{"id":50700,"date":"2012-01-25T09:40:39","date_gmt":"2012-01-25T14:40:39","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=50700"},"modified":"2012-01-25T09:40:39","modified_gmt":"2012-01-25T14:40:39","slug":"kto-zastawia-sieci-aleksander-scios","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=50700","title":{"rendered":"Kto zastawia sieci? – Aleksander \u015acios<\/em>"},"content":{"rendered":"

Nic mocniej nie dowodzi fasadowo\u015bci demokracji III RP ni\u017c histeria zwi\u0105zana z \u201ebitw\u0105 o ACTA\u201d. Wywo\u0142ana przez rz\u0105dowe media i silnie nag\u0142a\u015bniana \u201ekampania sprzeciwu\u201d wydaje si\u0119 mie\u0107 tyle\u017c wsp\u00f3lnego z walk\u0105 o wolno\u015b\u0107 s\u0142owa, ile rz\u0105d Donalda Tuska z wiarygodno\u015bci\u0105.<\/strong><\/p>\r\n

Nie spos\u00f3b ocenia\u0107 obecnego wrzenia inaczej, jak w kategoriach dzia\u0142a\u0144 propagandowych i os\u0142onowych, maj\u0105cych na celu ukrycie rzeczywistych zagro\u017ce\u0144 lub odwr\u00f3cenie od nich uwagi. Dla przysz\u0142o\u015bci polskiego internetu zagro\u017ceniem nie s\u0105 bowiem enigmatyczne zapisy porozumienia ACTA, a przyj\u0119te ju\u017c przez rz\u0105d lub planowane konkretne regulacje prawne.<\/p>\r\n

Gdy na pocz\u0105tku listopada 2011 roku w tek\u015bcie \u201eRZ\u0104D WPROWADZA CENZUR\u0118 INTERNETU\u201d zwraca\u0142em uwag\u0119, \u017ce za kilkana\u015bcie tygodni grupa rz\u0105dz\u0105ca uzyska ustawowe narz\u0119dzie cenzury Internetu, \u015bwiadomo\u015b\u0107 tego zagro\u017cenia podziela\u0142a zaledwie cz\u0119\u015b\u0107 u\u017cytkownik\u00f3w sieci, a spraw\u0119 zgodnie przemilcza\u0142y rz\u0105dowe przeka\u017aniki. Mo\u017cliwo\u015b\u0107 g\u0142\u0119bokiej ingerencji w tre\u015bci internetowe przewiduje bowiem rz\u0105dowy projekt ustawy o zmianie ustawy o \u015bwiadczeniu us\u0142ug drog\u0105 elektroniczn\u0105 oraz ustawy kodeks cywilny.<\/p>\r\n

Nowelizacja wprowadza dodatkowy rozdzia\u0142 3a w ustawie o \u015bwiadczeniu us\u0142ug drog\u0105 elektroniczn\u0105. Opisuje on \u201eprocedur\u0119 powiadomienia i blokowania dost\u0119pu do bezprawnych informacji<\/em>\u201d.\u00a0 Odt\u0105d ka\u017cdy, kto \u201eposiada informacj\u0119 o bezprawnych tre\u015bciach zamieszczonych w sieci Internet<\/em>\u201d b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 zwr\u00f3ci\u0107 si\u0119 do us\u0142ugodawcy internetowego z wnioskiem o zablokowanie takiej informacji. O tym, co podlega pod definicj\u0119 \u201einformacji bezprawnej<\/em>\u201d decyduje wnioskodawca, za\u015b us\u0142ugodawca mo\u017ce, cho\u0107 nie musi przychyli\u0107 si\u0119 do jego wniosku. Przepis skonstruowano w taki spos\u00f3b, by rol\u0119 cenzora spe\u0142nia\u0142 administrator portalu internetowego. Ten za\u015b zawsze mo\u017ce si\u0119 t\u0142umaczy\u0107, \u017ce zablokowa\u0142 informacj\u0119 poniewa\u017c uzyska\u0142 wiarygodn\u0105 wiadomo\u015b\u0107, \u017ce zawiera ona \u201etre\u015bci bezprawne\u201d. W\u0142\u0105czony do ustawy rozdzia\u0142 3a, jest w pe\u0142ni autorskim pomys\u0142em rz\u0105du Donalda Tuska. Przywo\u0142ana w uzasadnieniu nowelizacji unijna Dyrektywa 2000\/31\/WE nie zawiera bowiem procedury blokowania informacji, pozostawiaj\u0105c jej okre\u015blenie pa\u0144stwom cz\u0142onkowskim. Co istotne – w unijnych przepisach procedura blokowania dotyczy \u201einformacji, kt\u00f3re naruszaj\u0105 prawa lub przedmiot dzia\u0142alno\u015bci uprawnionego\u201d<\/em> i odnosi si\u0119 wy\u0142\u0105cznie do utwor\u00f3w chronionych prawem autorskim. Rz\u0105d Tuska w oparciu o te przepisy dokona\u0142 interpretacji rozszerzaj\u0105cej i wpisa\u0142 do ustawy procedur\u0119 umo\u017cliwiaj\u0105c\u0105 blokowanie wszystkich \u201ebezprawnych informacji\u201d – uzurpuj\u0105c sobie przy tym prawo decydowania co jest lub nie jest tak\u0105 informacj\u0105.<\/p>\r\n

