{"id":49859,"date":"2012-01-10T22:23:23","date_gmt":"2012-01-11T03:23:23","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=49859"},"modified":"2012-01-10T22:23:23","modified_gmt":"2012-01-11T03:23:23","slug":"rosja-na-swiatowych-rynkach-uzbrojenia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=49859","title":{"rendered":"Rosja na \u015bwiatowych rynkach uzbrojenia"},"content":{"rendered":"

Chiny i Indie wydaj\u0105 si\u0119 wyrasta\u0107 z zale\u017cno\u015bci od rosyjskiego kompleksu wojskowo-przemys\u0142owego. To zwiastuje k\u0142opoty dla Rosji, kt\u00f3ra ma du\u017cy problem w rozwini\u0119ciu eksportu opartego na czymkolwiek innym ni\u017c bro\u0144 czy energia.<\/strong><\/p>\r\n

W czasie zimnej wojny kompleks wojskowo-przemys\u0142owy Zwi\u0105zku Sowieckiego utrzymywa\u0142 ogromn\u0105 sowieck\u0105 machin\u0119 wojskow\u0105, kt\u00f3ra regularnie poch\u0142ania\u0142a 15-25 procent PKB. Dziwny i niespodziewany zwrot pod koniec zimnej wojny sprawi\u0142, \u017ce rosyjski handel broni\u0105 zacz\u0105\u0142 utrzymywa\u0107 si\u0119 sam dzi\u0119ki dozbrajaniu pary azjatyckich gigant\u00f3w: eksport broni do Chin i Indii okaza\u0142 si\u0119\u00a0dla Rosji bardzo\u00a0lukratywny i mia\u0142 nawet synergiczn\u0105 oraz konkurencyjn\u0105 jako\u015b\u0107. Ka\u017cdy z tych dw\u00f3ch kraj\u00f3w czu\u0142 niepok\u00f3j zwi\u0105zany ze wzajemnym wzrostem potencja\u0142u militarnego, co doprowadzi\u0142o do wy\u017cszych dochod\u00f3w dla Rosoboroneksport-u – rosyjskiego pa\u0144stwowego eksportera broni.\u00a0<\/p>\r\n

Po zako\u0144czeniu zimnej wojny handel ten oznacza\u0142 dobrodziejstwo dla rosyjskiego przemys\u0142u zbrojeniowego, pomagaj\u0105c zast\u0105pi\u0107 klient\u00f3w utraconych na Bliskim Wschodzie, w Europie Wschodniej i w samej armii rosyjskiej. Jednak na d\u0142u\u017csz\u0105 met\u0119 ta sytuacja prawie na pewno nie jest trwa\u0142a, gdy\u017c zar\u00f3wno Chiny jak i Indie wydaj\u0105 si\u0119 wyrasta\u0107 z zale\u017cno\u015bci od rosyjskiego kompleksu wojskowo-przemys\u0142owego. To zwiastuje k\u0142opoty dla Rosji, kt\u00f3ra ma du\u017cy problem w rozwini\u0119ciu eksportu opartego na czymkolwiek innym ni\u017c bro\u0144 czy energia.<\/p>\r\n

Indie<\/strong><\/p>\r\n

Niedawno Dymitr Gorenburg zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 na rozmiary handlu broni\u0105 pomi\u0119dzy Rosj\u0105 i Indiami. Umowy z Rosj\u0105 wysun\u0119\u0142y Indie na czo\u0142owe miejsce w\u015br\u00f3d importer\u00f3w uzbrojenia, a Rosj\u0119 na miejsce drugie (za Stanami Zjednoczonymi) w\u015br\u00f3d \u00a0jej eksporter\u00f3w.<\/p>\r\n

