{"id":48826,"date":"2011-12-22T21:49:32","date_gmt":"2011-12-23T02:49:32","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=48826"},"modified":"2011-12-22T09:52:13","modified_gmt":"2011-12-22T14:52:13","slug":"dziedziczna-monokracja-kimow-jacek-bartyzel","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=48826","title":{"rendered":"Dziedziczna monokracja Kim\u00f3w – Jacek Bartyzel<\/em>"},"content":{"rendered":"

Uwag\u0119 komentator\u00f3w politycznych przyci\u0105ga fakt przekazania w\u0142adzy w trzecim ju\u017c pokoleniu rodziny Kim\u00f3w, rz\u0105dz\u0105cej komunistyczn\u0105 Kore\u0105 P\u00f3\u0142nocn\u0105, po \u015bmierci kolejnego \u201eWiecznego Prezydenta\u201d Kim Dzong Ila. Niekt\u00f3rzy snuj\u0105 w zwi\u0105zku z tym nawet \u015bmia\u0142e spekulacje o narodzinach pierwszej w dziejach dynastycznej \u201emonarchii socjalistycznej\u201d, co jednych bawi, innych za\u015b przera\u017ca.<\/strong><\/p>\r\n

W sumie, jak wiadomo, niewiele wiemy o tym kraju, odgraniczonym od prawie ca\u0142ej reszty \u015bwiata barier\u0105, kt\u00f3rej szczelno\u015b\u0107 nie ma sobie chyba r\u00f3wnych w historii. Ta szcz\u0105tkowa wiedza rozpo\u015bciera si\u0119 niejako pomi\u0119dzy oficjaln\u0105 propagand\u0105, kt\u00f3rej oryginalno\u015b\u0107 na tle innych polega na tym, \u017ce jako zn\u00f3w pierwsza w dziejach z pe\u0142n\u0105 ostentacj\u0105 g\u0142osi jawny absurd, z drugiej strony za\u015b sk\u0142ada si\u0119 ona z dochodz\u0105cych czasami wie\u015bci o \u017cyciu nieszcz\u0119snych mieszka\u0144c\u00f3w tego Tartaru na ziemi, kt\u00f3re s\u0105 tyle\u017c przera\u017caj\u0105ce i mro\u017c\u0105ce krew w \u017cy\u0142ach, co u\u0142amkowe i nieprecyzyjne. Jedno co pewne, to to, \u017ce dokona\u0142 si\u0119 i trwa tam nadal eksperyment spo\u0142eczny b\u0119d\u0105cy jak\u0105\u015b potworn\u0105 karykatur\u0105 (a tym jest zawsze dos\u0142owno\u015b\u0107) idealnego Pa\u0144stwa<\/em> Platona.<\/p>\r\n

Z politologicznego, a nie ideologicznego, punktu widzenia system panuj\u0105cy w socjalistycznej Korei jest w\u0142a\u015bciwie prosty do okre\u015blenia. Okre\u015bla go poj\u0119cie monokracji, a wi\u0119c niemonarchicznej, czyli pozbawionej formalnych atrybut\u00f3w w\u0142adzy monarszej, lecz te\u017c jedynow\u0142adczej formy sprawowania rz\u0105d\u00f3w. Przeciwko temu mo\u017cna jednak podnie\u015b\u0107 obiekcj\u0119, i\u017c zaistnia\u0142e w\u0142a\u015bnie ju\u017c po raz trzeci przekazanie w\u0142adzy w r\u0119ce kolejnego potomka – Kim Dzong Una, stanowi znacz\u0105ce przesuni\u0119cie od monokracji do monarchii (przynajmniej) de facto<\/em>, jako \u017ce ustala si\u0119 tym samym pewna \u201edynastyczno\u015b\u0107\u201d oraz zasada sukcesji, co w sumie tworzy niejako \u201etradycj\u0119\u201d, czyli czynnik uwa\u017cany powszechnie (i s\u0142usznie) za konstytutywny dla monarchii sensu proprio<\/em>. To zatem w\u0142a\u015bnie intryguje wielu obserwator\u00f3w, i trudno si\u0119 temu dziwi\u0107.<\/p>\r\n

