{"id":50673,"date":"2012-01-24T22:04:10","date_gmt":"2012-01-25T03:04:10","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=50673"},"modified":"2012-01-24T22:04:10","modified_gmt":"2012-01-25T03:04:10","slug":"ukryte-dno-acta-piotr-pietak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=50673","title":{"rendered":"Ukryte dno ACTA – Piotr Pi\u0119tak<\/em>"},"content":{"rendered":"

ACTA, czyli Anti-Counterfeiting Trade Agreement<\/em>, ma dwa oblicza. Po pierwsze, ten akt prawny jest skierowany przeciwko pirackiej ekonomii Chin, kt\u00f3ra powoli podbija \u015bwiat; po drugie – to pr\u00f3ba ograniczenia piractwa internetowego, kt\u00f3re polega g\u0142\u00f3wnie na upowszechnianiu dopiero co wprowadzonych na rynek film\u00f3w. Jednak zapisy prawne, kt\u00f3re zawarte s\u0105 w ACTA, mog\u0105 ograniczy\u0107 wymian\u0119 my\u015bli i idei, co w konsekwencji mo\u017ce doprowadzi\u0107 do prawdziwej katastrofy ekonomicznej.<\/strong><\/p>\r\n

Pomys\u0142 mi\u0119dzynarodowego porozumienia w sprawie ochrony w\u0142asno\u015bci intelektualnej rozwijany by\u0142 od 2006 r. g\u0142\u00f3wnie przez – jest to fakt niezwykle istotny – Japoni\u0119 i USA. Poza stronami rz\u0105dowymi do konsultacji dopuszczone by\u0142y tylko komitety doradcze z\u0142o\u017cone z przedstawicieli du\u017cych korporacji ameryka\u0144skich, co od pocz\u0105tku wzbudzi\u0142o podejrzenia internaut\u00f3w, \u017ce ACTA ma w za\u0142o\u017ceniu ograniczy\u0107 wolno\u015b\u0107 wymiany my\u015bli i idei w internecie. Tajny tryb uchwalania prawa oraz sama tre\u015b\u0107 ACTA, kt\u00f3ra jednak przeciek\u0142a do opinii publicznej, doprowadzi\u0142y do gwa\u0142townego protestu prawnik\u00f3w ameryka\u0144skich zajmuj\u0105cych si\u0119 funkcjonowaniem internetu, kt\u00f3rzy wystosowali list do prezydenta Baracka Obamy z apelem o wstrzymanie prac nad ACTA. Nale\u017cy zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, \u017ce w\u015br\u00f3d sygnatariuszy listu znale\u017ali si\u0119 zwolennicy Demokrat\u00f3w i aktualnego prezydenta USA, m.in. prof. Lawrence Lessig, autor „Wolnej kultury”, wydanej w Polsce w 2005 r., czy Yochai Benkler, lewicowy propagator wolnej ekonomii, autor „Bogactwa sieci – jak produkcja spo\u0142eczna zmienia rynki i wolno\u015b\u0107”, wydanej w Polsce w 2008 roku. Podkre\u015blali oni fakt, \u017ce internet jest dobrem publicznym, w kt\u00f3rym prawo w\u0142asno\u015bci intelektualnej musi funkcjonowa\u0107 inaczej ni\u017c w czasach, kiedy „\u015bwiatowa paj\u0119czyna” jeszcze nie istnia\u0142a, oraz sprzeciwiali si\u0119 tajnemu uchwalaniu ACTA.<\/p>\r\n

