{"id":49828,"date":"2012-01-10T21:52:42","date_gmt":"2012-01-11T02:52:42","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=49828"},"modified":"2012-01-10T11:54:39","modified_gmt":"2012-01-10T16:54:39","slug":"monarchia-a-wojna-eryk-von-kuehnelt-leddihn","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=49828","title":{"rendered":"Monarchia a wojna – Eryk von Kuehnelt-Leddihn<\/em>"},"content":{"rendered":"

Historia nowo\u017cytna jest niczym wi\u0119cej jak tylko spisem og\u0142osze\u0144 o bankructwie. <\/em>
Miko\u0142aj G\u00f3mez D\u00e1vila<\/p>\r\n

I<\/h4>\r\n

\"\"Monarchia jest form\u0105 rz\u0105d\u00f3w niezbyt dobrze rozumian\u0105 w Ameryce P\u00f3\u0142nocnej. Wielu ludziom w tej cz\u0119\u015bci \u015bwiata jawi si\u0119 ona jako instytucja ca\u0142kowicie przestarza\u0142a, a nawet dziecinna. Nadal istniej\u0105ce monarchie mog\u0105 wprawdzie odgrywa\u0107 rol\u0119 symboliczn\u0105 b\u0105d\u017a nawet psychologiczn\u0105, lecz nie decyduj\u0105c\u0105 politycznie.<\/p>\r\n

Jako racjonalista i libera\u0142 (w znaczeniu \u015bwiatowym, nie ameryka\u0144skim), jestem tak\u017ce monarchist\u0105, kt\u00f3ry zdaje sobie spraw\u0119 z tego, \u017ce to monarchia \u201d\u201d w po\u0142\u0105czeniu z chrze\u015bcija\u0144stwem oraz antykiem \u201d\u201d by\u0142a odpowiedzialna za powstanie i rozkwit cywilizacji zachodniej, kt\u00f3ra przyjmuje z wolna charakter globalny. Jednak wsp\u00f3\u0142czesna \u015bwiadomo\u015b\u0107 jest raczej polityczna ni\u017c historyczna, przez co beznadziejnie ulega wp\u0142ywom ducha czas\u00f3w. Jak napisa\u0142 Goethe:<\/p>\r\n

\r\n

Komu trzy tysi\u0105ce lat nie m\u00f3wi\u0105 nic,<\/em>
niechaj w ciemno\u015bci niewiedzy \u017cyje z dnia na dzie\u0144.<\/em><\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

Taka osoba, karmiona intelektualnie przez telewizj\u0119 i gazety, by\u0142aby wielce zdziwiona, s\u0142ysz\u0105c s\u0142owa brytyjskiego premiera Disraeliego<\/a>1<\/sup>:<\/p>\r\n

\r\n

Rozwini\u0119ta cywilizacja sk\u0142ania si\u0119 ku prawdziwej monarchii. Monarchia jest w istocie form\u0105 rz\u0105d\u00f3w, kt\u00f3rej pe\u0142ny rozw\u00f3j wymaga wysokiego stopnia ucywilizowania.<\/em> (\u2026) Wykszta\u0142cony nar\u00f3d odsuwa si\u0119 od niedoskona\u0142ego wikariatu tego, co nazywamy rz\u0105dem przedstawicielskim<\/em><\/a>2<\/sup>.<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

Jakkolwiek by patrze\u0107, demokracja jest najstarsz\u0105 form\u0105 rz\u0105d\u00f3w, w kt\u00f3rej wi\u0119kszo\u015b\u0107 panuje nad mniejszo\u015bciami<\/a>3<\/sup>.<\/p>\r\n

Pojawi\u0142a si\u0119 ona ponownie w bardziej cywilizowanej formie w Atenach, lecz kiedy \u201d\u201d w prawdziwie politycznym procesie \u201d\u201d Sokrates wyg\u0142osi\u0142 pochwa\u0142\u0119 monarchii, zosta\u0142 skazany na \u015bmier\u0107<\/a>4<\/sup>. Pami\u0119tajmy te\u017c, jak s\u0142usznie stwierdzi\u0142 Madariaga, i\u017c nasza cywilizacja opiera si\u0119 na \u015bmierci dw\u00f3ch os\u00f3b: filozofa oraz Syna Bo\u017cego – obaj padli ofiar\u0105 woli ludu. Nic dziwnego zatem, \u017ce Platon, na\u015bladowca Sokratesa, i Arystoteles, ucze\u0144 Platona, byli zagorza\u0142ymi zwolennikami monarchii oraz \u017ce ten drugi, gdy demokracja powr\u00f3ci\u0142a do Aten, uda\u0142 si\u0119 na wygnanie, by nie podzieli\u0107 losu Sokratesa<\/a>5<\/sup>. Teza Platona, wed\u0142ug kt\u00f3rej demokracja naturalnie ewoluuje do tyranii, zosta\u0142a przyj\u0119ta tak\u017ce przez Polibiusza, kt\u00f3ry wierzy\u0142 w anakylosis<\/em> \u201d\u201d naturalny, cykliczny proces ewolucji od monarchii do arystokracji, od arystokracji do demokracji oraz od demokracji do tyranii. Rzeczywi\u015bcie, czytaj\u0105c Xi\u0119gi VIII-IX Republiki<\/em> Platona, otrzymujemy dok\u0142adny opis przej\u015bcia od Republiki Weimarskiej do narodowosocjalistycznej tyranii.<\/p>\r\n

Historycznie \u015bwiadomy obserwator zdaje sobie spraw\u0119, \u017ce nie tylko kraje, takie jak Wielka Brytania, Hiszpania i Niderlandy, kt\u00f3re s\u0105 dzi\u015b monarchiami, maj\u0105 za sob\u0105 okresy republika\u0144skie, ale tak\u017ce \u201d\u201d \u017ce Grecja i Mexyk, obecnie republiki, dwukrotnie ju\u017c by\u0142y monarchiami. Nadal jednak najbardziej u\u015bwiadamiaj\u0105cym przypadkiem pozostaje Rzym. Gdyby\u015bmy mieli okazj\u0119, posiadaj\u0105c obecn\u0105 wiedz\u0119 historyczn\u0105, spotka\u0107 obywatela rzymskiego w sze\u015b\u0107dziesi\u0105tym roku przed Chrystusem i powiedzie\u0107 mu, \u017ce jego kraj wkr\u00f3tce stanie si\u0119 monarchi\u0105, to z pewno\u015bci\u0105 zareagowa\u0142by \u017cywio\u0142owo, pot\u0119piaj\u0105c nas za ignorowanie rzymskiej tradycji i mentalno\u015bci. Monarchia? Powr\u00f3t do autorytaryzmu Tarkwiniusza Pysznego? Nie ma mowy! Mimo to jednak, zza horyzontu wy\u0142ania\u0142a si\u0119 ju\u017c posta\u0107 Cezara.<\/p>\r\n

Nast\u0119pnie, gdyby\u015bmy mieli szans\u0119 spotka\u0107 jednego z potomk\u00f3w owego rzymskiego obywatela w roku 260 po Chrystusie oraz opowiedzie\u0107 mu o oburzeniu jego przodka odno\u015bnie do naszej naiwno\u015bci i arogancji, z pewno\u015bci\u0105 wzruszy\u0142by ramionami. \u201eA teraz?\u201d \u201d\u201d mo\u017cemy zapyta\u0107. \u201eTeraz? Nadal jeste\u015bmy republik\u0105. Sp\u00f3jrzcie dooko\u0142a na znaki oznajmiaj\u0105ce SENATUS POPULUSQUE ROMANUS! Monarchia? Niczym po\u015br\u00f3d lud\u00f3w Orientu i barbarzy\u0144c\u00f3w? Nie ma mowy!\u201d. \u201eAle macie przecie\u017c Imperatora!\u201d. \u201eHa, ha! Imperator<\/em> oznacza genera\u0142a, a w republikach zawsze byli genera\u0142owie!\u201d. A mimo to, kilkana\u015bcie lat p\u00f3\u017aniej, Dioklecjan, Imperator Augustus<\/em>, zosta\u0142 ukoronowany z\u0142ot\u0105 koron\u0105 oraz za\u017c\u0105da\u0142 praktykowania proskynesis<\/em> \u201d\u201d ceremonia\u0142u padania na twarz przed jego osob\u0105. Wtedy nawet najg\u0142upsi Rzymianie zrozumieli, \u017ce republika umar\u0142a. Tacyt w gruncie rzeczy podejrzewa\u0142 to ju\u017c na d\u0142ugo przedtem.<\/p>\r\n

Nadal istniej\u0105 wybitni my\u015bliciele maj\u0105cy g\u0142\u0119boki szacunek do porz\u0105dku monarchicznego, umotywowany zar\u00f3wno racjonalnie, jak i sentymentalnie. Jednak nawet racjonalista musi bra\u0107 pod uwag\u0119 czynnik psychologiczny, inaczej przesta\u0142by by\u0107 realistycznym racjonalist\u0105. Prawd\u0119 m\u00f3wi\u0105c, wzmagaj\u0105ca si\u0119 demokratyzacja zachodniej cywilizacji sprzyja\u0142a my\u015bli monarchistycznej, z tym \u017ce jedynie uprawianej na wysokim poziomie. Nie zaskakuje zatem fakt, i\u017c Teodor Herzl, tw\u00f3rca syjonizmu, nazwa\u0142 monarchi\u0119 najlepsz\u0105 form\u0105 rz\u0105du, ale, jako \u017ce nie prze\u017cyli \u017cadni potomkowie Dawida, poinstruowa\u0142, by przy planowaniu pa\u0144stwa \u017cydowskiego studiowa\u0107 arystokratyczn\u0105 konstytucj\u0119 Wenecji, podczas gdy demokracji, jako najgorszego rodzaju rz\u0105d\u00f3w, nale\u017cy \u015bci\u015ble unika\u0107<\/a>6<\/sup>. Historia w spos\u00f3b dobitny zd\u0105\u017cy\u0142a nam ju\u017c pokaza\u0107, jak wiele mia\u0142 racji.<\/p>\r\n

To wprowadzenie jest konieczne, by zrozumie\u0107 zwi\u0105zek mi\u0119dzy monarchi\u0105 a wojn\u0105 oraz mi\u0119dzy monarchi\u0105 a sztuk\u0105 wojenn\u0105. Ograniczymy si\u0119 tu jednak do chrze\u015bcija\u0144skiej monarchii w obr\u0119bie naszej cywilizacji. Nie b\u0119dziemy omawia\u0107 jakiej\u015b abstrakcyjnej formy monokracji. (Miejmy na uwadze, \u017ce arche<\/em> to nie kratos<\/em>). Pami\u0119ta\u0107 musimy s\u0142owa Miko\u0142aja G\u00f3meza D\u00e1vili, kt\u00f3ry pisa\u0142, i\u017c bez chrze\u015bcija\u0144stwa i antyku jako t\u0142a Europejczycy byliby jedynie barbarzy\u0144cami o bladych twarzach<\/a>7<\/sup>. Nie powinni\u015bmy te\u017c zapomina\u0107, \u017ce wojna jest katastrof\u0105 \u201d\u201d jedn\u0105 z wielu konsekwencji naszych niedoskona\u0142o\u015bci, spowodowanych grzechem pierworodnym \u201d\u201d kt\u00f3rej nale\u017cy unika\u0107, nawet je\u015bli \u017co\u0142nierze cz\u0119sto odgrywaj\u0105 pozytywn\u0105 rol\u0119 w Nowym Testamencie. Chocia\u017c wielu naszych \u015bwi\u0119tych \u201d\u201d od Franciszka do Ignacego \u201d\u201d bra\u0142o udzia\u0142 w bitwach, wyeliminowanie lub przynajmniej ograniczenie wojny powinno by\u0107 jednym z naszych cel\u00f3w.<\/p>\r\n

II<\/h4>\r\n

Produktem pierwszego o\u015bwiecenia by\u0142a rewolucja francuska \u201d\u201d wielkie historyczne odrodzenie demokracji, sadystyczna orgia, w kt\u00f3rej \u201eBoski Markiz\u201d odegra\u0142 wiod\u0105c\u0105 rol\u0119 zar\u00f3wno intelektualnie, jak i personalnie<\/a>8<\/sup>. Nie miejsce tu na opisy okropie\u0144stw rewolucji, kt\u00f3re szerszej publice ujawniono dopiero w latach poprzedzaj\u0105cych jej dwusetn\u0105 rocznic\u0119 w 1989 roku<\/a>9<\/sup>. Lecz, aby wyja\u015bni\u0107, jak rewolucja wp\u0142yn\u0119\u0142a na wojny oraz sztuk\u0119 ich prowadzenia, konieczne jest uwypuklenie jej charakteru i roli w historii. Rewolucja francuska by\u0142a pr\u00f3b\u0105 wprowadzenia wolno\u015bci i r\u00f3wno\u015bci pod wsp\u00f3lnym mianownikiem \u201d\u201d dokonania czego\u015b, co, jak stwierdzi\u0142 Goethe, mogliby obieca\u0107 tylko szarlatani<\/a>10<\/sup>. R\u00f3wno\u015b\u0107, w istocie, mo\u017ce by\u0107 ustanowiona wy\u0142\u0105cznie drog\u0105 pewnego rodzaju zniewolenia tak, jak r\u00f3wni\u0119 \u017cywop\u0142otu mo\u017cna zachowa\u0107 jedynie poprzez regularne strzy\u017cenie. Z owej perwersyjnej rywalizacji pomi\u0119dzy wolno\u015bci\u0105 a r\u00f3wno\u015bci\u0105 to ta druga, naturalnie, wysz\u0142a zwyci\u0119sko.<\/p>\r\n

Robespierre, nim zosta\u0142 zawleczony na notre ch\u00c3\u00a8re m\u00c3\u00a8re la guillotine<\/em>, planowa\u0142 odzianie wszystkich Francuz\u00f3w i Francuzek w dwa rodzaje jednolitych uniform\u00f3w. Chcia\u0142 tak\u017ce zlikwidowa\u0107 wszystkie wie\u017ce ko\u015bcielne jako \u201eniedemokratyczne\u201d, by\u0142y bowiem wy\u017csze od pozosta\u0142ych budynk\u00f3w<\/a>11<\/sup>.<\/p>\r\n

Wraz z jej idea\u0142em r\u00f3wno\u015bci, przywr\u00f3cenie staro\u017cytnej demokracji by\u0142o blisko po\u0142\u0105czone z \u201enacjonalizmem\u201d, terminem, kt\u00f3ry dla wi\u0119kszo\u015bci Europejczyk\u00f3w oznacza\u0142 to, co Amerykanie mogliby nazwa\u0107 etnicyzmem (nie myli\u0107 z rasizmem, kt\u00f3ry nie jest poj\u0119ciem lingwistyczno-kulturowym, a biologicznym). Podstawowym bod\u017acem by\u0142o pragnienie jednakowo\u015bci \u201d\u201d bli\u017aniaczki r\u00f3wno\u015bci. (Cokolwiek jest jednakowe, jest tak\u017ce r\u00f3wne, chocia\u017c w drug\u0105 stron\u0119 niekoniecznie jest to prawd\u0105). Po roku 1789 r\u00f3\u017cnice sta\u0142y si\u0119 podejrzane i nale\u017ca\u0142o je odrzuci\u0107 oraz wykorzeni\u0107.<\/p>\r\n

Tradycyjna struktura naszej kultury by\u0142a w istocie wertykalna: B\u00f3g Ojciec w niebiosach, Ojciec \u015awi\u0119ty w Rzymie, kr\u00f3l jako ojciec ojczyzny, oraz ojciec jako kr\u00f3l rodziny. (W krajach reformacji to monarcha, nie papie\u017c, by\u0142 g\u0142ow\u0105 Ko\u015bcio\u0142a). Z ojcami zwi\u0105zane by\u0142y matki, od Regina Coeli<\/em> do kr\u00f3lowych i ni\u017cej \u201d\u201d do matek r\u00f3\u017cnych rod\u00f3w.<\/p>\r\n

W nast\u0119pstwie rewolucji nowy porz\u0105dek by\u0142 coraz bardziej sp\u0142aszczany, a\u017c sta\u0142 si\u0119 poziomy. Oczywi\u015bcie lud jako taki nie m\u00f3g\u0142 rz\u0105dzi\u0107; to raczej wi\u0119kszo\u015bci rz\u0105dzi\u0142y mniejszo\u015bciami, przeto wi\u0119c ogromnego znaczenia nabra\u0142y liczby<\/a>12<\/sup>. Nawet prawda sta\u0142a si\u0119 kwesti\u0105 decyzji wi\u0119kszo\u015bci, tote\u017c im liczniejsza wi\u0119kszo\u015b\u0107, tym \u201es\u0142uszniejsza\u201d racja. Idea\u0142em by\u0142a zgoda, aprobata wi\u0119kszo\u015bci \u201d\u201d w swej najwy\u017cszej formie obejmuj\u0105ca og\u00f3\u0142<\/a>13<\/sup>. Dostrzegamy zatem totalitarne korzenie demokracji, kt\u00f3ra d\u0105\u017cy do \u201eupolitycznienia\u201d ca\u0142ego narodu. Nawet dzieci, mimo i\u017c niemaj\u0105ce prawa g\u0142osu, s\u0105 edukowane w tym kierunku.<\/p>\r\n

Sta\u0142o si\u0119 oczywiste, \u017ce nowy porz\u0105dek nie m\u00f3g\u0142 tolerowa\u0107 maj\u0105tk\u00f3w ziemskich i wkr\u00f3tce podniesiono \u017c\u0105danie wyeliminowania r\u00f3\u017cnic spo\u0142ecznych wynikaj\u0105cych z bogactwa, dochod\u00f3w oraz urodzenia. W 1794 r. gniew ludu zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 przeciwko bogatym i wielu zgilotynowano tylko z powodu ich zamo\u017cno\u015bci. Rzecz jasna, nowy horyzontalizm sta\u0142 w opozycji do tradycji chrze\u015bcija\u0144skiej, kt\u00f3ra zdecydowanie nie opowiada si\u0119 za r\u00f3wno\u015bci\u0105<\/a>14<\/sup>.<\/p>\r\n

We francuskich podr\u0119cznikach czytamy: La terreur \u00c3\u00a9tait terrible, mais grande<\/em> (terror by\u0142 straszny, lecz wspania\u0142y), co, bior\u0105c pod uwag\u0119 bezkres ludzkiej g\u0142upoty, mo\u017ce sprawi\u0107, i\u017c pewnego dnia kto\u015b powie to samo nawet o niemieckim narodowym socjalizmie i rosyjskim socjalizmie mi\u0119dzynarodowym. Obecnie dominuje przekonanie, \u017ce ofiarami gilotyny w wi\u0119kszo\u015bci padli zdegenerowani arystokraci<\/a>15<\/sup> oraz \u017ce ostateczne korzy\u015bci rewolucji by\u0142y wi\u0119ksze ni\u017c zniszczenia i straty, jakich w jej wyniku dozna\u0142a Francja. Dopiero na kilka lat przed obchodami jej dwusetnej rocznicy w 1989 r. potok dobrze udokumentowanych xi\u0105\u017cek zdar\u0142 mask\u0119 z oblicza tego bezbo\u017cnego wydarzenia. Ju\u017c w 1986 r. francuski deputowany Bernard Antony wzywa\u0142 Parlament Europejski w Strasburgu, by nie celebrowa\u0107 roku 1789, gdy\u017c zrodzi\u0142 on narodowy i mi\u0119dzynarodowy socjalizm<\/a>16<\/sup>. Mniej wi\u0119cej w tym samym czasie ukaza\u0142y si\u0119 odkrycia Franciszka Fureta, Szymona Schamy oraz przede wszystkim Rajnolda Sechera, o kt\u00f3rego przera\u017caj\u0105cym opracowaniu profesor Jan Meyer pisa\u0142, \u017ce najgorszych i najbardziej obrzydliwych okrucie\u0144stw nie da\u0142o si\u0119 nawet wspomnie\u0107<\/a>17<\/sup>.<\/p>\r\n

Jak si\u0119 dowiadujemy, w owej sadystycznej orgii ci\u0119\u017carne kobiety \u015bciskane by\u0142y w prasach winiarskich i owocowych, matki z dzie\u0107mi pieczono powoli w piecach piekarskich, a kobiece genitalia wysadzano prochem strzelniczym. Nie b\u0119dziemy si\u0119 dalej rozwodzi\u0107 nad tymi niewypowiedzianymi horrorami i nie powinno nas zaskakiwa\u0107, \u017ce przywo\u0142any zosta\u0142 de Sade, albowiem jego pornograficzna literatura przepe\u0142niona jest d\u0142ugimi, filozoficznymi i antyreligijnymi fragmentami. Nies\u0142awa i okropie\u0144stwa rewolucji francuskiej by\u0142y tak niskiego sortu, i\u017c narodowi i mi\u0119dzynarodowi socjali\u015bci jawi\u0105 si\u0119 w por\u00f3wnaniu z ni\u0105 jako ludzie humanitarni<\/a>18<\/sup>. Obchody rocznicy rewolucji francuskiej w 1989 r. koncentrowa\u0142y si\u0119 jednostronnie na \u201eDeklaracji Praw Cz\u0142owieka\u201d (w cieniu gilotyny), natomiast o upadku Bastylii i jego wysoce nieprzyjemnych szczeg\u00f3\u0142ach nawet nie by\u0142o wzmianki<\/a>19<\/sup>.<\/p>\r\n

Wynalezienie gilotyny by\u0142o psychologicznym krokiem w \u201enowym kierunku\u201d: mechanizacji szybkiego mordowania. Jednak rewolucja francuska pozostawi\u0142a po sobie co\u015b znacznie gorszego ni\u017c gilotyna. Mia\u0142o to charakter permanentny i radykalnie zmieni\u0142o natur\u0119 wojny, przez co \u00f3w ludzki kataklizm sta\u0142 si\u0119 jeszcze bardziej rozleg\u0142y, jak i intensywny. By\u0142 to \u201d\u201d la lev\u00c3\u00a9e des masses<\/em> \u201d\u201d pob\u00f3r.<\/p>\r\n

