{"id":49220,"date":"2011-12-31T11:08:23","date_gmt":"2011-12-31T16:08:23","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=49220"},"modified":"2011-12-31T11:08:23","modified_gmt":"2011-12-31T16:08:23","slug":"banki-kreuja-sie-na-ofiary-prof-artur-sliwinski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=49220","title":{"rendered":"Banki kreuj\u0105 si\u0119 na ofiary – Prof. Artur \u015aliwi\u0144ski<\/em>"},"content":{"rendered":"

Propagowany szeroko pogl\u0105d, jakoby obecny kryzys by\u0142 g\u0142\u00f3wnie kryzysem finansowym, jest ewidentnie fa\u0142szywy, jest raczej sposobem zaopatrywania ludzi w „ko\u0144skie okulary”. Elementarna wiedza o cyklach koniunkturalnych ka\u017ce respektowa\u0107 dwa istotne punkty widzenia. Po pierwsze, w pocz\u0105tkowej fazie kryzys silnie uderza bezpo\u015brednio w konsument\u00f3w i przedsi\u0119biorstwa, czyli – patrz\u0105c z bankowego punktu widzenia – w d\u0142u\u017cnik\u00f3w. To jest w\u0142a\u015bnie najistotniejszy aspekt kryzysu, gdy\u017c dotyczy gospodarki i spo\u0142ecze\u0144stwa. Lekcewa\u017cenie spo\u0142ecznych i egzystencjalnych konsekwencji kryzysu, takich cho\u0107by jak bezrobocie, bezdomno\u015b\u0107, niedo\u017cywienie dzieci itd., wynika z za\u0142o\u017cenia, \u017ce kryzys sprowadza si\u0119 do kryzysu globalnego systemu finansowego. W drugiej fazie kryzysu, gdy konsumenci i przedsi\u0119biorstwa (a obecnie nawet ca\u0142e kraje) staj\u0105 si\u0119 niewyp\u0142acalne, kryzys uderza w banki oraz pozosta\u0142e instytucje finansowe. To jest jednak wt\u00f3rny i drugorz\u0119dny aspekt kryzysu. Warto wi\u0119c zastanowi\u0107 si\u0119, dlaczego dosz\u0142o do odwr\u00f3cenia r\u00f3l: banki sta\u0142y si\u0119 g\u0142\u00f3wnymi „ofiarami” kryzysu, za\u015b ich ratowanie odbywa si\u0119 kosztem dalszego pogorszenia sytuacji konsument\u00f3w i przedsi\u0119biorstw, a nawet kosztem utraty suwerenno\u015bci pa\u0144stwowej. Odpowied\u017a wydaje si\u0119 jednoznaczna: wielkie korporacje (centra) finansowe maj\u0105 przemo\u017cny wp\u0142yw na rz\u0105dy i media, tak\u017ce w tym sensie, \u017ce niejako staj\u0105 „po obydwu stronach lady”. Przyk\u0142ad\u00f3w nie trzeba szuka\u0107 daleko. W grudniu 2011 r. Komisja Nadzoru Finansowego zezwoli\u0142a bankom na \u017c\u0105danie dodatkowych (czyli pozaumownych) zabezpiecze\u0144 kredyt\u00f3w walutowych, co jest jaskrawo stronnicze. Komisja powinna sta\u0107 na stra\u017cy bezpiecze\u0144stwa finansowego Polski i jej obywateli.<\/p>\r\n

Staje si\u0119 oczywiste, \u017ce banki i MFW ustawia\u0142y dominuj\u0105cy obecnie pogl\u0105d na istot\u0119 kryzysu, wedle kt\u00f3rego banki s\u0105 ofiarami, wi\u0119c nie powinny partycypowa\u0107 w ryzyku wynikaj\u0105cym z pogorszenia si\u0119 sytuacji gospodarczej. Otrzymujemy takie oto \u015bmieszne t\u0142umaczenia, \u017ce „banki s\u0105 zbyt du\u017ce, aby upa\u015b\u0107” albo \u017ce na\u0142o\u017cenie na nie podatk\u00f3w jest niedopuszczalne.<\/p>\r\n

