{"id":49353,"date":"2012-01-02T20:39:49","date_gmt":"2012-01-03T01:39:49","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=49353"},"modified":"2012-01-02T20:39:49","modified_gmt":"2012-01-03T01:39:49","slug":"tabu-smierci-mozgowej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=49353","title":{"rendered":"Tabu \u015bmierci m\u00f3zgowej"},"content":{"rendered":"

Z Renate Greinert, matk\u0105 ch\u0142opca, kt\u00f3remu po wypadku w 1985 r. pobrano organy do transplantacji, autork\u0105 ksi\u0105\u017cki „Kwestia sporna – dawstwo organ\u00f3w. Umrze\u0107 w stanie nienaruszonym. Walka matki”, rozmawia Agnieszka \u0179urek<\/strong><\/em>
\r\n\t
\r\n\tJest Pani inicjatork\u0105 listu otwartego do kanclerz Niemiec Angeli Merkel, w kt\u00f3rym postuluje si\u0119 konieczno\u015b\u0107 przeprowadzenia rzetelnej debaty na temat przemilczanych aspekt\u00f3w transplantologii. Co sta\u0142o si\u0119 bod\u017acem do napisania tego apelu?<\/strong>
\r\n\t– Zosta\u0142 on napisany w imieniu ca\u0142ej grupy os\u00f3b, kt\u00f3re nie uznaj\u0105 kategorii \u015bmierci m\u00f3zgowej za kryterium wystarczaj\u0105ce do orzeczenia zgonu. W mojej opinii, osoby w \u015bmierci m\u00f3zgowej s\u0105 w rzeczywisto\u015bci lud\u017ami umieraj\u0105cymi, a nie umar\u0142ymi. Je\u015bli jest to kobieta w ci\u0105\u017cy – jest w stanie wyda\u0107 na \u015bwiat dziecko, je\u015bli m\u0119\u017cczyzna – zachowuje p\u0142odno\u015b\u0107. Mia\u0142am udzia\u0142 w powstaniu wspomnianego listu jako osoba, kt\u00f3ra bezpo\u015brednio zetkn\u0119\u0142a si\u0119 z tym zagadnieniem. Jestem matk\u0105 trojga dzieci. Jeden z moich syn\u00f3w zosta\u0142 potr\u0105cony przez samoch\u00f3d, kiedy jecha\u0142 na rowerze. Widzia\u0142am moje dziecko w stanie \u015bmierci m\u00f3zgowej. Okazywa\u0142 wszystkie oznaki \u017cycia. Widzia\u0142am mojego syna wtedy, kiedy orzeczono u niego \u015bmier\u0107 m\u00f3zgow\u0105, i zobaczy\u0142am go tak\u017ce w dniu jego pogrzebu. W tych dw\u00f3ch momentach wygl\u0105da\u0142 diametralnie r\u00f3\u017cnie. Kiedy orzeczono u niego \u015bmier\u0107 m\u00f3zgow\u0105, wci\u0105\u017c wygl\u0105da\u0142 jak osoba \u017cywa.
\r\n\t
\r\n\tTo musia\u0142 by\u0107 dla Pani wstrz\u0105s.<\/strong>
\r\n\t– Tak. Zacz\u0119\u0142am rozumie\u0107, \u017ce cz\u0142owiek martwy nie mo\u017ce by\u0107, wed\u0142ug mnie, dawc\u0105 pewnych organ\u00f3w. Przez szereg lat wielu lekarzy m\u00f3wi\u0142o mi, \u017ce si\u0119 myl\u0119, \u017ce jestem matk\u0105 wci\u0105\u017c pogr\u0105\u017con\u0105 w \u017ca\u0142obie i dlatego nie mog\u0119 by\u0107 wiarygodna. Istnia\u0142a jednak spora liczba naukowc\u00f3w, lekarzy, teolog\u00f3w i przedstawicieli innych profesji krytycznych wobec definicji \u015bmierci m\u00f3zgowej. Cz\u0119\u015b\u0107 lekarzy i naukowc\u00f3w uzna\u0142a natomiast \u015bmier\u0107 m\u00f3zgow\u0105 za obowi\u0105zuj\u0105c\u0105 definicj\u0119 \u015bmierci. Stoj\u0119 na stanowisku, \u017ce opinia publiczna powinna dowiedzie\u0107 si\u0119 o istnieniu tych dw\u00f3ch grup reprezentuj\u0105cych przeciwstawne stanowiska. Dopiero wtedy ka\u017cdy b\u0119dzie mia\u0142 mo\u017cliwo\u015b\u0107 indywidualnego podj\u0119cia decyzji o oddaniu organ\u00f3w do przeszczepu.
