{"id":48283,"date":"2011-12-10T23:01:39","date_gmt":"2011-12-11T04:01:39","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=48283"},"modified":"2011-12-10T23:28:28","modified_gmt":"2011-12-11T04:28:28","slug":"uklad-wroclawski-wywiad-z-grzegorzem-braunem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=48283","title":{"rendered":"„Uk\u0142ad wroc\u0142awski” – rozmowa z Grzegorzem Braunem<\/em>"},"content":{"rendered":"

Z re\u017cyserem Grzegorzem Braunem na temat jego autorskiej koncepcji zwanej \u201euk\u0142adem wroc\u0142awskim\u201d rozmawia Grzegorz Bieniarz.<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Grzegorz Bieniarz: Na pocz\u0105tek standardowe pytanie: Co rozumiemy pod poj\u0119ciem \u201euk\u0142ad wroc\u0142awski\u201d?<\/strong><\/p>\r\n

Grzegorz Braun:<\/strong> To bardzo wyrazista, jasna konstelacja os\u00f3b, osobisto\u015bci – postaci drugiego i trzeciego planu z \u017cycia politycznego, gospodarczego i kulturalnego miasta Wroc\u0142awia i Dolnego \u015al\u0105ska. Konstelacja os\u00f3b zale\u017cno\u015bci i wp\u0142yw\u00f3w, kt\u00f3rych korzenie si\u0119gaj\u0105 g\u0142\u0119boko w histori\u0119 sowieckiej Polski zwanej PRL-em. Te osoby, zale\u017cno\u015bci i wp\u0142ywy cz\u0119sto s\u0105 dalej decyduj\u0105ce dla aktualnej sceny politycznej, tak\u017ce og\u00f3lnopolskiej. \u201eUk\u0142adem wroc\u0142awskim\u201d nazywam pewien symbiotyczny stan elit post peerelowskich i post solidarno\u015bciowych, kt\u00f3re, cytuj\u0105c Jana Kochanowskiego \u201er\u0119ka umywa r\u0119k\u0119, noga nog\u0119 wspiera\u201d, s\u0105 \u201egrup\u0105 trzymaj\u0105c\u0105 w\u0142adz\u0119\u201d w tym regionie Polski i si\u0119gaj\u0105c\u0105 skutecznie po w\u0142adz\u0119 w ca\u0142ym pa\u0144stwie.<\/p>\r\n

Ten uk\u0142ad ma r\u00f3\u017cne twarze. Instrumentem tego uk\u0142adu s\u0105 decyzje polityczne i personalne zdeterminowane w toku procesu, kt\u00f3ry na nasz u\u017cytek nazwano \u201etransformacj\u0105 ustrojow\u0105\u201d. Te decyzje s\u0105 moim zdaniem determinant\u0105 r\u00f3\u017cnych niezwyk\u0142ych karier os\u00f3b ze \u015bwiata polityki, gospodarki i kultury wywodz\u0105cych si\u0119 z tego regionu lub tez tutaj rozpoczynaj\u0105cych swoje kariery. S\u0105 determinant\u0105 nad reprezentacji tych grup na scenie og\u00f3lnopolskiej.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n
\"\"<\/td>\r\n<\/tr>\r\n
\r\n

Grzegorz Schetyna<\/p>\r\n<\/td>\r\n<\/tr>\r\n<\/tbody>\r\n<\/table>\r\n

Prosz\u0119 zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, na to, jak silna jest reprezentacja Dolnego \u015al\u0105ska na scenie og\u00f3lnopolskiej, jak wielu \u201egeniuszy Karkonoszy\u201d zrobi\u0142o kariery warszawskie, ba- nawet europejskie. Ot\u00f3\u017c to s\u0105 r\u00f3\u017cne twarze, kt\u00f3re si\u0119 tasuj\u0105, zmieniaj\u0105. Spr\u00f3bujmy wyliczy\u0107: Grzegorz Schetyna – Marsza\u0142ek Sejmu, druga osoba w pa\u0144stwie, pod nieobecno\u015b\u0107 Prezydenta pe\u0142ni\u0105cy obowi\u0105zki G\u0142owy Pa\u0144stwa – co mia\u0142o miejsce przez kilka tygodni ubieg\u0142ego roku, wcze\u015bniej minister \u201ebezpieki\u201d, wicepremier – de facto \u201ekanclerz\u201d rz\u0105du PO – jeden z filar\u00f3w tej formacji, i jeden z \u201erozprowadzaj\u0105cych\u201d. Nie darmo to Grzegorz Schetyna jest cz\u0119sto postrzegany z \u201ekrety\u0144skim zachwytem\u201d przez r\u00f3\u017cnych publicyst\u00f3w i komentator\u00f3w spo\u0142ecznych jako \u201emocny cz\u0142owiek\u201d polskiej sceny politycznej. No, wi\u0119c istotnie \u201emocny\u201d, tylko pytanie: komu, czemu t\u0119 swoj\u0105 moc nadzwyczajn\u0105 Grzegorz Schetyna zawdzi\u0119cza? Kolejna posta\u0107 – urz\u0119duj\u0105cy obecnie Prezydent Miasta Wroc\u0142awia Rafa\u0142 Dutkiewicz.<\/p>\r\n