Po drugie, finansowe aspekty kryzysu nie s\u0105 poddane powa\u017cnym analizom ekonomicznym. Bardzo \u0142atwo sprowadzono dyskusj\u0119 do drukowania pieni\u0119dzy i rozrzutnego stylu \u017cycia Grek\u00f3w. Do takich dyskusji nie mia\u0142bym zastrze\u017ce\u0144, gdyby nie to, i\u017c spychaj\u0105 one gruntown\u0105 wiedz\u0119 ekonomiczn\u0105 na margines, podstawiaj\u0105c na jej miejsce opinie fragmentaryczne, dotycz\u0105ce spektakularnych decyzji czy wydarze\u0144. To oczywi\u015bcie daje szerokie pole popisu r\u00f3\u017cnym komentatorom, zw\u0142aszcza politykom, ale nie przyczynia si\u0119 do zrozumienia kryzysu i jego przyczyn. W tym sensie podobne dyskusje s\u0105 bezp\u0142odne.<\/p>\r\n

Z ekonomicznego punktu widzenia wsp\u00f3\u0142czesny kryzys \u015bmia\u0142o mo\u017ce i powinien by\u0107 ujmowany zgodnie z teori\u0105 wielkich cykli Kondratiewa. To oznacza, \u017ce jest to kryzys o charakterze systemowym. Jednak przymiotnik „systemowy” jest zbyt abstrakcyjny; lepiej pos\u0142ugiwa\u0107 si\u0119 bardziej konkretnym okre\u015bleniem kryzysu „ustroju spo\u0142eczno-gospodarczego”. Z tego podej\u015bcia p\u0142ynie wniosek, \u017ce przezwyci\u0119\u017canie obecnego kryzysu dzi\u0119ki dotychczasowym zabiegom stabilizuj\u0105cym \u015bwiatowy system finansowy nic nie da (co ju\u017c wida\u0107). Jednoczenie podej\u015bcie to jest – mo\u017cna \u015bmia\u0142o powiedzie\u0107 – antyrozwojowe i antyludzkie. Czuje si\u0119 zapach darwinizmu spo\u0142ecznego.<\/p>\r\n

Konieczna jest gruntownie przemy\u015blana reforma ustroju spo\u0142eczno-gospodarczego, kt\u00f3ry dzi\u015b – co wida\u0107 na przyk\u0142adzie Polski – przypomina raczej zdzicza\u0142y krajobraz postsocjalistyczny, ani\u017celi przemy\u015blany \u0142ad spo\u0142eczny i gospodarczy. M\u00f3wi\u0105c o ustroju, mam w\u0142a\u015bnie na my\u015bli \u0142ad, czyli porz\u0105dek (instytucjonalny, spo\u0142eczny, przestrzenny etc.), a nie \u017cywio\u0142 i chaos b\u0142\u0119dnie uto\u017csamiany z wolnym rynkiem.<\/p>\r\n

W kszta\u0142towaniu nowego \u0142adu spo\u0142eczno-gospodarczego istotne znaczenie b\u0119dzie mia\u0142o przezwyci\u0119\u017cenie wsp\u00f3\u0142czesnego korporacjonizmu, ograniczenie ekspansji wielkich grup interes\u00f3w oraz ich wp\u0142ywu na rz\u0105dy i opini\u0119 publiczn\u0105. Chodzi nie tylko o ograniczenie wielkich korporacji finansowych, ale r\u00f3wnie\u017c wielkich sieci handlowych, koncern\u00f3w wydobywczo-przetw\u00f3rczych, kompleks\u00f3w militarno-przemys\u0142owych itp. Ich dzia\u0142anie przypomina zachowanie Frankensteina. S\u0105 to si\u0142y destrukcyjne.<\/p>\r\n

Prof. Artur \u015aliwi\u0144ski<\/strong><\/strong><\/em>
wydawca „Europejskiego Monitora Ekonomicznego”<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Propagowany szeroko pogl\u0105d, jakoby obecny kryzys by\u0142 g\u0142\u00f3wnie kryzysem finansowym, jest ewidentnie fa\u0142szywy, jest raczej sposobem zaopatrywania ludzi w „ko\u0144skie okulary”. Elementarna wiedza o cyklach koniunkturalnych ka\u017ce respektowa\u0107 dwa istotne punkty widzenia. Po pierwsze, w pocz\u0105tkowej fazie kryzys silnie uderza bezpo\u015brednio w konsument\u00f3w i przedsi\u0119biorstwa, czyli – patrz\u0105c z bankowego punktu widzenia – w d\u0142u\u017cnik\u00f3w. […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[52,20],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/49220"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=49220"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/49220\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=49220"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=49220"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=49220"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}