III<\/h4>\r\n

W nowym horyzontalizmie piramida spo\u0142eczna zosta\u0142a odwr\u00f3cona, a znaczenie zacz\u0119\u0142a mie\u0107 ilo\u015b\u0107, a nie jako\u015b\u0107. Ka\u017cdy mia\u0142 teraz nie tylko takie same prawa \u201d\u201d prawdziwie mikroskopijny udzia\u0142 w podejmowaniu decyzji, skuteczny tylko, je\u015bli <\/em>stanowi cz\u0119\u015b\u0107 wi\u0119kszo\u015bci \u201d\u201d lecz tak\u017ce jednakowe obowi\u0105zki. W zamian za mo\u017cliwo\u015b\u0107 oddania g\u0142osu na przedstawiciela, na m\u0119\u017cczyzn na\u0142o\u017cono obowi\u0105zek obrony kraju (b\u0105d\u017a uczestnictwa w prowadzonych przeze\u0144 napa\u015bciach), co mog\u0142o oznacza\u0107 har\u00f3wk\u0119 w barakach, niewol\u0119, rany, okaleczenia czy nawet \u015bmier\u0107 \u201d\u201d w rzeczy samej nie by\u0142 to dobry uk\u0142ad. Poborowy \u201d\u201d wyrwany ze swej prywatno\u015bci \u201d\u201d niemal przesta\u0142 by\u0107 realn\u0105 osob\u0105 i sta\u0142 si\u0119 \u201ejednostk\u0105\u201d, co oznacza jedynie ostatni\u0105, niepodzieln\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 kolektywnej ca\u0142o\u015bci<\/a>20<\/sup>. Hipolit Taine opisa\u0142 rezultaty tego powrotu do fazy prymitywnych plemion nast\u0119puj\u0105cymi, d\u017awi\u0119cznymi s\u0142owami, kt\u00f3re zaczerpni\u0119to z jego Origines de la France contemporaine<\/em>:<\/p>\r\n

\r\n

W r\u0119kach ka\u017cdego doros\u0142ego umieszcza si\u0119 kart\u0119 do g\u0142osowania, natomiast ka\u017cdemu \u017co\u0142nierzowi nak\u0142ada si\u0119 plecak, a wraz z nim: zapowiedzi masakr i bankructwa dwudziestego wieku, wrogo\u015b\u0107 i nieufno\u015b\u0107, utrat\u0119 poszanowania dla godziwej pracy, perwersj\u0119 produktywnych odkry\u0107, kt\u00f3rej towarzyszy\u0142o udoskonalenie \u015brodk\u00f3w destrukcji, cofni\u0119cie si\u0119 ku ni\u017cszym i niezdrowym formom dawnych wojowniczych spo\u0142eczno\u015bci, ku egoistycznym i brutalnym instynktom, ku sentymentom, manierom oraz moralno\u015bci staro\u017cytnych miast i barbarzy\u0144skich plemion \u201d\u201d o czym zd\u0105\u017cyli\u015bmy si\u0119 przekona\u0107 a\u017c nadto<\/em><\/a>21<\/sup>.<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

Jedn\u0105 z natychmiastowych i najbardziej poni\u017caj\u0105cych konsekwencji powszechnej s\u0142u\u017cby wojskowej w czasie wojny by\u0142a \u201eindoktrynacja\u201d poborowych. W znacznej mierze byli to niewinni, a nawet wysoce niech\u0119tni cywile o ograniczonym entuzjazmie do walki i zabijania. J\u0119to zatem uczy\u0107 ich nienawidzi\u0107<\/em> wroga, zdegradowano do poziomu niegodziwc\u00f3w i odarto z wszelkich cn\u00f3t. Inaczej by\u0142o w wiekach poprzednich, kiedy \u017co\u0142nierze byli m\u0119\u017cczyznami uwielbiaj\u0105cymi walk\u0119 (zar\u00f3wno d\u017centelmenami, jak i \u0142otrami), kt\u00f3rzy oferowali swe us\u0142ugi ka\u017cdemu, kto dobrze p\u0142aci\u0142 oraz dobrze dowodzi\u0142. Xi\u0105\u017c\u0119 Eugeniusz Sabaudzki, zaproponowawszy bezskutecznie sw\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 Francji, sko\u0144czy\u0142 jako wspania\u0142y bohater wojenny pod sztandarem Habsburg\u00f3w. Podobnie by\u0142o w przypadku urodzonego w Liwonii barona o szkockich korzeniach, Gedeona Loudona (Laudona)<\/a>22<\/sup>, kt\u00f3rego ojciec pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 oficera w s\u0142u\u017cbie Szwecji. Loudon jednak\u017ce s\u0142u\u017cy\u0142 najpierw w armii rosyjskiej, po czym zaoferowa\u0142 swe do\u015bwiadczenie Fryderykowi II Pruskiemu. Odtr\u0105cony, do\u0142\u0105czy\u0142 do z\u0142o\u017conej w wi\u0119kszo\u015bci z Austriak\u00f3w armii \u015awi\u0119tego Cesarza Rzymskiego, pokonuj\u0105c Fryderyka w bitwie<\/a>23<\/sup>.<\/p>\r\n

Jeszcze w po\u0142owie XIX wieku zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u201erekrut\u00f3w\u201d by\u0142a miernie wykszta\u0142cona (przez pokolenia panowa\u0142 masowy analfabetyzm) i musia\u0142a s\u0142u\u017cy\u0107 w armii przez d\u0142ugi czas, cz\u0119sto trzy, niekiedy cztery lata. Ci, kt\u00f3rzy posiadali tytu\u0142 baka\u0142arza (w wieku od 18 do 19 lat), s\u0142u\u017cyli tylko rok, po czym otrzymywali stopie\u0144 oficera i przechodzili do rezerwy. Zamys\u0142 by\u0142 taki, by mie\u0107 po broni\u0105, jak i w rezerwie, wyszkolonych \u017co\u0142nierzy, wzywanych okresowo na manewry. Strata czasu by\u0142a znaczna dla wszystkich.<\/p>\r\n

Jednak, je\u015bli jedno mocarstwo zaadaptowa\u0142o ten system, inne kraje tego samego kontynentu, aby nie da\u0107 si\u0119 prze\u015bcign\u0105\u0107 pod wzgl\u0119dem liczebno\u015bci, zmuszone by\u0142y do podj\u0119cia identycznego kroku. A jako \u017ce europejskie monarchie bole\u015bnie do\u015bwiadczy\u0142y liczebnej przewagi francuskich armii w czasie wojen napoleo\u0144skich i, ju\u017c jako monarchie \u201ekonstytucyjne\u201d, ton\u0119\u0142y z wolna w demokratycznym kotle, one r\u00f3wnie\u017c by\u0142y teraz ofiarami zjawiska zwanego \u201emilitaryzmem\u201d, kt\u00f3re w rezultacie zrodzi\u0142o \u201ezbrojne hordy\u201d. Anglia, polegaj\u0105c na swej \u201esplendid isolation\u201d, by\u0142a wyj\u0105tkiem od zasady, natomiast Stany Zjednoczone \u201d\u201d politycznie b\u0119d\u0105ce ju\u017c ofiar\u0105 \u201eszko\u0142y francuskiej\u201d \u201d\u201d podczas wojny mi\u0119dzy stanami wciela\u0142y do wojska nie tylko w\u0142asnych obywateli, ale tak\u017ce obcokrajowc\u00f3w przebywaj\u0105cych wewn\u0105trz kraju. Chocia\u017c nie mieli oni prawa g\u0142osu, wolno im by\u0142o zarabia\u0107 pieni\u0105dze; tak wi\u0119c got\u00f3wka okupiona zosta\u0142a krwi\u0105. Ochotnicza s\u0142u\u017cba wojskowa natomiast to rzecz zupe\u0142nie inna. Na ni\u017cszym poziomie mo\u017ce opiera\u0107 si\u0119 na ch\u0119ci do walki<\/a>24<\/sup>, na wy\u017cszym \u201d\u201d na fascynacji wojskowym \u017cyciem<\/a>25<\/sup>, za\u015b na najwy\u017cszym \u201d\u201d na ch\u0119ci obrony kraju lub realizacji wznios\u0142ej idei<\/a>26<\/sup>. W xi\u0105\u017cce, z kt\u00f3rej cytowali\u015bmy Taine\u2019a, ameryka\u0144ski autor Hoffman Nickerson pisze:<\/p>\r\n

\r\n

W czasie ostatniego p\u00f3\u0142tora wieku cywilizacja odtworzy\u0142a zbrojne hordy. Pocz\u0105tkowo rzadko\u015b\u0107, z czasem sta\u0142y si\u0119 one akceptowanym i powszechnym narz\u0119dziem wszelkich wielkich zmaga\u0144 wojennych. To jednak nie wszystko. Dok\u0142adnie sto pi\u0119\u0107dziesi\u0105t lat temu, w 1789 \u201d\u201d kr\u00f3tko po tym, jak Stany Zjednoczone za pomoc\u0105 swej konstytucji federalnej uchroni\u0142y si\u0119 przed demokracj\u0105 \u201d\u201d wybuch\u0142a rewolucja francuska. Od tamtego momentu po dzi\u015b dzie\u0144 idee demokratyczne zdominowa\u0142y polityk\u0119 tak, jak umasowienie armii zdominowa\u0142o wojn\u0119. Teza niniejszej xi\u0105\u017cki g\u0142osi, i\u017c obie te rzeczy s\u0105 nierozdzielnie zwi\u0105zane ze sob\u0105 oraz ze zjawiskiem trzecim \u201d\u201d barbarzy\u0144stwem<\/em><\/a>27<\/sup>.<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

IV<\/h4>\r\n

Fakt, i\u017c monarchowie pokazywali si\u0119 w mundurach wojskowych oraz figurowali w spos\u00f3b wyra\u017any jako dow\u00f3dcy armii, tak\u017ce symbolizowa\u0142 dziewi\u0119tnastowieczny kompromis mi\u0119dzy monarchi\u0105 a demokracj\u0105. W kszta\u0142towaniu to\u017csamo\u015bci porz\u0105dek horyzontalny coraz bardziej przyjmowa\u0142 charakter \u201enarodowy\u201d, a powszechn\u0105 tendencj\u0105 sta\u0142o si\u0119 przesuni\u0119cie ku pa\u0144stwu jednolitemu etnicznie. Mieli\u015bmy zatem \u201epangermanizm\u201d, \u201epanitalianizm\u201d (ruch Risorgimento<\/em>), a nawet \u201epanslawizm\u201d, kt\u00f3re wykracza\u0142y poza \u201emniejsze\u201d granice etniczne<\/a>28<\/sup>. Rami\u0119 w rami\u0119 z t\u0105 ewolucj\u0105, w rejonach germa\u0144skich i s\u0142owia\u0144skich, widzimy rozkwit kolektywnych stowarzysze\u0144 gimnastycznych, kultywuj\u0105cych agresywny nacjonalizm oraz manifestuj\u0105cych w gigantycznych \u201ezsynchronizowanych\u201d spektaklach<\/a>29<\/sup>. \u00d3w trening fizyczny zak\u0142ada\u0142 r\u00f3wnie\u017c cel paramilitarny, maj\u0105cy zaimponowa\u0107 publice liczebno\u015bci\u0105<\/a>30<\/sup>. Niew\u0105tpliwie mamy tu do czynienia z jednym z psychologicznych korzeni narodowego socjalizmu. Komuni\u015bci tak\u017ce uwielbiali synchroniczne, ujednolicone masowe pokazy. Horyzontalizm wyrazi\u0142 si\u0119 wizualnie.<\/p>\r\n

Jest to cz\u0119\u015b\u0107 dziewi\u0119tnastowiecznej, wci\u0105\u017c zr\u00f3\u017cnicowanej transformacji. Nowy idea\u0142, jednolite etnicznie pa\u0144stwo, jest bardziej zgodne z militaryzmem oraz rozwojem instytucji parlamentarnych ni\u017c pa\u0144stwo etnicznie mieszane. Marek Twain pozostawi\u0142 nam na przyk\u0142ad sprawozdanie z \u017cycia parlamentarnego w Wiedniu<\/a>31<\/sup>, natomiast Jan Stuart Mill podkre\u015bla\u0142, \u017ce demokracja w pa\u0144stwie wieloj\u0119zykowym jest problematyczna<\/a>32<\/sup> \u201d\u201d nic dziwnego, skoro instytucje totalitarne wymagaj\u0105 j\u0119zykowej jednolito\u015bci. Sk\u0142ada si\u0119 na to r\u00f3wnie\u017c fakt, i\u017c etniczna wi\u0119kszo\u015b\u0107, poprzez swoj\u0105 parti\u0119 (lub partie), d\u0105\u017cy do demokratycznego, lecz nie liberalnego, panowania nad mniejszo\u015bciami.<\/p>\r\n

Wieloj\u0119zykowo\u015b\u0107 stwarza ogromne problemy zar\u00f3wno w parlamencie, jak i w armii. Dlatego te\u017c zaobserwowa\u0107 mo\u017cemy wrogo\u015b\u0107 rewolucji francuskiej wzgl\u0119dem pos\u0142ugiwania si\u0119 w Republice j\u0119zykami nie-francuskimi. Rozkwit demokracji i etnicznego nacjonalizmu przebiega\u0142 synchronicznie. W imi\u0119 demos<\/em> oba te horyzontalno-masowe ruchy po\u0142\u0105czy\u0142y si\u0119 bez trudu. Znamienne jest, \u017ce si\u0142ami zbrojnymi czerwonej \u201eNiemieckiej Republiki Demokratycznej\u201d by\u0142a poborowa i ideologicznie formowana Nationale Volksarmee \u201d\u201d<\/em> \u201eNarodowa Armia Ludowa\u201d \u201d\u201d w nazwie kt\u00f3rej termin \u201elud\u201d (people) wyst\u0119puje w dw\u00f3ch formach. Z kolei kiedy Karol de Gaulle, szlachcic i monarchista, zaproponowa\u0142 socjali\u015bcie Leonowi Blumowi, by przekszta\u0142ci\u0107 francusk\u0105 armi\u0119 w arm\u00c3\u00a9e de m\u00c3\u00a9tier<\/em> \u201d\u201d czysto zawodow\u0105 armi\u0119 sk\u0142adaj\u0105c\u0105 si\u0119 z ochotnik\u00f3w \u201d\u201d plan jego zosta\u0142 natychmiast odrzucony jako prawicowy i niedemokratyczny trik. Armia taka mog\u0142aby z \u0142atwo\u015bci\u0105 zosta\u0107 zmobilizowana przeciwko ludowi oraz zrodzi\u0107 esprit de corps<\/em>, co by\u0142oby ca\u0142kowicie \u201eniedemokratyczne\u201d.<\/p>\r\n

V<\/h4>\r\n

M\u00f3wili\u015bmy ju\u017c o indoktrynacji poborowych, kt\u00f3ra \u201d\u201d naturalnie \u201d\u201d w czasie wojny staje si\u0119 istotna. Wi\u0119kszym z\u0142em jest jednak fakt, i\u017c, jako \u017ce rekrut\u00f3w wciela si\u0119 spo\u015br\u00f3d og\u00f3\u0142u populacji, samo spo\u0142ecze\u0144stwo<\/em> r\u00f3wnie\u017c musi zosta\u0107 zindoktrynowane \u201d\u201d innymi s\u0142owy, nale\u017cy sprawi\u0107, aby kolektywnie znienawidzi\u0142o wroga. W tym celu wsp\u00f3\u0142czesne rz\u0105dy odwo\u0142uj\u0105 si\u0119 do wsparcia ze strony medi\u00f3w masowych, kt\u00f3re to nast\u0119pnie informuj\u0105 ludno\u015b\u0107, jak z\u0142y jest nieprzyjaciel (znikomo lub w og\u00f3le nie zwa\u017caj\u0105c na prawd\u0119). Uwypuklana jest nikczemno\u015b\u0107 i ni\u017cszo\u015b\u0107 wrogiej nacji oraz zbrodnie jej si\u0142 zbrojnych, kt\u00f3re sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 z tch\u00f3rzy i najgorszych typ\u00f3w, werbowanych spo\u015br\u00f3d szata\u0144skiego narodu.<\/p>\r\n

W czasie pierwszej wojny \u015bwiatowej zachodni alianci, jako bardziej demokratyczni, byli tak\u017ce zr\u0119czniejsi w aran\u017cowaniu zbiorowej nienawi\u015bci. Wykorzystuj\u0105c g\u0142upot\u0119 mas (wsz\u0119dzie!), mogli wydrukowa\u0107 prawie wszystko i nawet w najbardziej niepowa\u017cne relacje, jak np. o niemieckich \u017co\u0142nierzach odcinaj\u0105cych r\u0105czki belgijskim dzieciom, wierzono z \u0142atwo\u015bci\u0105.<\/p>\r\n

Ludwik Raemaekers, Holender w s\u0142u\u017cbie aliantom, sporz\u0105dza\u0142 niezwykle poruszaj\u0105ce akwaforty obrazuj\u0105ce okrucie\u0144stwa armii niemieckiej. Jedna z najgorszych ukazywa\u0142a nag\u0105 francusk\u0105 dziewczyn\u0119, ukrzy\u017cowan\u0105 i opluwan\u0105 przez nieogolonych niemieckich \u017co\u0142nierzy w okularach. \u0179adne materia\u0142y tego typu nigdy nie zosta\u0142y wyprodukowane przez pa\u0144stwa centralne<\/a>33<\/sup>.<\/p>\r\n

W pami\u0119tnej xi\u0105\u017cce Jerzy Bernanos opisa\u0142 idiotyzmy francuskiej propagandy wojennej tego okresu. Jak podaje, Francuzom wmawiano, \u017ce cia\u0142a niemieckich poleg\u0142ych cuchn\u0105 gorzej od francuskich oraz \u017ce Niemcy to \u015bmiechu warci tch\u00f3rze, kt\u00f3rzy nie odwa\u017c\u0105 si\u0119 zak\u0142\u00f3ci\u0107 francuskim poilus<\/em> przytulnego \u017cycia w okopach. By\u0142a to najgorszego rodzaju oszuka\u0144cza propaganda<\/a>34<\/sup>. (Podczas francuskich bunt\u00f3w w 1917 r. zdziesi\u0105tkowano ca\u0142e bataliony, tj. co dziesi\u0105ty m\u0119\u017cczyzna zosta\u0142 stracony. Widzimy zatem, i\u017c wojna wcale nie by\u0142a zabawna ani przytulna).<\/p>\r\n

Pierwsza wojna \u015bwiatowa \u201d\u201d a przynajmniej od roku 1917, kiedy upadek monarchii rosyjskiej uczyni\u0142 zbrojne przyst\u0105pienie Ameryki realnym politycznie \u201d\u201d nie by\u0142a oczywi\u015bcie wojn\u0105 gabinetow\u0105 mi\u0119dzy monarchami, ale ju\u017c tym, co Niemcy okre\u015blili mianem V\u00f6lkerringen \u201d\u201d<\/em> wojn\u0105 mi\u0119dzy narodami. Odt\u0105d by\u0142a to ideologiczna krucjata, by \u201euczyni\u0107 \u015bwiat bezpiecznym dla demokracji\u201d \u201d\u201d niczym pod koniec osiemnastego wieku, kiedy to Francja rzuci\u0142a ideologiczne wyzwanie Europie.<\/p>\r\n

Interesuj\u0105ce by\u0142o widzie\u0107, jak r\u00f3\u017cni\u0142y si\u0119 napi\u0119cia na obu frontach, wschodnim i zachodnim. Na wschodzie, do roku 1917, nadal by\u0142a to walka trzech cesarzy, dzi\u0119ki czemu dawny styl zachowa\u0142 si\u0119 i by\u0142 podtrzymywany na wy\u017cszym poziomie. Wci\u0105\u017c mieli\u015bmy do czynienia z wojn\u0105 d\u017centelmen\u00f3w<\/a>35<\/sup>, kt\u00f3ry to fakt dostrzegalny by\u0142 nie tylko na froncie, ale tak\u017ce w ojczyznach. W Rosji cz\u0119sto wypuszczano wzi\u0119tych do niewoli rzemie\u015blnik\u00f3w i kupc\u00f3w, kt\u00f3rzy, dop\u00f3ki w\u0142adzy nie przej\u0119li bolszewicy, zarabiali ca\u0142kiem nie\u017ale. \u201eWrogich cudzoziemc\u00f3w\u201d wi\u0119ziono w Wielkiej Brytanii, Francji, W\u0142oszech i Niemczech, ale nie w Austrii<\/a>36<\/sup>.<\/p>\r\n

VI<\/h4>\r\n

Wojna mi\u0119dzy ca\u0142ymi narodami, przeradzaj\u0105ca si\u0119 w ideologiczn\u0105 krucjat\u0119 \u201d\u201d gdzie s\u0142owo \u201ekrucjata\u201d ma niemal religijne implikacje \u201d\u201d z konieczno\u015bci zmierza\u0142a do nabycia cech totalnych i totalitarnych<\/a>37<\/sup>. Totalitary\u015bci mogli roznieci\u0107 zapa\u0142 swoich \u017co\u0142nierzy z wi\u0119ksz\u0105 \u0142atwo\u015bci\u0105, poniewa\u017c swe dzia\u0142ania oparli na wysoce autorytarnej strukturze. (To wyja\u015bnia te\u017c, dlaczego niemiecka armia walczy\u0142a dobrze w beznadziejnej, defensywnej akcji przez ponad dwa lata \u201d\u201d mi\u0119dzy 1942 a 1945).<\/p>\r\n

Zasiana przez demokracje propaganda nienawi\u015bci da\u0142a plon. \u0141\u0105cz\u0105c j\u0105 z uprzedzeniami rasowymi, Stany Zjednoczone podj\u0119\u0142y decyzj\u0119 o umieszczeniu ca\u0142ej znajduj\u0105cej si\u0119 na zachodnim wybrze\u017cu populacji pochodzenia japo\u0144skiego (zar\u00f3wno obywateli, jak i cudzoziemc\u00f3w) w obozach koncentracyjnych \u201d\u201d taktyka rozwini\u0119ta przez Brytyjczyk\u00f3w w czasie wojen burskich. W\u015br\u00f3d nich byli nawet obywatele ameryka\u0144scy, kt\u00f3rzy, maj\u0105c tylko jednego japo\u0144skiego przodka, wygl\u0105dali jak ludzie rasy bia\u0142ej i nie znali ani jednego s\u0142owa po japo\u0144sku<\/a>38<\/sup>.<\/p>\r\n