Dalej – Jerzy Szmajdzi\u0144ski, niech mi ziemia lekk\u0105 b\u0119dzie – ostatni \u201ewielki niezatapialny\u201d tej generacji czo\u0142owych funkcjonariuszy SLD, mimo, \u017ce wszystkich polityk\u00f3w jego formacji dotkn\u0119\u0142y jakie\u015b wypadki i przypadki przy pracy – J\u00f3zef Oleksy, Leszek Miller, W\u0142odzimierz Cimoszewicz – ulegli pewnym \u201ekraksom\u201d na zakr\u0119cie, ale nie Jerzy Szmajdzi\u0144ski. No, i wa\u017cna rzecz – to by\u0142 w swoim czasie Minister Obrony Narodowej. Nie przypuszczam, \u017ceby sowieci kontroluj\u0105cy polsk\u0105 scen\u0119 polityczn\u0105, wbrew pozorom nieprzerwanie od czas\u00f3w PRL-u, dopu\u015bcili do tego, \u017ceby na czele ich satelickiej armii stan\u0119li ludzie nielojalni i nie podlegli pewnej kontroli politycznej.<\/p>\r\n

Kolejna posta\u0107 wa\u017cna w tym kontek\u015bcie, kt\u00f3ry r\u00f3wnie\u017c w swoim czasie by\u0142y kandydatem na szefa MON – Bogdan Zdrojewski – pierwszy Prezydent Miasta Wroc\u0142awia w toku tzw. \u201etransformacji ustrojowej\u201d, ot\u00f3\u017c zanim zosta\u0142 on zwekslowany na boczny tor, jakim niew\u0105tpliwie jest Ministerstwo Kultury, to przecie\u017c by\u0142 potencjalnym kandydatem, i dalej nim jest, na Ministra Obrony Narodowej.<\/p>\r\n

Mamy wreszcie z Wroc\u0142awia bardzo istotne postaci opozycyjnej, centralnej, sto\u0142ecznej, og\u00f3lnopolskiej sceny politycznej. Mamy Adama Lipi\u0144skiego – pos\u0142a z Legnicy, mamy Ryszarda Czarneckiego, kt\u00f3ry w ostatnich latach jest czo\u0142owym komentatorem spraw zagranicznych w partii PiS. Mamy Kazimierza Micha\u0142a Ujazdowskiego, kt\u00f3ry mimo, \u017ce nie pochodzi z Wroc\u0142awia, to jego wroc\u0142awska kariera wynios\u0142a go na og\u00f3lnopolsk\u0105 scen\u0119 polityczn\u0105. Ot\u00f3\u017c prosz\u0119 pami\u0119ta\u0107, \u017ce Grzegorz Schetyna w drugiej po\u0142owie lat 80-tych zostaje przewodnicz\u0105cym NZS na Uniwersytecie Wroc\u0142awskim i jest, w tej zaszczytnej funkcji, sukcesorem w\u0142a\u015bnie Bogdana Zdrojewskiego i Ryszarda Czarneckiego. Rafa\u0142 Dutkiewicz, z kolei, jako Sekretarz Komitetu Obywatelskiego przy Lechu Wa\u0142\u0119sie we Wroc\u0142awiu rekomenduje Grzegorza Schetyn\u0119, przed chwil\u0105 jeszcze opozycyjnego, anty okr\u0105g\u0142osto\u0142owego w deklaracjach dzia\u0142acza, do zatrudnienia jako Dyrektora Urz\u0119du Wojew\u00f3dzkiego, a wkr\u00f3tce Grzegorz Schetyna zostaje Wicewojewod\u0105.<\/p>\r\n

Kariera tych ludzi, je\u017celi by uwzgl\u0119dni\u0107 tylko tych, ze strony \u201esolidarno\u015bciowej\u201d wi\u0105\u017ce si\u0119 chyba z tym, \u017ce Wroc\u0142aw odgrywa\u0142 niebagateln\u0105 rol\u0119 na scenie walki opozycyjnej. Wroc\u0142aw zwano nawet \u201etwierdz\u0105 Solidarno\u015bci\u201d ?<\/strong><\/p>\r\n