Na poz\u00f3r, a nawet do pewnego stopnia faktycznie, ten kierunek ewolucji zachodzi. R\u00f3d jest ten sam, przekazywanie w\u0142adzy zachodzi stale ju\u017c w jego obr\u0119bie, a zatem jest to ju\u017c de facto<\/em> dynastia. Jednak co najmniej przedwczesne by\u0142oby m\u00f3wienie w tym wypadku o sukcesji<\/em>. Przede wszystkim poj\u0119cie to zak\u0142ada sta\u0142o\u015b\u0107 i jasno\u015b\u0107 regu\u0142 nast\u0119pstwa \u201etronu\u201d (tu jednak przecie\u017c wci\u0105\u017c w koniecznym cudzys\u0142owie), niekoniecznie spisanych, pierwotnie zreszt\u0105 zawsze istniej\u0105cych jedynie w postaci prawa zwyczajowego, lecz powszechnie znanych i zrozumia\u0142ych, analogicznie jak nakazy prawa naturalnego. Po drugie, sukcesja<\/em> – w odr\u00f3\u017cnieniu od zwyk\u0142ego dziedziczenia<\/em> – oznacza zupe\u0142ne wy\u0142\u0105czenie arbitralno\u015bci i ludzkiego woluntaryzmu, gdy\u017c tam, gdzie jest dziedziczenie, mo\u017cna by\u0107 te\u017c wydziedziczonym, natomiast sukcesyjno\u015b\u0107 oznacza przechodzenie panowania w naturalnym porz\u0105dku narodzin, bez mo\u017cliwo\u015bci ingerencji w to czyjejkolwiek woli. Dziedziczenie zatem to jeszcze nie sukcesja.<\/p>\r\n

Je\u015bli por\u00f3wnamy te zasady dojrza\u0142ej europejskiej monarchii sukcesyjnej z tym, co mo\u017cemy obserwowa\u0107 w Korei P\u0142n., to widzimy r\u00f3\u017cnic\u0119 zupe\u0142nie zasadnicz\u0105. Wszyscy komentatorzy \u0142ami\u0105 sobie przecie\u017c g\u0142owy pytaj\u0105c samych siebie dlaczego w\u0142adz\u0119 przej\u0105\u0142 m\u0142odszy syn Kim Dzong Ila, a w zwi\u0105zku z tym (czyli brakiem znanych zasad), kto w\u0142a\u015bciwie \u201eza tym stoi\u201d, kto jest w\u0142adny zdecydowa\u0107 o tym, kto b\u0119dzie nast\u0119pnym \u201eUkochanym Przyw\u00f3dc\u0105\u201d. Je\u017celi zatem nawet komunistyczna Korea upodabnia si\u0119 w sensie ustrojowym do monarchii, to co najwy\u017cej do jej archaicznej formy, gdzie ju\u017c istnieje wyr\u00f3\u017cniony r\u00f3d monarszy, ale o tym, kt\u00f3ry z syn\u00f3w czy innych krewnych przejmie w\u0142adz\u0119, decyduje wedle swego widzimisi\u0119 bli\u017cej nieokre\u015blone, w\u0105skie gremium.<\/p>\r\n

Maj\u0105c z kolei na uwadze tych, kt\u00f3rych przyoblekanie si\u0119 makabrycznej, czerwonej tyranii w \u201eszat\u0119 monarchiczn\u0105\u201d wprawia w niepok\u00f3j i smutek ich szczerze monarchistyczne serca, nale\u017cy zauwa\u017cy\u0107 rzecz nast\u0119puj\u0105c\u0105. Zjawisko to w gruncie rzeczy wcale nie jest tak wyj\u0105tkowe, i w s\u0142abszej b\u0105d\u017a mocniejszej postaci wyst\u0119puje w ka\u017cdej formie rz\u0105du, jakiej pr\u00f3bowano i pr\u00f3buje si\u0119 nadal od czasu obalenia tej najbardziej naturalnej<\/em> (w sensie zgodno\u015bci z \u0142adem rzeczy) formy, czyli tradycyjnej monarchii sukcesyjnej. Widzimy je nie tylko w ustrojach autorytarnych, p\u00f3\u0142autorytarnych, totalitarnych (z t\u0105 tylko r\u00f3\u017cnic\u0105, \u017ce jeszcze nigdy \u017cadnemu nie uda\u0142o si\u0119 to w trzech pokoleniach), ale nawet w republikach wszelkiego rodzaju i w demokracjach liberalnych, by wspomnie\u0107 cho\u0107by naj\u015bwie\u017cszy przypadek \u201edynastii\u201d Bush\u00f3w (gdzie oczywi\u015bcie mamy do czynienia z elekcj\u0105, ale w takim razie odpowiada to modelowi monarchii elekcyjnej, gdzie pokrewie\u0144stwo nie daje wprawdzie automatycznie nast\u0119pstwa, ale stanowi argument i atut). Czego to dowodzi? Ot\u00f3\u017c tego, \u017ce sam instynkt sk\u0142ania nawet \u201erozregulowane\u201d upadkiem monarchii spo\u0142ecze\u0144stwa do poszukiwania cho\u0107by jakiej\u015b namiastki dobrego.<\/p>\r\n

