.<\/p>\r\n

Czym jest blu\u017anierstwo? Czy rzeczywi\u015bcie w obecnych czasach mamy do czynienia z jego ekspansj\u0105? Wiele os\u00f3b s\u0105dzi wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie, \u017ce blu\u017anierstwem jest co najwy\u017cej otwarte, \u015bwiadome i wyra\u017cone wprost zniewa\u017cenie Boga Ojca (wzgl\u0119dnie Syna Bo\u017cego, Ducha \u015awi\u0119tego, Matki Boskiej) – a wi\u0119c przedstawienie ich jako byt\u00f3w czy postaci negatywnych, z\u0142ych, kt\u00f3re nale\u017cy odrzuci\u0107 i pot\u0119pi\u0107. Czym innym ma natomiast by\u0107 szeroko rozpowszechnione w filmach i literaturze \u201ewadzenie si\u0119 z Bogiem\u201d, \u201eukazywanie postaci Jezusa w nowym \u015bwietle\u201d, \u201ealternatywna interpretacja Biblii\u201d, \u201eredefiniowanie tradycyjnego nauczania\u201d itd. Na tym gruncie katolicy cz\u0119sto nie wykazuj\u0105 si\u0119 dostateczn\u0105 czujno\u015bci\u0105, albo te\u017c sami nie wiedz\u0105, co w\u0142a\u015bciwie jest nie w porz\u0105dku z kolejnymi dzie\u0142ami, w kt\u00f3rych Jezusowi czy Bogu Ojcu przypisuje si\u0119 coraz bardziej niezwyk\u0142e role. Problem komplikuje si\u0119 przede wszystkim dlatego, \u017ce bardzo wielu artyst\u00f3w (ale te\u017c i filozof\u00f3w czy teolog\u00f3w) maskuje swoje blu\u017anierstwa tym, \u017ce \u201eprzecie\u017c nie wyst\u0119puj\u0105 przeciw Bogu\u201d, \u017ce w rzeczy samej \u201edoceniaj\u0105 Jezusa\u201d, traktuj\u0105 go jako posta\u0107 pozytywn\u0105, a nawet wybitn\u0105 – tyle \u017ce postrzegaj\u0105 go inaczej ni\u017c Ko\u015bci\u00f3\u0142 Rzymski.<\/p>\r\n

W najwi\u0119kszej og\u00f3lno\u015bci mogliby\u015bmy rzec, \u017ce ju\u017c samo to jest (mniejszym lub wi\u0119kszym) blu\u017anierstwem – opisywanie os\u00f3b Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej w spos\u00f3b niezgodny z nauczaniem Ko\u015bcio\u0142a, w spos\u00f3b z nim sprzeczny. Zupe\u0142nie drugorz\u0119dne jest tu to, czy autor raczy\u0142 \u201edoceni\u0107\u201d posta\u0107 Chrystusa lub \u201euwielbi\u0107\u201d Boga. C\u00f3\u017c z tego, \u017ce doceni\u0142 Chrystusa, je\u015bli jest On dla niego jedynie \u201enajwi\u0119kszym z moralist\u00f3w, lecz wci\u0105\u017c tylko cz\u0142owiekiem\u201d, c\u00f3\u017c z tego, \u017ce chwali Boga np. za dzie\u0142o stworzenia, skoro jednocze\u015bnie przypisuje Mu np. \u201ebycie ca\u0142ym Wszech\u015bwiatem\u201d (panteizm) albo \u201ebycie \u015awiat\u0142em, kt\u00f3re na r\u00f3wnych prawach dope\u0142nia si\u0119 z Mrokiem w kosmicznym ta\u0144cu przeciwie\u0144stw\u201d (pogl\u0105d typowy dla niekt\u00f3rych quasi<\/em>-gnostyk\u00f3w).<\/p>\r\n

Warto zatem pokusi\u0107 si\u0119 o kr\u00f3tki przegl\u0105d mask i oblicz wsp\u00f3\u0142czesnego blu\u017anierstwa. Umy\u015blnie nie mam tu zamiaru pisa\u0107 o tych, kt\u00f3rzy wprost i otwarcie atakuj\u0105 chrze\u015bcija\u0144stwo, Ko\u015bci\u00f3\u0142, Boga i Syna Bo\u017cego (vide <\/em>teistyczni satani\u015bci). Interesuje mnie raczej m\u0119tny i niepewny obszar pogranicza.<\/p>\r\n