1 pa\u017adziernika 2011 r. w Tokio umow\u0119 ACTA podpisa\u0142y: Kanada, Stany Zjednoczone, Australia, Japonia, Maroko, Nowa Zelandia, Singapur i Korea Po\u0142udniowa. Meksyk, Szwajcaria oraz Unia Europejska wstrzyma\u0142y si\u0119 ze z\u0142o\u017ceniem podpisu, ale wzi\u0119\u0142y udzia\u0142 w ceremonii oraz potwierdzi\u0142y swoje poparcie dla inicjatywy. Jednak zar\u00f3wno UE, jak i polski rz\u0105d pope\u0142ni\u0142y ra\u017c\u0105ce b\u0142\u0119dy w podpisywaniu ACTA. Po pierwsze, Rada UEpodj\u0119\u0142a decyzj\u0119 o podpisaniu uk\u0142adu w czasie polskiej prezydencji, pod przewodnictwem polskiego ministra Marka Sawickiego. Decyzja ta zapad\u0142a ponad miesi\u0105c temu. Nie odby\u0142a si\u0119 \u017cadna dyskusja, konsultacja spo\u0142eczna czy nawet publiczna dyskusja ekspert\u00f3w. Po drugie, decyzja o uk\u0142adzie zosta\u0142a og\u0142oszona na 40 stronie komunikatu prasowego, czyli w internetowym podziemiu, co by\u0142o kpin\u0105 ze spo\u0142eczno\u015bci internaut\u00f3w, kt\u00f3rzy w odpowiedzi na ten antydemokratyczny tryb wprowadzania prawa unieruchomili w Polsce wiele stronic rz\u0105dowych – co nie jest wcale trudne – a w poniedzia\u0142ek rano w\u0142amali si\u0119 na portal premiera RP. Okaza\u0142o si\u0119 to bardzo proste, poniewa\u017c panel administracyjny witryny www.premier.gov.pl chroni\u0142y tak oczywiste login i has\u0142o, jak admin\/admin1, co ka\u017cde 10-letnie dziecko zgaduje w kilka sekund.*

ACTA kontra Chiny<\/strong><\/p>\r\n

Ka\u017cdy klient bazar\u00f3w w Nowym Jorku, Warszawie czy Pary\u017cu, s\u0142ysz\u0105c s\u0142owa: „porozumienie przeciw obrotowi podr\u00f3bkami”, skojarzy je natychmiast z Chinami, w kt\u00f3rych masowo produkuje si\u0119 podr\u00f3bki r\u00f3\u017cnych towar\u00f3w. Po lekturze ca\u0142ego dokumentu ACTA (28 stron maszynopisu) mo\u017cna doj\u015b\u0107 do wniosku, \u017ce umowa ma by\u0107 broni\u0105 w walce z dominacj\u0105 ekonomiczn\u0105 Chin budowan\u0105 na podr\u00f3bkach i piratowaniu wszystkiego. Wszyscy internauci skupili si\u0119 naniedookre\u015blono\u015bci przepis\u00f3w chroni\u0105cych prawo w\u0142asno\u015bci intelektualnej, pod kt\u00f3re przy odrobinie z\u0142ej woli administracji mo\u017cna podci\u0105gn\u0105\u0107 wszystko, zapominaj\u0105c, \u017ce w Chinach od lat kwitnie piractwo informatyczne na niespotykan\u0105 gdzie indziej skal\u0119, produkuje si\u0119 tam towary z cenionym logo, np. koszulki Lacoste\u00b4a, i sprzedaje je si\u0119 jako orygina\u0142 za 1\/50 ceny itd. Ale to nie wszystko, poniewa\u017c Chiny umiej\u0105 w perfekcyjny spos\u00f3b zastosowa\u0107 w swojej ekonomii zasady organizacji gospodarczej propagowanej w\u0142a\u015bnie przez zwolennik\u00f3w praktycznego zniesienia w\u0142asno\u015bci intelektualnej; ta nowa organizacja ekonomii nazywana jest wikinomi\u0105 albo produkcj\u0105 partnersk\u0105.