Podobnie by\u0142o w przypadku \u017co\u0142nierzy niemieckich po ostatecznej masowej kapitulacji w maju 1945. Nie traktowano ich jak typowych je\u0144c\u00f3w wojennych chronionych przez konwencj\u0119 hask\u0105, lecz jak RSW (\u201eRozbrojone Si\u0142y Wroga\u201d), obchodz\u0105c si\u0119 z nimi n\u0119dznie. Byli g\u0142odzeni, w skutek czego ponie\u015bli ogromne straty \u201d\u201d prawdopodobnie si\u0119gaj\u0105ce miliona os\u00f3b<\/a>39<\/sup>. Oburzenie wywo\u0142ane niemieckimi obozami koncentracyjnymi mia\u0142o jednak\u017ce niewielki wp\u0142yw na t\u0119 polityk\u0119,\u00a0gdy\u017c przewa\u017cnie nie dawano wiary doniesieniom o niemieckich okrucie\u0144stwach wojennych. Ludzie pami\u0119tali k\u0142amstwa, jakie szerzono o Niemcach podczas pierwszej wojny \u015bwiatowej<\/a>40<\/sup>.<\/p>\r\n

Wraz z wej\u015bciem w epok\u0119 zbrojnych hord, wojny z konieczno\u015bci przyj\u0119\u0142y nowe formy oraz inny charakter. Nie chodzi\u0142o ju\u017c jedynie o wymanewrowanie przeciwnika i wygranie bitew, ale \u201d\u201d skoro by\u0142a to wojna narod\u00f3w i ideologii \u201d\u201d o zabicie mo\u017cliwie najwi\u0119kszej liczby nieprzyjaci\u00f3\u0142, przez co dzia\u0142ania wojenne nabra\u0142y charakteru exterminacyjnego. W minionych wiekach najemnicy nale\u017celi do r\u00f3\u017cnych nacji i, gdy si\u0119 \u201ezaci\u0105gn\u0119li\u201d, mogli by\u0107 zatrudniani z r\u00f3\u017cnych powod\u00f3w i w r\u00f3\u017cnych celach, a nawet \u201eprzehandlowani\u201d innemu zleceniodawcy. Ten, kto sam si\u0119 sprzedaje, mo\u017ce tak\u017ce zosta\u0107 sprzedany komu\u015b innemu<\/a>41<\/sup>.<\/p>\r\n

Jako \u017ce wojny wyewoluowa\u0142y od zatarg\u00f3w mi\u0119dzy koronowanymi g\u0142owami do konflikt\u00f3w masowych, ca\u0142e narody sta\u0142y si\u0119 kolektywnie wrogami innych narod\u00f3w. Dlatego te\u017c wojny mog\u0142y by\u0107 wreszcie prowadzone przeciw cywilom \u201d\u201d nie tylko przeciw obl\u0119\u017conym miastom, ale ca\u0142ym populacjom m\u0119\u017cczyzn, kobiet i dzieci. A odk\u0105d technika da\u0142a nam lotnictwo, opr\u00f3cz \u015bcierania si\u0119 z \u017co\u0142nierzami przeciwnika na liniach frontu, mo\u017cliwe sta\u0142o si\u0119 tak\u017ce atakowanie wsi i miast na ty\u0142ach wroga.<\/p>\r\n

Francuzi, pionierzy awiacji, dali temu pocz\u0105tek w pierwszej wojnie \u015bwiatowej, bombarduj\u0105c procesj\u0119 Bo\u017cego Cia\u0142a w Karlsruhe i zabijaj\u0105c dzieci, a Niemcy, id\u0105c w ich \u015blady, zrzucili z zeppelin\u00f3w bomby na brytyjskie miasta oraz ostrzelali pociskami artyleryjskimi Pary\u017c z odleg\u0142o\u015bci 80 mil. Francuzi musieli gin\u0105\u0107, bez wzgl\u0119du na p\u0142e\u0107 i wiek. Uwa\u017cano, \u017ce to w porz\u0105dku \u201d\u201d tak nisko upad\u0142a Europa.<\/p>\r\n

Co ciekawe, to Trzecia Rzesza (chocia\u017c planowa\u0142a zbrojne agresje) pragn\u0119\u0142a wykluczenia militarnego u\u017cycia lotnictwa poza jasno zdefiniowanymi liniami frontu. W roku 1935 Niemcy, chc\u0105c paktu delegalizuj\u0105cego prowadzenie na ty\u0142ach przeciwnika agresji przeciw cywilom, z\u0142o\u017cyli stosown\u0105 propozycj\u0119 Wielkiej Brytanii, rz\u0105dzonej pod\u00f3wczas przez laburzyst\u00f3w. Oferta zosta\u0142a jednak odrzucona, poniewa\u017c wszelkie starania o zhumanizowanie wojen uczyni\u0142yby je bardziej akceptowalnymi, co by\u0142oby ciosem dla szlachetnej sprawy pacyfizmu. W\u0142a\u015bciwie wszyscy uznani autorzy brytyjscy s\u0105 przychylni tezie, i\u017c podczas drugiej wojny \u015bwiatowej to w\u0142a\u015bnie wojna powietrzna rozpocz\u0119\u0142a wojn\u0119 totaln\u0105 \u201d\u201d wojn\u0119 do ostatniej kropli krwi \u201d\u201d upragnion\u0105 i udoskonalon\u0105 przez demokracje, nie narodowych socjalist\u00f3w. Niemieckie ataki poza stref\u0105 dzia\u0142a\u0144 wojennych zawsze by\u0142y odwetami. Cz\u0119\u015b\u0107 brytyjskich autor\u00f3w przyzna\u0142a ten fakt jedynie z zawstydzeniem; inni \u201d\u201d z panem Churchillem na czele \u201d\u201d szczycili si\u0119 nim<\/a>42<\/sup>.<\/p>\r\n

Genera\u0142 J.F.C. Fuller stwierdzi\u0142, \u017ce \u201eto pan Churchill by\u0142 tym, kt\u00f3ry uruchomi\u0142 zapalnik wojny pe\u0142nej dewastacji i terroryzmu, jakich nie do\u015bwiadczono od czas\u00f3w inwazji Seld\u017cuk\u00f3w\u201d<\/a>43<\/sup>. Wojna si\u0119gn\u0119\u0142a dna wraz z destrukcj\u0105 Drezna \u201d\u201d niemieckiej Florencji \u201d\u201d strat\u0105 204 000 istnie\u0144<\/a>44<\/sup> oraz anihilacj\u0105 Hiroszimy i Nagasaki<\/a>45<\/sup>. Mimo i\u017c Japo\u0144czycy dwukrotnie w 1945 (w kwietniu poprzez Watykan oraz w lipcu via Moskwa) desperacko prosili o podanie im warunk\u00f3w podpisania rozejmu, w odpowiedzi otrzymali jedynie nies\u0142awne i idiotyczne has\u0142o: \u201ebezwarunkowa kapitulacja\u201d. (Podczas gdy nar\u00f3d ameryka\u0144ski nic o tym nie wiedzia\u0142, nie tylko tysi\u0105ce Japo\u0144czyk\u00f3w zgin\u0119\u0142y nadaremnie, ale tak\u017ce niezliczona liczba ameryka\u0144skich \u201eboys\u201d). Nienawi\u015b\u0107 wywo\u0142ana propagand\u0105 rozgrza\u0142a horyzontalno-kolektywn\u0105 mentalno\u015b\u0107 do takiego stopnia, \u017ce wojna na Pacyfiku, ujmuj\u0105c to s\u0142owami ameryka\u0144skiego lidera socjalistycznego Normana Thomasa, nabra\u0142a charakteru zorganizowanych militarnie rozruch\u00f3w na tle rasowym.<\/p>\r\n

Bardzo konkretnym przejawem rasistowskiego aspektu tej wojny by\u0142o pami\u0119tne wydarzenie: ameryka\u0144ski \u017co\u0142nierz przys\u0142a\u0142 prezydentowi Roosveltowi n\u00f3\u017c do papieru zrobiony z ko\u015bci udowej poleg\u0142ego Japo\u0144czyka. Prezydent napisa\u0142 do niego list z podzi\u0119kowaniami oraz wyrazi\u0142 nadziej\u0119 na wi\u0119cej takich prezent\u00f3w. Wiadomo\u015b\u0107 o tym dotar\u0142a do Japonii, na co Ken Harada, japo\u0144ski ambasador w Watykanie, postanowi\u0142 zaprotestowa\u0107 za po\u015brednictwem Rzymu. Prezydent zmieni\u0142 wtedy zdanie i obieca\u0142, \u017ce n\u00f3\u017c otrzyma godny poch\u00f3wek<\/a>46<\/sup>.<\/p>\r\n

Znacznie donio\u015blejszy dow\u00f3d zwyk\u0142ego barbarzy\u0144stwa jawi si\u0119 nam w zbombardowaniu siedziby Gestapo w Hadze, na skutek czego zgin\u0119\u0142o 800 Holendr\u00f3w. Jeszcze gorsze by\u0142o 3500 ofiar \u201enalotu dywanowego\u201d na Hawr tu\u017c przed jego wyzwoleniem, ale ju\u017c po ewakuacji niemieckiej. De Gaulle by\u0142 oburzony, lecz brytyjsko-ameryka\u0144scy alianci usprawiedliwiali si\u0119, m\u00f3wi\u0105c: \u201eNaprawd\u0119 my\u015bleli\u015bmy, \u017ce Niemiaszki nadal s\u0105 w mie\u015bcie!\u201d, na co genera\u0142 straci\u0142 nad sob\u0105 panowanie. Zar\u017cni\u0119to 3500 Francuz\u00f3w, by dorwa\u0107 tylko kilku Niemc\u00f3w<\/a>47<\/sup>! Uda\u0142 si\u0119 nast\u0119pnie na pogrzeb, przewodz\u0105c konduktowi \u017ca\u0142obnemu razem z duchowie\u0144stwem.<\/p>\r\n

Zanik\u0142 r\u00f3wnie\u017c szacunek dla skarb\u00f3w kulturowych Starego \u015awiata. W pierwszej wojnie \u015bwiatowej zarzucano Niemcom, \u017ce dokonali ostrzelania katedry w Reims (ich wym\u00f3wk\u0105 by\u0142a obecno\u015b\u0107 obserwator\u00f3w na wie\u017cy) oraz celowego spalenia cz\u0119\u015bci Leuven, w odpowiedzi na ostrza\u0142 ze strony cywili. Jednak druga wojna \u015bwiatowa by\u0142a znacznie bardziej \u201epost\u0119powa\u201d, co innymi s\u0142owy oznacza, \u017ce Europa wraz z Ameryk\u0105 P\u00f3\u0142nocn\u0105 stacza\u0142y si\u0119 przez ostatnie 200 lat ku rz\u0105dom \u201epopulistycznym\u201d i osi\u0105gn\u0119\u0142y kulturowy oraz etyczny poziom Dahomeju pod rz\u0105dami Gleglego, czy Ugandy pod wodz\u0105 Idiego Amina Dady<\/a>48<\/sup>. Naloty na Niemcy nazwano \u201erajdami Baedeckera\u201d, poniewa\u017c \u201d\u201d z obawy o swoje bezpiecze\u0144stwo \u201d\u201d piloci alianccy latali bardzo wysoko i opr\u00f3\u017cniali komory bombowe mniej wi\u0119cej nad historycznymi centrami miast, niszcz\u0105c najpi\u0119kniejsze budynki, a produkcj\u0119 zbrojeniow\u0105 ra\u017c\u0105c w stopniu zaskakuj\u0105co niewielkim. Serca miast, takich jak Frankfurt, Monachium, Norymberga, Hamburg i Brema, znalaz\u0142y si\u0119 w rozsypce, natomiast otaczaj\u0105ce je komplexy przemys\u0142owe przetrwa\u0142y. (Podczas gdy cz\u0119\u015b\u0107 alianckich rzecznik\u00f3w wyja\u015bnia\u0142a, \u017ce celem by\u0142y siedziby robotnik\u00f3w, inni s\u0105dzili, \u017ce unicestwienie niemieckiej \u201eKultur\u201d zniszczy arogancj\u0119 nazist\u00f3w). Pomimo tego, owa orgia krwi niewiele wnios\u0142a do zwyci\u0119stwa Aliant\u00f3w. IG-Farben i inne wielkie przedsi\u0119biorstwa funkcjonowa\u0142y do samego ko\u0144ca.<\/p>\r\n

Jednym z najgorszych i najbardziej idiotycznych dokona\u0144 by\u0142o zniszczenie przez armi\u0119 ameryka\u0144sk\u0105 antycznego, w\u0142oskiego opactwa na Monte Cassino. Alianci poinformowani zostali, \u017ce wewn\u0105trz nie ma niemieckich \u017co\u0142nierzy. Lecz, jako \u017ce budynek pozosta\u0142 nietkni\u0119ty, w Stanach Zjednoczonych podnios\u0142y si\u0119 krzyki, \u017ce oszcz\u0119dzenie opactwa by\u0142oby ho\u0142dowaniem \u201erzymskokatolickim interesom\u201d kosztem ameryka\u0144skich poleg\u0142ych. \u201eNasi ch\u0142opcy\u201d mieliby gin\u0105\u0107, by zadowoli\u0107 papie\u017ca! Wojskowi ust\u0105pili ostatecznie pod naporem \u201efrontu wewn\u0119trznego\u201d. Vox populi<\/em> nie powinien by\u0107 t\u0142umiony, wi\u0119c podj\u0119to decyzj\u0119 polityczn\u0105, nie wojskow\u0105. Zabytek gwa\u0142townie sp\u0142on\u0105\u0142, dzi\u0119ki czemu Niemcy mogli bezpiecznie zaj\u0105\u0107 jego ruiny, podczas gdy obrona wielkiego budynku pod ostrza\u0142em artylerii by\u0142aby samob\u00f3jstwem. Amerykanie mieli teraz przed sob\u0105 przeciwnika znacznie lepiej okopanego i w pe\u0142ni os\u0142anianego przez gruzy zniszczonego opactwa. Nie grozi\u0142o mu pogrzebanie pod wal\u0105cymi si\u0119 murami. Straty aliant\u00f3w \u201d\u201d podobnie jak biednych, zdradzonych Polak\u00f3w, kt\u00f3rzy musieli walczy\u0107 wraz z nimi \u201d\u201d znacznie wzros\u0142y, ale opinia publiczna by\u0142a usatysfakcjonowana: wojn\u0119 prowadzono demokratycznie<\/a>49<\/sup>.<\/p>\r\n

Co jednak ameryka\u0144scy \u017co\u0142nierze s\u0105dzili o tych nieodwracalnych stratach architektonicznego pi\u0119kna? Stacjonuj\u0105cy niedaleko Benevento oficer, zapytany przez ameryka\u0144skiego dziennikarza, czy nie mia\u0142 jakichkolwiek obaw, odpowiedzia\u0142: \u201eNic na to nie poradzimy. We W\u0142oszech po prostu roi si\u0119 od klerykalnych zabytk\u00f3w\u201d.<\/p>\r\n

Niestety, druga wojna \u015bwiatowa mia\u0142a tak\u017ce inny fatalny aspekt: ruch oporu, kt\u00f3remu \u201epublika\u201d zachodniego sojuszu przyklaskiwa\u0142a z entuzjazmem. Wyj\u0105tek nale\u017cy poczyni\u0107 dla polskiej Armii Krajowej<\/em> oraz bojownik\u00f3w \u017cydowskich, poniewa\u017c narodowi socjali\u015bci, podobnie zreszt\u0105 jak i socjali\u015bci mi\u0119dzynarodowi, chcieli pozbawi\u0107 ich wy\u017cszych klas spo\u0142ecznych albo zg\u0142adzi\u0107 ca\u0142kowicie<\/a>50<\/sup>. Nie posiadaj\u0105c legalnych armii zdolnych do prowadzenia obrony, mieli pe\u0142ne moralne prawo walczy\u0107 o sw\u00f3j byt<\/a>51<\/sup>. Podobnie jak w pozosta\u0142ych krajach, okupanci nie mogli walczy\u0107 z owymi przebieg\u0142ymi napastnikami inaczej, jak tylko wy\u0142apuj\u0105c ich i rozstrzeliwuj\u0105c. Nie-do-ko\u0144ca-zdemokratyzowane narody nie podejmowa\u0142y takich dzia\u0142a\u0144, a \u201erezystanci\u201d a\u017c nazbyt cz\u0119sto byli by\u0142ymi kolaborantami, kt\u00f3rzy, wyczuwaj\u0105c, \u017ce Trzecia Rzesza to ton\u0105cy statek, przeszli na drug\u0105 stron\u0119<\/a>52<\/sup>. Co znamienne, francuski R\u00c3\u00a9sistance<\/em> sta\u0142 si\u0119 wyra\u017anie aktywny dopiero po za\u0142amaniu si\u0119 narodowo-mi\u0119dzynarodowego sojuszu<\/a>53<\/sup>. W czasie kiedy Francja sta\u0142a si\u0119 republik\u0105 w 1870 r., istnia\u0142 poprzednik cywilnego R\u00c3\u00a9sistance<\/em> w postaci francs-tireurs<\/em>, w pe\u0142ni kompatybilny ze wzrastaj\u0105cym wtedy horyzontalizmem. Dawniej wzi\u0119cie udzia\u0142u w wojnie, nie b\u0119d\u0105c odzianym w \u201ekr\u00f3lewski herb\u201d, by\u0142o bezprawne. Alternatyw\u0105 by\u0142oby po prostu zni\u017cenie si\u0119 do poziomu dzikus\u00f3w. Nieco inaczej by\u0142o w przypadku Ba\u0142kan\u00f3w, gdzie po 500 latach tureckich rz\u0105d\u00f3w tradycja chrze\u015bcija\u0144ska zosta\u0142a z\u0142amana i na wojn\u0119 sz\u0142o si\u0119 \u201ekolektywnie\u201d, jak tego bole\u015bnie do\u015bwiadczyli\u015bmy w obu wojnach \u015bwiatowych. Wpierw mieli\u015bmy nacjonalistycznych komitad\u017ci<\/em>, a nast\u0119pnie ideologicznych partizani<\/em><\/a>54<\/sup>.<\/p>\r\n

VII<\/h4>\r\n

Jednym z najgorszych rezultat\u00f3w demokratyzacji wojen by\u0142a \u201d\u201d i jest nadal \u201d\u201d trudno\u015b\u0107 w zako\u0144czeniu wojny pokojem lub przynajmniej d\u0142ugim okresem spokoju. W cz\u0119\u015bciowo lub w pe\u0142ni demokratycznym porz\u0105dku, walcz\u0105c uprzednio z \u017co\u0142nierzami z poboru, jest si\u0119 rz\u0105dzonym w wi\u0119kszo\u015bci przez przedstawicieli ludu, kt\u00f3rzy nie my\u015bl\u0105 w kategoriach historycznych, lecz politycznych. Na temat historii, ekonomii, mentalno\u015bci kultur oraz geografii nie wiedz\u0105 nic. Co wi\u0119cej, rozumuj\u0105 w spos\u00f3b \u201epersonalny\u201d, nie dynastyczny. O czym my\u015bl\u0105 przede wszystkim? O dobru ich wnuk\u00f3w i prawnuk\u00f3w czy o wygranej w nast\u0119pnych wyborach? Powracaj\u0105cy \u017co\u0142nierze, o ile walczyli po stronie zwyci\u0119skiej, chcieli widzie\u0107 owoce poniesionych ofiar. Pragn\u0119li wi\u0119c \u201epokoju\u201d, kt\u00f3ry da\u0142by ich krajowi maxymalne korzy\u015bci. (Najemnicy natomiast postrzegali rzecz odwrotnie. Zajmowa\u0142y ich my\u015bli o kolejnym zadaniu).<\/p>\r\n

Hojno\u015b\u0107 jest cnot\u0105 wyst\u0119puj\u0105c\u0105 raczej w\u015br\u00f3d niewielkich, wy\u017cszych warstw spo\u0142ecznych ni\u017c w\u015br\u00f3d mas. Spostrze\u017cenie, \u017ce hojno\u015b\u0107 cz\u0119sto pop\u0142aca, podczas gdy egotyzm nie, wymaga przecie\u017c inteligencji. W swej b\u0142yskotliwej xi\u0105\u017cce F\u00c3\u00a9n\u00c3\u00a9lon napomnia\u0142 delfina:<\/p>\r\n

\r\n

Traktaty pokojowe nic nie znacz\u0105, je\u015bli jeste\u015b stron\u0105 silniejsz\u0105 i je\u017celi zmusi\u0142e\u015b s\u0105siada do ich podpisania dla unikni\u0119cia wi\u0119kszego z\u0142a; sk\u0142ada on wtedy podpis tak, jak osoba, kt\u00f3ra oddaje sw\u0105 sakiewk\u0119 bandycie, maj\u0105c przystawiony do g\u0142owy pistolet<\/em><\/a>55<\/sup>.<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

Widzimy jednak, \u017ce ju\u017c w dziewi\u0119tnastym wieku \u201d\u201d wieku demokratyzacji monarchii \u201ekonstytucyjnych\u201d \u201d\u201d ostrze\u017cenie F\u00c3\u00a9n\u00c3\u00a9lona by\u0142o coraz bardziej ignorowane. Niemiecki p\u0119d do unifikacji oraz w\u0142oskie Risorgimento zrodzi\u0142y okazje do anexji ca\u0142ych kraj\u00f3w i uczynienia r\u00f3\u017cnych dynastii bezdomnymi. W tej materii pierwsi byli W\u0142osi. Suwereni Modeny, Parmy i Toskanii oraz Burbonowie Obojga Sycylii musieli odej\u015b\u0107. Po wyzwoleniu Szlezwiku-Holsztyna przez Zwi\u0105zek Niemiecki spod du\u0144skiego panowania nie pozwolono na powr\u00f3t prawowitych nast\u0119pc\u00f3w. Sytuacj\u0119 pogorszy\u0142 wynik wojny niemiecko-pruskiej z 1866<\/a>56<\/sup>, kt\u00f3ra zako\u0144czy\u0142a si\u0119 w\u0142\u0105czeniem przez Prusy nie tylko Szlezwiku-Holsztyna, ale tak\u017ce Hessen-Nassau, miasta cesarskiego Frankfurt oraz Kr\u00f3lestwa Hanoweru<\/a>57<\/sup>. Taka by\u0142a polityka Bismarcka, kt\u00f3ry \u201d\u201d zaczynaj\u0105c jako typowy pruski konserwatysta i pobo\u017cny luteranin \u201d\u201d z czasem przeobrazi\u0142 si\u0119 w niemieckiego nacjonalist\u0119 i \u201enarodowego libera\u0142a\u201d, a kt\u00f3ry nast\u0119pnie, tu\u017c po ustanowieniu Cesarstwa Niemieckiego (\u201eDrugiej Rzeszy\u201d), ju\u017c jako \u201enacjonalistyczny progresywista\u201d zapocz\u0105tkowa\u0142 Kulturkampf przeciwko Ko\u015bcio\u0142owi katolickiemu<\/a>58<\/sup>.<\/p>\r\n