Jak wspomnieli\u015bmy wcze\u015bniej, cz\u0119stym zjawiskiem jest we wsp\u00f3\u0142czesnej sztuce (a tak\u017ce w filozofii i teologii) przedstawianie Jezusa Chrystusa jako postaci wybitnej, godnej na\u015bladowania, wyj\u0105tkowej – ale b\u0119d\u0105cej wy\u0142\u0105cznie cz\u0142owiekiem<\/strong>, \u017cydowskim rabinem sprzed 2 tysi\u0119cy lat, kt\u00f3ry podj\u0105\u0142 misj\u0119 przekszta\u0142cenia plemiennego judaizmu w uniwersalistyczn\u0105 religi\u0119 mi\u0142o\u015bci. Jezus staje si\u0119 po prostu jednym z wielu moralist\u00f3w, nauczycieli, mistrz\u00f3w duchowo\u015bci, kt\u00f3rego por\u00f3wna\u0107 mo\u017cna do Mahometa czy Buddy. W nieco zmienionej wersji tego pogl\u0105du Jezus istotnie jest g\u0142osem ze \u015bwiata nadprzyrodzonego, prorokiem natchnionym przez Boga (czy raczej przez \u201ebosko\u015b\u0107\u201d, \u201eAbsolut\u201d etc.), ale Mahomet czy Budda s\u0105 nimi r\u00f3wnie\u017c – a wszelkie r\u00f3\u017cnice pomi\u0119dzy ich naukami maj\u0105 drugorz\u0119dny, \u201eegzoteryczny\u201d charakter. Taka wizja jest popularna w new age, a tak\u017ce w tzw. tradycjonalizmie integralnym i perennializmie (R. Gu\u00c3\u00a9non, F. Schuon, H. Smith, M. Lings). Nie trzeba dodawa\u0107, \u017ce oczywi\u015bcie k\u0142\u00f3ci si\u0119 to z nauczaniem katolickim i stanowi radykalne umniejszenie roli Jezusa i rzeczywistego sensu Jego pos\u0142annictwa.<\/p>\r\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 naucza, \u017ce Syn Bo\u017cy by\u0142 do nas podobny we wszystkim pr\u00f3cz grzechu<\/strong>. Z tego te\u017c powodu negatywnie oceni\u0107 nale\u017cy te przedstawienia filmowe czy literackie Jezusa, w kt\u00f3rych ulega On r\u00f3\u017cnego rodzaju grzechom, w kt\u00f3rych si\u0119 im poddaje. Jezus jako furiat z napadami z\u0142o\u015bci, Jezus jako \u201ezwyk\u0142y cz\u0142owiek ze wszystkimi s\u0142abo\u015bciami\u201d, Jezus jako konkubent Marii Magdaleny czy homoseksualista – sztuka wsp\u00f3\u0142czesna, zar\u00f3wno popularna, jak i \u201eawangardowa\u201d, obfituje w takie motywy. Oczywi\u015bcie m\u00f3wi si\u0119 przy tym, \u017ce celem nie by\u0142 atak na t\u0119 posta\u0107, a wr\u0119cz przeciwnie: przybli\u017cenie Jezusa, pokazanie Jego \u201eludzkiego oblicza\u201d itd.<\/p>\r\n

