{"id":50127,"date":"2012-01-16T12:16:13","date_gmt":"2012-01-16T17:16:13","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=50127"},"modified":"2012-01-16T12:17:05","modified_gmt":"2012-01-16T17:17:05","slug":"zbigniew-nienacki-czyli-pan-zomochodzik-romuald-kalwa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=50127","title":{"rendered":"Zbigniew Nienacki, czyli Pan ORMOchodzik? &#8211; <em>Romuald Ka\u0142wa<\/em>"},"content":{"rendered":"<p><strong>Na detektywistycznych przygodach \u201ePana Samochodzika\u201d &#8211; muzealnika, historyka sztuki, a zarazem uczciwego i skromnego poszukiwacza skarb\u00f3w wychowa\u0142o si\u0119 kilka milion\u00f3w czytelnik\u00f3w. \u0141\u0105czny nak\u0142ad ksi\u0105\u017cek Nienackiego wyni\u00f3s\u0142 ponad 3,5 miliona egzemplarzy. Ksi\u0105\u017cki tego autora popularne s\u0105 do dzisiaj, a egzemplarze starych wyda\u0144 szybko znikaj\u0105 w antykwariatach.<\/strong><\/p>\r\n<p>Zbigniew Nowicki, bo takie jest prawdziwe nazwisko Nienackiego, w swoich ksi\u0105\u017ckach dla m\u0142odzie\u017cy uczy\u0142 przyja\u017ani, kole\u017ce\u0144stwa, wierno\u015bci, szacunku, skromno\u015bci. <strong>Od 1962 roku nale\u017ca\u0142 do PZPR, a od 1963 do ORMO.<\/strong> \u0179adna to sensacja. Mnie osobi\u015bcie zdziwi\u0142o, \u017ce do partii zapisa\u0142 si\u0119 tak p\u00f3\u017ano. Wielu ludzi nale\u017ca\u0142o do partii i by\u0142o uczciwymi lud\u017ami. Jednak\u017ce zapoznaj\u0105c si\u0119 z dok\u0142adn\u0105 biografi\u0105 pisarza mo\u017cna dozna\u0107 \u201eszoku\u201d. Dlaczego Nienacki dawa\u0142 systemowi wi\u0119cej ni\u017c ten od niego wymaga\u0142?<\/p>\r\n<p>Warto wymieni\u0107 kilka interesuj\u0105cych fakt\u00f3w z \u017cycia pisarza, kt\u00f3re znacznie r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od sylwetki stworzonego przez niego bohatera &#8211; alter ego samego Nienackiego.<\/p>\r\n<p>Zbigniew Nienacki do ko\u0144ca \u017cycia bardzo si\u0119 czego\u015b ba\u0142. Ze strachem tym \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 prawdziwe \u201esmaczki\u201d. Podobno mazurski pisarz Erwin Kruk nieraz s\u0142ysza\u0142 jak Nienacki przechwala\u0142 si\u0119, \u017ce razem z \u0142\u00f3dzkim szefem bezpieki Mieczys\u0142awem Moczarem utrwala\u0142 w\u0142adz\u0119 ludow\u0105. Pewnie dlatego w swoim domu nie rozstawa\u0142 si\u0119 z broni\u0105. W czasopi\u015bmie \u201eWarmia i Mazury\u201d w 1982 pisa\u0142:<\/p>\r\n<blockquote>\r\n<p>By\u0142a to walka z prawdziwym wrogiem i or\u0119\u017cna, i polityczna.<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n<p>M\u00f3wi\u0142 potem, \u017ce podziemie wyda\u0142o na niego wyrok \u015bmierci.<\/p>\r\n<p>Nienacki, u\u017cywaj\u0105c pseudonimu \u201eEwa Po\u0142aniecka\u201d w 1957 opublikowa\u0142 cykl reporta\u017cy w kt\u00f3rych popar\u0142 rozstrzelanie trzy dni przed amnesti\u0105 konspiracyjnego przyw\u00f3dc\u0119 Wojska Polskiego Stanis\u0142awa Sojczy\u0144skiego \u201eWarszyca\u201d.<\/p>\r\n<p>W \u015bwietle tych wydarze\u0144 a\u017c dziwi, \u017ce dopiero w 1984 roku zosta\u0142 zarejestrowany przez funkcjonariusza o nazwisku Czermych jako kontakt operacyjny \u201eEremita\u201d, \u017ar\u00f3d\u0142o Departamentu I SB &#8211; wywiadu cywilnego. Kontakt operacyjny to kto\u015b znacznie wa\u017cniejszy ni\u017c Tajny wsp\u00f3\u0142pracownik (TW). To jakby donosiciel w\u015br\u00f3d samych PZPR-owc\u00f3w. Wiadomo, \u017ce w wyniku dzia\u0142alno\u015bci Nienackiego SB zarejestrowa\u0142a pewne osoby i prawdopodobnie byli to ludzie na kt\u00f3rych m\u00f3g\u0142 donosi\u0107.