Jednak prawdziwe za\u0142amanie nadesz\u0142o wraz z ko\u0144cem pierwszej wojny \u015bwiatowej, kt\u00f3ra przeistoczy\u0142a si\u0119 z wojny mi\u0119dzy narodami w ideologiczn\u0105 \u201ekrucjat\u0119, by uczyni\u0107 \u015bwiat bezpiecznym dla demokracji\u201d. W 1900 r. Europa mia\u0142a tylko dwie republiki demokratyczne (Francj\u0119 i Szwajcari\u0119), kt\u00f3r\u0105 to form\u0119 rz\u0105d\u00f3w reprezentowa\u0142y pod\u00f3wczas g\u0142\u00f3wnie kraje Ameryki Po\u0142udniowej i \u015arodkowej, \u201ewzbogacone\u201d w roku 1910 i 1912 o Portugali\u0119 i Chiny<\/a>59<\/sup>. Wielkie zwyci\u0119stwo demokracji w Europie \u015arodkowej (mimo i\u017c w Rosji tryumfowa\u0142a zaledwie przez 7 miesi\u0119cy) oraz znikni\u0119cie trzech cesarzy utworzy\u0142o now\u0105 scen\u0119. Demokraci spodziewali si\u0119, \u017ce \u201epok\u00f3j\u201d b\u0119dzie kszta\u0142towany demokratycznie, tj. konsensusem wi\u0119kszo\u015bci g\u0142osuj\u0105cych w pa\u0144stwach zwyci\u0119skich.<\/p>\r\n

Naturalnie, je\u015bli spojrzymy na czterna\u015bcie punkt\u00f3w Wilsona<\/a>60<\/sup>, pa\u0144stwa pokonane mog\u0142yby oczekiwa\u0107, \u017ce zasada samostanowienia zostanie zastosowana r\u00f3wnie\u017c do nich, jednak \u00f3w uroczy dokument by\u0142 jedynie przyn\u0119t\u0105 maj\u0105c\u0105 sk\u0142oni\u0107 je do kapitulacji. Jako \u017ce zwyci\u0119zcami by\u0142y demokracje, \u201etraktaty\u201d nie by\u0142y rzeczywi\u015bcie traktatami, lecz dyktatami, kt\u00f3re mia\u0142y na celu zadowolenie wyborc\u00f3w w kraju. Nauczone, by \u201enienawidzi\u0107 wroga\u201d masy, opowiedzia\u0142y si\u0119 tak naprawd\u0119 (nawet je\u015bli nie bezpo\u015brednio) za dyktatami. W Wielkiej Brytanii mieli\u015bmy s\u0142ynne \u201ewybory w kolorze khaki\u201d \u201d\u201d orgi\u0119 demagogii, w kt\u00f3rej Lloyd George obieca\u0142 \u201epowiesi\u0107 Kaisera\u201d oraz zrujnowa\u0107 niemieck\u0105 klas\u0119 \u015bredni\u0105 horrendalnymi reparacjami, kt\u00f3rymi Niemcy b\u0119d\u0105 \u201e\u015bciskani, a\u017c wyjd\u0105 z nich pestki\u201d.<\/p>\r\n

Jerzy F. Kennan stwierdzi\u0142, \u017ce prawie wszystkie nasze nieszcz\u0119\u015bcia maj\u0105 swe \u017ar\u00f3d\u0142a w pierwszej wojnie \u015bwiatowej \u201d\u201d nie w samych walkach, ale w jej nast\u0119pstwach. Proponuj\u0119 cztery uzasadnienia dla tej tezy: interwencja ameryka\u0144ska, kt\u00f3ra sztucznie przed\u0142u\u017cy\u0142a konflikt i stan\u0119\u0142a na przeszkodzie zawarcia pokojowego kompromisu<\/a>61<\/sup>; po\u0142\u0105czenie walki narodowej z duchem ideologicznej krucjaty, kt\u00f3ry tylko j\u0105 zintensyfikowa\u0142; olbrzymia, historyczna, geograficzna, ekonomiczna i psychologiczna ignorancja polityk\u00f3w, kt\u00f3rym naturalnie zale\u017ca\u0142o tylko na zadowoleniu wyborc\u00f3w; i wreszcie intelektualna pr\u00f3\u017cnia narod\u00f3w po tym, jak ich emocje rozgrzane zosta\u0142y do n-tego stopnia.<\/p>\r\n

Z\u0142y gust Bismarcka, kt\u00f3ry organizowa\u0142 w Wersalu uroczysto\u015bci z okazji ustanowienia Drugiej Rzeszy, by\u0142 teraz na\u015bladowany przez tych, kt\u00f3rzy przygotowali upokorzenie Rzeszy Niemieckiej w Sali Lustrzanej tego samego budynku. To w\u0142a\u015bnie tam, jak i w znacznie istotniejszych postanowieniach z St. Germain-en-Laye oraz Trianon, z podziwu godn\u0105 przezorno\u015bci\u0105 i czu\u0142\u0105 dba\u0142o\u015bci\u0105 o ka\u017cdy detal po\u0142o\u017cono fundamenty Trzeciej Rzeszy i drugiej wojny \u015bwiatowej. Traktat wersalski wyrz\u0105dzi\u0142 ogromne szkody wewn\u0105trz Niemiec, lecz prawie nie zmieni\u0142 mapy Europy.<\/p>\r\n

Zniszczenie Imperium Habsburskiego uczyni\u0142o Niemcy geopolitycznym zwyci\u0119zc\u0105 pierwszej wojny \u015bwiatowej. Po roku 1919 graniczy\u0142y one tylko z jednym wielkim mocarstwem \u201d\u201d Francj\u0105. Od wschodu natomiast znalaz\u0142y si\u0119 w po\u015brednim lub bezpo\u015brednim s\u0105siedztwie pa\u0144stw cz\u0119\u015bciowo sztucznych, a cz\u0119\u015bciowo bezbronnych militarnie. Jak w 1926 roku Jego Magnificencja Rektor Uniwersytetu Wroc\u0142awskiego Ernest Kornemann zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119, pora, by kto\u015b wykorzysta\u0142 t\u0119 sytuacj\u0119, nadesz\u0142aby pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej. Tak te\u017c si\u0119 sta\u0142o.<\/p>\r\n

Hitler, dzi\u0119ki autorom podpisanych na przedmie\u015bciach Pary\u017ca traktat\u00f3w, odziedziczy\u0142 nie tylko sytuacj\u0119 wewn\u0119trzn\u0105, charakteryzuj\u0105c\u0105 si\u0119 gospodarczym wykorzenieniem istotnych warstw spo\u0142ecznych oraz narzuceniem niefunkcjonalnej formy rz\u0105d\u00f3w<\/a>62<\/sup>, ale tak\u017ce wyj\u0105tkowo korzystne po\u0142o\u017cenie geopolityczne, kt\u00f3re spowodowane by\u0142o przede wszystkim podzia\u0142em Austro-W\u0119gier<\/a>63<\/sup>. Gdyby Hitler mia\u0142 jakiekolwiek poczucie humoru, postawi\u0142by za to du\u017cy pomnik Woodrowowi Wilsonowi<\/a>64<\/sup>.<\/p>\r\n

Wspominaj\u0105c te wydarzenia, Jan Maynard Keynes, kt\u00f3ry asystowa\u0142 Lloydowi George\u2019owi na owych konferencjach, napisa\u0142:<\/p>\r\n

\r\n

Pok\u00f3j kartagi\u0144ski nie jest praktycznie w\u0142a\u015bciwy ani mo\u017cliwy.<\/em> (\u2026) Nie da si\u0119 cofn\u0105\u0107 czasu<\/em> (\u2026) bez wywo\u0142ania w strukturze Europy takich napi\u0119\u0107 oraz wyzwolenia takich si\u0142 ludzkich i duchowych, kt\u00f3re, pr\u0105c poza granice i rasy, przemog\u0105 nie tylko was i wasze \u201egwarancje\u201d, ale tak\u017ce instytucje i istniej\u0105cy porz\u0105dek waszego Spo\u0142ecze\u0144stwa<\/em><\/a>65<\/sup>.<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

Jedn\u0105 z tych \u201egwarancji\u201d by\u0142a Liga Narod\u00f3w, nazwana przez Comptona Mackenzie\u2019ego \u201esnem maszynistki o \u015awi\u0119tym Cesarstwie Rzymskim\u201d, do kt\u00f3rej Kongres Stan\u00f3w Zjednoczonych odm\u00f3wi\u0142 przyst\u0105pienia<\/a>66<\/sup>. Bez w\u0105tpienia jednak satysfakcja ze zwyci\u0119stwa panowa\u0142a powszechnie, nie tylko w\u015br\u00f3d Amerykan\u00f3w, Brytyjczyk\u00f3w, Francuz\u00f3w i W\u0142och\u00f3w, ale tak\u017ce w\u015br\u00f3d Czech\u00f3w, Rumun\u00f3w i Serb\u00f3w<\/a>67<\/sup>. Jednak\u017ce inteligentni Polacy, widz\u0105c sw\u00f3j kraj w u\u015bcisku pomi\u0119dzy Zwi\u0105zkiem Sowieckim a Niemcami, pozostali sceptyczni<\/a>68<\/sup>. \u201eHistoria\u201d \u201d\u201d jak zawsze niezmiernie brutalna \u201d\u201d mog\u0142aby zwr\u00f3ci\u0107 si\u0119 do pokonanych nast\u0119puj\u0105cymi s\u0142owami: \u201eZ racji tego, \u017ce byli\u015bcie nielojalni wobec swej lepszej natury, wobec swego dziedzictwa oraz tradycji, s\u0142u\u017cy\u0107 b\u0119dziecie w n\u0119dznej niewoli nie Cesarzom, lecz T\u0119picielom, bezlitosnym megalomanom, kt\u00f3rzy pcha\u0107 b\u0119d\u0105 was ku kolejnej rzezi!\u201d. Zwyci\u0119zcom mog\u0142aby natomiast rzec: \u201eCzerpi\u0105c korzy\u015bci ze swej ogromnej przewagi w ludziach i bogactwach, nadu\u017cyli\u015bcie triumfu i zap\u0142acili\u015bcie za\u0144 s\u0142ono nie tylko \u017cyciem m\u0119\u017cczyzn, kobiet i dzieci, ale ponadto swym og\u00f3lno\u015bwiatowym presti\u017cem i maj\u0105tkiem!\u201d.<\/p>\r\n

Spogl\u0105daj\u0105c wstecz do pierwszej wojny \u015bwiatowej, dawny, demokratyczny entuzjazm szerzenia wielkich idea\u0142\u00f3w rewolucji francuskiej odrodzi\u0142 si\u0119<\/a>69<\/sup> \u201d\u201d nawet za cen\u0119 ogromnych rozlew\u00f3w krwi \u201d\u201d poniewa\u017c dla prostych dusz demokracja oznacza wolno\u015b\u0107 od bycia rz\u0105dzonym odg\u00f3rnie lub z zewn\u0105trz. Natomiast gdy na horyzoncie pojawi\u0142a si\u0119 perspektywa zawarcia pokojowej ugody, demokratyczni ideali\u015bci stawili zbrojny op\u00f3r. \u201eLewa r\u0119ka Wilsona\u201d w sprawach zagranicznych, Jerzy D. Herron, wola\u0142 nawet zwyci\u0119stwo Prus ni\u017c pokojowy kompromis, kt\u00f3ry dla niego oznacza\u0142 arystokracj\u0119, baron\u00f3w z Zag\u0142\u0119bia Ruhry, Habsburg\u00f3w oraz Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki, i \u201ez\u0142ama\u0142by Bogu serce\u201d, podczas gdy \u201d\u201d nawet po triumfie Hohenzollern\u00f3w \u201d\u201d narody \u201emog\u0142yby przebudzi\u0107 si\u0119 po d\u0142ugiej, z\u0142owrogiej nocy i do\u015bwiadczy\u0107 kosmicznej blisko\u015bci oraz niesko\u0144czonej wiedzy\u201d<\/a>70<\/sup>.<\/p>\r\n

Wilson bardzo podziwia\u0142 Herrona i uczyni\u0142 go swoim po\u015brednikiem w Europie podczas wojny, daj\u0105c mu tym samym okazj\u0119 do storpedowania w lutym 1918 r. austriackich stara\u0144 o pok\u00f3j, kt\u00f3ry oznacza\u0142by utrzymanie si\u0119 Habsburg\u00f3w<\/a>71<\/sup>. \u0179ycie \u017co\u0142nierzy z poboru jest po prostu niewiele warte, skoro mo\u017cna ich \u0142atwo zast\u0105pi\u0107. To samo tyczy si\u0119 niepowodzenia, jakiego do\u015bwiadczy\u0142a tajna niemiecka prawica przed wybuchem drugiej wojny \u015bwiatowej (spisek Haldera-Becka), a tak\u017ce nieudanych pr\u00f3b podj\u0119tych przez ni\u0105 w trakcie wojny z pomoc\u0105 doktora Bella, biskupa Chichester, kt\u00f3ry b\u0142aga\u0142 Winstona Churchilla o wsp\u00f3\u0142prac\u0119<\/a>72<\/sup>.<\/p>\r\n

Niemcy musieli podpisa\u0107 \u201etraktat\u201d wersalski, poniewa\u017c blokada g\u0142odowa dzia\u0142a\u0142a niczym zgniatacz kciuk\u00f3w. Nadziej\u0119 na liberaln\u0105 demokracj\u0119 w Rosji zd\u0142awili radykalni socjaldemokraci, tzw. bolszewicy, tote\u017c Rosja nie pasowa\u0142a ju\u017c na \u201epartnera w lidze pa\u0144stw honorowych\u201d, jak to uj\u0105\u0142 Wilson, witaj\u0105c rz\u0105dy Alexandra Kiere\u0144skiego. (Dwadzie\u015bcia lat p\u00f3\u017aniej Nowa Rosja, \u201eSocjalistyczna Ojczyzna\u201d, otrzyma\u0142a wy\u015bmienit\u0105 sposobno\u015b\u0107 rozpocz\u0119cia drugiej wojny wesp\u00f3\u0142 z narodowymi socjalistami).<\/p>\r\n

Czy europejscy monarchowie kiedykolwiek pr\u00f3bowali zaprowadzi\u0107 monarchizm w Drugiej b\u0105d\u017a Trzeciej Republice Francuskiej, w Brazylii po upadku monarchii, czy w Portugalii w 1910? Nie, poniewa\u017c co\u015b takiego jak \u201emonarchizm\u201d nie istnieje. Demokracja jako demokratyzm jest ideologi\u0105 gnostyczn\u0105, zaciekle uwzi\u0119t\u0105 na \u201eratowanie \u015bwiata\u201d<\/a>73<\/sup>. Monarchia ma charakter \u201efamilistyczny\u201d. Rodzina jest czym\u015b naturalnym. Nie potrzebuje impuls\u00f3w filozoficznych. Nie reprezentuje \u017cadnej \u015bwieckiej religii.<\/p>\r\n

Aby uszcz\u0119\u015bliwi\u0107 ludzi (na w\u0142asne podobie\u0144stwo), trzeba jednak czasem wywrze\u0107 na nich troch\u0119, a okazjonalnie nawet sporo, presji. W lutym 1914 roku pan Wilson pomy\u015bla\u0142, \u017ce Mexykanie byliby znacznie szcz\u0119\u015bliwsi, gdyby pod wzgl\u0119dem politycznym na\u015bladowali Stany Zjednoczone, kt\u00f3re z kolei na\u015bladowa\u0142y Francj\u0119<\/a>74<\/sup>. Zmartwi\u0142o to sir Edwarda Greya, brytyjskiego ministra spraw zagranicznych. Mi\u0119dzy nim a ameryka\u0144skim ambasadorem Walterem Hinesem Page\u2019em wywi\u0105za\u0142 si\u0119 ciekawy dialog. Tematem by\u0142a mexyka\u0144ska niech\u0119\u0107 wobec przyj\u0119cia pe\u0142nej demokracji, kt\u00f3r\u0105 Stany Zjednoczone, jakkolwiek by patrze\u0107, promowa\u0142y w Mexyku, jeszcze zanim wspar\u0142y Benedykta Ju\u00e1reza, morderc\u0119 cesarza Maxymiliana<\/a>75<\/sup>. Wymiana zda\u0144 bieg\u0142a nast\u0119puj\u0105co:<\/p>\r\n

\r\n

Grey: Za\u0142\u00f3\u017cmy, \u017ce zainterweniujecie, co potem?<\/em><\/p>\r\n

Page: Zmusimy ich, by g\u0142osowali i post\u0119powali zgodnie z podj\u0119tymi decyzjami.<\/em><\/p>\r\n

Grey: Ale za\u0142\u00f3\u017cmy, \u017ce nie b\u0119d\u0105 tak post\u0119powa\u0107?<\/em><\/p>\r\n

Page: Pojedziemy tam znowu i ka\u017cemy im g\u0142osowa\u0107 jeszcze raz.<\/em><\/p>\r\n

Grey: I tak przez 200 lat?<\/em><\/p>\r\n

Page: Tak. Stany Zjednoczone wci\u0105\u017c b\u0119d\u0105 tu za 200 lat i nadal b\u0119d\u0105 suszy\u0107 im g\u0142ow\u0119, a\u017c naucz\u0105 si\u0119 g\u0142osowa\u0107 i rz\u0105dzi\u0107<\/em><\/a>76<\/sup>.<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

Z t\u0105 prostolinijn\u0105 mentalno\u015bci\u0105 \u201em\u0142ode demokracje\u201d zmuszono, by \u201ecieszy\u0142y\u201d si\u0119 samorz\u0105dno\u015bci\u0105 i zachwyca\u0142y swoj\u0105 \u201enow\u0105, republika\u0144sk\u0105 wolno\u015bci\u0105\u201d<\/a>77<\/sup>. Sformu\u0142owania te przywodz\u0105 na my\u015bl napoleo\u0144skich zdobywc\u00f3w Tyrolu oraz ducha, w jakim podyktowane zosta\u0142y traktaty paryskie<\/a>78<\/sup>. W latach 1795-1815 Francja zatopi\u0142a Europ\u0119 we krwi. Mimo to na kongresie wiede\u0144skim jej delegat\u00f3w przyjmowano z wielkimi honorami, posiedzenia i dyskusje prowadzono w j\u0119zyku francuskim, a pa\u0144stwo francuskie opu\u015bci\u0142o konferencje nieco powi\u0119kszone<\/em><\/a>79<\/sup>. Nie wo\u0142ano: \u201epowiesi\u0107 Empereur<\/em>!\u201d \u201d\u201d ani te\u017c nie by\u0142o \u201epubliki\u201d, kt\u00f3rej \u0142aknienie zemsty nale\u017ca\u0142o zaspokoi\u0107.<\/p>\r\n

VIII<\/h4>\r\n

Oczywi\u015bcie naiwno\u015bci\u0105 by\u0142oby my\u015ble\u0107, \u017ce wojny prawdziwie monarchicznego okresu naszej chrze\u015bcija\u0144skiej historii by\u0142y przyjemn\u0105 rozrywk\u0105. Wybucha\u0142y cz\u0119sto, a dyscyplina wojsk zaci\u0119\u017cnych by\u0142a mizerna. Okupowane miasta musia\u0142y p\u0142aci\u0107 kontrybucje, akceptowano \u0142upiestwo, a rabuj\u0105cy \u017co\u0142nierze stanowili wr\u0119cz plag\u0119. Dopiero w wieku osiemnastym wojny nabra\u0142y cywilizowanego charakteru<\/a>80<\/sup>. Pom\u00f3g\u0142 w tym wielce fakt, i\u017c genera\u0142owie pochodzili ze szlacheckich rodzin. Mieli stosowne wychowanie, a ponadto europejsk\u0105 arystokracj\u0119 \u0142\u0105czy\u0142y pokrewie\u0144stwa na szczeblu mi\u0119dzypa\u0144stwowym, chocia\u017c nie w takim stopniu, jak w\u015br\u00f3d rod\u00f3w kr\u00f3lewskich i cesarskich<\/a>81<\/sup>. W ocenie charakteru przeciwnika z pewno\u015bci\u0105 nigdy nie ulegali wp\u0142ywom medi\u00f3w masowych. Nie wyobra\u017cam sobie, by wst\u0119pniaki z londy\u0144skiego Daily Court<\/em> mog\u0142y kiedykolwiek zrobi\u0107 takie wra\u017cenie na Marlborough, jak artyku\u0142y Dawida Halberstama z New York Timesa<\/em> na prezydencie Kennedym.<\/p>\r\n