Bardzo powa\u017cnym problemem jest powszechne dzi\u015b bawienie si\u0119 we w\u0142asne interpretowanie <\/strong>misji Chrystusa. Jezusa przestaje si\u0119 traktowa\u0107 jako Syna Bo\u017cego, kt\u00f3ry odkupi\u0142 grzechy ludzi \u015bmierci\u0105 m\u0119cze\u0144sk\u0105 na krzy\u017cu – a zaczyna si\u0119 my\u015ble\u0107 o nim jako o reprezentancie tych czy innych grup spo\u0142ecznych i dziwnych ideologii. Najcz\u0119\u015bciej s\u0105 to zreszt\u0105 \u015brodowiska i idee odleg\u0142e od nauczania katolickiego. Jezus staje si\u0119 wi\u0119c Murzynem, kt\u00f3ry umar\u0142 za wyzwolenie czarnych spod dominacji bia\u0142ych (pogl\u0105d niekt\u00f3rych murzy\u0144skich sekt religijnych). Mo\u017ce by\u0107 te\u017c aryjskim herosem, poni\u017conym przez ras\u0119 \u017cydowsk\u0105 z przyczyn rasowych (tak\u0105 \u201eteologi\u0119\u201d budowali niekt\u00f3rzy ideologowie hitleryzmu, nie przeszkadza\u0142o to narodowym socjalistom krzewi\u0107 pogl\u0105du o z\u0142owrogim Jezusie z Nazaretu – \u017bydzie, kt\u00f3rego \u201esemickie\u201d nauki skazi\u0142y pierwotnie czyste, indoeuropejskie poga\u0144stwo). Wyrazistym przyk\u0142adem jest te\u017c lewicowy nurt \u201eteologii wyzwolenia\u201d, w kt\u00f3rym Chrystus przedstawiany jest jako m\u0119czennik klasy robotniczo-ch\u0142opskiej, zbuntowany przeciw materialnemu wyzyskowi i nier\u00f3wno\u015bciom spo\u0142ecznym. Ba, dla prowokacji przedstawia si\u0119 Jezusa nawet jako homoseksualist\u0119, mesjasza ruchu LGBT, terroryzowanego przez heteroseksualn\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107.<\/p>\r\n

Powszechne jest r\u00f3wnie\u017c traktowanie Chrystusa bez nale\u017cytego szacunku<\/strong>. W tym przypadku niekoniecznie musimy mie\u0107 do czynienia z herezj\u0105 w sensie doktrynalnym – niew\u0105tpliwie jednak uw\u0142acza Bogu przedstawianie go w spos\u00f3b o\u015bmieszaj\u0105cy, niepowa\u017cny, \u017cartobliwy. Nie znaczy to oczywi\u015bcie, \u017ce chrze\u015bcija\u0144stwo walczy z poczuciem humoru – pami\u0119tajmy jednak, \u017ce dowcip nigdy nie przeniknie do pewnych g\u0142\u0119bszych obszar\u00f3w duchowo\u015bci. Majestat w aurze komediowej przestaje by\u0107 majestatem, zarazem autentyczne z\u0142o dzi\u0119ki przedstawieniu w spos\u00f3b \u017cartobliwy zawsze sprawia wra\u017cenie mniej gro\u017anego, ni\u017c jest w rzeczywisto\u015bci. Dzi\u015b natomiast Jezus pojawia si\u0119 na niezbyt m\u0105drych i niezbyt zabawnych obrazkach, kolportowanych w internecie, staje si\u0119 bohaterem \u017cart\u00f3w, kresk\u00f3wek (\u201eSouth Park\u201d), slogan\u00f3w reklamowych etc. Jego imi\u0119 traktowane jest niedbale, wykorzystywane \u201edla jaj\u201d, \u201edla zgrywy\u201d. Wymownym przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 tu liczba zespo\u0142\u00f3w rockowych, kt\u00f3re maj\u0105 w nazwie imi\u0119 Chrystusa: Teenage Jesus and the Jerks, Jesus and Mary Chain, Black Leather Jesus, Jesus and the Gurus, Jesus Chrysler Suicide, Jesus Lizard, Jesus is a Noise Commander. Niekoniecznie intencj\u0105 muzyk\u00f3w by\u0142o jawne, otwarte blu\u017anierstwo, wrogo\u015b\u0107 wobec chrze\u015bcija\u0144stwa – ale to \u017cadne pocieszenie. Zjawisko \u015bwiadczy bowiem o tym, \u017ce imi\u0119 Syna Bo\u017cego wyrywane jest z pierwotnego kontekstu, u\u017cywane bez potrzeby (drugie przykazanie!), zestawiane z czym\u015b banalnym, brzydkim czy g\u0142upim. To wymowny przyk\u0142ad post\u0119puj\u0105cego demonta\u017cu pewnych obowi\u0105zuj\u0105cych niegdy\u015b w naszej kulturze poj\u0119\u0107 i konwencji. To audycja ze \u015bwiata ruin.<\/p>\r\n