<\/p>\r\n<p>Czy nie by\u0142 rejestrowany wcze\u015bniej, a ponowna rejestracja by\u0142a niczym \u201eodnowienie \u015blub\u00f3w\u201d w wieloletnim ma\u0142\u017ce\u0144stwie? Jakie by\u0142y jego wcze\u015bniejsze zwi\u0105zki ze s\u0142u\u017cbami (w \u015bwietle jego \u201eprzechwa\u0142ek\u201d o utrwalaniu w\u0142adzy ludowej) skoro pierwsz\u0105 powie\u015b\u0107 wyda\u0142 w odcinkach w tygodniku \u201ePrzyjaciel\u201d ju\u017c w 1947 roku, w 1948 roku rozpocz\u0105\u0142 studia w Pa\u0144stwowej Wy\u017cszej Szkole Filmowej w \u0141odzi, w 1949 roku otrzyma\u0142 stypendium i wyjecha\u0142 studiowa\u0107 scenopisarstwo w Wszechzwi\u0105zkowym Pa\u0144stwowym Instytucie Kinematografii w Moskwie. W 1950 roku miano wyrzucono go z niej za \u201eantystalinizm\u201d, a Nienacki, jak sam przyznawa\u0142, by\u0142 zagorza\u0142ym komunist\u0105 i nie m\u00f3g\u0142 si\u0119 zgodzi\u0107 na kult jednostki.<\/p>\r\n<p><strong>Popar\u0142 Stan Wojenny, nale\u017ca\u0142 do PRON. <\/strong>Nie jest to przest\u0119pstwo ani pow\u00f3d do chwa\u0142y, w porz\u0105dku, ale w latach 80-tych pisa\u0142 artyku\u0142y atakuj\u0105ce \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d drukowane w prasie lokalnej. Na zebraniach Zwi\u0105zku literat\u00f3w &#8211; jak m\u00f3wi Piotr Kardla z IPN &#8211; przechwala\u0142 si\u0119 swoim pistoletem. Co wi\u0119cej, pod koniec \u017cycia zacz\u0105\u0142 pisa\u0107 krytyczn\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 o \u201erz\u0105dach Solidarno\u015bci\u201d po 1989 roku, ale prace nad ni\u0105 przerwa\u0142a \u015bmier\u0107 pisarza (choroba serca).<\/p>\r\n<p>Ciesz\u0119 si\u0119, \u017ce Zbigniew Nienacki ze swoim bohaterem nie mia\u0142 zbyt wiele wsp\u00f3lnego. Mo\u017ce Pan Tomasz jest tym, kim Nienacki by\u0107 powinien?<\/p>\r\n<p><strong>Czy przesz\u0142o\u015b\u0107 ma znaczenie?<\/strong><\/p>\r\n<p>My\u015bl\u0119, \u017ce w dobie powszechnego zapisu informacji, szczeg\u00f3lnie Ci kt\u00f3rzy pragn\u0105 s\u0142awy i pami\u0119ci potomnych, powinni uczy\u0107 si\u0119 odpowiedzialno\u015bci. Musz\u0105 pami\u0119ta\u0107, \u017ce hultajstwa, kt\u00f3re robili podlegaj\u0105 ocenie i nie zostan\u0105 zapomniane&#8230; Czy Nienacki gdyby nie zas\u0142ugi dla komunistycznego pa\u0144stwa sta\u0142by si\u0119 czytanym do dzi\u015b pisarzem? Nie wiem. My\u015bl\u0119 jednak, \u017ce dzi\u0119ki swoim ksi\u0105\u017ckom pozostawi\u0142 po sobie wi\u0119cej dobra ni\u017c z\u0142a.<\/p>\r\n<p><strong><em>Romuald Ka\u0142wa<\/em><\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Na detektywistycznych przygodach \u201ePana Samochodzika\u201d &#8211; muzealnika, historyka sztuki, a zarazem uczciwego i skromnego poszukiwacza skarb\u00f3w wychowa\u0142o si\u0119 kilka milion\u00f3w czytelnik\u00f3w. \u0141\u0105czny nak\u0142ad ksi\u0105\u017cek Nienackiego wyni\u00f3s\u0142 ponad 3,5 miliona egzemplarzy. Ksi\u0105\u017cki tego autora popularne s\u0105 do dzisiaj, a egzemplarze starych wyda\u0144 szybko znikaj\u0105 w antykwariatach. Zbigniew Nowicki, bo takie jest prawdziwe nazwisko Nienackiego, w swoich [&hellip;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[81,20,36],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/50127"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=50127"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/50127\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=50127"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=50127"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=50127"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}