Monarchowie jednak\u017ce zawierali zwi\u0105zki ma\u0142\u017ce\u0144skie nie tylko na p\u0142aszczy\u017anie mi\u0119dzypa\u0144stwowej, lecz tak\u017ce mi\u0119dzyrasowej. By\u0142o to wielk\u0105 korzy\u015bci\u0105 dla nacji, nad kt\u00f3rymi panowali, poniewa\u017c \u201d\u201d nabieraj\u0105c w ten spos\u00f3b pewnego dystansu do swoich poddanych \u201d\u201d mogli s\u0105dzi\u0107 ich bardziej obiektywnie. W 1909 r. jedynymi rdzennie natywnymi i suwerennymi dynastiami w Europie byli Petrowiciowie-Niegoszowie w Czarnog\u00f3rze oraz Karadziordziewicze w Serbii \u201d\u201d rody zdecydowanie nie najwa\u017cniejsze czy najwybitniejsze. Dom Sachsen-Coburg-Gotha panowa\u0142 w Saxonii-Coburgu, Wielkiej Brytanii<\/a>82<\/sup>, Belgii, Portugalii oraz Bu\u0142garii; Holstein-Gottorpowie panowali w Rosji, gdzie prawdziwi Romanowowie wymarli wraz ze \u015bmierci\u0105 Piotra II; Burbonowie panowali w Hiszpanii; Hohenzollernowie alema\u0144scy panowali w Prusach i Rumunii; Dom Nassau panowa\u0142 w Niderlandach i Luxemburgu; szwajcarsko-lotary\u0144scy Habsburgowie panowali w Austro-W\u0119grzech; (francuscy) Sabaudowie panowali w Italii; a Sonderburg-Gl\u00fccksburg-Augustenburgowie panowali w Danii, Norwegii i Grecji. Wszyscy oni s\u0105 potomkami Karola Wielkiego i Mahometa<\/a>83<\/sup>, maj\u0105 domieszk\u0119 krwi \u017cydowskiej<\/a>84<\/sup>, a ze strony Marii Teresy pochodz\u0105 od kuma\u0144skiej (turecko-tatarskiej) xi\u0119\u017cniczki<\/a>85<\/sup>.<\/p>\r\n

Reformacja podzieli\u0142a dynastie katolickie i protestanckie, lecz nie do ko\u0144ca<\/a>86<\/sup>. Pomimo swar\u00f3w, wojen i r\u00f3\u017cnic wyznaniowych, jeszcze w 1870 pokonany Napoleon III obiadowa\u0142 jako jeniec z Wilhelmem I Pruskim i Bismarckiem w zamku Wilhelmsh\u00f6he, gdzie pruski kr\u00f3l zwraca\u0142 si\u0119 do cesarza Francji \u201eMon cher Monsieur fr\u00c3\u00a8re!<\/em>\u201d<\/a>87<\/sup>. Opanowanie, dobre maniery i hojno\u015b\u0107 by\u0142y przymiotami w\u0142a\u015bciwymi monarsze.<\/p>\r\n

Musimy jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce chocia\u017c wzajemne zwi\u0105zki mi\u0119dzy monarchami zacie\u015bnia\u0142y si\u0119 z biegiem wiek\u00f3w, nie byli oni ca\u0142kowicie odporni na wp\u0142yw zjawisk historycznych nast\u0119puj\u0105cych po roku 1789, tj. demokracji, socjalizmu<\/a>88<\/sup>, nacjonalizmu i ci\u0105got \u201ehoryzontalistycznych\u201d<\/a>89<\/sup>. W\u0105tpliwe jest nawet to, czy Lloyd George sam jeden by\u0142 odpowiedzialny za nieocalenie \u017cycia rosyjskiej rodziny carskiej. W 1917 r. Brytyjczycy odm\u00f3wili udzielenia im azylu<\/a>90<\/sup>.<\/p>\r\n

Monarchia mia\u0142a kilka wielkich zalet. Po pierwsze, po monarsze mo\u017cna by\u0142o spodziewa\u0107 si\u0119, \u017ce do swej roli b\u0119dzie przygotowany pod wzgl\u0119dem psychologicznym<\/a>91<\/sup> i intelektualnym. Bior\u0105c pod uwag\u0119 poziom przygotowania intelektualnego wsp\u00f3\u0142czesnych polityk\u00f3w, r\u0119ce opadaj\u0105 z rozpaczy, gdy widzimy, jak cz\u0119sto dostaj\u0105 si\u0119 na stanowiska tylko dzi\u0119ki prezencji i wygadaniu. Po drugie, ich (nale\u017c\u0105ce ju\u017c raczej do przesz\u0142o\u015bci) mi\u0119dzynarodowe pokrewie\u0144stwa i brak powi\u0105za\u0144 lokalnych<\/a>92<\/sup>. Numer trzy to fakt, \u017ce sw\u0105 pozycj\u0119 zawdzi\u0119czaj\u0105 nie partiom, frakcjom, grupom interesu, maj\u0105tkom czy klasie, lecz tylko, by uj\u0105\u0107 to s\u0142owami Bossueta, \u201es\u0142odkiemu procesowi natury\u201d<\/a>93<\/sup>. Po czwarte, monarchowie mogli dzia\u0142a\u0107 z uwzgl\u0119dnieniem perspektywy historycznej. W demokracji, gdzie zadaniem podstawowym jest zwyci\u0119stwo w wyborach, a przeplatana zmianami niestabilno\u015b\u0107 jest powodem do dumy, konstruktywna polityka zagraniczna jest prawie niemo\u017cliwa<\/a>94<\/sup>. Monarchowie pe\u0142nili swe funkcje a\u017c do \u015bmierci, zostawiaj\u0105c kr\u00f3lestwa swoim synom lub najbli\u017cszym krewnym. Nie b\u0119d\u0105c ograniczonymi limitem czasowym, mogli dzia\u0142a\u0107 historycznie, nie politycznie. St\u0105d ich liczne \u201etestamenty polityczne\u201d.<\/p>\r\n

Trafnie wykaza\u0142 to profesor Jan Herman Hoppe w swoim eseju, gdzie por\u00f3wnuje procedur\u0119 demokratyczn\u0105 do sytuacji, w kt\u00f3rej ma\u0142e dziecko domaga si\u0119 natychmiastowego spe\u0142nienia zachcianek i protestuje p\u0142aczem, je\u015bli spotka si\u0119 z odmow\u0105 lub op\u00f3\u017anieniem. Monarcha, jako cz\u0142onek dynastii, mo\u017ce snu\u0107 plany w perspektywie dalekiej przysz\u0142o\u015bci, a nawet pokole\u0144<\/a>95<\/sup>. By\u0142oby jednak b\u0142\u0119dem wierzy\u0107, \u017ce powr\u00f3t do monarchii, nawet monarchii chrze\u015bcija\u0144skiej, rozwi\u0105za\u0142by wszystkie nasze problemy. Przypomnijmy sobie pochwa\u0142\u0119, kt\u00f3r\u0105 wielki monarchista, Karol Maurras, skierowa\u0142 pod adresem owej formy rz\u0105d\u00f3w: \u201eLe moindre mal. La possibilit\u00c3\u00a9 du bien<\/em>\u201d <\/em>(Najmniejsze z\u0142o. Szansa na co\u015b dobrego).<\/p>\r\n

Monarchowie, jako cz\u0142onkowie dynastii, nadal jeszcze mog\u0105 planowa\u0107 przysz\u0142o\u015b\u0107, uwzgl\u0119dniaj\u0105c nawet kolejne pokolenia. W czasach obecnych, gdy kul\u0119 ziemsk\u0105 przekszta\u0142cono w miejsce niezmiernie z\u0142o\u017cone, przepa\u015b\u0107 mi\u0119dzy Scita<\/em> a Scienda<\/em>, tj. wiedz\u0105 posiadan\u0105 przez wyborc\u00f3w i kandydat\u00f3w a wiedz\u0105 konieczn\u0105 do nale\u017cytego sprawowania w\u0142adzy, ca\u0142y czas poszerza si\u0119 w spos\u00f3b nieunikniony. A jako \u017ce owa konieczna wiedza jest znikoma w\u015br\u00f3d tych, kt\u00f3rzy aktywnie b\u0105d\u017a pasywnie uczestnicz\u0105 w procesie demokratycznym, obecnie skuteczne jest jedynie poleganie na sentymentach, sympatiach, antypatiach, przyjemno\u015bciach i nieprzyjemno\u015bciach. Dlatego te\u017c demokracje zachowuj\u0105 si\u0119 jak kr\u00f3liki, skacz\u0105c we wszystkich mo\u017cliwych kierunkach prosto w niechciane wojny<\/a>96<\/sup>, krucjaty ideowe oraz niepo\u017c\u0105dane, fatalne uk\u0142ady pokojowe. Monarchowie byli od ma\u0142ego przygotowywani do swoich obowi\u0105zk\u00f3w. \u201eDziedziczyli\u201d profesj\u0119 tradycyjnie, niczym rzemie\u015blnicy. Syn krawca zostawa\u0142 krawcem itp. Krawcy ci szyli niekiedy z\u0142e szaty, czasem doskona\u0142e, ale zazwyczaj odpowiednie. Podobnie ma si\u0119 to do monarch\u00f3w. Lecz denty\u015bci, prawnicy, szewcy, farmerzy b\u0105d\u017a hydraulicy nie uszyliby \u017cadnych ubra\u0144, a tylko potworno\u015bci. I st\u0105d w\u0142a\u015bnie upadek Europy, trwaj\u0105cy ju\u017c od ponad 200 lat, co jednak nie umniejsza wspomnianego wy\u017cej faktu, i\u017c to dziewi\u0119tnastowieczny kompromis z demokracj\u0105 ograniczy\u0142 rol\u0119 monarchii w wieku dwudziestym do jedynie psychologicznej<\/a>97<\/sup>.<\/p>\r\n

Wojny s\u0105 niepo\u017c\u0105dane niezale\u017cnie od okoliczno\u015bci. Idealnym rozwi\u0105zaniem (obecnie to marzenie bez \u017cadnej nadziei na realizacj\u0119) by\u0142aby rada chrze\u015bcija\u0144skich monarch\u00f3w<\/a>98<\/sup>, panuj\u0105cych nad planet\u0105 oraz \u015bwiadomych faktu, \u017ce dzi\u015b, dzi\u0119ki rozwojowi technologii, chemii, fizyki i biologii, wojny maj\u0105 charakter samob\u00f3jczy<\/a>99<\/sup>. Zagra\u017caj\u0105 one przetrwaniu ca\u0142ej ludzko\u015bci, kt\u00f3ra do tej pory nie ma wsp\u00f3lnego duchowego mianownika. Nie ma go te\u017c ani ONZ, ani tak naprawd\u0119 Unia Europejska. Jak dot\u0105d UE mo\u017ce jedynie pochwali\u0107 si\u0119 wsp\u00f3lnym pragnieniem, by by\u0107 bardziej prosperuj\u0105c\u0105<\/em> gospodarczo oraz wsp\u00f3ln\u0105 obron\u0105<\/em> przed wrogami zewn\u0119trznymi (o ile nie maj\u0105 agresywnych zap\u0119d\u00f3w). W takich okoliczno\u015bciach w\u0142a\u015bciwym dla niej herbem by\u0142by gruby je\u017cozwierz \u201d\u201d zwierz\u0119 ca\u0142kowicie bezpieczne we w\u0142asnym \u015brodowisku naturalnym \u201d\u201d lecz dla Europy symbol to nieodpowiedni.<\/p>\r\n

Eryk von Kuehnelt-Leddihn<\/em><\/strong><\/p>\r\n

\r\n

<\/a>1<\/sup>\u00a0Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce z legitymistycznego punktu widzenia tzw. kr\u00f3lowa Wiktoria nie by\u0142a prawdziw\u0105 kr\u00f3low\u0105, tote\u017c tytu\u0142 earla Beaconsfield, jaki nosi\u0142 Disraeli, by\u0142 nieprawowity \u201d\u201d przyp. redakcji Portalu.<\/p>\r\n

<\/a>2<\/sup>\u00a0Zobacz: Benjamin Disraeli, Earl of Beaconsfield, K.G., Coningsby; or, The New Generation<\/em> (London: Longmans, Green, 1849), book V, ch 8.<\/p>\r\n

<\/a>3<\/sup>\u00a0Wci\u0105\u017c praktykowana jest przez Aborygen\u00f3w w r\u00f3\u017cnych cz\u0119\u015bciach globu. Nazwiska etnolog\u00f3w badaj\u0105cych to zjawisko mo\u017cna znale\u017a\u0107 w niekt\u00f3rych moich xi\u0105\u017ckach. Zobacz: np. Erik von Kuehnelt-Leddihn, Liberty or Equality?<\/em> (Front Royal: Christendom Pess, 1993), p. 314 n. 474.<\/p>\r\n

<\/a>4<\/sup>\u00a0Polityczne aspekty \u015bmierci Sokratesa znale\u017a\u0107 mo\u017cna w Encyclopaedia Britannica<\/em>, zar\u00f3wno w wydaniu z 1911 roku, jak i najnowszym. Innych autor\u00f3w wspomniano w: Kuehnelt-Leddihn, Leftism Revisited<\/em> (Washington, D.C.: Regnery, 1989), p. 349 n. 47. Niedawno, lecz z lewicowego punktu widzenia, zajmowa\u0142 si\u0119 tym tematem I.F. Stone w The Trial of Socrates<\/em> (New York: Anchor Books, 1989). Wed\u0142ug Stone\u2019a Sokrates by\u0142 \u201efaszyst\u0105\u201d.<\/p>\r\n

<\/a>5<\/sup>\u00a0Wt\u00f3ruj\u0105c owym wiod\u0105cym filozofom staro\u017cytno\u015bci, \u015bw. Tomasz z Akwinu utrzymywa\u0142, \u017ce demokracja jest najmniej niekorzystnym z trzech z\u0142ych rodzaj\u00f3w rz\u0105d\u00f3w. Ochlokracja i tyrania, jak twierdzi\u0142, by\u0142y gorsze.<\/p>\r\n

<\/a>6<\/sup>\u00a0Zobacz: Theodor Herzl, \u201eDer Judenstaat\u201d, Theodor Herzls zionistische Schriften<\/em> (Charlottenburg: J\u00fcdischer Verlag, n.d.), p. 119. Oko\u0142o roku 1000 Rzymianie przeprowadzili badania w poszukiwaniu jakichkolwiek \u017cyj\u0105cych potomk\u00f3w kr\u00f3la Dawida. Odnaleziono jedynie dw\u00f3ch bezpotomnych starc\u00f3w. Rzecz jasna, wi\u0119kszo\u015b\u0107 Izraelit\u00f3w widzia\u0142a w Jezusie nie syna biednego oikodomos<\/em>, ale xi\u0119cia o kr\u00f3lewskiej krwi oraz pretendenta do tronu Izraela.<\/p>\r\n

<\/a>7<\/sup>\u00a0Zobacz: Nicol\u00e1s G\u00f3mez D\u00e1vila, Auf verlorem Posten<\/em> (Vienna: Karolinger 1992), p. 259; pierwotnie wydane jako Nuevos Escolios a un texto implicite<\/em> (Bogota: Nueva Biblioteca Colombiana, 1986).<\/p>\r\n

<\/a>8<\/sup>\u00a0Markiz de Sade do 4 lipca 1789 r. by\u0142 wi\u0119\u017aniem Bastylii, cz\u0119\u015bciowo luxusowego wi\u0119zienia dla przest\u0119pc\u00f3w stanu szlacheckiego, gdzie moc\u0105 kr\u00f3lewskiego lettre de cachet<\/em> trafi\u0142 z nakazu te\u015bciowej (g\u0142\u00f3wnie za okrucie\u0144stwa, jakich dopu\u015bci\u0142 si\u0119 wobec \u017cony). Tam, krzycz\u0105c przez lufcik, podburza\u0142 znajduj\u0105cych si\u0119 na dzielnicy mieszka\u0144c\u00f3w, by uwolnili \u201eniewinnie przetrzymywanych\u201d. Naczelnik wi\u0119zienia wyb\u0142aga\u0142 Ludwika XVI, by zdj\u0105\u0142 z niego brzemi\u0119 tak uci\u0105\u017cliwego wi\u0119\u017ania, po czym Sade zosta\u0142 przeniesiony do Charenton, zak\u0142adu dla ob\u0142\u0105kanych. Dziesi\u0119\u0107 dni p\u00f3\u017aniej, 14 lipca, zdobyto Bastyli\u0119, a Markiz zosta\u0142 wypuszczony z Charenton i sta\u0142 si\u0119 znany jako \u201eobywatel Brutus Sade\u201d, komendant Section des Piques<\/em> (swego rodzaju demokratyczne SS). Sade by\u0142 bardzo aktywnym rewolucjonist\u0105 i chlubi\u0142 si\u0119 swoj\u0105 rol\u0105 w upadku Bastylii. Nic dziwnego, \u017ce sta\u0142 si\u0119 postaci\u0105 kultow\u0105 dla student\u00f3w w roku 1968. Zobacz: Gilbert Lely, Vie du Marquis de Sade<\/em>, volume 1 (Paris: Gallimard NFR, 1952), p. 273.<\/p>\r\n

<\/a>9<\/sup>\u00a0Zobacz: Reynald Secher, Le genocide franco-francais<\/em> (Paris: Presses Universitaires de France, 1986). Najbardziej zdumiewaj\u0105ca by\u0142a fabryka w Pont-de-Cle, gdzie ze sk\u00f3ry zar\u017cni\u0119tych rojalist\u00f3w produkowano oprawy xi\u0105\u017cek i bryczesy.<\/p>\r\n

<\/a>10<\/sup>\u00a0Goethe m\u00f3wi\u0142 o Phantasten und Charlatane<\/em> zar\u00f3wno w odniesieniu do legislator\u00f3w, jak i rewolucjonist\u00f3w. Zobacz: Johann Wolfgang von Goethe, Maximen und Reflexionen<\/em>, nr 955 (New York: MacMillan, 1893).<\/p>\r\n

<\/a>11<\/sup>\u00a0Crane Binton, The Jacobins<\/em> (New York: MacMillan, 1930). W Strasburgu trwa\u0142y przygotowania do zniszczenia iglic s\u0142ynnej na ca\u0142y \u015bwiat katedry. W niekt\u00f3rych wsiach \u201eprojekt\u201d w zasadzie zosta\u0142 wykonany. Jako \u017ce Alzatczycy \u201enie m\u00f3wili j\u0119zykiem republika\u0144skim\u201d (tj. po francusku), podj\u0119to plany wyj\u015bcia z tej sytuacji braku \u201ejednakowo\u015bci\u201d. Propozycje by\u0142y nast\u0119puj\u0105ce: 1) odebra\u0107 im dzieci; 2) rozproszy\u0107 rodziny r\u00f3wno po ca\u0142ej Francji; b\u0105d\u017a 3) zgilotynowa\u0107 ich wszystkich. Relacj\u0119 Brintona, profesora Harvardu, czyta si\u0119 niczym opis Trzeciej Rzeszy.<\/p>\r\n

<\/a>12<\/sup>\u00a0W tym sensie nale\u017cy rozumie\u0107 stwierdzenie Jerzego Ludwika Borgesa: \u201eYo descreo en la democracia porque es un abuso curioso de la estadistica\u201d. (Demokracja jest obraz\u0105 dla statystyki).<\/p>\r\n

<\/a>13<\/sup>\u00a0W 1932 r. w Niemczech do urn posz\u0142o oko\u0142o 98 procent uprawnionych do g\u0142osowania. Chocia\u017c totalitarne w\u0142adze \u201ewyprodukowa\u0142y\u201d p\u00f3\u017aniej liczby si\u0119gaj\u0105ce nawet 100 procent, mimo to nadal uwielbia\u0142y, bardzo zreszt\u0105 demokratycznie, organizowa\u0107 \u201eplebiscyty\u201d.<\/p>\r\n

<\/a>14<\/sup>\u00a0Niezwykle zdumiewaj\u0105ce jest spotyka\u0107 do\u015b\u0107 dobrze wykszta\u0142conych chrze\u015bcijan, kt\u00f3rzy wierz\u0105, \u017ce \u201ewszyscy jeste\u015bmy r\u00f3wni przed Bogiem\u201d. Gdyby Judasz Iskariota by\u0142 r\u00f3wny Janowi Chrzcicielowi albo Janowi Ewangeli\u015bcie, chrze\u015bcija\u0144stwo musia\u0142oby zwin\u0105\u0107 manatki. Dominikanin R.L. Bruckberger s\u0142usznie stwierdzi\u0142, \u017ce Nowy Testament jest przes\u0142aniem o ludzkiej nier\u00f3wno\u015bci. (Czy mo\u017cna sobie wyobrazi\u0107, \u017ce podczas dnia S\u0105du Ostatecznego wszystkie wyroki by\u0142yby identyczne? \u0179e B\u00f3g nie \u201eoddzieli\u0142by\u201d \u015bwi\u0119tych od grzesznik\u00f3w?).<\/p>\r\n

<\/a>15<\/sup>\u00a0Spo\u015br\u00f3d skazywanych przez \u201es\u0105dy\u201d na \u015bmier\u0107 i przewa\u017cnie gilotynowanych jedynie 8 procent stanowi\u0142o szlacht\u0119. Najwi\u0119kszy odsetek stanowili rolnicy \u201d\u201d a\u017c 32 procent. Brak jest dok\u0142adnych danych odno\u015bnie do liczby ofiar wi\u0119kszych rzezi, przede wszystkim w Wandei, Bretanii, Lyonie, Tulonie, Bordeaux oraz Marsylii. Masowe mordy odbywa\u0142y si\u0119 tak\u017ce w klasztorach m\u0119skich i \u017ce\u0144skich. Liczb\u0119 zabitych szacuje si\u0119 mi\u0119dzy 120 000 a 250 000.<\/p>\r\n

<\/a>16<\/sup>\u00a0Goebbels przekonywa\u0142, \u017ce rewolucja niemiecka by\u0142a odpowiednikiem rewolucji francuskiej. Sowieci z kolei przemianowali przej\u0119te od poprzedniego re\u017cimu okr\u0119ty wojenne na Danton<\/em> i Marat<\/em>.<\/p>\r\n

<\/a>17<\/sup>\u00a0Prekursorami publikacji Sechera, Fureta i Schamy byli tacy autorzy,\u00a0jak Cabanes i Nass oraz Jakub Cretineau-Joly, kt\u00f3rzy opisuj\u0105, jak genitalia xi\u0119\u017cniczki de Lamballe zosta\u0142y tryumfalnie przeniesione ulicami Pary\u017ca oraz jak po zdobyciu Tuileries wysmarowano mas\u0142em i upieczono \u017cywcem czeladnika kucharza. Konsekwencje entuzjastycznego p\u0119du ku r\u00f3wno\u015bci by\u0142y straszne.<\/p>\r\n

<\/a>18<\/sup>\u00a0Je\u015bli chodzi jednak o liczb\u0119 ofiar, rewolucja francuska nie mog\u0142a przebi\u0107 narodowych i mi\u0119dzynarodowych socjalist\u00f3w, albowiem \u015bwiat od roku 1789 \u201eposun\u0105\u0142 si\u0119 naprz\u00f3d\u201d pod wzgl\u0119dem technicznym i oferuje teraz wi\u0119ksze mo\u017cliwo\u015bci masowego mordowania.<\/p>\r\n