Niepokoj\u0105cym zjawiskiem jest tak\u017ce zbyt dowolne<\/strong> (by nie rzec: frywolne) pos\u0142ugiwanie si\u0119 postaci\u0105 Chrystusa czy Jego M\u0119k\u0105 w spos\u00f3b symboliczny, metaforyczny. Dla ka\u017cdego \u015bwiadomego katolika Jezus to konkretna posta\u0107, Jego ukrzy\u017cowanie, \u015bmier\u0107 i Zmartwychwstanie to konkretne wydarzenia, kt\u00f3re maj\u0105 okre\u015blony wymiar. Dopuszczamy, oczywi\u015bcie, budowanie w niekt\u00f3rych okoliczno\u015bciach analogii pomi\u0119dzy cierpieniem ludzi w r\u00f3\u017cnych miejscach i epokoach – a cierpieniem Chrystusa. Jest to jednak teren, na kt\u00f3rym \u0142atwo popa\u015b\u0107 w przesadn\u0105 egzaltacj\u0119, skupi\u0107 si\u0119 na zewn\u0119trznych podobie\u0144stwach – albo doj\u015b\u0107 do wyolbrzymienia pewnych spraw. Rozumiemy okre\u015blenie \u201eGolgota Wschodu\u201d, ale ju\u017c pojmowanie Polski jako \u201eChrystusa narod\u00f3w\u201d jest dyskusyjne. C\u00f3\u017c zatem pocz\u0105\u0107 z wizerunkiem ukrzy\u017cowanego skinheada, na kt\u00f3ry mo\u017cna natrafi\u0107 w subkulturowych pisemkach? Oto \u201em\u0119ka\u201d skinheada: zosta\u0142 \u201eukrzy\u017cowany\u201d przez nieprzychylne mu media i wrogie spo\u0142ecze\u0144stwo. Umie\u015b\u0107my go zatem na krucyfiksie w miejscu Jezusa – nie bacz\u0105c na to, \u017ce mniej lub bardziej uzasadnione pretensje \u201e\u0142ysog\u0142owych\u201d do \u015bwiata nijak nie przystaj\u0105 ani do rozmiar\u00f3w M\u0119ki Pa\u0144skiej, ani do jej sensu. A przecie\u017c \u201ecrucified skin\u201d to tylko jeden z tysi\u0119cy przyk\u0142ad\u00f3w. Mieli\u015bmy ju\u017c plakat reklamowy filmu \u201eSkandalista Larry Flynt\u201d, gdzie g\u0142\u00f3wny bohater, wydawca pisemek pornograficznych, zosta\u0142 przedstawiony jako swego rodzaju \u201eChrystus pornografii\u201d, ukrzy\u017cowany na kobiecym \u0142onie (odzianym w bielizn\u0119).<\/p>\r\n

Do Jezusa por\u00f3wnywany by\u0142 te\u017c (na ok\u0142adce \u201eNewsweeka\u201d) Janusz Palikot, bohaterami podobnych fotomonta\u017cy i uto\u017csamie\u0144 stawali si\u0119 te\u017c bojownicy ruch\u00f3w gejowskich, feministki czy popowa piosenkarka Ciccone (\u201eMadonna\u201d) itd. Znamienne, \u017ce najcz\u0119\u015bciej chodzi tu o osoby, kt\u00f3rych idea\u0142y s\u0105 zupe\u0142nie odleg\u0142e od katolickiej ortodoksji. Ob\u0142udnie pr\u00f3buje si\u0119 wi\u0119c t\u0142umaczy\u0107, \u017ce w istocie \u201eprawdziwy Jezus\u201d (\u201eJezus taki, jakim by\u0142\u201d), opowiedzia\u0142by si\u0119 po ich stronie. Argumentuje si\u0119 te\u017c, \u017ce krzy\u017c i posta\u0107 Jezusa to \u201euniwersalne symbole ka\u017cdego cierpienia\u201d, \u201emetafory wszelkich prze\u015bladowa\u0144\u201d, b\u0119d\u0105ce w\u0142asno\u015bci\u0105 ca\u0142ej ludzko\u015bci. Skrajnym i do\u015b\u0107 absurdalnym przyk\u0142adem takiego post\u0119powania jest wystawiana przez pod koniec roku 2011 jedno z radykalnych \u015brodowisk ekologicznych quasi<\/em>-sztuka \u201eDroga krzy\u017cowa karpia\u201d. Karp sta\u0142 si\u0119 tu figur\u0105 Chrystusa, a jego droga ze stawu na st\u00f3\u0142 wigilijny odmalowana zosta\u0142a jako ci\u0105g czternastu stacji dramatycznego i niezawinionego cierpienia. M\u0119ka wyj\u0105tkowego Boga-Cz\u0142owieka, maj\u0105ca wy\u017cszy (duchowy) wymiar, zostaje wi\u0119c zr\u00f3wnana z losami bezrozumnej ryby. Jest to groteskowe tak\u017ce z tego wzgl\u0119du, \u017ce proces spo\u017cywania jednych organizm\u00f3w \u017cywych przez inne to w naturze zjawisko najzupe\u0142niej naturalne, a wi\u0119c konsumpcja karpia przez ludzi jest mniej wi\u0119cej tak samo \u201eniemoralna\u201d, jak konsumpcja owad\u00f3w, mi\u0119czak\u00f3w i skorupiak\u00f3w przez tego\u017c karpia.<\/p>\r\n