\r\n\t
\r\n\tPani nie mia\u0142a takiej mo\u017cliwo\u015bci.<\/strong>
\r\n\t– Kiedy zostawi\u0142am swojego syna w szpitalu po tym, jak lekarze poinformowali mnie o jego \u015bmierci, nie s\u0105dzi\u0142am, \u017ce mog\u0119 zosta\u0107 przez nich zmanipulowana. Pochodz\u0119 z rodziny lekarzy i prawnik\u00f3w i nie mie\u015bci mi si\u0119 w g\u0142owie, \u017ce mo\u017cna oszuka\u0107 kogo\u015b w takiej sprawie. Mia\u0142am jednak wra\u017cenie, \u017ce co\u015b jest nie tak, nie mog\u0142am przesta\u0107 o tym my\u015ble\u0107. W ko\u0144cu poprosi\u0142am o otwarcie trumny z cia\u0142em mojego syna. I wtedy zobaczy\u0142am r\u00f3\u017cnic\u0119. Cia\u0142o mojego dziecka wygl\u0105da\u0142o zupe\u0142nie inaczej ni\u017c w momencie, kiedy orzeczono u niego \u015bmier\u0107 m\u00f3zgow\u0105. Od tamtej pory by\u0142am pewna, \u017ce sta\u0142o si\u0119 co\u015b niew\u0142a\u015bciwego. Zacz\u0119\u0142am szuka\u0107 informacji na temat \u015bmierci m\u00f3zgowej i przeszczep\u00f3w. To by\u0142o bardzo trudne, poniewa\u017c ten temat otoczony jest zmow\u0105 milczenia. Tymczasem gdybym wcze\u015bniej posiada\u0142a odpowiedni\u0105 wiedz\u0119, nigdy nie zgodzi\u0142abym si\u0119 na to, \u017ceby m\u00f3j syn sta\u0142 si\u0119 dawc\u0105 organ\u00f3w.
\r\n\t
\r\n\tCzy na drodze poszukiwania wiedzy na temat \u015bmierci m\u00f3zgowej spotka\u0142a Pani sprzymierze\u0144c\u00f3w?<\/strong>
\r\n\t– Tak, spotka\u0142am si\u0119 z Hansem Jonasem, kt\u00f3ry napisa\u0142 esej na temat definicji \u015bmierci. On w\u0142a\u015bnie jako pierwszy zaprotestowa\u0142 przeciwko przyjmowaniu kryterium \u015bmierci m\u00f3zgowej za obowi\u0105zuj\u0105ce. Napisa\u0142 tekst na ten temat tu\u017c po tym, jak zmieniono definicj\u0119 \u015bmierci, wprowadzaj\u0105c kategori\u0119 \u015bmierci m\u00f3zgowej. Hans Jonas zach\u0119ci\u0142 mnie, \u017cebym nie ustawa\u0142a w swoich poszukiwaniach i \u017cebym zacz\u0119\u0142a zabiera\u0107 g\u0142os publicznie, m\u00f3wi\u0105c o tym, czego do\u015bwiadczy\u0142am. Podkre\u015bli\u0142: „Ludzie musz\u0105 wiedzie\u0107, \u017ce cz\u0142owiek nie sk\u0142ada si\u0119 jedynie z materii, ale \u017ce jest kim\u015b wi\u0119cej”. Jonas uwa\u017ca\u0142, \u017ce opinia publiczna jest w stanie przyj\u0105\u0107 argumenty podwa\u017caj\u0105ce kryterium \u015bmierci m\u00f3zgowej, pod warunkiem jednak, \u017ce b\u0119dzie mia\u0142a dost\u0119p do wiedzy.