<\/a>19<\/sup>\u00a0Obro\u0144cami Bastylii byli inwalidzi oraz szwajcarscy najemnicy. Obiecano im wolno\u015b\u0107 w zamian za poddanie si\u0119, lecz t\u0142um zabi\u0142 ich bez lito\u015bci. W tym samym czasie m\u0142ody rze\u017anik, qui savait faire les viandes,<\/em> przyprowadzony zosta\u0142, by odci\u0105\u0107 g\u0142ow\u0119 gubernatora de Launay. Siedmiu pomniejszych kryminalist\u00f3w uwolniono.<\/p>\r\n

<\/a>20<\/sup>\u00a0S\u0142owo \u201epersona\u201d pochodzi od etruskiego phers\u00c3\u00ba<\/em>, oznaczaj\u0105cego noszone przez aktor\u00f3w maski, kt\u00f3re w spos\u00f3b niezbywalny okre\u015bla\u0142y ich role sceniczne. Istotnym faktem jest, i\u017c individu<\/em> stanowi w j\u0119zyku francuskim obelg\u0119.<\/p>\r\n

<\/a>21<\/sup>\u00a0Cytowane w: Hoffman Nickerson, The Armed Horde, 1793-1939: A Study of the Rise, Survival, and Decline of the Mass Army<\/em> (New York: G. Putnam\u2019s Sons, 1940).<\/p>\r\n

<\/a>22<\/sup>\u00a0Gedeon Ernest baron von Laudon, ur. 2 lutego 1717 r. w Tootzen, zm. 14 lipca 1790 r. w Nowym Jiczynie \u201d\u201d przyp. redakcji Portalu.<\/p>\r\n

<\/a>23<\/sup>\u00a0Bismarck, b\u0119d\u0105c pruskim ambasadorem w Sankt Petersburgu, otrzyma\u0142 od Miko\u0142aja I propozycj\u0119 kariery w Rosji, ale j\u0105 odrzuci\u0142. Natomiast portugalski ambasador w Berlinie, hrabia Joachim Oriola, przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do pruskiej s\u0142u\u017cby cywilnej. Wybieranie swego pracodawcy w kraju lub za granic\u0105 by\u0142o jak najbardziej w porz\u0105dku.<\/p>\r\n

<\/a>24<\/sup>\u00a0Zobacz: Nickerson, The Armed Horde<\/em>, p. 15.<\/p>\r\n

<\/a>25<\/sup>\u00a0Irlandczycy w Nowym Jorku zbuntowali si\u0119 przeciw tej regulacji (poborowi). Oburzona opinia publiczna zwr\u00f3ci\u0142a si\u0119 przeciwko nim jako uosabiaj\u0105cym \u201erum, romanizm oraz rebeli\u0119\u201d. W 1935 r. spotka\u0142em w Londynie Anglika, kt\u00f3ry s\u0142u\u017cy\u0142 w armii pruskiej w czasie I wojny \u015bwiatowej. Jego ch\u0142opi\u0119cym \u201emarzeniem\u201d by\u0142o zosta\u0107 aktorem lub pruskim oficerem. Jego ojciec odrzuci\u0142 obie te kariery, lecz wtedy dowiedzieli si\u0119, \u017ce obcokrajowiec mo\u017ce zosta\u0107 przyj\u0119ty do armii pruskiej. Zosta\u0142 wi\u0119c oficerem i wiernie s\u0142u\u017cy\u0142 Wilhelmowi II po wybuchu wojny, lecz tylko na froncie wschodnim. W sierpniu roku 1914 uzna\u0142, i\u017c przysi\u0119ga wojskowa, kt\u00f3r\u0105 uroczy\u015bcie z\u0142o\u017cy\u0142, znaczy\u0142a wi\u0119cej ni\u017c jego narodowo\u015b\u0107. Pogardza\u0142 jednak nazistami, wi\u0119c, z wielkimi trudno\u015bciami, postara\u0142 si\u0119 o powr\u00f3t do Wielkiej Brytanii, unikaj\u0105c bycia oskar\u017conym o zdrad\u0119.<\/p>\r\n

<\/a>26<\/sup>\u00a0W czasie hiszpa\u0144skiej wojny domowej idealistyczni ochotnicy walczyli po obu stronach. W\u015br\u00f3d nacjonalist\u00f3w napotka\u0142em Francuz\u00f3w i Irlandczyk\u00f3w.<\/p>\r\n

<\/a>27<\/sup>\u00a0Nickerson, The Armed Horde<\/em>, p. 14.<\/p>\r\n

<\/a>28<\/sup>\u00a0Podczas obchod\u00f3w trzechsetnej rocznicy reformacji w zamku wittenberskim pangermanistyczni studenci dodali do czarno-z\u0142otej flagi imperialnej czerwie\u0144 rewolucji.<\/p>\r\n

<\/a>29<\/sup>\u00a0Fryderyk Ludwik Jahn sp\u0119dzi\u0142 w fortecy kilka lat jako \u201edemagog\u201d. W 1814 r. zjawi\u0142 si\u0119 w Pary\u017cu, gdzie \u201d\u201d odziany w str\u00f3j rodem ze \u201estarogerma\u0144skiej\u201d mitologii \u201d\u201d spycha\u0142 z chodnik\u00f3w mijaj\u0105ce go osoby, po czym, wspi\u0105wszy si\u0119 na \u0141uk Tryumfalny, pr\u00f3bowa\u0142 wyrwa\u0107 tub\u0119 z r\u0105k anio\u0142a. Miros\u0142aw Tyr\u0161 za\u0142o\u017cy\u0142 radykalnie antyhabsburski i antyniemiecki Sokol<\/em> \u201d\u201d zwi\u0105zek gimnastyczny wzorowany na Turnerbundzie<\/em> Jahna. T\u0142umy uwielbiaj\u0105 masy w ruchu.<\/p>\r\n

<\/a>30<\/sup>\u00a0W demokracjach, kt\u00f3re ub\u00f3stwiaj\u0105 liczby, niski wzrost tylko pozornie jest du\u017c\u0105 przeszkod\u0105. Jakub Burckhardt powiedzia\u0142 w 1866: \u201eRozpacz we wszystkim, co ma\u0142e, jest ze wszech miar powa\u017cnym z\u0142em. \u00d3w, kt\u00f3ry nie przynale\u017cy do narodu licz\u0105cego trzydzie\u015bci milion\u00f3w, desperuje: \u2018Pom\u00f3\u017c nam, o Panie, albowiem toniemy!\u2019. Filister pragnie z diaboliczn\u0105 determinacj\u0105 je\u015b\u0107 z wielkiego kot\u0142a, inaczej nie b\u0119dzie mu smakowa\u0142o\u201d. Zobacz: Emil Duerr, Freiheit und Macht bei Jacob Burckhardt<\/em> (Basel: Helbing & Liechtental, 1918). Om\u00f3wiono tu niekt\u00f3re korzenie panslawizmu i pangermanizmu.<\/p>\r\n

<\/a>31<\/sup>\u00a0Marek Twain opisa\u0142 beznadziejn\u0105 sytuacj\u0119 w parlamencie austriackim, gdzie wizytowa\u0142 w 1897 r., w swoim \u201eTraveller\u2019s Record\u201d, kt\u00f3ry ukazywa\u0142 si\u0119 periodycznie w Harper\u2019s Magazine<\/em>.<\/p>\r\n

<\/a>32<\/sup>\u00a0Jan Stuart Mill uj\u0105\u0142 to bardzo prosto: \u201eWolne instytucje s\u0105 prawie niemo\u017cliwe w kraju sk\u0142adaj\u0105cym si\u0119 z r\u00f3\u017cnych narodowo\u015bci\u201d, Considerations on Representative Government<\/em> (New York: H. Holt, 1882), p. 310. Zdecydowanym wyj\u0105tkiem jest Szwajcaria, albowiem odczuwana przez Szwajcar\u00f3w helwecka lojalno\u015b\u0107 znacznie przewa\u017ca nad ich wi\u0119zami etnicznymi.<\/p>\r\n

<\/a>33<\/sup>\u00a0W\u015br\u00f3d obywateli pa\u0144stw centralnych r\u00f3wnie\u017c by\u0142y powszechne has\u0142a nienawi\u015bci, jak np. poemat Ernesta Lissauera. Slogany, takie jak Gott strafe England!<\/em> (Bo\u017ce, ukarz Angli\u0119!) i Serbien muss sterbien!<\/em> (Serbia musi umrze\u0107!), by\u0142y powtarzane cz\u0119sto, lecz nikomu nie przyszed\u0142 do g\u0142owy taki nonsens, jak nazywanie kapusty kiszonej \u201eKapust\u0105 Wolno\u015bci\u201d czy owczarka niemieckiego \u201eAlzatczykiem\u201d. W Anglii palono nawet niemieckie pianina, a jamniki usypiano, by uchroni\u0107 je przed torturami ze strony dzieci. Z kolei w Stanach Zjednoczonych przestano uczy\u0107 niemieckiego, a tych, kt\u00f3rzy czynili to nadal, wysy\u0142ano na urlop naukowy, po czym kazano im uczy\u0107 hiszpa\u0144skiego.<\/p>\r\n

<\/a>34<\/sup>\u00a0Zobacz: Georges Bernanos, La Grande peur des bien-pensants<\/em> (Paris: Grasset, 1949), p. 414-18. Bernanos, pobo\u017cny katolik i monarchista, opisa\u0142 pierwsz\u0105 wojn\u0119 \u015bwiatow\u0105 (w kt\u00f3rej uczestniczy\u0142 jako \u017co\u0142nierz) s\u0142owami: \u201eOwa s\u0142ynna bezlitosna wojna pacyfistycznych i humanitarnych demokracji\u201d.<\/p>\r\n

<\/a>35<\/sup>\u00a0Zachodni lotnicy, kt\u00f3rzy cz\u0119sto \u015bcierali si\u0119 w osobistych pojedynkach powietrznych, nadal prowadzili wojn\u0119 po d\u017centelme\u0144sku. Fryderyk Reck-Malleczewen (kt\u00f3ry zgin\u0105\u0142 w obozie koncentracyjnym Dachau) opisa\u0142 rozpacz niemieckiego u\u0142ana, kt\u00f3ry przebi\u0142 \u015bmiertelnie swoj\u0105 lanc\u0105 rosyjskiego kawalerzyst\u0119. Szlochaj\u0105c, ukl\u0105k\u0142 przed umieraj\u0105cym, a ten udzieli\u0142 mu przebaczenia. Z kolei So\u0142\u017cenicyn wspomnia\u0142 kozak\u00f3w, kt\u00f3rzy mimo natkni\u0119cia si\u0119 na samoch\u00f3d z niemieckimi genera\u0142ami, nie zaczepili ich. Wyja\u015bnili p\u00f3\u017aniej: \u201eNatrafili\u015bmy na siebie przypadkiem. Nie planowali\u015bmy tego!\u201d. Kiedy Austriacy odbili Lw\u00f3w, znale\u017ali w opuszczonym przez rosyjskich okupant\u00f3w apartamencie list\u0119 uszkodzonych przedmiot\u00f3w oraz pieni\u0105dze na ich napraw\u0119. Podczas drugiej wojny \u015bwiatowej by\u0142o inaczej. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u017co\u0142nierzy sowieckich by\u0142a ju\u017c pi\u015bmienna, \u201eo\u015bwiecona\u201d, dokona\u0142a \u201epost\u0119pu\u201d, a zachowywa\u0142a si\u0119 gorzej ni\u017c goryle \u201d\u201d ponad 2 miliony przypadk\u00f3w gwa\u0142t\u00f3w, nawet na terenach wyzwolonych!<\/p>\r\n

<\/a>36<\/sup>\u00a0Na temat koncepcji i traktowania \u201ewrogich cudzoziemc\u00f3w\u201d zobacz: Arnold J. Toynbee, A Study of History<\/em>, vol. 4 (London: Oxford University Press, 1939), pp. 160-62. Zorganizowana nienawi\u015b\u0107 przeciw \u201ewrogim cudzoziemcom\u201d prowadzi\u0142a tak\u017ce do agresji t\u0142uszczy. Tak wi\u0119c \u201epatriotyczny\u201d canaille<\/em> Sankt Petersburga spali\u0142 niemieck\u0105 ambasad\u0119 tu\u017c po wybuchu pierwszej wojny \u015bwiatowej, lecz mniej wi\u0119cej ci sami ludzie, jakie\u015b trzy lata p\u00f3\u017aniej, pos\u0142u\u017cyli za narz\u0119dzie w zorganizowaniu \u201eczerwonopa\u017adziernikowej\u201d rewolucji bolszewickiej. Jednego z d\u017centelmen\u00f3w owej wojny dobrze przedstawia film Stroheima i Gabina z 1937, La grande illusion<\/em>. Tytu\u0142, w \u015bwietle wydarze\u0144, jakie mia\u0142y miejsce po 1 wrze\u015bnia 1939 r., dopasowano doskonale. Film ten, ukazuj\u0105c francuskich lotnik\u00f3w zestrzeliwanych i nast\u0119pnie przetrzymywanych przez Niemc\u00f3w, przypomina nam opowie\u015b\u0107 Caulaincourta o baronie Wintzingerode, kt\u00f3ry w 1812 r., na\u0142o\u017cywszy d\u0142ugi p\u0142aszcz na sw\u00f3j rosyjski mundur, indagowa\u0142 pe\u0142ni\u0105cego wart\u0119 przed obozem niedaleko Moskwy francuskiego \u017co\u0142nierza. Zatrzymany i aresztowany przez francuskiego oficera, baron zosta\u0142 zaprowadzony przed Napoleona, kt\u00f3ry odkry\u0142, i\u017c jest on poddanym jego brata, Hieronima, kr\u00f3la Westfalii. Korsyka\u0144ski parweniusz straci\u0142 nad sob\u0105 panowanie, zagrozi\u0142 Wintzingerode\u2019owi straceniem za szpiegostwo i chcia\u0142 rzuci\u0107 si\u0119 z pi\u0119\u015bciami na aroganckiego barona, lecz francuscy oficerowie powstrzymali go i, wstydz\u0105c si\u0119 za z\u0142e zachowanie swego suwerena, zaprosili Wintzingerode\u2019a na wieczerz\u0119 do mesy oficerskiej. Zobacz: M\u00c3\u00a9moires du G\u00c3\u00a9n\u00c3\u00a9ral de Caulaincourt, Duc de Vicence<\/em>, part 1 (Paris: Plon, 1933), p. 100. Moja rodzina mieszka\u0142a przez p\u00f3\u0142 roku w austriackim obozie jenieckim, gdzie ojciec za\u0142o\u017cy\u0142 i prowadzi\u0142 punkt prze\u015bwietle\u0144 rentgenowskich. Jako dzieci lubili\u015bmy je\u0144c\u00f3w (przewa\u017cnie Rosjan) i bawili\u015bmy si\u0119 z nimi. Nast\u0119pnie zamieszkali\u015bmy w Baden ko\u0142o Wiednia (g\u0142\u00f3wna kwatera armii austro-w\u0119gierskiej), gdzie paradowa\u0142em w mundurze brytyjskiego marynarza z inskrypcj\u0105 \u201eH.M.S. Renown\u201d na wst\u0105\u017cce czapki. Mieli\u015bmy te\u017c francusk\u0105 guwernantk\u0119, z kt\u00f3r\u0105 rozmawiali\u015bmy po francusku, id\u0105c ulicami. Co\u015b takiego by\u0142oby nie do pomy\u015blenia na bardziej \u201eprogresywnym\u201d Zachodzie. Po upadku naszej wspania\u0142ej fortecy (wzi\u0119to j\u0105 g\u0142odem), Przemy\u015bla, oficerowie rosyjscy zaprosili swych austro-w\u0119gierskich koleg\u00f3w na bankiet, na kt\u00f3rym wsp\u00f3lnie wznosili toasty. Jeden austriacki oficer, zostawszy je\u0144cem, wr\u0119czy\u0142 Rosjanom swoj\u0105 wizyt\u00f3wk\u0119.<\/p>\r\n

<\/a>37<\/sup>\u00a0Kiedy Clemenceau oraz francuski minister spraw zagranicznych Ribot storpedowali pokojowe starania cesarza Austrii Karola, Anatol France zauwa\u017cy\u0142: \u201eKr\u00f3l Francji, tak, kr\u00f3l ulitowa\u0142by si\u0119 nad naszym biednym ludem, wykrwawionym, os\u0142abionym, u kresu si\u0142. Ale demokracja nie ma serca ani wsp\u00f3\u0142czucia. Niewolnica pieni\u0105dza \u201d\u201d jest bezlitosna i nieludzka\u201d. Zobacz: Sir Charles Petrie, Twenty Years Armistice \u201d\u201d and After: British Foreign Policy Since 1918<\/em> (London: Eyre & Spottiswoode, 1940), p. 12. Rene Schickele w swojej Die Grenze <\/em>(Berlin: Rowohlt, 1932), pp. 145-46, m\u00f3wi nam, \u017ce Clemenceau zagrozi\u0142 Anatolowi France wi\u0119zieniem, gdyby ten opublikowa\u0142 cho\u0107by jeden wers swojej antywojennej reakcji.<\/p>\r\n

<\/a>38<\/sup>\u00a0Zobacz: Carey MacWilliams, \u201eMoving the West-Coast Japanese\u201d, Harper\u2019s<\/em> (September 1942). Ich w pe\u0142ni biali ma\u0142\u017conkowie zazwyczaj im towarzyszyli. Spo\u015br\u00f3d znacznie bardziej nara\u017conej populacji Hawaj\u00f3w, Japo\u0144czycy stanowili jedn\u0105 trzeci\u0105, lecz nie zostali \u201eskoncentrowani\u201d, albowiem \u201eSynowie Z\u0142otego Zachodu\u201d nie prowadzili aktywnych dzia\u0142a\u0144 na tych wyspach. Mimo to w\u015br\u00f3d \u201eameryka\u0144skich Japo\u0144czyk\u00f3w\u201d nie zdarzy\u0142 si\u0119 ani jeden przypadek szpiegostwa, a najobficiej odznaczony ameryka\u0144ski batalion sk\u0142ada\u0142 si\u0119 z \u201eJapo\u0144czyk\u00f3w\u201d hawajskich. Defilowali w Nowym Jorku.<\/p>\r\n

<\/a>39<\/sup>\u00a0Zobacz: James Bacque, Other Losses<\/em> (Toronto: Stoddard, 1989). Niemcy skar\u017cy\u0142y si\u0119, \u017ce po wojnie nie wr\u00f3ci\u0142o 1 700 000 je\u0144c\u00f3w. Prawd\u0105 jest, \u017ce Trzecia Rzesza zag\u0142odzi\u0142a na \u015bmier\u0107 wielu je\u0144c\u00f3w rosyjskich. Je\u0144cy niemieccy g\u0142odowali w Rosji, z tym \u017ce ci, kt\u00f3rzy wr\u00f3cili, sami byli w trakcie powrotu cz\u0119sto b\u0142agani o \u017cywno\u015b\u0107 przez cierpi\u0105cych g\u0142\u00f3d Rosjan.<\/p>\r\n

<\/a>40<\/sup>\u00a0W listopadzie 1945 przeprowadzono w Detroit wywiady, by zbada\u0107 reakcje ludzi na okropie\u0144stwa niemieckich oboz\u00f3w koncentracyjnych. 90 procent wyrazi\u0142o przekonanie, \u017ce wszystkie materia\u0142y filmowe zosta\u0142y sfabrykowane oraz przypomnia\u0142o prowadz\u0105cym wywiady o fa\u0142szywych opowie\u015bciach propagandowych z czas\u00f3w pierwszej wojny \u015bwiatowej. Belgijskie dzieci z poodcinanymi r\u0105czkami! Jak rzek\u0142 Cyceron w swoim De Divinatione<\/em>: \u201eNikt nie wierzy k\u0142amcy, cho\u0107by m\u00f3wi\u0142 prawd\u0119\u201d.<\/p>\r\n

<\/a>41<\/sup>\u00a0Wielki xi\u0105\u017c\u0119 Hesji nie \u201esprzeda\u0142\u201d swoich w\u0142asnych poddanych z formacji zbrojnej Brytyjczykom podczas rewolucji ameryka\u0144skiej. Byli to najemnicy z r\u00f3\u017cnych kraj\u00f3w, kt\u00f3rzy zaci\u0105gn\u0119li si\u0119 dobrowolnie.<\/p>\r\n

<\/a>42<\/sup>\u00a0Dwaj niemieccy piloci zostali zdegradowani, kiedy we wczesnej fazie wojny zrzucili bomby na londy\u0144ski East End, zamiast na cele militarne. RAF radzi\u0142o, by nie atakowa\u0107 Berlina lub innych niemieckich miast, lecz Churchill si\u0119 temu sprzeciwi\u0142. Zobacz: Phillip Knightley, The First Casualty<\/em> (New York: Harcourt, Brace, 1975), pp. 237-38. Armia niemiecka by\u0142a tu\u017c od zdobycia Rotterdamu i Warszawy, kiedy Luftwaffe<\/em> zaatakowa\u0142o te miasta. Bombardowanie Coventry stanowi\u0142o odwet za zbombardowanie Berlina. Bazyli Liddell-Hart podkre\u015bla\u0142, \u017ce Niemcy postrzegali proponowany (lecz odrzucony) pakt dotycz\u0105cy lotnictwa jako obowi\u0105zuj\u0105cy, jednak alianci zawsze ponawiali swe bombardowania. Zobacz: Basil Liddell-Hart, \u201eWar Limited\u201d, Harper\u2019s<\/em> (March 1946), pp. 198-99. Brytyjski Sekretarz Ministerstwa Si\u0142 Powietrznych, w dw\u00f3ch publikacjach swego autorstwa, broni\u0142 polityki niszczenia gospodarki wroga i, nawiasem dodaj\u0105c, wybijania ca\u0142ych zamieszkanych stref. Zobacz: J.M. Spaight, The Battle of Britain<\/em> (London: Geoffrey Bles, 1941), oraz Bombing Vindicated<\/em> (London: Geoffrey Bles, 1944). Churchill w swojej The Second World War<\/em>, vol. 2 (Boston: Houghton Mifflin, 1948-53), pp. 565-67, przyzna\u0142, \u017ce aby rozbi\u0107 Trzeci\u0105 Rzesz\u0119 (kt\u00f3rej straty w ludziach w wyniku wojny powietrznej \u201d\u201d w por\u00f3wnaniu ze stratami Brytyjczyk\u00f3w \u201d\u201d wynosi\u0142y 1 do 10), planowa\u0142 utworzenie znacznych si\u0142 powietrznych poza granic\u0105 zasi\u0119gu Niemc\u00f3w.<\/p>\r\n