Najbardziej g\u0142o\u015bne projekty rosyjsko-indyjskie wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z transferem i odnowieniem by\u0142ego sowieckiego lotniskowca \u201eAdmira\u0142 Gorszkow\u201d, kt\u00f3rego uko\u0144czenie przewiduje si\u0119 na 2012 rok, i wydzier\u017cawieniem indyjskiej flocie podwodnego okr\u0119tu atomowego. Dodatkowo, znaczne transfery broni dla si\u0142 l\u0105dowych i powietrznych, nie wspominaj\u0105c najrozmaitszego wyposa\u017cenia dodatkowego, pomog\u0142y Rosji zaspokoi\u0107 a\u017c 82% ogromnego indyjskiego apetytu na import broni.<\/p>\r\n

Rosja i Indie s\u0105 r\u00f3wnie\u017c zaanga\u017cowane w kilka wa\u017cnych wsp\u00f3lnych projekt\u00f3w obronnych dotycz\u0105cych wa\u017cnego transferu technologii. Rzecz w szczeg\u00f3lno\u015bci dotyczy my\u015bliwca pi\u0105tej generacji PAK-FA i pocisku samosteruj\u0105cego dalekiego zasi\u0119gu BrahMos. W pierwszym przypadku Indie mog\u0105 r\u00f3wnie dobrze sko\u0144czy\u0107 jako producent i wyprzedzi\u0107 Rosj\u0119 pod wzgl\u0119dem ilo\u015bci przyj\u0119tych na uzbrojenie my\u015bliwc\u00f3w. Gorenburg argumentuje, \u017ce stosunki pomi\u0119dzy Rosj\u0105 i Indiami odchodz\u0105 od modelu producent-konsument na rzecz partnerstwa przy wsp\u00f3lnej produkcji.<\/p>\r\n

Chiny<\/strong><\/p>\r\n

Zwi\u0105zek Rosji z Chinami wart jest por\u00f3wnawczego spojrzenia. Handel broni\u0105 pomi\u0119dzy Chinami i Rosj\u0105 ur\u00f3s\u0142 spektakularnie po zako\u0144czeniu zimnej wojny, ale w czasie ostatnich 10 lat z wielu powod\u00f3w przesta\u0142 si\u0119 rozwija\u0107. Chocia\u017c Chiny nadal s\u0105 zale\u017cne od Rosji w szerokim spektrum technologii i sprz\u0119tu, Pekin skupi\u0142 si\u0119 tak\u017ce na rozwini\u0119ciu w\u0142asnego kompleksu wojskowo-przemys\u0142owego. I rzeczywi\u015bcie, chi\u0144ski import broni stanowi obecnie ju\u017c tylko 1\/6 importu z 2006 roku. Jest ma\u0142o prawdopodobne, \u017ce rosyjski eksport broni do Chin w przysz\u0142o\u015bci wzro\u015bnie. Sprz\u0119t chi\u0144skiej produkcji nadal jest daleki od idea\u0142u, ale Chiny wydaj\u0105 si\u0119 by\u0107 oddane idei rozwijania i pozyskiwania technologii konkurencyjnych dla najnowocze\u015bniejszych system\u00f3w zachodnich. Bez w\u0105tpienia zar\u00f3wno Rosja jak i Chiny zauwa\u017cy\u0142y r\u00f3wnie\u017c, \u017ce posiadanie bardzo d\u0142ugiej, wsp\u00f3lnej granicy mo\u017ce kiedy\u015b sta\u0107 si\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142em powa\u017cnych napi\u0119\u0107…<\/p>\r\n