Prosz\u0119 pami\u0119ta\u0107, \u017ce Wroc\u0142aw w czasach PRL-u jest matecznikiem opozycji i kontrkultury. W tygodniku \u201eMazowsze\u201d, w drugiej po\u0142owie latu 80-tych, ukazuje si\u0119 obszerny artyku\u0142 pt. \u201eTwierdza Wroc\u0142aw\u201d – to nawi\u0105zanie do historii \u201eFestung Breslau\u201d – na mapie opozycyjnej, solidarno\u015bciowej, Polski, Wroc\u0142aw jest istotnie twierdz\u0105 pierwszej wielko\u015bci po Warszawie. We Wroc\u0142awiu mamy do czynienia ze szczeg\u00f3ln\u0105 obfito\u015bci\u0105 fauny i flory opozycyjnej. Mamy tutaj, nie tylko silny ruch zwi\u0105zkowy \u201eSolidarno\u015bci\u201d ale te\u017c swoiste polityczne, oryginalne produkty \u201emade in Wroc\u0142aw\u201d. Mamy \u201eSolidarno\u015b\u0107 Walcz\u0105c\u0105\u201d, mamy \u201ePomara\u0144czow\u0105 Alternatyw\u0119, mamy \u201eSolidarno\u015b\u0107 polsko – czechos\u0142owack\u0105\u201d, mamy bardzo silne \u015brodowisko ruchu \u201eWolno\u015b\u0107 i Pok\u00f3j\u201d, mamy jedno z wczesnych, wa\u017cniejszych \u015brodowisk libera\u0142\u00f3w, kt\u00f3rzy jeszcze w epoce podziemia, wkraczaj\u0105 na polska scen\u0119 polityczn\u0105. I teraz, z ca\u0142ym szacunkiem dla wszystkich dzielnych, odwa\u017cnych, niez\u0142omnych ludzi, kt\u00f3rzy anga\u017cowali si\u0119 w dzia\u0142alno\u015b\u0107 opozycyjn\u0105, musz\u0119 powiedzie\u0107, \u017ce trzeba te\u017c trze\u017awo i ch\u0142odnym okiem przygl\u0105da\u0107 si\u0119 fenomenowi \u201etwierdzy Wroc\u0142aw\u201d. I stawiam tak\u0105 tez\u0119 – hipotez\u0119 badawcz\u0105, \u017ce ta nadzwyczajna rozmaito\u015b\u0107 i bujno\u015b\u0107 fauny i flory opozycyjnej we Wroc\u0142awiu nie mog\u0142a by mie\u0107 miejsca bez obj\u0119cia szeregu inicjatyw opozycyjnych, konspiracyjnych dzia\u0142a\u0144 i podziemnej aktywno\u015bci, bez obj\u0119cia tego wszystkiego kuratel\u0105, czy jak to fachowo nazwiemy – kontrol\u0105 operacyjn\u0105, przez s\u0142u\u017cby peerelowskie i s\u0142u\u017cby sowieckie.<\/p>\r\n

Czyli kto jest g\u0142\u00f3wnym inspiratorem tych dzia\u0142a\u0144? Czy\u017cby to by\u0142y sowieckie s\u0142u\u017cby specjalne – sk\u0105d takie przypuszczenie?<\/strong><\/p>\r\n

Moja podstawowa hipoteza jest taka – nie mo\u017cna analizowa\u0107 historii najnowszej, a wi\u0119c tak\u017ce aktualnej sceny politycznej wroc\u0142awskiej i dolno\u015bl\u0105skiej, w oderwaniu od tak wa\u017cnego faktu jak fakt stacjonowania, lokalizacji na tym terenie sztab\u00f3w tzw. P\u00f3\u0142nocnej Grupy Wojsk Armii Czerwonej. W\u0142a\u015bnie nie na Mazowszu czy na Pomorzu Armia Czerwona zlokalizowa\u0142a swoje, nie tylko wielkie jednostki, ale tak\u017ce sztaby i centra dowodzenia ale na Dolnym \u015al\u0105sku. To by\u0142a oczywi\u015bcie Legnica, ze s\u0142ynn\u0105 \u201ema\u0142\u0105 Moskw\u0105\u201d – najwi\u0119kszym miastem czysto sowieckim na zach\u00f3d od Bugu, to by\u0142a \u015awidnica – miasto, z kt\u00f3rego dowodzona by\u0142a operacja \u201eDunaj\u201d, czyli inwazja wojsk Uk\u0142adu Warszawskiego na Czechos\u0142owacj\u0119 w \u201968 roku. Wreszcie to pod Wroc\u0142awiem, opodal O\u0142awy zlokalizowany by\u0142 tajny bunkier, jedno z alternatywnych centr\u00f3w dowodzenia III wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105.<\/p>\r\n

A wi\u0119c z prostej pragmatyki s\u0142u\u017cby wojskowej wynika\u0142a konieczno\u015b\u0107 zabezpieczenia ka\u017cdej jednostki wojskowej, zabezpieczenia w sensie \u201ezabezpieczenia operacyjnego\u201d- to jest terminologia fachowa, nie tylko ka\u017cdej jednostki \u201ezwyk\u0142ej\u201d ale przede wszystkim sztab\u00f3w – centr\u00f3w dowodzenia. \u201eZabezpieczenie operacyjne\u201d to mo\u017ce by\u0107 oczywi\u015bcie ca\u0142a technika, najbardziej nowoczesna i wysublimowana, ale to s\u0105 przede wszystkim osobowe \u017ar\u00f3d\u0142a informacji, kt\u00f3rych posiadanie i wy\u0142\u0105czne dysponowanie nimi nale\u017ca\u0142o do \u201epsich obowi\u0105zk\u00f3w\u201d oficer\u00f3w GRU.<\/p>\r\n

A wi\u0119c, trzeba dobrze zrozumie\u0107, \u017ce opr\u00f3cz wszystkich tzw. \u201eosobowych \u017ar\u00f3de\u0142 informacji\u201d czyli ca\u0142ej agentury jak\u0105 dysponowa\u0142y s\u0142u\u017cby peerelowskie, polskoj\u0119zyczne – SB oraz WSW – II Zarz\u0105d Sztabu Generalnego Ludowego Wojska Polskiego – opr\u00f3cz tej ca\u0142ej agentury, kt\u00f3ra oczywi\u015bcie by\u0142a do pe\u0142nej dyspozycji s\u0142u\u017cb sowieckich – KGB i GRU, sowieci musieli tutaj dysponowa\u0107 agentur\u0105 \u201ena wy\u0142\u0105czno\u015b\u0107\u201d – niezapo\u015bredniczon\u0105 u towarzyszy peerelowskich. I tutaj dochodzimy do zasadniczej kwestii – co sta\u0142o si\u0119 z t\u0105 ca\u0142\u0105 agentur\u0105, kiedy Armia Czerwona wycofa\u0142a si\u0119 z tych teren\u00f3w na pocz\u0105tku lat 90-tych? Stawiam tez\u0119, \u017ce agentura ta nie wyparowa\u0142a, nie wyemigrowa\u0142a, nie rozwia\u0142a si\u0119 w powietrzu ale nie zosta\u0142a te\u017c osierocona. Prowadzenie agentury to jest ci\u0119\u017cka praca, jej prowadzenie wymaga \u017cmudnych, cz\u0119sto skomplikowanych, systematycznych dzia\u0142a\u0144 – ci\u0119\u017ckiej pracy oficer\u00f3w prowadz\u0105cych. I tej pracy si\u0119 nie marnuje – nie wyrzuca si\u0119 takich aktyw\u00f3w personalnych do \u015bcieku.<\/p>\r\n