Grupa rz\u0105dz\u0105ca nie potrzebuje zatem podpisywa\u0107 \u017cadnej \u201eumowy ACTA\u201d, by uzyska\u0107 identyczny efekt blokowania tre\u015bci internetowych pod pretekstem \u201eochrony praw autorskich\u201d. Ta nowela nie spotka\u0142a si\u0119 jednak z zainteresowaniem mainstreamu i \u201e\u015brodowisk pozarz\u0105dowych\u201d. Przeciwnie – wskazywany dzi\u015b przez w\u0142a\u015bcicieli Salonu24 jako uczestnik protestu pan Piotr Waglowski, opublikowa\u0142 w\u00f3wczas polemik\u0119 z moim tekstem, w kt\u00f3rej dowodzi\u0142, \u017ce w zamys\u0142ach rz\u0105du \u201enie chodzi o cenzur\u0119 internetu, a o procedur\u0119 notice and takedown<\/em>\u201d, o zabezpieczenie praw os\u00f3b pom\u00f3wionych, zniewa\u017conych i o ochron\u0119 praw autorskich. Zamieszczam link do tej polemiki i interesuj\u0105cych wypowiedzi pana Waglowskiego na moim blogu. Nale\u017ca\u0142oby zapyta\u0107: na czym polegaj\u0105 r\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy propozycjami\u00a0 rz\u0105dowymi, a\u00a0 tre\u015bci\u0105\u00a0 porozumienia ACTA, \u017ce wywo\u0142uj\u0105 dzi\u015b tak zdecydowan\u0105 reakcj\u0119? Z jednej strony mamy przecie\u017c do czynienia z realnym zagro\u017ceniem, uj\u0119tym ju\u017c w ramy istniej\u0105cej regulacji ustawowej, z drugiej z zapisami kt\u00f3re nie odnosz\u0105 si\u0119 do konkret\u00f3w i wymagaj\u0105\u00a0 dopiero przyj\u0119cia okre\u015blonych przepis\u00f3w. Je\u015bli obecnie wskazuje si\u0119, \u017ce po podpisaniu ACTA \u201eka\u017cdy w\u0142a\u015bciciel strony internetowej b\u0119dzie musia\u0142 kontrolowa\u0107 wszystko, co si\u0119 na niej dzieje<\/em>\u201d , \u017ce \u201einwigilacji podlega\u0107 b\u0119d\u0105 g\u0142\u00f3wnie linki, prowadz\u0105ce do tre\u015bci, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 \u0142ama\u0107 prawo w nowym wymiarze, czy zamieszczanie filmik\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0105 zawiera\u0107 w tle melodie „obarczon\u0105 prawem autorskim<\/em>” – czym r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 te zagro\u017cenia od proponowanych przez rz\u0105d zapis\u00f3w nowelizacji ustawy o \u015bwiadczeniu us\u0142ug drog\u0105 elektroniczn\u0105?\u00a0<\/p>\r\n

Warto mie\u0107 \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce \u015brodowiska w\u0142\u0105czone w obecny protest nie wykazywa\u0142y sprzeciwu, gdy dochodzi\u0142o do rzeczywistych zagro\u017ce\u0144 dla wolno\u015bci s\u0142owa a grupa rz\u0105dz\u0105ca d\u0105\u017cy\u0142a do coraz \u015bci\u015blejszej kontroli internaut\u00f3w.<\/p>\r\n