Przewr\u00f3t w ekonomii<\/strong><\/p>\r\n

ACTA chce rozszerzy\u0107 i restrykcyjnie stosowa\u0107 prawo w\u0142asno\u015bci intelektualnej. Produkcja partnerska natomiast chce powa\u017cnie ograniczy\u0107, a nawet znie\u015b\u0107 prawo w\u0142asno\u015bci intelektualnej. Produkcja partnerska oparta jest na czterech filarach: otwarto\u015b\u0107, partnerstwo, wsp\u00f3lnota zasob\u00f3w, dzia\u0142anie na skal\u0119 globaln\u0105. Trzy pierwsze zasady s\u0105 sprzeczne z funkcjonowaniem firmy w klasycznym, XX-wiecznym otoczeniu gospodarczym. Jednak upowszechnienie internetu i zdumiewaj\u0105cy przyrost mocy obliczeniowej domowych komputer\u00f3w dokona\u0142 prawdziwej rewolucji „uczestnictwa”, ponad 1,5 miliarda internaut\u00f3w sta\u0142o si\u0119 z dnia na dzie\u0144 potencjalnymi producentami. Ekonomia konsumeryzmu zmieni\u0142a si\u0119 w ekonomi\u0119 produceryzmu partycypuj\u0105cego, poniewa\u017c internauci dysponuj\u0105 narz\u0119dziami – dostarczanymi im darmowo przez firmy, np. Apple – zmieniaj\u0105cymi ich w wytw\u00f3rc\u00f3w. Tempo zmian i ci\u0105gle ewoluuj\u0105ce oraz coraz bardziej wyrafinowane wymagania klient\u00f3w s\u0105 tak znaczne, \u017ce firmy chc\u0105ce zaspokoi\u0107 zewn\u0119trzne potrzeby nie mog\u0105 ju\u017c polega\u0107 wy\u0142\u0105cznie na w\u0142asnych zasobach i relacjach z wypr\u00f3bowanymi partnerami biznesowymi. Firmy musz\u0105 umie\u0107 nawi\u0105zywa\u0107 kontakty z internautami i nauczy\u0107 si\u0119 wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 z konkurentami, partnerami i klientami. Klienci pragn\u0105 przede wszystkim coraz szybszego wprowadzania innowacji i chc\u0105 uczestniczy\u0107 w kontroli jej upowszechnienia. Nie zgadzaj\u0105 si\u0119 na narzucanie przez firmy standard\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 niezgodne ze standardami domowych komputer\u00f3w. T\u0119 now\u0105 form\u0119 organizacji nazwano partnerstwem.<\/p>\r\n

Zasada partnerstwa jest stosowana na masow\u0105 skal\u0119 w mediach, rozrywce i kulturze oraz na rynku oprogramowania, jednak w ostatnich latach coraz cz\u0119\u015bciej stosuj\u0105 j\u0105 firmy produkuj\u0105ce dobra materialne, takie jak samochody, rowery, samoloty czy motocykle. Produkcja partnerska sprawdza si\u0119 przede wszystkim w dziedzinie d\u00f3br informacyjnych, poniewa\u017c dobra te \u0142atwo podzieli\u0107 na szereg podzespo\u0142\u00f3w (program\u00f3w), zwanych modu\u0142ami, kt\u00f3re nast\u0119pnie mo\u017cna z\u0142o\u017cy\u0107 w finalny produkt. Je\u017celi dobra materialne b\u0119dzie si\u0119 projektowa\u0107 tak, by sk\u0142ada\u0142y si\u0119 z wielu wymiennych cz\u0119\u015bci, kt\u00f3re z \u0142atwo\u015bci\u0105 mo\u017cna zamieni\u0107 bez szkody dla funkcjonowania ca\u0142ego produktu, to wtedy lu\u017ano powi\u0105zani ze sob\u0105 dostawcy mog\u0105 zaj\u0105\u0107 si\u0119 projektowaniem i produkcj\u0105 komponent\u00f3w, z kt\u00f3rych z\u0142o\u017cony jest produkt finalny. „Tak naprawd\u0119 Boeing 757 to pewna liczba podzespo\u0142\u00f3w lataj\u0105cych razem w zwartym szyku”, stwierdzi\u0142 Phil Condit, by\u0142y dyrektor fabryki Boeinga. W odniesieniu do nast\u0119pnej generacji samolot\u00f3w brzmi to jeszcze prawdziwiej, s\u0105 one bowiem budowane na zasadach przypominaj\u0105cych \u015brodowisko programist\u00f3w Linuxa. W przesz\u0142o\u015bci partnerzy i dostawcy dopiero w ko\u0144cowej fazie projektowania w\u0142\u0105czali si\u0119 w prace zespo\u0142u Boeinga opracowuj\u0105cego specyfikacje techniczne poszczeg\u00f3lnych komponent\u00f3w. Dzisiaj projektowanie komponent\u00f3w polega na przekazaniu tego zadania w\u0142a\u015bnie dostawcom, kt\u00f3rzy wykonuj\u0105 t\u0119 prac\u0119 znacznie efektywniej, gdy\u017c od pocz\u0105tku s\u0105 wci\u0105gani w tworzenie zespo\u0142u opracowuj\u0105cego nowy model boeinga, a ponadto o wiele lepiej znaj\u0105 funkcjonowanie swoich fabryk, ich zalety i mankamenty. Ten spos\u00f3b konstruowania samolotu przypomina sk\u0142adanie zabawki z klock\u00f3w lego. Nowy spos\u00f3b produkcji zak\u0142ada, \u017ce firma Boeing przekazuje dostawcom swoj\u0105 wiedz\u0119, a nawet tajemnice handlowe i niekt\u00f3re patenty.<\/p>\r\n