A zatem – stawiam tak\u0105 hipotez\u0119 badawcz\u0105, \u017ce na Dolnym \u015al\u0105sku, ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem Wroc\u0142awia i okolic, mamy wi\u0119cej postsowieckiej agentury na kilometr kwadratowy ni\u017c w jakimkolwiek innym regionie Polski.<\/p>\r\n

\u0179eby tego jeszcze by\u0142o ma\u0142o, to znany jest og\u00f3lnie fakt, \u017ce sowieci w swoje dzia\u0142ania operacyjne na terenie Polski postanowili w\u0142\u0105czy\u0107 enerdowsk\u0105 Stasi – jaki by\u0142 tego cel?<\/strong><\/p>\r\n

To jest drugi wa\u017cny moment – obecno\u015b\u0107 i aktywno\u015b\u0107 s\u0142u\u017cb niemieckich czyli Stasi, ale tak\u017ce zachodnioniemieckich s\u0142u\u017cb specjalnych BND. Prosz\u0119 zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na taki fenomen – komu Amerykanie – nasi obecni sojusznicy, niesolidni i niesystematyczni sojusznicy – w okresie \u201ezimnej wojny\u201d poruczali sprawy polskie? I kim si\u0119 wyr\u0119czali w dzia\u0142aniach operacyjnych na kierunku polskim? Tu trzeba wspomnie\u0107 nazwisko Gehlena – fachowca ze s\u0142u\u017c specjalnych III Rzeszy (tw\u00f3rc\u0119, pod kuratel\u0105 ameryka\u0144sk\u0105 zachodnioniemieckiego wywiadu BND – dop.GB) Kiedy chcieli by\u0107 obecni, aktywni, mie\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 pozyskiwania informacji i prowadzenia dzia\u0142a\u0144 operacyjnych na terenie PRL-u to potrzebowali do tego fachowc\u00f3w i si\u0119gali po s\u0142u\u017cby niemieckie, kt\u00f3re posiada\u0142y tzw. \u201eknow how\u201d i aktywa personalne na terenie Polski. I teraz smutny, tragiczny paradoks jest taki, \u017ce na teren Polski Niemcy zostali zaproszeni i od \u201ewschodu\u201d i od \u201ezachodu\u201d. Jeszcze za czas\u00f3w tzw. \u201epierwszej Solidarno\u015bci\u201d tzw. \u201ekarnawa\u0142u\u201d gen. Czes\u0142aw Kiszczak wyda\u0142 formaln\u0105 zgod\u0119 na dzia\u0142ania operacyjne wschodnioniemieckiej s\u0142u\u017cby -Stasi – na terenie PRL. Prosz\u0119 dobrze rozumie\u0107 bezprecedensowo\u015b\u0107 takiej zgody, takiego rozkazu – to by\u0142o zaproszenie lisa do kurnika.<\/p>\r\n

W tych negocjacjach ze Stasi bra\u0142 udzia\u0142 Stanis\u0142aw Ciosek – czyli kolejna posta\u0107 z Dolnego \u015al\u0105ska ?<\/strong><\/p>\r\n