Ameryka\u0144ski konkurent<\/strong><\/p>\r\n

Na szcz\u0119\u015bcie Indie i Rosja nie dziel\u0105 \u017cadnej granicy oraz nie istniej\u0105 mi\u0119dzy nimi powa\u017cne r\u00f3\u017cnice zda\u0144 w dziedzinie bezpiecze\u0144stwa. Indie poza tym powa\u017cniej podchodz\u0105 do zagadnienia przestrzegania praw dotycz\u0105cych w\u0142asno\u015bci intelektualnej – zw\u0142aszcza, je\u015bli chodzi o produkcj\u0119 broni. Niefortunnie dla Rosji, Hindusi wydaj\u0105 si\u0119 by\u0107 mocno zaanga\u017cowani w proces utworzenia nowego geopolitycznego zwi\u0105zku z USA, w kt\u00f3rym znakomicie funkcjonuj\u0105cy ameryka\u0144ski przemys\u0142 zbrojeniowy oferuje bardziej zaawansowan\u0105 technologi\u0119 ni\u017c rosyjska. Indie mog\u0105 oczywi\u015bcie pozosta\u0107 przyjacielem zar\u00f3wno dla Rosji jak i dla Stan\u00f3w Zjednoczonych, ale atrakcyjno\u015b\u0107 ameryka\u0144skiego uzbrojenia i technologii mo\u017ce ostatecznie os\u0142abi\u0107 i zast\u0105pi\u0107 wi\u0119zy \u0142\u0105cz\u0105ce Moskw\u0119 z New Delhi. Dla przyk\u0142adu hinduskie si\u0142y powietrzne i morskie prowadz\u0105 wsp\u00f3lne \u0107wiczenia z ameryka\u0144skimi odpowiednikami cz\u0119\u015bciej ni\u017c z Rosjanami. To pomo\u017ce rozwin\u0105\u0107 sie\u0107 powi\u0105za\u0144, kt\u00f3re mog\u0105 wspom\u00f3c transfer broni i technologii. Podobnie jak Chi\u0144czycy, Hindusi mog\u0105 nied\u0142ugo odczu\u0107 zapotrzebowanie na europejsk\u0105 technologi\u0119 wojskow\u0105, co mo\u017ce odpowiada\u0107 Unii Europejskiej, kt\u00f3ra nadal utrzymuje embargo na bro\u0144 przeciwko Chinom.<\/p>\r\n

Niepewne perspektywy<\/strong><\/p>\r\n

Nie jest dla Rosji \u0142atwym zadaniem znalezienie nowych kupc\u00f3w na bro\u0144, zdolnych do zast\u0105pienia Indii i Chin. Cze\u015b\u0107 wyposa\u017cenia wojskowego mo\u017ce zosta\u0107 nabyta a la carte<\/em>, ale sp\u00f3jny, sprawnie dzia\u0142aj\u0105cy system technologii wojskowej wymaga masy krytycznej sprz\u0119tu i d\u0142ugofalowego zwi\u0105zku pomi\u0119dzy importerem i eksporterem. Zar\u00f3wno Chiny jak i Indie kupowa\u0142y posowiecki sprz\u0119t poniewa\u017c dobrze pasowa\u0142 do ich starszych rozwi\u0105za\u0144 technologicznych i poniewa\u017c obustronny handel by\u0142 mo\u017cliwy dzi\u0119ki powsta\u0142ej wcze\u015bniej sieci handlowych, wojskowych i politycznych\u00a0powi\u0105za\u0144\u00a0mi\u0119dzy urz\u0119dnikami. W przypadku Chin nawet chi\u0144sko-sowiecki roz\u0142am nie zerwa\u0142 zwi\u0105zk\u00f3w pomi\u0119dzy produkcj\u0105 wojskow\u0105 obu kraj\u00f3w. Rosja osi\u0105gn\u0119\u0142a tylko ograniczone sukcesy w poszukiwaniu nowych klient\u00f3w, zawieraj\u0105c, dla przyk\u0142adu, umowy z Indonezj\u0105 i Wenezuel\u0105.<\/p>\r\n