\r\n\t
\r\n\tPracuje Pani tak\u017ce z innymi rodzicami, kt\u00f3rych spotka\u0142a podobna tragedia.<\/strong>
\r\n\t– Tak, dzia\u0142amy razem. Wielu rodzic\u00f3w po podj\u0119ciu decyzji o wyra\u017ceniu zgody na oddanie organ\u00f3w ich dzieci do przeszczep\u00f3w bardzo cierpi. Bywa, \u017ce te rany nigdy si\u0119 nie goj\u0105, \u017ce b\u00f3l trwa ca\u0142ymi latami. Pozna\u0142am kobiet\u0119, kt\u00f3ra dopiero 26 lat po wyra\u017ceniu zgody na to, \u017ceby jej dziecko zosta\u0142o dawc\u0105 organ\u00f3w, by\u0142a w stanie zacz\u0105\u0107 o tym m\u00f3wi\u0107. Bywa, \u017ce ci rodzice zaczynaj\u0105 chorowa\u0107, lecz\u0105 si\u0119 psychiatrycznie, ale nie mog\u0105 m\u00f3wi\u0107 publicznie o tym, co prze\u017cyli. Maj\u0105 wielkie poczucie winy i czuj\u0105, \u017ce pozwolili na zabicie swojego dziecka na stole operacyjnym.
\r\n\t
\r\n\tTymczasem wina le\u017cy raczej po stronie tych, kt\u00f3rzy nie zapewniaj\u0105 w\u0142a\u015bciwego dost\u0119pu do informacji.<\/strong>
\r\n\t– Bywa, \u017ce na rodzic\u00f3w wywierana jest silna presja, aby wyrazili zgod\u0119 na przeznaczenie organ\u00f3w ich dzieci do transplantacji. Niekt\u00f3rzy lekarze posuwaj\u0105 si\u0119 wr\u0119cz do manipulacji. M\u00f3wi\u0105 na przyk\u0142ad: „Wie pani, w tej chwili jaka\u015b mama siedzi przy \u0142\u00f3\u017cku swojego chorego dziecka. To dziecko umrze, je\u015bli nie zgodzi si\u0119 pani na pobranie organ\u00f3w do transplantacji. Je\u015bli powie pani „nie”, b\u0119dzie pani winna \u015bmierci tamtego dziecka”. Matka, kt\u00f3ra jest w rozpaczy z powodu \u015bmierci w\u0142asnego dziecka, nie ma si\u0142y, aby ud\u017awign\u0105\u0107 ci\u0119\u017car odpowiedzialno\u015bci za \u015bmier\u0107 kolejnego cz\u0142owieka. Zdarza si\u0119, \u017ce zdezorientowana wyra\u017ca zgod\u0119. \u015awiadomo\u015b\u0107 wagi tej decyzji przychodzi p\u00f3\u017aniej. Zdarza si\u0119, \u017ce rodzice nigdy ju\u017c nie wracaj\u0105 do tego, co si\u0119 sta\u0142o, ukrywaj\u0105 to wydarzenie g\u0142\u0119boko w pod\u015bwiadomo\u015bci. Czasami dzwoni\u0105 b\u0105d\u017a pisz\u0105 do mnie, zadaj\u0105 pytania, ale na og\u00f3\u0142 czyni\u0105 to anonimowo. Ma\u0142o jest os\u00f3b, kt\u00f3re m\u00f3wi\u0105 otwarcie o tym, co je spotka\u0142o.
\r\n\t
\r\n\tDlaczego?<\/strong>
\r\n\t– Wynika to z poczucia winy, ale i ze zmowy milczenia wok\u00f3\u0142 tej kwestii. Cz\u0119\u015b\u0107 lekarzy transplantolog\u00f3w zdaje sobie spraw\u0119 z tego, jak powa\u017cnych problem\u00f3w mo\u017ce im przysporzy\u0107 otwarta dyskusja na ten temat. Rodzice, kt\u00f3rzy w zwyk\u0142ych warunkach mogliby prze\u017cy\u0107 \u017ca\u0142ob\u0119 po stracie dziecka i powr\u00f3ci\u0107 do normalnego funkcjonowania, w sytuacji, kiedy wyra\u017caj\u0105 oni zgod\u0119 na pobranie narz\u0105d\u00f3w, prze\u017cywaj\u0105 nieko\u0144cz\u0105ce si\u0119 poczucie winy. Efekt jest taki, \u017ce ze zdrowego cz\u0142owieka czyni si\u0119 chorego.