O w\u0142a\u015bnie. Obok Szmajdzi\u0144skiego, mamy z Jeleniej G\u00f3ry szefa Komitetu Wojew\u00f3dzkiego Partii, a wi\u0119c \u015bci\u015ble wyselekcjowanego przez sowiety funkcjonariusza. Stanis\u0142aw Ciosek w\u0142a\u015bnie w latach 80-tych rozmawia ze Stasi i fakt ten jest licencjonowany za zgod\u0105 i na rozkaz Moskwy oraz zgod\u0105 Czes\u0142awa Kiszczaka. Czes\u0142aw Kiszczak jako lojalny sowiecki funkcjonariusz – sowiecki oficer polskoj\u0119zyczny – mia\u0142 za zadanie umo\u017cliwi\u0107 Niemcom zbudowanie swoich autonomicznych siatek i pozyskiwanie aktyw\u00f3w personalnych, i s\u0105 pewne drobne przyczynki, pewne poszlaki wskazuj\u0105ce na to, \u017ce Stasi tej okazji nie zaprzepa\u015bci\u0142a i \u017ce podj\u0119\u0142a dzia\u0142ania operacyjne na terenie PRL. I w spos\u00f3b naturalny takim rejonem szczeg\u00f3lnych zainteresowa\u0144 Stasi musia\u0142y by\u0107 tzw. \u201eziemie odzyskane\u201d, na czele z Wroc\u0142awiem. Do Wroc\u0142awia na prze\u0142omie lat 70-tych i 80-tych wyprawiali si\u0119 r\u00f3\u017cni funkcjonariusze delegowani z Drezna i spotykali si\u0119 z tutaj z ro\u017cnymi, jeszcze wtedy, \u201epionkami\u201d – p\u00f3\u017aniejszymi \u201efigurami\u201d na dolno\u015bl\u0105skiej, wroc\u0142awskiej szachownicy. Do tych \u201epionk\u00f3w\u201d – p\u00f3\u017aniejszych \u201efigur\u201d nale\u017cy p\u00f3\u017aniejszy pierwszy Komendant Policji we Wroc\u0142awiu czas\u00f3w \u201etransformacji ustrojowej\u201d – Pan Piotr Anio\u0142a, kt\u00f3ry figuruje na li\u015bcie os\u00f3b kontaktowych, z kt\u00f3rym bez obawy mo\u017ce nawi\u0105za\u0107 kontakt cz\u0142owiek delegowany przez drezde\u0144sk\u0105 Stasi na \u201ewycieczk\u0119\u201d do PRL-u. Piotr Anio\u0142a 10 lat p\u00f3\u017aniej zostaje pierwszym Komendantem Policji we Wroc\u0142awiu. Pytaniem jest: ile jeszcze takich os\u00f3b s\u0142u\u017cba niemiecka uwa\u017ca\u0142a za \u201ebezpieczne kontakty\u201d dla swoich funkcjonariuszy i agent\u00f3w na tym terenie?
A zatem \u201euk\u0142ad wroc\u0142awski\u201d postrzegam jako uk\u0142ad polityczno – biznesowo – towarzyski wygenerowany przez sowieckie s\u0142u\u017cby z \u201epakietem kontrolnym\u201d Moskwy, ale z bardzo powa\u017cnym udzia\u0142em Berlina.<\/p>\r\n

Kiedy Pan wpad\u0142 na trop tej intrygi, co by\u0142o pierwszym impulsem do p\u00f3j\u015bcia tym tropem ?<\/strong><\/p>\r\n

No c\u00f3\u017c, Ja we Wroc\u0142awiu mieszkam od 36 lat. By\u0142em systematycznym obserwatorem i dorywczym i marginalnym uczestnikiem wydarze\u0144 z \u017cycia publicznego i politycznego w tych okolicach od lat 80-tych. Moje obserwacje doprowadzi\u0142y mnie do takiego rozpoznania tej rzeczywisto\u015bci. Ja po prostu pr\u00f3buj\u0119 zrozumie\u0107 na jakim \u015bwiecie \u017cyj\u0119, pr\u00f3buj\u0119 zrozumie\u0107 kim s\u0105 tak naprawd\u0119 ludzie, kt\u00f3rzy urz\u0105dzili nam \u017cycie (\u015bmiech), kt\u00f3rzy decyduj\u0105 o tym, co czytamy w gazecie, i ile pieni\u0119dzy zosta\u0142o nam w portfelu.<\/p>\r\n

Wed\u0142ug mojej wiedzy zaczerpni\u0119tej m.in. z pa\u0144skiego wyst\u0119pu w TV Trwam jedn\u0105 z poszlak na istnienie \u201euk\u0142adu wroc\u0142awskiego\u201d jest pewne tajemnicze zdarzenie, kt\u00f3rego odkrycie by\u0142o dla Pana impulsem do prowadzenia dalszych bada\u0144? Prosz\u0119 czytelnikom przybli\u017cy\u0107 ten w\u0105tek.<\/p>\r\n

Niew\u0105tpliwie jednym z istotniejszych moment\u00f3w mojej edukacji historycznej i politycznej by\u0142 moment, w kt\u00f3rym jeden ze starszych koleg\u00f3w – kt\u00f3ry od dawna nie darzy mnie sympati\u0105, wi\u0119c pewnie dzisiaj by mi tej historii nie opowiedzia\u0142, ale zrobi\u0142 to w latach 90-tych, ot\u00f3\u017c opowiedzia\u0142 mi o pewnej tajemniczej historii, kt\u00f3rej nigdzie nie spisano i nie wzmiankowano w publikacjach dotycz\u0105cych dolno\u015bl\u0105skiej \u201eSolidarno\u015bci\u201d. By\u0142a to pewien incydent z udzia\u0142em, istotnego w tym czasie, dzia\u0142acza dolno\u015bl\u0105skiej \u201eS\u201d. Ten kolega opowiedzia\u0142 mi o pewnym wypadku samochodowym do kt\u00f3rego dosz\u0142o na jednej z ulic Wroc\u0142awia – na ul. Legnickiej. Jesieni\u0105 1986 roku dosz\u0142o tam do zderzenia samochodu osobowego marki \u201e\u0141ada\u201d z autobusem miejskim. Ot\u00f3\u017c w tym samochodzie, kt\u00f3ry wpad\u0142 w po\u015blizg, na wilgotnej od jesiennego deszczu nawierzchni, zgin\u0119\u0142o dw\u00f3ch m\u0119\u017cczyzn. Pierwszy m\u0119\u017cczyzna – pasa\u017cer, cz\u0142onek Zarz\u0105du Regionu Dolno\u015bl\u0105skiego \u201eS\u201d – Edward Majko – cz\u0142owiek istotny w ruchu zwi\u0105zkowym od samego pocz\u0105tku, dla \u201em\u0142odszych\u201d dzia\u0142aczy Majko odgrywa\u0142 rol\u0119 mentora i autorytetu. By\u0142 on bliskim wsp\u00f3\u0142pracownikiem W\u0142adys\u0142awa Frasyniuka, mia\u0142 wp\u0142yw na personalia w zarz\u0105dzie dolno\u015bl\u0105skiej \u201eS\u201d, kr\u00f3tko internowany. W\u0142adys\u0142aw Frasyniuk, twierdzi\u0142, w rozmowie ze mn\u0105, przed laty, \u017ce cytuj\u0119: \u201eMajko by\u0142 odsuni\u0119ty\u201d, ale nie wiadomo jak dalece odsuni\u0119ty, skoro na fotografiach przedstawiaj\u0105cych Frasyniuka, kt\u00f3ry na kilka dni przed tym tragicznym zdarzeniem z \u201986 roku zostaje wypuszczony z wi\u0119zienia, E. Majko jest charakterystyczn\u0105 postaci\u0105 widoczn\u0105 na zdj\u0119ciach zrobionych podczas uroczystego powitania Frasyniuka we Wroc\u0142awiu, na kt\u00f3rych wida\u0107 go najbli\u017cszym otoczeniu przyw\u00f3dcy – to jest pierwsza ofiara tego wypadku.<\/p>\r\n

