Ostatni, ratunkowy szczyt szczyt\u00f3w pa\u0144stw Unii Europejskiej, zako\u0144czony faktycznym podzia\u0142em UE, odby\u0142 si\u0119 dok\u0142adnie w 20 rocznic\u0119 rozwi\u0105zania ZSRR przez Borysa Jelcyna. Symboliczne zestawienie tych dw\u00f3ch zdarze\u0144, tylko na poz\u00f3r wydaje si\u0119 pozbawione sensu. Jeszcze dziesi\u0119\u0107 lat temu, gdy Margaret Thatcher nazwa\u0142a pomys\u0142 budowania UE jako superpa\u0144stwa najwi\u0119kszym szale\u0144stwem wsp\u00f3\u0142czesnych czas\u00f3w, ma\u0142o kto z nabieraj\u0105cego powoli wody europejskiego Titanica zwraca\u0142 na takie gadanie uwag\u0119.<\/p>\r\n
Dzisiaj, gdy woda wlewa si\u0119 na pok\u0142ad, a wypracowane wielkim nak\u0142adem si\u0142 i \u015brodk\u00f3w przekonanie o niezatapialno\u015bci tego politycznego i gospodarczego projektu pot\u0119guje zdziwienie jego zaskakuj\u0105c\u0105 krucho\u015bci\u0105, analogie do tamtego, r\u00f3wnie, jak si\u0119 wydawa\u0142o, niezatapialnego okr\u0119tu, mog\u0105 wiele wyja\u015bni\u0107. Podobnie jak w dawnym bloku pa\u0144stw socjalistycznych w dzisiejszej, zmierzaj\u0105cej do coraz silniejszej integracji Unii Europejskiej nie ma nic autentycznego. Idea europejskiej to\u017csamo\u015bci zawiera w sobie tyle samo tre\u015bci co dawne przywi\u0105zanie do zasad proletariackiego internacjonalizmu. To powoduje, \u017ce s\u0142owo demokracja, z abstrakcyjnymi wyborami do pozbawionego \u201epolitycznej ziemi\u201d Parlamentu Europejskiego, zn\u00f3w pe\u0142ni rol\u0119 myl\u0105cego, pozbawionego tre\u015bci ozdobnika. Stary dowcip, w kt\u00f3rym r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy demokracj\u0105 a demokracj\u0105 socjalistyczn\u0105 jest taka, jak mi\u0119dzy krzes\u0142em a krzes\u0142em elektrycznym, zn\u00f3w sta\u0142 si\u0119 aktualny. Dzia\u0142anie kategoriami leninowskiej zasady prymatu polityki nad ekonomi\u0105 spowodowa\u0142o u\u017cycie wsp\u00f3lnej waluty jako narz\u0119dzia politycznej integracji dla tak r\u00f3\u017cnych gospodarczo obszar\u00f3w jak Niemcy i Grecja, co od pocz\u0105tku by\u0142o recept\u0105 na gospodarcz\u0105 katastrof\u0119. Do budowy utopijnej idei europejskiego superpa\u0144stwa ma tak\u017ce zastosowanie leninowska teoria o nasilaniu si\u0119 walki klasowej w miar\u0119 rozwoju socjalizmu. \u201eRatowanie Europy\u201d poprzez pog\u0142\u0119bianie integracji musi przecie\u017c prowadzi\u0107 do dalszego zaostrzania konfliktu z polityczn\u0105 i gospodarcz\u0105 suwerenno\u015bci\u0105 europejskich pa\u0144stw narodowych i rozstrzygni\u0119cia, kto jest rzeczywistym suwerenem w takich pa\u0144stwach jak Grecja: pa\u0144stwo, Unia, rynki europejskie, a mo\u017ce Niemcy?<\/p>\r\n
Por\u00f3wnania dzisiejszej Unii Europejskiej do ZSRR maj\u0105 rzecz jasna ograniczone zastosowanie. Przede wszystkim dlatego, \u017ce ich ewolucja przebiega w odwrotnym kierunku. Realizacja leninowskiego ustroju r\u00f3wno\u015bci i ludowej sprawiedliwo\u015bci rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 od gwa\u0142townego wywr\u00f3cenia dawnego porz\u0105dku do g\u00f3ry nogami przy u\u017cyciu si\u0142y i terroru. P\u00f3\u017aniejsze losy rodziny pa\u0144stw socjalistycznych to powolna liberalizacja wymuszona ci\u0119\u017carem politycznej i gospodarczej utopi. Historia europejskiej integracji to podr\u00f3\u017c rozpocz\u0119ta w 1952 r. od Wsp\u00f3lnoty W\u0119gla i Stali, kt\u00f3ra mia\u0142a zapobiec kolejnemu wykrwawianiu si\u0119 narod\u00f3w Europy dzi\u0119ki gospodarczej wsp\u00f3\u0142pracy opartej na swobodnym przep\u0142ywie ludzi, idei oraz kapita\u0142u. Osadzony na fundamencie chrze\u015bcija\u0144skiej to\u017csamo\u015bci suwerennych pa\u0144stw narodowych, mia\u0142 zapewni\u0107 narodom Europy