W takiej sytuacji powstaje zasadnicze pytanie: jak okre\u015bli\u0107 formalne granice firmy? Jak sprecyzowa\u0107, co powinno si\u0119 znajdowa\u0107 w wewn\u0119trznych strukturach firmy, a co – poza nimi? Co tak naprawd\u0119 jest jej najwarto\u015bciowszym aktywem? Z jednej strony nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce firmy musz\u0105 strzec swojej intelektualnej w\u0142asno\u015bci o zasadniczym znaczeniu, np. dla firmy Boeing jest ni\u0105 wiedza na temat budowy skrzyde\u0142 samolotu. Z drugiej strony, trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce firmy nie mog\u0105 dzisiaj efektywnie wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107, je\u015bli wszystko skrywaj\u0105 przed \u015bwiatem. Japo\u0144ska firma Mitsubishi wsp\u00f3\u0142pracuje ze swoim konkurentem – firm\u0105 Boeing, przy budowie samolot\u00f3w z tzw. materia\u0142\u00f3w kompozytowych, kt\u00f3re s\u0105 l\u017cejsze od aluminium, maj\u0105c nadziej\u0119, \u017ce dzi\u0119ki temu zdob\u0119dzie potrzebn\u0105 wiedz\u0119 do samodzielnego konstruowania skrzyde\u0142. Okazuje si\u0119, \u017ce najwi\u0119kszymi przeszkodami na drodze do efektywnej wsp\u00f3\u0142pracy nie s\u0105 problemy technologiczne, ale zagadnienia zwi\u0105zane z ochron\u0105 w\u0142asno\u015bci intelektualnej. Dlatego ACTA ma tak ogromne negatywne znaczenie dla wsp\u00f3\u0142czesnej ekonomii, poniewa\u017c w za\u0142o\u017ceniu uniemo\u017cliwia rozw\u00f3j produkcji partnerskiej opartej na ograniczeniu prawa w\u0142asno\u015bci intelektualnej. ACTA to prawdziwa ekonomiczna kontrrewolucja przeprowadzona w imieniu interes\u00f3w korporacji medialnych (g\u0142\u00f3wnie ameryka\u0144skich).