Drug\u0105 ofiar\u0105 jest, siedz\u0105cy za kierownic\u0105 Anatol Pier\u015bcionek – w randze podpu\u0142kownika, jeden z czo\u0142owych funkcjonariuszy dolno\u015bl\u0105skiej SB, faktycznie wiceszef wroc\u0142awskiej bezpieki. Zaraz po tym zdarzeniu, w \u015brodowisku, kr\u0105\u017cy\u0142y r\u00f3\u017cne wersje. Pojawi\u0142a si\u0119 na przyk\u0142ad wersja, \u017ce Edward Majko jest by\u0107 mo\u017ce ofiar\u0105 zamachu, porwania, uprowadzenia lub zab\u00f3jstwa politycznego. Wszyscy mieli wtedy w pami\u0119ci \u015bmier\u0107 ks. Jerzego Popie\u0142uszki. Ot\u00f3\u017c ta wersja szybko upad\u0142a, kiedy okaza\u0142o si\u0119, \u017ce obydwaj m\u0119\u017cczy\u017ani byli pod wp\u0142ywem alkoholu, byli, jak to si\u0119 m\u00f3wi, po \u201edu\u017cej w\u00f3dce\u201d. W\u00f3wczas pojawi\u0142a si\u0119 wersja, i ta wersja kr\u0105\u017cy do dzisiaj w \u015brodowisku, \u017ce Majko by\u0142 alkoholikiem, kapusiem, zdrajc\u0105 – agentem s\u0142u\u017cby bezpiecze\u0144stwa. Ja zapoznawszy si\u0119 z sylwetk\u0105 Edwarda Majki nie podzielam tego przekonania. Na tyle, na ile uda\u0142o mi si\u0119 pozna\u0107 \u017cyciorys \u015bp. Edwarda Majki wykluczam tak\u0105 wersj\u0119, \u017ce by\u0142o zwyk\u0142y \u201ekapu\u015b\u201d, kt\u00f3ry zosta\u0142 wykorzystany do niecnych cel\u00f3w przez SB. Poza tym – prosz\u0119 mi wierzy\u0107 – taki funkcjonariusz jak Anatol Pier\u015bcionek nie pi\u0142 w\u00f3dki \u201epo godzinach pracy\u201d z prostymi \u201ekapusiami\u201d. Pami\u0119tajmy, \u017ce to jest druga po\u0142owa lat 80-tych i funkcjonariusze tacy jak Pier\u015bcionek \u201eci\u0119\u017cko pracuj\u0105\u201d wykonuj\u0105c odpowiedzialne zadania. Anatol Pier\u015bcionek, czego dowiadujemy si\u0119 z jego akt osobowych, kt\u00f3re zachowa\u0142y si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w archiwum tutejszego IPN, nie by\u0142 funkcjonariuszem przeci\u0119tnym – by\u0142 oceniany jako bardzo zdolny, a przez, niekt\u00f3rych koleg\u00f3w jako karierowicz. Tak czy inaczej zosta\u0142 uznany na dostatecznie dobrze si\u0119 zapowiadaj\u0105cego, \u017ceby jeszcze w drugiej po\u0142owie lat 70-tych skierowano go na specjalny kurs KGB w Moskwie. Fakt, faktem, kiedy Anatol Pier\u015bcionek wychodzi\u0142 z siedziby wroc\u0142awskiej bezpieki, to co wiemy z notatki sporz\u0105dzonej p\u00f3\u017aniej, po tym wypadku, przez jego prze\u0142o\u017conego, to wychodzi\u0142 po to by wykonywa\u0107 wa\u017cne dzia\u0142ania operacyjne – tak wa\u017cne, \u017ce o ich wynikach mia\u0142 meldowa\u0107 swojemu bezpo\u015bredniemu prze\u0142o\u017conemu – szefowi SB we Wroc\u0142awiu, jeszcze tego wieczora telefonicznie lub najp\u00f3\u017aniej nast\u0119pnego dnia rano. Zatem naprawd\u0119 wykluczy\u0107 nale\u017cy t\u0119 wersj\u0119 \u201elight\u201d wedle, kt\u00f3rej mia\u0142oby to by\u0107 proste rutynowe spotkanie oficera prowadz\u0105cego z agentem – kapusiem.<\/p>\r\n