\r\n\t
\r\n\tCzy lekarze transplantolodzy s\u0105 tego \u015bwiadomi?<\/strong>
\r\n\t– My\u015bl\u0119, \u017ce tak. Problemem jest natomiast rozmycie odpowiedzialno\u015bci. Jedna grupa lekarzy odpowiedzialna jest za stwierdzenie \u015bmierci m\u00f3zgu, inna – za pobranie organ\u00f3w, trzecia wreszcie – za wszczepienie tych organ\u00f3w innemu cz\u0142owiekowi. Nikt nie czuje si\u0119 zatem do ko\u0144ca odpowiedzialny za to, co si\u0119 w rzeczywisto\u015bci dzieje.
\r\n\t
\r\n\tProblem kontrowersji wok\u00f3\u0142 transplantacji ma wymiar mi\u0119dzynarodowy. Zapewne utrzymuje Pani kontakt z osobami z innych kraj\u00f3w sceptycznymi wobec przeszczep\u00f3w.<\/strong>
\r\n\t– Tak. W lutym 2005 roku uczestniczy\u0142am w Rzymie w konferencji po\u015bwi\u0119conej zagadnieniu \u015bmierci m\u00f3zgowej. Wzi\u0119\u0142o w niej udzia\u0142 wielu przedstawicieli \u015bwiata medycznego z ca\u0142ego \u015bwiata. Organizatorem konferencji by\u0142a Papieska Akademia Nauk. By\u0142o to jeszcze za \u017cycia b\u0142. Jana Paw\u0142a II, kt\u00f3ry bardzo interesowa\u0142 si\u0119 zagadnieniami dotycz\u0105cymi definicji \u015bmierci m\u00f3zgowej. Tu\u017c przed swoj\u0105 \u015bmierci\u0105 zaprosi\u0142 do dyskusji na ten temat mi\u0119dzynarodowe grono naukowc\u00f3w. W dost\u0119pnym na stronach Stolicy Apostolskiej li\u015bcie z 1 lutego 2005 roku skierowanym do Papieskiej Akademii Nauk Jan Pawe\u0142 II pob\u0142ogos\u0142awi\u0142 prac\u0119 naukowc\u00f3w, kt\u00f3rzy zgromadzili si\u0119, aby „zbada\u0107 jeszcze raz, na drodze powa\u017cnych interdyscyplinarnych studi\u00f3w, szczeg\u00f3lne zagadnienie „oznak \u015bmierci””. Protok\u00f3\u0142 z tej konferencji, tak\u017ce w j\u0119zyku angielskim, jest dost\u0119pny na stronie internetowej naszego stowarzyszenia zrzeszaj\u0105cego rodzic\u00f3w, kt\u00f3rzy wyrazili zgod\u0119 na oddanie organ\u00f3w swoich dzieci do transplantacji: www.initiative-kao.de. W 2009 roku odby\u0142a si\u0119 w Rzymie kolejna konferencja po\u015bwi\u0119cona temu zagadnieniu. Najwi\u0119cej materia\u0142\u00f3w na ten temat mo\u017cna znale\u017a\u0107 w internecie, brakuje ich natomiast w mediach g\u0142\u00f3wnego nurtu.