<\/a>43<\/sup>\u00a0Zobacz: General J.F.C. Fuller, The Second World War: 1935-1945<\/em> (New York: Duell, Sloane & Pearce, 1949), pp. 222-23.<\/p>\r\n

<\/a>44<\/sup>\u00a0Zobacz: David Irving, The Destruction of Dresden<\/em> (London: William Kimber, 1963). Miasto zalewali uchod\u017acy ze wschodu. Ciekaw\u0105 kwesti\u0105 jest, ilu nie-niemieckich robotnik\u00f3w przymusowych, obywateli pa\u0144stw alianckich, zgin\u0119\u0142o podczas tego nalotu? Z pewno\u015bci\u0105 co najmniej 5000. Mo\u017cliwe, \u017ce Churchill wyda\u0142 ten rozkaz, by zrobi\u0107 wra\u017cenie na Rosjanach w Ja\u0142cie. W lutym 1945 wojna by\u0142a ju\u017c praktycznie przegrana przez Niemc\u00f3w.<\/p>\r\n

<\/a>45<\/sup>\u00a0Uderzenie na Nagasaki by\u0142o jeszcze silniejsze ni\u017c na Hiroszim\u0119. Jako kolebka Ko\u015bcio\u0142a katolickiego w Japonii, mie\u015bci\u0142o najwy\u017csz\u0105 na Dalekim Wschodzie katedr\u0119, kt\u00f3ra tego dnia wype\u0142niona by\u0142a wiernymi. \u201eFat Boy\u201d zrzucony zosta\u0142 kilkaset jard\u00f3w dalej, zabijaj\u0105c oko\u0142o 8 procent katolickiej populacji Japonii zamieszkuj\u0105cej przedmie\u015bcie Urakami. Przetrwawszy 265 lat w \u201epodziemiu\u201d, zostali w moment zmiecieni przez s\u0142ugus\u00f3w Henryka S. Trumana.<\/p>\r\n

<\/a>46<\/sup>\u00a0Czy mogliby\u015bmy wyobrazi\u0107 sobie kt\u00f3r\u0105\u015b z koronowanych g\u0142\u00f3w Europy zaanga\u017cowan\u0105 w taki incydent? Franciszek J\u00f3zef u\u017cywaj\u0105cy ko\u015bci udowej pruskiego grenadiera jako no\u017ca do papieru? Albo kr\u00f3lowa Wiktoria u\u017cywaj\u0105ca ko\u015bci afrykanerskiego strzelca? Tylko najwy\u017cszy w\u00f3dz znad G\u00f3rnej Ubangi m\u00f3g\u0142by post\u0105pi\u0107 podobnie.<\/p>\r\n

<\/a>47<\/sup>\u00a0Zobacz: Ann O\u2019Hare McCormick w: The New York Times<\/em> (October 9, 1944). Dodatkowo ponad 1500 os\u00f3b zosta\u0142o rannych lub trwale okaleczonych.<\/p>\r\n

<\/a>48<\/sup>\u00a0Zobacz: Encyclopaedia Britannica,<\/em> wyd. 11 (1911), pod has\u0142em \u201eDahomey\u201d; tak\u017ce Henry Kemba, State of Blood<\/em> (London: Corgi Books, 1977). Idi Amin \u201ewyk\u0142ada\u0142\u201d w ONZ w Nowym Jorku. B\u0119d\u0105c przekonanym, \u017ce ludzkie mi\u0119so ma \u201emi\u0142y, s\u0142ony smak\u201d, praktykowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c \u201edemokracj\u0119 gastronomiczn\u0105\u201d. Kyemba by\u0142 jednym z jego dawnych ministr\u00f3w.<\/p>\r\n

<\/a>49<\/sup>\u00a0Szofer mojego te\u015bcia walczy\u0142 pod Monte Cassino w szeregach niemieckich. Powiedzia\u0142 mi, \u017ce on i jego towarzysze my\u015bleli, \u017ce Amerykanie postradali rozum. W budynku nie by\u0142o ani jednego Niemca, a gruzy stanowi\u0142y potem idealne miejsce do obrony. Podczas kilku moich wizyt w Wietnamie by\u0142o dla mnie jasne, \u017ce Armia Stan\u00f3w Zjednoczonych mia\u0142a podobny problem tak\u017ce w tej wojnie. Nie mog\u0142a prowadzi\u0107 walki w czysto militarny spos\u00f3b, poniewa\u017c musia\u0142a tak\u017ce podejmowa\u0107 dzia\u0142ania zgodne ze zmanipulowan\u0105 opini\u0105 publiczn\u0105.<\/p>\r\n

<\/a>50<\/sup>\u00a0Obydwa socjalizmy spo\u0142em usi\u0142owa\u0142y dokona\u0107 likwidacji polskich elit. Rosjanie przyznali si\u0119 do zamordowania 15 tys. w Katyniu oraz w innych miejscach. W ka\u017cdym baraku w Auschwitz mo\u017cemy zobaczy\u0107 zdj\u0119cia polskich ofiar. Ob\u00f3z ten pierwotnie zaprojektowano do exterminacji Polak\u00f3w; \u017byd\u00f3w zacz\u0119to zwozi\u0107 na du\u017c\u0105 skal\u0119 dopiero w roku 1941.<\/p>\r\n

<\/a>51<\/sup>\u00a0To samo odnosi si\u0119 do bitwy o getto warszawskie. Pomi\u0119dzy Niemcami a Polsk\u0105 nie dosz\u0142o do formalnego podpisania pokoju ani zawieszenia broni, natomiast pomi\u0119dzy Niemcami a Czechos\u0142owacj\u0105 nie dosz\u0142o do formalnego wypowiedzenia wojny.<\/p>\r\n

<\/a>52<\/sup>\u00a0Wed\u0142ug dziennik\u00f3w Goebbelsa wsp\u00f3\u0142praca mi\u0119dzy czeskim przemys\u0142em i klas\u0105 robotnicz\u0105 a okupantem sz\u0142a doskonale. Wtedy jednak Niemcy wdepn\u0119li w pu\u0142apk\u0119 zastawion\u0105 przez rz\u0105d czeski na uchod\u017astwie, kt\u00f3ry zorganizowa\u0142 zamordowanie Heydricha, po czym w odwecie zniszczono Lidice. Po wojnie Niemcy zamieszkuj\u0105cy Czechy i Morawy, jeszcze zanim zostali wydaleni, do\u015bwiadczyli okrutnych krzywd \u201d\u201d przewa\u017cnie z r\u0105k by\u0142ych kolaborant\u00f3w, kt\u00f3rzy, torturuj\u0105c niewinnych cywili, dowodzili w ten spos\u00f3b swego \u201epatriotyzmu\u201d.<\/p>\r\n

<\/a>53<\/sup>\u00a0Tj. sojuszu mi\u0119dzy Trzeci\u0105 Rzesz\u0105 i Zwi\u0105zkiem Sowieckim \u201d\u201d przyp. redakcji Portalu.<\/p>\r\n

<\/a>54<\/sup>\u00a0W pierwszej wojnie \u015bwiatowej austro-w\u0119gierscy okupanci w Serbii mieli problemy z francs-tirers<\/em> (mylnie zwanymi komitad\u017ci<\/em>). Podczas drugiej wojny \u015bwiatowej zdziczenie i okrucie\u0144stwo nie mia\u0142y granic. Chorwaci walczyli z Niemcami i Serbami, a Serbowie walczyli z Chorwatami, Niemcami, W\u0142ochami oraz z innymi Serbami w spos\u00f3b azjatycki<\/em>. Churchill wspar\u0142 bolszewik\u00f3w, poniewa\u017c (jak wyja\u015bni\u0142 Fitzroyowi MacLeanowi) byli \u201elepsi w zabijaniu Niemc\u00f3w\u201d ni\u017c jego pierwotni sojusznicy pod wodz\u0105 pu\u0142kownika Dra\u00c5\u00bey Mihajlovica [p\u00f3\u017aniejszego genera\u0142a \u201d\u201d przyp. redakcji Portalu], kt\u00f3ry nast\u0119pnie zosta\u0142 bez skrupu\u0142\u00f3w zdradzony przez Zach\u00f3d i rozstrzelany przez titoist\u00f3w.<\/p>\r\n

<\/a>55<\/sup>\u00a0Zobacz: Francois F\u00c3\u00a9n\u00c3\u00a9lon de la Mothe, \u201eDirection pour la conscience d\u2019un roi\u201d, w: Oeuvre<\/em>, vol. 25 (Paris: n.p., 1787), pp. 489.<\/p>\r\n

<\/a>56<\/sup>\u00a0By\u0142a to wojna Zwi\u0105zku Niemieckiego przeciw sojuszowi prusko-w\u0142oskiemu. Okre\u015blenie jej mianem wojny \u201eaustro-pruskiej\u201d by\u0142oby niew\u0142a\u015bciwe.<\/p>\r\n

<\/a>57<\/sup>\u00a0Czy Wilhelm I zaaprobowa\u0142 wojn\u0119 przeciw Zwi\u0105zkowi Niemieckiemu? Jego kr\u00f3lowa opu\u015bci\u0142a ostentacyjnie Berlin w momencie wybuchu wojny.<\/p>\r\n

<\/a>58<\/sup>\u00a0Bismarck stanowi\u0142 si\u0142\u0119 nap\u0119dow\u0105 i decyduj\u0105c\u0105. Wilhelm I Pruski by\u0142 niech\u0119tny zostaniu cesarzem niemieckim, tj. cesarzem Niemiec (Deutschland). Kraj o takiej nazwie istnieje oficjalnie dopiero od 1949 r. Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce Habsburgowie rz\u0105dzili \u201eNiemcami\u201d przez ponad 600 lat, natomiast Hohenzollernowie jedynie przez 47, oraz \u017ce poprzednik Wilhelma, jego brat, Fryderyk Wilhelm IV, zadeklarowa\u0142, i\u017c by\u0142by szcz\u0119\u015bliwszy tylko wtedy, gdyby podczas koronacji Habsburga na cesarza niemieckiego m\u00f3g\u0142 podawa\u0107 mis\u0119 z wod\u0105.<\/p>\r\n

<\/a>59<\/sup>\u00a0Nie wspominaj\u0105c Polski, kt\u00f3ra jako monarchia elekcyjna od roku 1572 zwana by\u0142a republik\u0105 (rzeczpospolita<\/em>), a w kt\u00f3rej rz\u0105dy tak naprawd\u0119 sprawowa\u0142a szlachta. Owo najbardziej tolerancyjne pa\u0144stwo w Europie przesta\u0142o istnie\u0107 w 1795 r.<\/p>\r\n

<\/a>60<\/sup>\u00a0\u201eCzterna\u015bcie punkt\u00f3w\u201d napisa\u0142 Walter Lippmann. Wspomniano w nich o \u201eautonomicznym rozwoju\u201d narodowo\u015bci Austro-W\u0119gier. Definicja s\u0142owa \u201eautonomiczny\u201d w j\u0119zyku angielskim jest nieostra. Mo\u017ce oznacza\u0107 ca\u0142kowit\u0105 separacj\u0119 b\u0105d\u017a po prostu lokalne prawa i przywileje. Lippmann, cz\u0142owiek godny podziwu, powiedzia\u0142 mi, \u017ce mia\u0142 na my\u015bli to drugie znaczenie.<\/p>\r\n

<\/a>61<\/sup>\u00a0W wywiadzie dla New York Enquirer<\/em> w czerwcu 1936 Churchill zwymy\u015bla\u0142 Stany Zjednoczone za to, \u017ce nie do\u0142\u0105czy\u0142y do aliant\u00f3w a\u017c do roku 1917. Pr\u00f3bowa\u0142y one w tajemnicy doprowadzi\u0107 do zawarcia pokoju, kt\u00f3ry ocali\u0142by niezliczon\u0105 liczb\u0119 ludzkich istnie\u0144 oraz zapobieg\u0142by powstaniu narodowego socjalizmu i by\u0107 mo\u017ce nawet komunizmu w Rosji. Wywiad \u00f3w odczytany zosta\u0142 na g\u0142os przed Kongresem przez pewnego \u201eizolacjonist\u0119\u201d we wrze\u015bniu 1939 r. Taka pokojowa ugoda nie zi\u015bci\u0142aby jednak marzenia Wilsona o uczynieniu \u015bwiata niebezpiecznym przez demokracj\u0119.<\/p>\r\n

<\/a>62<\/sup>\u00a0Jakub Bainville obawia\u0142 si\u0119 idei niemieckiej Republiki<\/em> (a kt\u00f3rej domaga\u0142 si\u0119 niemiecki socjalista Karol Liebknecht). By\u0142 pewien, \u017ce b\u0119dzie ona czerpa\u0107 wzorzec z jakobin\u00f3w i, w imi\u0119 Niemiec \u201ezjednoczonych i niepodzielnych\u201d, stanie si\u0119 agresywnie nacjonalistyczna \u201d\u201d nie myli\u0142 si\u0119. Zobacz: jego artyku\u0142 w: Action Fran\u00c3\u00a7aise<\/em> (Sept. 29, 1914). Goebbels widzia\u0142 w niemieckim narodowym socjalizmie analogi\u0119 do rewolucji francuskiej i chwali\u0142 si\u0119 w Der Angriff <\/em>(December 6, 1931), \u017ce jego partia reprezentuje \u201eniemieck\u0105 lewic\u0119\u201d.<\/p>\r\n

<\/a>63<\/sup>\u00a0Niemcy i \u201eKaiser\u201d byli wrogiem numer jeden przede wszystkim dla szerokiej publiki zachodnich demokracji. W mniejszym stopniu dla wiod\u0105cych polityk\u00f3w, kt\u00f3rych mimo to jednak \u0142\u0105czy\u0142a lewicowo-protestancka niech\u0119\u0107 wobec naddunajskich monarchii, co obszernie udokumentowa\u0142em w moich xi\u0105\u017ckach. Clemenceau do tego stopnia nie cierpia\u0142 Habsburg\u00f3w, \u017ce kiedy Niemcy zbli\u017cali si\u0119 do Pary\u017ca w sierpniu 1914 r., krytyk\u0119 kierowa\u0142 tylko pod adresem Austrii. (Zobacz: zaskoczenie Poincarego w jego dziennikach). Lloyd George uwielbia\u0142 Hitlera, ale atakowa\u0142 Franco, \u201eponiewa\u017c zawsze jednocz\u0119 si\u0119 przeciw xi\u0119\u017com\u201d, jak wyja\u015bni\u0142 Wirginii Cowley. Sir Denis Brogan i Rajmund Aron poprawnie okre\u015blili pierwsz\u0105 wojn\u0119 \u015bwiatow\u0105 mianem \u201edrugiej wojny o sukcesj\u0119 austriack\u0105\u201d. Druga wojna \u015bwiatowa bez w\u0105tpienia by\u0142a trzeci\u0105 tej serii.<\/p>\r\n

<\/a>64<\/sup>\u00a0Przewodnicz\u0105cy Reichstagu<\/em> Pawe\u0142 L\u00f6be, socjaldemokrata, mimo dwukrotnego kr\u00f3tkiego uwi\u0119zienia przez narodowych socjalist\u00f3w, otrzyma\u0142 od Trzeciej Rzeszy emerytur\u0119 za sw\u0105 rol\u0119 w zast\u0105pieniu monarchii republik\u0105.<\/p>\r\n

<\/a>65<\/sup>\u00a0Zobacz: John Maynard Keynes, The Economic Consequences of the Peace<\/em> (London: Harcourt, Brace, 1920), pp. 4-5.<\/p>\r\n

<\/a>66<\/sup>\u00a0W ramach usprawiedliwienia Wilsona nale\u017cy wspomnie\u0107, \u017ce w roku 1896 dozna\u0142 pierwszego udaru, a w 1906 kolejny o\u015blepi\u0142 go na jedno oko i zmusi\u0142 do pisania lew\u0105 r\u0119k\u0105. B\u0119d\u0105c wrakiem cz\u0142owieka, wygra\u0142 wybory w roku 1912 dzi\u0119ki wybrykom Teodora Roosevelta. Podczas konferencji pokojowej w Pary\u017cu boryka\u0142 si\u0119 z dwiema l\u017cejszymi dolegliwo\u015bciami. We wrze\u015bniu 1919 r. Wilson dozna\u0142 trzeciego udaru, wskutek czego kierowanie Bia\u0142ym Domem spad\u0142o na jego \u017con\u0119. Zobacz: Edwin W. Weinstein, Woodrow Wilson: A Medical and Psychological Biography<\/em> (Princeton, N.J.: Princeton University Press, 1981). R\u00f3wnie wa\u017cn\u0105 i poruszaj\u0105c\u0105 xi\u0105\u017ck\u0119 napisa\u0142 wsp\u00f3lnie z Wilhelmem C. Bullittem Zygmunt Freud, Thomas Woodrow Wilson: A Psychological Study <\/em>(Boston: Houghton Miffin, 1967). Freud powiedzia\u0142 Maxowi Eastmanowi, \u017ce Wilson by\u0142 \u201enajdurniejszym g\u0142upcem stulecia, a tak\u017ce zbrodniarzem, niezdaj\u0105cym sobie z tego sprawy\u201d.<\/p>\r\n

<\/a>67<\/sup>\u00a0Dnia 28 czerwca 1389 zamordowany zosta\u0142 serbski su\u0142tan Murad. Dok\u0142adnie 525 lat p\u00f3\u017aniej, w 1914, dokonano podw\u00f3jnego morderstwa w Sarajewie. 28 czerwca zmy\u015blnie wyznaczono na dzie\u0144 podpisania traktatu wersalskiego w 1919, tak\u017ce przez \u201eKr\u00f3lestwo Serb\u00f3w, Chorwat\u00f3w i S\u0142owe\u0144c\u00f3w\u201d, kt\u00f3re w 1929 przemianowano na Jugos\u0142awi\u0119. Tego te\u017c dnia posiedzenie \u201eczechos\u0142owackich\u201d ministr\u00f3w postanowi\u0142o wys\u0142a\u0107 nowemu ba\u0142ka\u0144skiemu pa\u0144stwu telegram gratuluj\u0105cy tej zbrodni i wyra\u017caj\u0105cy \u201enadzieje na dalsze tak bohaterskie czyny\u201d. Zamordowanie arcyxi\u0105\u017c\u0119cej pary! Oto w\u0142a\u015bnie widzimy krwaw\u0105 spu\u015bcizn\u0119 rewolucji francuskiej.<\/p>\r\n

<\/a>68<\/sup>\u00a0Lloyd George gorliwie nienawidzi\u0142 Polak\u00f3w i dopilnowa\u0142, by polska cz\u0119\u015b\u0107 \u015al\u0105ska oddana zosta\u0142a Czechos\u0142owacji. Gdy w 1920 dowiedzia\u0142 si\u0119, \u017ce Armia Czerwona zbli\u017ca si\u0119 do Warszawy, z rado\u015bci a\u017c zata\u0144czy\u0142. Na temat jego charakteru zobacz: biografi\u0119 pi\u00f3ra jego syna Ryszarda Lloyda George\u2019a, earla Dwyforu, My Father, Lloyd George<\/em> (Newy York: Crown Publishers, 1960).<\/p>\r\n

<\/a>69<\/sup>\u00a0Z uwagi na to, \u017ce rz\u0105d jest owocem grzechu pierworodnego, \u201edemokracja\u201d stanowi problem teologiczny. Uciele\u015bnia ona iluzj\u0119, \u017ce \u201esamorz\u0105dno\u015b\u0107\u201d naprawd\u0119 oznacza rz\u0105dzenie sob\u0105 bez niczyjego udzia\u0142u, podczas gdy w rzeczywisto\u015bci jest ona po prostu w\u0142adz\u0105 wi\u0119kszo\u015bci nad mniejszo\u015bci\u0105. Sir Henryk Campbell Bannerman powiedzia\u0142 nam, \u017ce \u201esamorz\u0105d jest lepszy ni\u017c dobry rz\u0105d\u201d. Tak wi\u0119c nast\u0119pnym razem, gdy powa\u017cnie zachorujemy, powinni\u015bmy zastosowa\u0107 samoleczenie i oby\u0107 si\u0119 bez lekarzy.<\/p>\r\n

<\/a>70<\/sup>\u00a0Zobacz: George D. Herron, The Menace of Peace<\/em> (London: Allen & Unwin, 1917), pp. 9-10. Wilson najwyra\u017aniej znalaz\u0142 zrozumienie jedynie u odwo\u0142anego (za cudzo\u0142\u00f3stwo) ministra, by\u0142ego socjalisty i pacyfisty, kt\u00f3ry po rozwodzie po\u015blubi\u0142 c\u00f3rk\u0119 bogatej pani Rand, za\u0142o\u017cycielki nowojorskiej \u201eRand School of Social Science\u201d.<\/p>\r\n

<\/a>71<\/sup>\u00a0Celowe zniweczenie przez Herrona austriackich stara\u0144 o pok\u00f3j w lutym 1918 r. dobrze opisa\u0142 jego s\u0142owacki asystent, \u00c5\u00a0tefan Osusk\u00c3\u00bd, w: George D. Herron: D\u00c3\u00b4vern\u00c3\u00adk Wilsonov po\u00c4\u008das vojny<\/em> (Pressburg: Naklad Prudov, 1925). Nawiasem m\u00f3wi\u0105c, ulokowanie kwatery g\u0142\u00f3wnej Ligi Narod\u00f3w w Genewie, mie\u015bcie Kalwina i Rousseau, by\u0142o pomys\u0142em Herrona. \u201eZapiski Herrona\u201d przechowywane s\u0105 w Hoover Institute w Stanford w Kalifornii i s\u0105 dost\u0119pne w 13 starannie napisanych tomach.<\/p>\r\n