Zatem jaka by\u0142a przyczyna ich spotkania, kt\u00f3ra zosta\u0142a zdemaskowana w tak tragiczny spos\u00f3b? Czy prowadzili oni razem jakie\u015b tajne rozmowy i czy w takim razie Dolny \u015al\u0105sk m\u00f3g\u0142 by\u0107 poletkiem do\u015bwiadczalnym przez przyst\u0105pieniem do w\u0142a\u015bciwego procesu transformacji ustrojowej w skali og\u00f3lnokrajowej ?<\/strong><\/p>\r\n

Prosz\u0119 pami\u0119ta\u0107, \u017ce pu\u0142kownicy bezpieki nie odbywaj\u0105 spotka\u0144 towarzyskich. Gdyby Anatol Pier\u015bcionek pozwala\u0142 sobie na konsumowanie alkoholu pod pretekstem wykonywania zada\u0144 s\u0142u\u017cbowych z cz\u0142owiekiem z obozu wroga, to jego kariera nie trwa\u0142a by d\u0142ugo. Moja hipoteza jest taka – tego jesiennego dnia mieli\u015bmy do czynienia ze spotkaniem o charakterze politycznym – negocjacji politycznych. By\u0107 mo\u017ce istotnie Edward Majko nie by\u0142 po stronie solidarno\u015bciowej rozgrywaj\u0105cym ale by\u0142, jak s\u0105dz\u0119, autoryzowanym emisariuszem, delegatem. Prosz\u0119 zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na to, \u017ce je\u015bli rzeczywi\u015bcie by\u0142oby to spotkanie oficera prowadz\u0105cego z agentem – kapusiem, to dlaczego taka cisza nad tymi trumnami? Dlaczego przez 25 lat nie powsta\u0142a \u017cadna publikacja, w kt\u00f3rej to zdarzenie zosta\u0142oby rzetelnie opisane? Ukaza\u0142y si\u0119, nawet stosunkowo niedawno, pewne wzmianki oraz reprodukcje dokument\u00f3w i fotografii z miejsca wypadku ale dalej nie ma sensownego wyt\u0142umaczenia tego fenomenu. Wiem, od \u015bwiadk\u00f3w historii, \u017ce tajne dochodzenie by\u0142o prowadzone nie tylko po stronie \u201ebezpieki\u201d. Ze strony \u201eSolidarno\u015bci\u201d r\u00f3wnie\u017c przeprowadzono co\u015b na kszta\u0142t wewn\u0119trznego \u015bledztwa. Dosz\u0142o do spotkania kilku – kilkunastu os\u00f3b reprezentuj\u0105cych r\u00f3\u017cne struktury konspiracyjne i w toku tego spotkania skonkludowano, \u017ce cytuj\u0119 \u201eEdek nikomu nie szkodzi\u0142\u201d. Ale bardzo ciekawa rzecz – chocia\u017c przeprowadzono takie wewn\u0119trzne dochodzenie, to nikt, przez 25 lat, nie pofatygowa\u0142 si\u0119 do wdowy po E. Majce by jej powiedzie\u0107, \u017ce \u201eEdek nikomu nie szkodzi\u0142\u201d. Jego rodzina przez 25 lat \u017cyje w cieniu tego zdarzenia, w atmosferze periodycznie powracaj\u0105cych plotek. Poniewa\u017c, jak s\u0105dz\u0119, istotnym dzia\u0142aczom opozycji, wygodn\u0105 by\u0142aby taka wersja, \u017ce Majko by\u0142 wy\u0142\u0105czony i by\u0142 alkoholikiem, kapusiem.<\/p>\r\n

Moim zdaniem mieli\u015bmy tutaj do czynienia ze wst\u0119pn\u0105 faz\u0105 negocjacji przed \u201eokr\u0105g\u0142ym sto\u0142em\u201d. I je\u015bli komu\u015b \u201eokr\u0105g\u0142y st\u00f3\u0142\u201d wydaje si\u0119 modelem transformacji godnym polecenia i idealizuje to wydarzenie, to powinien podchwyci\u0107 m\u00f3j pomys\u0142, \u017ceby w jednym z centralnych miejsc we Wroc\u0142awiu, np. przy ul. Legnickiej, postawi\u0107 pomnik pionierom transformacji ustrojowej – Edwardowi Majce i Anatolowi Pier\u015bcionkowi, kt\u00f3rzy polegli w drodze do \u201eokr\u0105g\u0142ego sto\u0142u\u201d.<\/p>\r\n

Uwa\u017cam, \u017ce w\u0142a\u015bnie Wroc\u0142aw i Dolny \u015al\u0105sk, to by\u0142 g\u0142\u00f3wny poligon transformacji ustrojowej. Uwa\u017cam, \u017ce operacja, kt\u00f3r\u0105 na nasz u\u017cytek tak nazwano, zosta\u0142a tutaj przeprowadzona w spos\u00f3b modelowy, bezszmerowy i w istocie mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce skoro \u201euk\u0142ad wroc\u0142awski\u201d trwa nieprzerwanie ju\u017c \u0107wier\u0107 wieku to Wroc\u0142aw jest prymusem transformacji ustrojowej.<\/p>\r\n