Ten kr\u00f3tki przegl\u0105d pokazuje, \u017ce mniej lub bardziej powa\u017cnych blu\u017anierstw jest obecnie wi\u0119cej<\/strong>, ni\u017c mog\u0142oby si\u0119 wydawa\u0107 na pierwszy rzut oka. W niekt\u00f3rych przypadkach nale\u017cy bra\u0107 poprawk\u0119 na to, \u017ce tw\u00f3rcy naprawd\u0119 mogli mie\u0107 dobre intencje, a b\u0142\u0119dy s\u0105 wynikiem tego, \u017ce wyro\u015bli w \u015brodowisku zupe\u0142nie odleg\u0142ym od katolickiej ortodoksji, nasi\u0105kli z\u0142ymi wp\u0142ywami itd. Cz\u0119\u015bciej mamy jednak do czynienia z lud\u017ami, kt\u00f3rzy z premedytacj\u0105 podejmuj\u0105 polemik\u0119 z nauczaniem katolickim, posuwaj\u0105c si\u0119 przy tym do skrajno\u015bci i zupe\u0142nie zniekszta\u0142caj\u0105c rzeczywisty obraz Boga, sens Pisma \u015awi\u0119tego czy posta\u0107 Maryi. Wszystko badajcie, a co szlachetne – zachowujcie<\/em>, uczy \u015bw. Pawe\u0142. Pisze te\u017c jednak Unikajcie wszystkiego, co ma cho\u0107by poz\u00f3r z\u0142a<\/em> (1 Tes 5,22). W dzisiejszych czasach, kiedy wi\u0119kszo\u015b\u0107 muzyk\u00f3w, re\u017cyser\u00f3w, pisarzy, poet\u00f3w, filozof\u00f3w i uczonych nie jest katolikami (a raczej ateistami, agnostykami, deistami, \u201eale-katolikami\u201d, protestantami, buddystami lub konstruktorami w\u0142asnych, prywatnych religii) – nale\u017cy by\u0107 wyj\u0105tkowo czujnym. Przebieranie w tym, czego dostarcza wsp\u00f3\u0142czesna kultura, to niestety cz\u0119sto bardzo trudny slalom.<\/p>\r\n

Adam Tomasz Witczak<\/em><\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"G\u0142o\u015bno by\u0142o w ostatnich miesi\u0105cach o protestach francuskich katolik\u00f3w przeciw pewnym widowiskom teatralnym, kt\u00f3re uznali za jawnie blu\u017aniercze, a do tego nieprzyzwoite. Najpierw chodzi\u0142o o sztuk\u0119 Romeo Castellucciego \u201eO twarzy. Wizerunek syna Boga\u201d, nast\u0119pnie o przedstawienie \u201eGolgota Picnic\u201d Rodrigo Garcii. W pierwszym spektaklu publiczno\u015b\u0107 mog\u0142a ogl\u0105da\u0107 m.in. ubli\u017canie Chrystusowi i obrzucanie odchodami Jego sporych rozmiar\u00f3w […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[100,97],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/50752"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=50752"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/50752\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=50752"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=50752"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=50752"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}