\r\n\t
\r\n\tZ czego to wynika?<\/strong>
\r\n\t– Brak dyskusji o \u015bmierci m\u00f3zgowej wynika po trosze tak\u017ce z faktu, \u017ce ludzie w og\u00f3le nie chc\u0105 my\u015ble\u0107 o \u015bmierci. Wiele os\u00f3b popiera przeszczepy, poniewa\u017c zak\u0142ada, \u017ce mo\u017ce pewnego dnia sami znajd\u0105 si\u0119 w sytuacji, kiedy to oni b\u0119d\u0105 ich potrzebowa\u0107. Nie my\u015bl\u0105 o sobie jednak jako o dawcach, ale jako o ewentualnych biorcach. Wol\u0105 odsuwa\u0107 od siebie my\u015bl o w\u0142asnej \u015bmierci. Tymczasem na ten temat trzeba m\u00f3wi\u0107, m\u00f3wi\u0107 i jeszcze raz m\u00f3wi\u0107. Tematowi transplantacji po\u015bwi\u0119ci\u0142am ksi\u0105\u017ck\u0119 „Konfliktfall Organspende. Unverseht sterben. Der Kampf einer Mutter” („Kwestia sporna – dawstwo organ\u00f3w. Umrze\u0107 w stanie nienaruszonym. Walka matki” [ksi\u0105\u017cka nie zosta\u0142a jeszcze przet\u0142umaczona na j\u0119zyk polski – przyp. red.]. Jako \u017ce w\u0142a\u015bciwie wszystkie oficjalne instytucje popieraj\u0105 przeszczepy, jakakolwiek presja na lekarzy i na polityk\u00f3w mo\u017ce by\u0107 wywierana jedynie „oddolnie”, poprzez nacisk opinii publicznej.
\r\n\t
\r\n\tJak ocenia Pani stan wiedzy niemieckiego spo\u0142ecze\u0144stwa w tym obszarze?<\/strong>
\r\n\t– Jest niski. Dziennikarze zacz\u0119li porusza\u0107 ten problem ok. 2 lat temu. Wcze\u015bniej by\u0142 to temat tabu. Istotnym aspektem tej sprawy jest fakt, \u017ce wiele gazet jest sponsorowanych przez koncerny medyczne b\u0105d\u017a farmaceutyczne popieraj\u0105ce transplantacje. Lekarze ani tym bardziej politycy tak\u017ce nie chc\u0105 rozmawia\u0107 na temat definicji \u015bmierci.
\r\n\t
\r\n\tTymczasem Pa\u0144stwo poprzez sw\u00f3j list z ko\u0144ca listopada 2011 roku domagaj\u0105 si\u0119 podj\u0119cia takiej w\u0142a\u015bnie dyskusji.<\/strong>
\r\n\t– Aby m\u00f3c odpowiedzialnie powiedzie\u0107 „tak” lub „nie” w kwestii transplantacji, trzeba najpierw mie\u0107 dost\u0119p do informacji.
\r\n\t
\r\n\tA jakie jest Pani osobiste zdanie w tej sprawie?<\/strong>
\r\n\t– Po zg\u0142\u0119bieniu wielu \u017ar\u00f3de\u0142 wiedzy na ten temat stoj\u0119 na stanowisku, \u017ce przeszczepy organ\u00f3w s\u0105 dopuszczalne jedynie w sytuacji, kiedy obie osoby – zar\u00f3wno dawca, jak i biorca – \u017cyj\u0105 i kiedy przeszczep dotyczy organ\u00f3w, bez kt\u00f3rych \u017cycie jest mo\u017cliwe. W innych wypadkach powinno si\u0119 zako\u0144czy\u0107 proceder transplantacji i szuka\u0107 innych sposob\u00f3w ratowania \u017cycia chorych.
\r\n\t
\r\n\tDzi\u0119kuj\u0119 za rozmow\u0119.<\/strong><\/p>\r\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Z Renate Greinert, matk\u0105 ch\u0142opca, kt\u00f3remu po wypadku w 1985 r. pobrano organy do transplantacji, autork\u0105 ksi\u0105\u017cki „Kwestia sporna – dawstwo organ\u00f3w. Umrze\u0107 w stanie nienaruszonym. Walka matki”, rozmawia Agnieszka \u0179urek Jest Pani inicjatork\u0105 listu otwartego do kanclerz Niemiec Angeli Merkel, w kt\u00f3rym postuluje si\u0119 konieczno\u015b\u0107 przeprowadzenia rzetelnej debaty na temat przemilczanych aspekt\u00f3w transplantologii. Co […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[105],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/49353"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=49353"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/49353\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=49353"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=49353"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=49353"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}