Lecz zarazem i w praktyce dowodzi to czego\u015b jeszcze innego: tego mianowicie, i\u017c wszystko to, co mimetyczne<\/em>, a nie autentycznie tradycyjne<\/em>, jest zawsze co najmniej gorsze (tak jak ka\u017cda kopia od orygina\u0142u), a najcz\u0119\u015bciej z\u0142e substancjalnie<\/em>. Pisa\u0142 o tym ju\u017c wicehrabia de Bonald: \u201eKiedy podli triumfuj\u0105, parodiuj\u0105 oni spo\u0142ecze\u0144stwo: maj\u0105 sw\u00f3j rz\u0105d, swoje prawa, swoje trybuna\u0142y, a nawet swoj\u0105 religi\u0119 i swojego boga; nadaj\u0105 oni prawa nie\u0142adowi, a\u017ceby go utrwali\u0107 – oto jak g\u0142\u0119boka i naturalna jest idea porz\u0105dku\u201d.<\/p>\r\n

Spostrze\u017cenie de Bonalda nabiera szczeg\u00f3lnej aktualno\u015bci w\u0142a\u015bnie w obliczu owej osobliwej \u201emonarchizacji\u201d Korea\u0144skiej Republiki Ludowo-Demokratycznej; wszak\u017ce nawet parodia religii i \u201eboga\u201d zachodzi w ideologii d\u017cucze<\/em> i w \u201ecudowno\u015bciach\u201d tycz\u0105cych cho\u0107by okoliczno\u015bci narodzin \u201eWielkich Przyw\u00f3dc\u00f3w\u201d.<\/p>\r\n

Monarchi\u015bci, kt\u00f3rych smuci (a co gorsza, mo\u017ce nawet dezorientuje) ta parodia, nie powinni wreszcie zapomina\u0107, \u017ce przecie\u017c nawet Piek\u0142o nie jest ani republik\u0105, ani demokracj\u0105; tam te\u017c panuje jedynow\u0142adztwo szatana, nosz\u0105cego nawet podw\u00f3jny tytu\u0142 monarszy – Ksi\u0119cia Ciemno\u015bci i Ksi\u0119cia Tego \u015awiata; ale przecie\u017c o ile \u201eterytorium\u201d odpowiadaj\u0105ce pierwszemu tytu\u0142owi pozostanie jego domen\u0105 w wieczno\u015bci, o tyle roszczenie do w\u0142adztwa nad drugim obszarem kiedy\u015b zostanie ostatecznie zdezawuowane.<\/p>\r\n

Jacek Bartyzel<\/em><\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Uwag\u0119 komentator\u00f3w politycznych przyci\u0105ga fakt przekazania w\u0142adzy w trzecim ju\u017c pokoleniu rodziny Kim\u00f3w, rz\u0105dz\u0105cej komunistyczn\u0105 Kore\u0105 P\u00f3\u0142nocn\u0105, po \u015bmierci kolejnego \u201eWiecznego Prezydenta\u201d Kim Dzong Ila. Niekt\u00f3rzy snuj\u0105 w zwi\u0105zku z tym nawet \u015bmia\u0142e spekulacje o narodzinach pierwszej w dziejach dynastycznej \u201emonarchii socjalistycznej\u201d, co jednych bawi, innych za\u015b przera\u017ca. W sumie, jak wiadomo, niewiele wiemy o […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[66],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/48826"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=48826"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/48826\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=48826"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=48826"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=48826"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}