wolno\u015b\u0107 polityczn\u0105 i gospodarcz\u0105 pomy\u015blno\u015b\u0107. Trudno powiedzie\u0107, w kt\u00f3rym momencie Europa obra\u0142a kurs na\u00a0 utopi\u0119 politycznej integracji. By\u0142o to mo\u017cliwe jedynie na drodze ewolucyjnej zmiany \u015bwiadomo\u015bci demokratycznych elit i obywateli. Mniejsza o to, jak to si\u0119 sta\u0142o. Jest oczywiste, \u017ce taka Unia jak\u0105 ogl\u0105damy dzisiaj mog\u0142aby zaistnie\u0107 w 1952 r. tylko pod przymusem, dzi\u0119ki europejskiej mutacji Lenina, wbrew woli obywateli. Ale powolne krojenie, plasterek po plasterku, politycznych i gospodarczych atrybut\u00f3w pa\u0144stw narodowych, przejmowanie ich prerogatyw przez rosn\u0105c\u0105 pot\u0119g\u0119 brukselskiej biurokracji z dominacj\u0105 Niemiec zamiast europejskiej solidarno\u015bci, napotyka dzisiaj na coraz wi\u0119kszy op\u00f3r. K\u0142opoty z demokracj\u0105, ze strachem przed wyrokiem demokratycznej wi\u0119kszo\u015bci, to najwi\u0119kszy od lat k\u0142opot elit nazywanych demokratycznymi. Przecie\u017c traktat z Maastricht wyra\u017anie okre\u015bli\u0142 jakie warunki powinny spe\u0142nia\u0107 gospodarki wchodz\u0105ce do strefy euro. Wystarczy\u0142o si\u0119 tego trzyma\u0107, a powtarzanie tych samych regu\u0142 na ostatnim szczycie, po\u0142\u0105czone z dodatkowym dokr\u0119caniem \u015bruby, nie by\u0142oby konieczne. Je\u017celi sta\u0142o si\u0119 inaczej, je\u017celi przyj\u0119tych zobowi\u0105za\u0144 finansowych od lat prawie nikt nie traktowa\u0142 powa\u017cnie, to przez kredyt bez pokrycia, jaki w postaci kartki wyborczej wielokrotnie zaci\u0105gali politycy. Tzw. ma\u0142a stabilizacja, kt\u00f3r\u0105 Polacy \u201ekupili\u201d za rz\u0105d\u00f3w Edwarda Gierka sko\u0144czy\u0142a si\u0119 wraz z zachodnimi kredytami. W roku 1989 o \u017cadnych gospodarczych reformach w wykonaniu starej w\u0142adzy, nawet po rz\u0105dami najlepszej jak dot\u0105d ustawy o dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej, Polacy ju\u017c s\u0142ysze\u0107 nie chcieli. Dzisiaj dalsze \u0142amanie regu\u0142 gospodarczych na rzecz dora\u017anych korzy\u015bci politycznych nie spowoduje, \u017ce ktokolwiek, wzorem Borysa Jelcyna, rozwi\u0105\u017ce Uni\u0119 Europejsk\u0105. Ale utrzymanie w kranach ciep\u0142ej wody b\u0119dzie wymaga\u0142o powrotu do \u017ar\u00f3de\u0142 – rezygnacji z utopijnych plan\u00f3w federacyjnych i zapewnienia swobody gospodarczej suwerennym pa\u0144stwom narodowym i ich obywatelom. Pod warunkiem, \u017ce ktokolwiek jeszcze pami\u0119ta co to znaczy.<\/p>\r\n
Bogdan Bachmura<\/strong><\/em><\/p>\r\n Tekst pochodzi z grudniowego numeru miesi\u0119cznika Debata<\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Ostatni, ratunkowy szczyt szczyt\u00f3w pa\u0144stw Unii Europejskiej, zako\u0144czony faktycznym podzia\u0142em UE, odby\u0142 si\u0119 dok\u0142adnie w 20 rocznic\u0119 rozwi\u0105zania ZSRR przez Borysa Jelcyna. Symboliczne zestawienie tych dw\u00f3ch zdarze\u0144, tylko na poz\u00f3r wydaje si\u0119 pozbawione sensu. Jeszcze dziesi\u0119\u0107 lat temu, gdy Margaret Thatcher nazwa\u0142a pomys\u0142 budowania UE jako superpa\u0144stwa najwi\u0119kszym szale\u0144stwem wsp\u00f3\u0142czesnych czas\u00f3w, ma\u0142o kto z nabieraj\u0105cego […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[66,23],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/49147"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=49147"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/49147\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=49147"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=49147"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=49147"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}