Jednak\u017ce Moskwa b\u0119dzie mi\u0119\u0107 trudno\u015b\u0107 w rozwini\u0119ciu d\u0142ugofalowych relacji, kt\u00f3re zbudowa\u0142yby trwa\u0142\u0105 baz\u0119 klient\u00f3w. Rosja nie mo\u017ce ju\u017c liczy\u0107 na geopolityczn\u0105 wrogo\u015b\u0107 wobec Stan\u00f3w Zjednoczonych i Europy, kt\u00f3ra nap\u0119dza\u0142aby jej eksport; tylko ma\u0142a garstka kraj\u00f3w, na czele z Iranem i Wenezuel\u0105, decyduje si\u0119 kupowa\u0107 rosyjski sprz\u0119t ze wzgl\u0119du na napi\u0119cia ze Stanami Zjednoczonymi i UE. Co wi\u0119cej, wiele pa\u0144stw, kt\u00f3re w przesz\u0142o\u015bci zakupi\u0142y znaczn\u0105 ilo\u015b\u0107 sprz\u0119tu od Rosji, tak jak Libia i Irak, raczej nie powt\u00f3rz\u0105\u00a0ju\u017c\u00a0tego w przysz\u0142o\u015bci. Zamieszki w Syrii zagra\u017caj\u0105 stosunkom Rosji z jeszcze jednym klientem importuj\u0105cym bro\u0144.<\/p>\r\n

Rosyjski przemys\u0142 zbrojeniowy pozostaje najbardziej zaawansowanym i zorientowanym na eksport sektorem rosyjskiej gospodarki, a na handel z Chinami i Indiami przypada znaczna cze\u015b\u0107 jego ca\u0142o\u015bciowej produkcji. Je\u015bli wi\u0119c Chiny i Indie \u201eprzerosn\u0105\u201d rosyjski przemys\u0142 zbrojeniowy, to w przeci\u0105gu kolejnej dekady Rosja stanie w obliczu powa\u017cnego problemu, zw\u0142aszcza gdy nie wzrosn\u0105 znacznie zam\u00f3wienia wewn\u0119trzne. Rosja jest w sytuacji nie do pozazdroszczenia, w kt\u00f3rej musi\u00a0znale\u017a\u0107 nabywc\u00f3w, kt\u00f3rzy s\u0105\u00a0w stanie zast\u0105pi\u0107\u00a0dw\u00f3ch\u00a0najwi\u0119kszych na \u015bwiecie importer\u00f3w\u00a0broni.<\/p>\r\n

Dzi\u0119ki eksportowi energii Rosji nie grozi dzi\u015b \u017caden kryzys walutowy, ale zmniejszenie rosyjskiej produkcji w sektorze obronnym wywo\u0142a bezrobocie i ograniczy rozw\u00f3j powi\u0105zanych z wojskiem technologii. W zwi\u0105zku z tym za 10 lat Rosja b\u0119dzie ca\u0142kowicie uzale\u017cniona od eksportu surowc\u00f3w, a taki model ekonomiczny ma skrajnie negatywne spo\u0142eczne i polityczne skutki.

Dr Robert Farley <\/strong><\/em><\/p>\r\n

„World Politics Review\u201d, USA
Autor pracuje w Patterson School of Diplomacy and International Commerce na University of Kentucky.<\/p>\r\n

T\u0142umaczenie: Anna Motwicka-Kaczor<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Chiny i Indie wydaj\u0105 si\u0119 wyrasta\u0107 z zale\u017cno\u015bci od rosyjskiego kompleksu wojskowo-przemys\u0142owego. To zwiastuje k\u0142opoty dla Rosji, kt\u00f3ra ma du\u017cy problem w rozwini\u0119ciu eksportu opartego na czymkolwiek innym ni\u017c bro\u0144 czy energia. W czasie zimnej wojny kompleks wojskowo-przemys\u0142owy Zwi\u0105zku Sowieckiego utrzymywa\u0142 ogromn\u0105 sowieck\u0105 machin\u0119 wojskow\u0105, kt\u00f3ra regularnie poch\u0142ania\u0142a 15-25 procent PKB. Dziwny i niespodziewany zwrot […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[6],"tags":[84,141],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/49859"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=49859"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/49859\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=49859"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=49859"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=49859"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}