Nie przypominam sobie wyst\u0105pie\u0144 np. w listopadzie 2009 roku, gdy\u00a0 ABW przej\u0119\u0142a kontrol\u0119 nad NASK – najwa\u017cniejsz\u0105 instytucj\u0105 polskiego internetu, zajmuj\u0105c\u0105 si\u0119 m.in. przydzielaniem polskich domen i technologicznym zarz\u0105dzaniem polsk\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 sieci. To w\u00f3wczas minister nauki Barbara Kudrycka mianowa\u0142a na stanowisko dyrektora NASK czynnego pu\u0142kownika ABW Micha\u0142a Chrzanowskiego – by\u0142ego dyrektora Departamentu Bezpiecze\u0144stwa Teleinformatycznego i Informacji. Nie pami\u0119tam sprzeciw\u00f3w w czerwcu 2010 roku, gdy w MSWiA powsta\u0142a \u201egrupa robocza\u201d maj\u0105ca opracowa\u0107 zmiany do nowelizowanej ustawy o \u015bwiadczeniu us\u0142ug drog\u0105 elektroniczn\u0105. Przewidywa\u0142y one mo\u017cliwo\u015b\u0107 \u201ezdalnego i niejawnego przeszukania informatycznych no\u015bnik\u00f3w danych\u201d<\/em>. Dane te mia\u0142yby by\u0107 gromadzone przez pi\u0119\u0107 lat, a Policja b\u0105d\u017a ABWA mog\u0142yby dowolnie sprawdza\u0107 aktywno\u015b\u0107 poszczeg\u00f3lnych u\u017cytkownik\u00f3w sieci nawet bez formalnych podejrze\u0144 w stosunku do inwigilowanych os\u00f3b. Nikt te\u017c nie wiedzia\u0142by, kiedy i wobec kogo takie sprawdzanie si\u0119 odbywa.<\/p>\r\n

W tym samym czasie decyzj\u0105 Urz\u0119du Komunikacji Elektronicznej rozpocz\u0119to \u201espis powszechny\u201d wszystkich polskich\u00a0 internaut\u00f3w, w ramach kt\u00f3rego\u00a0 tzw. providerzy internetu zostali zobowi\u0105zani do przekazania danych swoich abonent\u00f3w.\u00a0 Cho\u0107 jako oficjaln\u0105 przyczyn\u0119 spisu wskazano \u201erozpocz\u0119cie procesu analiz lokalnych rynk\u00f3w us\u0142ug dost\u0119pu szerokopasmowego do Internetu<\/em>\u201d,\u00a0 nie ma \u017cadnej pewno\u015bci, \u017ce uzyskane t\u0105 drog\u0105 dane nie zostan\u0105 wykorzystane przez s\u0142u\u017cby podleg\u0142e rz\u0105dz\u0105cym i nie pos\u0142u\u017c\u0105 do inwigilacji u\u017cytkownik\u00f3w Sieci.<\/p>\r\n

Nie s\u0142yszeli\u015bmy te\u017c protestu wobec zapowiedzi Bronis\u0142awa Komorowskiego o \u201emonitoringu medi\u00f3w\u201d w pa\u017adzierniku 2010 roku . Wsp\u00f3lnie z Krajow\u0105 Rad\u0105 Radiofonii i Telewizji lokator Belwederu planowa\u0142 w\u00f3wczas obj\u0119cie sta\u0142ym monitoringiem materia\u0142\u00f3w dziennikarskiech, w celu poszukiwania w nich tego \u201eco budzi w\u0105tpliwo\u015bci<\/em>\u201d i tego \u201eco jest w\u0142a\u015bciwe<\/em>„. Pretekstem do podj\u0119cia tych dzia\u0142a\u0144 mia\u0142a by\u0107 \u201ech\u0119\u0107 przeciwdzia\u0142ania agresji w polityce<\/em>„. Troska mainstreamowych dziennikarzy dotyczy\u0142a jednak (niezbyt m\u0105drej) propozycji PiS-u monitorowania internetu pod k\u0105tem tekst\u00f3w nawo\u0142uj\u0105cych do pope\u0142nienia przest\u0119pstwa. Wprawdzie zg\u0142oszony tu\u017c po politycznym morderstwie w \u0141odzi projekt nie mia\u0142 nic wsp\u00f3lnego z ingerencj\u0105 w tre\u015bci publikacji internetowych, a tym bardziej z ich cenzur\u0105 – pan Igor Janke opublikowa\u0142 w\u00f3wczas \u017carliwy tekst, w kt\u00f3rym nawi\u0105zuj\u0105c do propozycji PiS-u straszy\u0142 nas gro\u017ab\u0105 cenzury internetu i nawo\u0142ywa\u0142 do \u201ebicia na alarm\u201d.<\/p>\r\n

G\u0142osu obro\u0144c\u00f3w wolno\u015bci zabrak\u0142o natomiast, gdy Bronis\u0142aw Komorowski jako pierwsz\u0105 inicjatyw\u0119 ustawodawcz\u0105 zg\u0142osi\u0142 nowelizacj\u0119 ustawy o stanie wojennym oraz o kompetencjach Naczelnego Dow\u00f3dcy Si\u0142 Zbrojnych, za\u015b Sejm uchwali\u0142 j\u0105 we wrze\u015bniu 2011 roku. Zawiera ona nieokre\u015blon\u0105 definicj\u0119 \u201ecyberprzestrzeni\u201d i przewiduje mo\u017cliwo\u015b\u0107 wprowadzenia stanu wojennego lub wyj\u0105tkowego na wypadek \u201edzia\u0142a\u0144 w cyberprzestrzeni, kt\u00f3re nie mo\u017ce by\u0107 usuni\u0119te poprzez u\u017cycie zwyk\u0142ych \u015brodk\u00f3w konstytucyjnych\u201d. <\/em>Gdy w czerwcu i wrze\u015bniu 2011 roku opisywa\u0142em skutki tej inicjatywy – niewielu odbiorc\u00f3w zdawa\u0142o si\u0119 podziela\u0107 obawy zwi\u0105zane z nowel\u0105.<\/p>\r\n