Made in China<\/strong><\/p>\r\n

Produkcja partnerska to umiej\u0119tno\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142pracy. Ta cecha jest paradygmatem kultury chi\u0144skiej i w\u0142a\u015bnie tam, po z\u0142agodzeniu przepis\u00f3w pod koniec XX wieku, prywatne firmy w kr\u00f3tkim czasie przej\u0119\u0142y pa\u0144stwowe zak\u0142ady produkuj\u0105ce motocykle i w ci\u0105gu kilku lat, stosuj\u0105c metody produkcji partnerskiej, osi\u0105gn\u0119\u0142y spektakularne sukcesy. W 1997 r. producenci z Chin sprzedali 10 mln motocykli, w 2001 r. – 11,5 mln, a w 2004 r. – 15 mln maszyn. W 2005 r. eksport motocykli wyni\u00f3s\u0142 7 mln sztuk (w por\u00f3wnaniu z mniej ni\u017c 500 tys. w 2000 r.). Chi\u0144skie fabryki produkuj\u0105 motocykle na rynki Indii, Pakistanu, Wietnamu i powoli wypieraj\u0105 z rynku azjatyckiego swych japo\u0144skich mistrz\u00f3w, Hond\u0119. Prawd\u0105 jest bowiem, \u017ce chi\u0144ski sukces zwi\u0105zany jest z imitacj\u0105 i podrabianiem wzorc\u00f3w japo\u0144skich z jednoczesnym wprowadzeniem do produkcji motocykli oryginalnych zasad produkcji partnerskiej. W przeciwie\u0144stwie bowiem do Japo\u0144czyk\u00f3w Chi\u0144czycy podkre\u015blaj\u0105 modu\u0142ow\u0105 architektur\u0119 motocykli, kt\u00f3ra pozwala licznym dostawcom na do\u0142\u0105czanie sk\u0142adowych podsystemu (np. systemu hamowania) do standardowych interfejs\u00f3w. W ten spos\u00f3b zaawansowane projekty przedstawiane s\u0105 w postaci og\u00f3lnych za\u0142o\u017ce\u0144, kt\u00f3re umo\u017cliwiaj\u0105 dostawcom wprowadzanie zmian w komponentach, bez r\u00f3wnoczesnego modyfikowania ca\u0142ej architektury. Specjali\u015bci nazwali ten samoorganizuj\u0105cy si\u0119 system projektowania i produkcji „zdecentralizowan\u0105 modularyzacj\u0105”. Jest rzecz\u0105 zdumiewaj\u0105c\u0105, \u017ce wbrew przewidywaniom, i\u017c taki zdecentralizowany system produkcji mo\u017ce prowadzi\u0107 do chaosu, skutkuje on coraz wy\u017cszym stopniem specjalizacji i wydajno\u015bci, co umo\u017cliwi\u0142o – w ci\u0105gu 5 lat – obni\u017cenie ceny motocykla z 700 do 200 dolar\u00f3w.

Piotr Pi\u0119tak<\/strong><\/strong><\/em><\/p>\r\n

Autor jest z zawodu informatykiem, w latach 2005-2007 pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 wiceministra spraw wewn\u0119trznych i administracji w rz\u0105dzie PiS.<\/p>\r\n

\r\n

KOMENTARZ BIBU\u0141Y<\/em><\/strong>: * Z automatycznym powtarzaniem pog\u0142osek, \u017ce: 1) w\u0142ama\u0144 dokonali zbuntowani i 'anonimowi’ hackerzy; i \u017ce 2) has\u0142a by\u0142y takie a nie inne – powinni\u015bmy by\u0107 bardzo ostro\u017cni, bo tak naprawd\u0119 dopiero po latach dowiemy si\u0119 kto taki sta\u0142 za tymi 'anonimowymi’ hackerami i jakie s\u0105 tak naprawd\u0119 przyczyny rozp\u0119tania ca\u0142ej akcji. <\/p>\r\n<\/blockquote>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"ACTA, czyli Anti-Counterfeiting Trade Agreement, ma dwa oblicza. Po pierwsze, ten akt prawny jest skierowany przeciwko pirackiej ekonomii Chin, kt\u00f3ra powoli podbija \u015bwiat; po drugie – to pr\u00f3ba ograniczenia piractwa internetowego, kt\u00f3re polega g\u0142\u00f3wnie na upowszechnianiu dopiero co wprowadzonych na rynek film\u00f3w. Jednak zapisy prawne, kt\u00f3re zawarte s\u0105 w ACTA, mog\u0105 ograniczy\u0107 wymian\u0119 my\u015bli i […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[16,62,155],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/50673"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=50673"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/50673\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=50673"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=50673"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=50673"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}