<\/a>72<\/sup>\u00a0Po wojnie spotka\u0142em biskupa Chichesteru w Nowym Jorku. Zapewni\u0142 mnie, \u017ce Churchill nie przeczyta\u0142 przekazanych mu materia\u0142\u00f3w. (Wypijaj\u0105cy dziennie butelk\u0119 whiskey Churchill najwyra\u017aniej nie mia\u0142 na to czasu). Antoni Eden obawia\u0142 si\u0119 irytacji ze strony Sowiet\u00f3w, gdyby nawi\u0105zano kontakty z niemieckimi genera\u0142ami. To w\u0142a\u015bnie Eden wyda\u0142 antykomunistycznych Rosjan, Chorwat\u00f3w i S\u0142owe\u0144c\u00f3w Sowietom i Tito. Zamordowano ich en masse<\/em>.<\/p>\r\n

<\/a>73<\/sup>\u00a0Gnostyczny charakter demokracji widzia\u0142 wyra\u017anie tak\u017ce Eryk Voegelin w Science, Politics, and Gnosticism<\/em> (Chicago: Regnery, 1968).<\/p>\r\n

<\/a>74<\/sup>\u00a0Cz\u0119sto pytam ameryka\u0144skich s\u0142uchaczy, gdzie w Deklaracji Niepodleg\u0142o\u015bci b\u0105d\u017a Konstytucji znale\u017a\u0107 mo\u017cemy s\u0142owa \u201edemokracja\u201d i \u201erepublika\u201d. Jak\u017ce wielkie jest ich zdziwienie, gdy okazuje si\u0119, \u017ce nie wyst\u0119puj\u0105 one w owych dokumentach. Kiedy m\u00f3wi\u0119 im, \u017ce wed\u0142ug Karola Bearda Ojcowie Za\u0142o\u017cyciele nienawidzili demokracji bardziej ni\u017c grzechu pierworodnego, s\u0105 zaskoczeni. Nie zachwyca ich te\u017c, gdy wyja\u015bniam, \u017ce po 1828 r. ich kraj przeszed\u0142 na szko\u0142\u0119 francusk\u0105.<\/p>\r\n

<\/a>75<\/sup>\u00a0Pierwsze, hiszpa\u0144skie, imi\u0119 Duce nadane mu zosta\u0142o przez ojca \u201d\u201d anarchist\u0119. Brzmia\u0142o ono Benito (zamiast Benedetto) \u201d\u201d na cze\u015b\u0107 Benito Ju\u00e1reza, kt\u00f3ry rozstrzela\u0142 monarch\u0119. Pami\u0119tajmy, \u017ce fasces s\u0105 symbolem republika\u0144skim, a faszyzm urzeczywistniono w pe\u0142ni jedynie w Republica Sociale Italiana<\/em>, ze stolic\u0105 w Sal\u00f2.<\/p>\r\n

<\/a>76<\/sup>\u00a0Zobacz: Burton J. Hendrick, The Life and Letters of Walter H. Page<\/em>, vol. 1 (Garden City, N.Y.: Doubleday, 1925), p. 188.<\/p>\r\n

<\/a>77<\/sup>\u00a0Jak znaczny by\u0142 w owym czasie \u017ce\u0144sko-ameryka\u0144ski wp\u0142yw na scen\u0119 polityczn\u0105? Masaryk, kt\u00f3ry przekonywa\u0142 Wilsona, \u017ce Austria ponosi jeszcze wi\u0119ksz\u0105 win\u0119 za wojn\u0119 ni\u017c Niemcy, mia\u0142 \u017con\u0119 Amerykank\u0119. Podobnie Clemenceau. Amerykank\u0105 by\u0142a te\u017c matka Churchilla, kt\u00f3ry jeszcze wtedy pe\u0142ni\u0142 nieznaczn\u0105 rol\u0119. Matka w\u0142oskiego ministra spraw zagranicznych, Sonnino, nie by\u0142a Amerykank\u0105, lecz Brytyjk\u0105, on natomiast przeszed\u0142 na anglikanizm.<\/p>\r\n

<\/a>78<\/sup>\u00a0Gdy w czasie wojen napoleo\u0144skich armia francuska wkroczy\u0142a do Tyrolu, og\u0142osi\u0142a solennie: \u201ePrzynosimy wam wolno\u015b\u0107, czy to si\u0119 wam podoba, czy nie!\u201d. Jest to zdumiewaj\u0105ce, je\u015bli u\u015bwiadomimy sobie, ze od p\u00f3\u017anego czternastego wieku Tyrolczycy mieli Landtag<\/em>, w kt\u00f3rym r\u00f3wnoprawnie reprezentowane by\u0142y wszystkie cztery stany.<\/p>\r\n

<\/a>79<\/sup>\u00a0W latach 1814-15 Francja otrzyma\u0142a papiesk\u0105 enklaw\u0119 Awinionu i do\u0142\u0105czy\u0142a do \u015awi\u0119tego Przymierza (kt\u00f3re Wielka Brytania wkr\u00f3tce opu\u015bci\u0142a).<\/p>\r\n

<\/a>80<\/sup>\u00a0W Lucernie podziwia\u0107 mo\u017cemy \u201eUmieraj\u0105cego lwa\u201d Thorvaldsena. Pomnik wzniesiono ku pami\u0119ci szwajcarskich najemnik\u00f3w, kt\u00f3rzy, s\u0142u\u017c\u0105c lojalnie Ludwikowi XVI, zgin\u0119li w Tuileries. Wyr\u017cni\u0119to ich co do jednego.<\/p>\r\n

<\/a>81<\/sup>\u00a0W madryckim Prado znajduje si\u0119 Poddanie Bredy<\/em> p\u0119dzla Velasqueza. Obraz przedstawia \u201ed\u017centelmen\u00f3w starej szko\u0142y\u201d podczas zachwycaj\u0105cej ceremonii. Owa \u201estara szko\u0142a\u201d istnia\u0142a jeszcze w okresie pierwszej wojny \u015bwiatowej. Syn tego naczelnego zdrajcy, Tomasza G. Masaryka, s\u0142u\u017cy\u0142 jako kapitan huzar\u00f3w w armii austro-w\u0119gierskiej do samego ko\u0144ca. Powiedzia\u0142 potem swemu pu\u0142kownikowi, \u017ce ani on, ani jego towarzysze oficerowie nigdy nie m\u00f3wili o powszechnie znanych uczynkach jego ojca. \u201eCz\u0119sto mieli\u015bmy to na ko\u0144cu j\u0119zyka\u201d, odpar\u0142 pu\u0142kownik, \u201eale, oczywi\u015bcie, nigdy o tym nie wspomnieli\u015bmy\u201d (wed\u0142ug relacji Indra Montanellego). Czy ktokolwiek m\u00f3g\u0142by wyobrazi\u0107 sobie co\u015b podobnego w armii zachodniej?<\/p>\r\n

<\/a>82<\/sup>\u00a0Gdy brytyjski dom kr\u00f3lewski, by dogodzi\u0107 ludowi, zmieni\u0142 nazwisko z Sachsen-Coburg-Gotha na Windsor, Wilhelm II powiedzia\u0142: \u201eDzieci, nast\u0119pnym razem p\u00f3jdziemy do teatru na Weso\u0142e kumoszki z Sachsen-Coburg-Gotha<\/em>\u201d. Xi\u0105\u017c\u0119 Karol nale\u017cy de facto<\/em> do Domu Sonderburg-Gl\u00fccksburg-Augustenburg alias Windsor. Jego ojciec urodzi\u0142 si\u0119 przecie\u017c jako xi\u0105\u017c\u0119 Grecji, chocia\u017c nie mia\u0142 ani kropli greckiej krwi. [W tym miejscu nale\u017cy przypomnie\u0107, \u017ce tzw. Windsorowie s\u0105 tylko beneficjentami rewolucji antyangielskiej 1688 r., natomiast prawowitymi w\u0142adcami Trzech Kr\u00f3lestw na Wyspach Brytyjskich s\u0105 obecnie Wittelsbachowie, jako potomkowie Stuart\u00f3w po k\u0105dzieli \u201d\u201d przyp. redakcji Portalu.]<\/p>\r\n

<\/a>83<\/sup>\u00a0Alfons IV, kr\u00f3l Kastylii, po\u015blubi\u0142 c\u00f3rk\u0119 wzi\u0119tego w niewol\u0119 maroka\u0144skiego xi\u0119cia, od kt\u00f3rego pochodz\u0105 wszystkie domy monarsze w Europie. W korespondencji z cz\u0142onkami europejskich dynastii kr\u00f3l Hassan II Maroka\u0144ski i jego przyjaciele zwracali si\u0119 do siebie Cher Cousin<\/em>.<\/p>\r\n

<\/a>84<\/sup>\u00a0\u017bydowski przodek to Piotr Leon, brat antypapie\u017ca Anakleta II, \u201epapie\u017ca z getta\u201d.<\/p>\r\n

<\/a>85<\/sup>\u00a0Otton Forst de Battaglia w Das Gehemnis des Blutes<\/em> (Vienna: Reinhold, 1932), pp. 45-46, informuje nas, \u017ce D\u017cyngis-chan jest tak\u017ce wsp\u00f3lnym przodkiem Wilhelma II i Jerzego V.<\/p>\r\n

<\/a>86<\/sup>\u00a0Helena, \u017cona Alfonsa XIII i wnuczka kr\u00f3lowej Wiktorii, by\u0142a pierwotnie anglikank\u0105; Astryda, \u017cona Leopolda III, by\u0142a lutera\u0144sk\u0105 xi\u0119\u017cniczk\u0105 ze Szwecji; obecna kr\u00f3lowa Hiszpanii jest prawnuczk\u0105 Wilhelma II. [Ponownie nale\u017cy wtr\u0105ci\u0107 uwag\u0119, \u017ce od 1833 r. Hiszpani\u0105 w\u0142ada m\u0142odsza linia Burbon\u00f3w, kt\u00f3ra uzurpuje sobie tron nale\u017c\u0105cy do kr\u00f3la Karola V i jego potomk\u00f3w. Obecnie prawdziwym kr\u00f3lem Hiszpanij jest Syxtus Henryk \u201d\u201d przyp. redakcji Portalu.]<\/p>\r\n

<\/a>87<\/sup>\u00a0Napoleona III urazi\u0142o, \u017ce Miko\u0142aj I zwraca\u0142 si\u0119 do niego jedynie \u201edrogi kuzynie\u201d. Podczas owego spotkania w Kassel Bismarck pos\u0142ugiwa\u0142 si\u0119 nieskaziteln\u0105 francuszczyzn\u0105, natomiast Napoleon III, kt\u00f3ry sp\u0119dzi\u0142 lata swej m\u0142odo\u015bci i nauki na wygnaniu w Niemczech, mia\u0142 akcent niemiecki. Napoleon I m\u00f3wi\u0142 po francusku z w\u0142oskim akcentem.<\/p>\r\n

<\/a>88<\/sup>\u00a0\u201eKwestia socjalna\u201d odgrywa\u0142a du\u017c\u0105 rol\u0119 w sporze mi\u0119dzy Wilhelmem II a Bismarckiem, w wyniku kt\u00f3rego ten ostatni zosta\u0142 odwo\u0142any. Cesarz wyra\u017anie opowiada\u0142 si\u0119 za pa\u0144stwem opieku\u0144czym, popieraj\u0105c bardziej socjalne prawodawstwo.<\/p>\r\n

<\/a>89<\/sup>\u00a0Wp\u0142yw etnicyzmu na emocje monarch\u00f3w wyra\u017any by\u0142 w roku 1916, kiedy caryca Alexandra przyj\u0119\u0142a na audiencji m\u0142od\u0105 austriack\u0105 hrabin\u0119 Kinsky, wys\u0142an\u0105 przez Czerwony Krzy\u017c celem inspekcji rosyjskich oboz\u00f3w jenieckich. Caryca, my\u015bl\u0105c, \u017ce jej go\u015b\u0107 (z powodu nazwiska) uwa\u017ca si\u0119 za Czeszk\u0119, zapyta\u0142a: \u201eNaprawd\u0119 lubisz tych Niemc\u00f3w, drogie dziecko?\u201d. Hrabina zd\u0119bia\u0142a i odrzek\u0142a: \u201eTo nasi <\/em>sojusznicy, Wasza Wysoko\u015b\u0107!\u201d. Caryca natychmiast przeprosi\u0142a za swoje faux pas<\/em>. Zobacz: Nora Gr\u00c3\u00a4fin Kinsky, Russiches Tagebuch<\/em> (Stuttgart: Seewald, 1976), p. 87.<\/p>\r\n

<\/a>90<\/sup>\u00a0To, czy wina za nieuratowanie Miko\u0142aja II i jego bliskich spoczywa na Lloydzie George\u2019u, Jerzym V, czy na nich obu, jest niejasne. Wiedz\u0105c o jego staraniach pokojowych, postrzegali go jako \u201ezdrajc\u0119\u201d. Wilhelm II by\u0142 zrozpaczony, nie mog\u0105c nic zrobi\u0107 dla carskiej rodziny. Kiedy \u201ebolszewickie\u201d skrzyd\u0142o socjaldemokrat\u00f3w wysz\u0142o na pierwszy plan, jej los zosta\u0142 przypiecz\u0119towany.<\/p>\r\n

<\/a>91<\/sup>\u00a0Monarchowie zazwyczaj zdawali sobie spraw\u0119, \u017ce nigdy nie zostaliby suwerenami, gdyby urodzili si\u0119 nie w pa\u0142acu kr\u00f3lewskim, a w innej rodzinie kilka przecznic dalej. Nie mogli te\u017c twierdzi\u0107, \u017ce obj\u0119li rz\u0105dy dzi\u0119ki swej inteligencji, odwadze, intuicji czy przedniemu charakterowi. Dlatego te\u017c przyw\u00f3dc\u00f3w ludowych cechowa\u0142a przero\u015bni\u0119ta megalomania, zw\u0142aszcza je\u015bli nie byli religijni. (Powiedzenie Actona, \u201ew\u0142adza korumpuje, a w\u0142adza absolutna korumpuje absolutnie\u201d, jest poprawne tylko w odniesieniu do ludzi niereligijnych. Karol V, nad imperium kt\u00f3rego nigdy nie zachodzi\u0142o s\u0142o\u0144ce, by\u0142 prawdziwym \u015bwi\u0119tym w por\u00f3wnaniu z Rufinem Barriosem, ateistycznym tyranem Gwatemali, Leninem, Stalinem, Mao czy Hitlerem).<\/p>\r\n

<\/a>92<\/sup>\u00a0Dzisiaj monarchowie maj\u0105 jedynie warto\u015b\u0107 symboliczn\u0105, utracili cz\u0119\u015bciowo sw\u00f3j mi\u0119dzynarodowy charakter, a ich ma\u0142\u017ce\u0144stwa nie maj\u0105 ju\u017c znaczenia politycznego. Co znamienne, zawarcie zwi\u0105zku ma\u0142\u017ce\u0144skiego mi\u0119dzy cz\u0142onkiem szwedzkiej rodziny kr\u00f3lewskiej a osob\u0105 ni\u017cszego stanu nadal uwarunkowane jest tym, by partner by\u0142 cudzoziemcem. Jednak obecne prawo sukcesji jest wyra\u017anie \u201eniedynastyczne\u201d: c\u00f3rka mo\u017ce mie\u0107 pierwsze\u0144stwo przed m\u0119skim nast\u0119pc\u0105, co czyni nazwisko dynastii fikcj\u0105, jak w przypadku \u201eWindsor\u00f3w\u201d.<\/p>\r\n

<\/a>93<\/sup>\u00a0W \u015bredniowieczu europejscy monarchowie w du\u017cym stopniu podlegali konstytucjom. Obowi\u0105zywa\u0142a zasada rex sub lege.<\/em> Zobacz: Fritz Kern, Gottes-gnadentum Und Widerstandsrecht im fr\u00fchen Mittlealter<\/em> (Leipzig: Koehler, 1914). Prawo do buntu przetrwa\u0142o w poreformacyjnej Europie. Jezuita Mariana naucza\u0142, i\u017c justum est necare reges impios<\/em>. Dla Kalwina natomiast potworny monarcha stanowi\u0142 un ire de dieu<\/em>, kt\u00f3ry nale\u017ca\u0142o znosi\u0107 cierpliwie. Luter naucza\u0142 w tonie podobnym. Wed\u0142ug Ferdynanda d\u2019Antonio \u015bw. Tomasz z Akwinu dopuszcza\u0142 tyranob\u00f3jstwo w toku powszechnej rebelii; zobacz: jego Il tiranni cidio nel pensiero del Acquinate<\/em> (1939).<\/p>\r\n

<\/a>94<\/sup>\u00a0W kwestii niemo\u017cliwo\u015bci prowadzenia solidnej polityki zagranicznej w erze demokracji zobacz: m\u00f3j artyku\u0142 \u201eForeign Policy and the Popular Will\u201d, Chronicles<\/em> (June 1998). Demokracje s\u0105 niczym karuzele.<\/p>\r\n

<\/a>95<\/sup>\u00a0Zobacz: Hans-Hermann Hoppe, \u201eTime Preference, Government, and the Process of De-Civilisation: From Monarchy to Democracy\u201d, w: The Costs of War: America\u2019s Pyrrhic Victories<\/em>, red. John V. Denson (New Brunswick, N.J.: Transaction Publishers, 1997).<\/p>\r\n

<\/a>96<\/sup>\u00a0Proces demokratyczny mia\u0142 g\u0142\u0119boki wp\u0142yw na wszystkie wojny prowadzone przez Ameryk\u0119 po 1945: w Korei, Wietnamie, a nawet w Zatoce Perskiej. Wietnam by\u0142 niesamowitym przypadkiem. Zobacz: Leslie Gelb, The Irony of Vietnam: The System Worked <\/em>(Washington D.C.: Brooklings Institute, 1978). Przes\u0142anie tej xi\u0105\u017cki i jej lewicowego autora wyra\u017cone zosta\u0142o w samym tytule: ironia le\u017cy w fakcie, \u017ce owo zwyci\u0119stwo komunizmu by\u0142o jednocze\u015bnie zwyci\u0119stwem demokracji, a system zadzia\u0142a\u0142, poniewa\u017c opinia wi\u0119kszo\u015bci zmusi\u0142a Bia\u0142y Dom, Pentagon oraz Kongres do zaniechania wojny. Tym samym 56 tys. ludzi zgin\u0119\u0142o na pr\u00f3\u017cno. Xi\u0105\u017cka dysydenckiego pu\u0142kownika Viet Congu, Bui-Tina, Following Ho Chi Minh: Memoirs of a North Vietnamese Colonel<\/em> (London: Hurst, 1995), udowadnia, \u017ce zwyci\u0119stwo Ameryki by\u0142o rzeczywi\u015bcie mo\u017cliwe. Wszystko z powodu b\u0142\u0119d\u00f3w na g\u00f3rze? Pami\u0119tajmy rozdzia\u0142 8 The American Commonwealth,<\/em> Jamesa Bryce\u2019a, vol. 1 (London & New York: MacMillan, 1888), zatytu\u0142owany: \u201eDlaczego wielki cz\u0142owiek nie mo\u017ce zosta\u0107 wybrany prezydentem Stan\u00f3w Zjednoczonych\u201d. Odwr\u00f3cona piramida tylko cz\u0119\u015bciowo jest przyczyn\u0105, poniewa\u017c niedouczeni prawie dotarli na jej pierwotny szczyt.<\/p>\r\n

<\/a>97<\/sup>\u00a0Pami\u0119tajmy, \u017ce demokracje chlubi\u0105 si\u0119<\/em> swoj\u0105 niestabilno\u015bci\u0105 i niech\u0119ci\u0105 wobec specjalistycznej wiedzy. Prawdziwym \u201ebohaterem\u201d w demokratycznym folklorze zawsze jest \u201eodnosz\u0105cy sukcesy amator\u201d, a nie expert, co sugeruje, \u017ce wiedza i do\u015bwiadczenie s\u0105 bezwarto\u015bciowe.<\/p>\r\n

<\/a>98<\/sup>\u00a0Muzu\u0142ma\u0144ski odpowiednik mo\u017cemy zobaczy\u0107 w Malezji. Tamtejsi su\u0142tani wybieraj\u0105 spo\u015br\u00f3d siebie jednego, kt\u00f3ry b\u0119dzie rz\u0105dzi\u0142 przez nast\u0119pne pi\u0119\u0107 lat. Tytu\u0142owany jest mianem \u201eYang di-Pertuan Agong\u201d, a zwraca si\u0119 do niego per \u201eWasza Wysoko\u015b\u0107\u201d. Tytu\u0142 i pozycja osoby, kt\u00f3ra stanie na czele Unii Europejskiej, pozostaj\u0105 zagadk\u0105.<\/p>\r\n

<\/a>99<\/sup>\u00a0Europejscy monarchowie wci\u0105\u017c s\u0105 psychologicznymi piorunochronami, zapobiegaj\u0105cymi przej\u0119ciu absolutnej w\u0142adzy przez przyw\u00f3dc\u00f3w ludowych. Sprawdzi\u0142o si\u0119 to nawet w przypadku w\u0142oskiego kr\u00f3la, kt\u00f3ry w obliczu krytycznej sytuacji kaza\u0142 umie\u015bci\u0107 dyktatora w karetce i wywie\u017a\u0107 w g\u00f3ry. [Musimy zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, \u017ce tzw. kr\u00f3l W\u0142och by\u0142 tylko uzurpatorem, a jego prawowita w\u0142adza ogranicza\u0142a si\u0119 wy\u0142\u0105cznie do Kr\u00f3lestwa Sardynii \u201d\u201d przyp. redakcji Portalu.] Natomiast stopie\u0144 problematyczno\u015bci \u201emonarchii konstytucyjnej\u201d uwidoczni\u0142 si\u0119 jak dot\u0105d najdobitniej w Belgii, gdzie kr\u00f3l abdykowa\u0142 tymczasowo, by unikn\u0105\u0107 podpisania fundamentalnie niemoralnej ustawy. Zosta\u0142 nast\u0119pnie ponownie powo\u0142any przez parlament.<\/p>\r\n

\u00a0<\/h4>\r\n

Bibliografia<\/h4>\r\n