By\u0107 mo\u017ce dostrzegli je dopiero dzi\u015b, gdy szef BBN-u\u00a0 Stanis\u0142aw Koziej w odpowiedzi na \u201eataki\u201d w sprawie ACTA oznajmi\u0142: \u201eJe\u015bli ataki haker\u00f3w zak\u0142\u00f3c\u0105 \u017cycie publiczne i na masow\u0105 skal\u0119 nie b\u0119d\u0105 mog\u0142y dzia\u0142a\u0107 instytucje rz\u0105dowe, wtedy trzeba b\u0119dzie zastanowi\u0107 si\u0119 nad konieczno\u015bci\u0105 wprowadzenia stanu wyj\u0105tkowego<\/em>\u201d. Zapewni\u0142 przy tym, \u017ce \u015brodowisko Bronis\u0142awa Komorowskiego nadal \u201epracuje nad kwesti\u0105 bezpiecze\u0144stwa w cyberprzestrzeni\u201d<\/em> – czego efektem maj\u0105 by\u0107 kolejne propozycje prezydenckich \u201eekspert\u00f3w od bezpiecze\u0144stwa\u201d.<\/p>\r\n

W zwi\u0105zku z obecn\u0105 kampani\u0105, w pe\u0142ni kontrolowan\u0105 przez rz\u0105dowe przeka\u017aniki, pojawia si\u0119 pytanie: czy nie jest tak, \u017ce sztucznie wywo\u0142any szum medialny (zako\u0144czony by\u0107 mo\u017ce jak\u0105\u015b form\u0105 spektakularnego \u201ekompromisu\u201d) ma w istocie os\u0142ania\u0107 podj\u0119cie rozwi\u0105za\u0144 prawnych s\u0142u\u017c\u0105cych \u015bci\u015blejszej cenzurze sieci internetowej?<\/p>\r\n

Czy nie mamy do czynienia z sytuacj\u0105 podobn\u0105 do tej z pocz\u0105tk\u00f3w 2010 roku, gdy Donald Tusk organizowa\u0142 kontrolowan\u0105 \u201edebat\u0119\u201d\u00a0 z koncesjonowanymi internautami i obwieszczaj\u0105c ich zwyci\u0119stwo zapowiada\u0142 wycofanie rz\u0105du z zapis\u00f3w ustawy o grach, wprowadzaj\u0105cych tzw. Rejestr Stron i Us\u0142ug Niedozwolonych? Nie ucich\u0142y jeszcze echa owej \u201edebaty\u201d, gdy grupa rz\u0105dz\u0105ca zg\u0142osi\u0142a kolejne projekty w ramach \u201eochrony cyberprzestrzeni\u201d.\u00a0<\/p>\r\n

Czy – wreszcie – dostatecznym uzasadnieniem obecnej kampanii nie jest zapowied\u017a prezydenckiego szefa BBN-u\u00a0 o przed\u0142o\u017ceniu przez \u015brodowisko Bronis\u0142awa Komorowskiego \u201er\u00f3\u017cnych, praktycznych rozwi\u0105za\u0144 systemowych, organizacyjnych, czy te\u017c technicznych, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 uodparnia\u0107 system kierowania pa\u0144stwem na zagro\u017cenia w cyberprzestrzeni\u201d?<\/em><\/p>\r\n

Maj\u0105c na uwadze sk\u0142ad \u201egremi\u00f3w eksperckich\u201d pracuj\u0105cych nad tzw. strategicznym przegl\u0105dem bezpiecze\u0144stwa narodowego oraz dotychczasowy kierunek propozycji tego \u015brodowiska – mo\u017cemy by\u0107 pewni dw\u00f3ch rzeczy:\u00a0 os\u0142awione umowy ACTA w por\u00f3wnaniu z \u201erozwi\u0105zaniami systemowymi\u201d Komorowskiego b\u0119d\u0105 wygl\u0105da\u0142y niczym deklaracja wolno\u015bci, a ich wprowadzeniu b\u0119dzie towarzyszy\u0142o milczenie dzisiejszych uczestnik\u00f3w protestu.\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\r\n

Aleksander \u015acios<\/em><\/strong> <\/p>\r\n

Linki:<\/p>\r\n