Mamy tutaj do czynienia, od czas\u00f3w kiedy Rafa\u0142 Dutkiewicz wprowadza\u0142 Grzegorza Schetyn\u0119 do urz\u0119du wojew\u00f3dzkiego – 20 lat temu, z nieprzerwan\u0105 ci\u0105g\u0142o\u015bci\u0105 w\u0142adzy. Dochodzi oczywi\u015bcie do pewnych niesnasek i nieporozumie\u0144 – do pewnej k\u0142\u00f3tni w rodzinie, ale chyba nie ma takiego drugiego miasta w Polsce, kt\u00f3re mia\u0142o by lepsz\u0105 \u201epras\u0119\u201d od Wroc\u0142awia. Wroc\u0142aw, czy to w telewizji WSI 24, czy na \u0142amach, nale\u017c\u0105cego do tego samego koncernu ITI, \u201eTygodnika Powszechnego\u201d, jest przedstawiany jako \u201ekolorowe miasteczko\u201d z kolorowej poczt\u00f3wki. A prezydent Rafa\u0142 Dutkiewicz jest lansowany nie tylko jako wspania\u0142y gospodarz ale te\u017c jako nadzieja polskiej demokracji. Od czasu do czasu r\u00f3\u017cni \u201epo\u017cyteczni idioci\u201d w Warszawie podchwytuj\u0105 ten pomys\u0142. Do tego we Wroc\u0142awiu swoje jednostki macierzyste mia\u0142a telewizja \u201ePolsat\u201d i nawiasem m\u00f3wi\u0105c tak\u017ce telewizja \u201eTrwam\u201d. We Wroc\u0142awiu zlokalizowana jest s\u0142ynna tzw. \u201ewilla baraniny\u201d – znana nam z relacji prokuratora Czy\u017cewskiego. Willa, w kt\u00f3rej spotyka\u0107 si\u0119 mieli prominentni przedstawiciele \u015bwiata polityki i biznesu, z Wroc\u0142awia i Dolnego \u015al\u0105ska. Oczywi\u015bcie spotkania odbywa\u0142y si\u0119 kiedy \u017cy\u0142 jeszcze sam gospodarz – nieszcz\u0119sny samob\u00f3jca, wsp\u00f3\u0142pracownik kilku agend, nie wiemy czy podw\u00f3jny czy potr\u00f3jny – Jeremiasz Bara\u0144ski zwany \u201ebaranin\u0105\u201d.<\/p>\r\n

W \u017cadnym innym regionie Polski, i w \u017cadnym regionie \u201eSolidarno\u015bci\u201d \u201epalec bo\u017cy\u201d nie zadzia\u0142a\u0142 w ten spos\u00f3b, nie odkry\u0142a si\u0119 karta. Oczywi\u015bcie zastanawia\u0142em si\u0119 czy ten wypadek by\u0142 przypadkiem czy te\u017c nie zosta\u0142 przez kogo\u015b zmontowany. Po zapoznaniu si\u0119 z dokumentacj\u0105 milicyjn\u0105, w tym z dokumentacj\u0105 fotograficzn\u0105, miejsca wypadku, nie mam w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce to w\u0142a\u015bnie by\u0142 \u201epalec bo\u017cy\u201d- \u017ce to tragiczne zdarzenie. Nie przypuszczam \u017ceby kto\u015b \u201edyba\u0142\u201d na \u017cycie Anatola Pier\u015bcionka i Edwarda Majki.<\/p>\r\n

Jak\u0105 role w tym ca\u0142ym \u201euk\u0142adzie\u201d m\u00f3g\u0142by odgrywa\u0107 Grzegorz Schetyna. W wywiadzie dla TV \u201eTrwam\u201d zasugerowa\u0142 Pan, \u017ce Grzegorz Schetyna swoj\u0105 karier\u0119 zawdzi\u0119cza kontaktom z wywiadem. Co w takim razie zadecydowa\u0142o o wyj\u0105tkowo\u015bci Schetyny? Czy czasem stawianie takiej tezy nie jest zbyt daleko posuni\u0119tym wnioskiem?<\/strong><\/p>\r\n

Grzegorz Schetyna to jest bardzo nieprzeci\u0119tnie utalentowany cz\u0142owiek, wi\u0119c czyjekolwiek oko spocz\u0119\u0142o na nim 30 lat temu i wy\u0142owi\u0142o z t\u0142umu m\u0142odzie\u017cy opozycyjnej, to by\u0142 to trafny wyb\u00f3r w s\u0142u\u017cbach. Ja nie twierdz\u0119, \u017ce 30 lat temu zosta\u0142a napisana p\u00f3\u017aniejsza biografia polityczna Grzegorza Schetyny. W s\u0142u\u017cbach przecie\u017c jest tak, \u017ce obsiewa si\u0119 bardzo r\u00f3\u017cne grz\u0105dki, a potem patrzy si\u0119 co wyros\u0142o i co b\u0119dzie pasowa\u0142o na nast\u0119pnym etapie. Ja twierdz\u0119, i nie tylko ja, \u017ce pierwsze osoby w pa\u0144stwie, do kt\u00f3rych nale\u017cy Grzegorz Schetyna, powinny mie\u0107 biografie: pe\u0142ne, przejrzyste, obszerne, wyczerpuj\u0105co spisane i nie podatne na stawianie jakichkolwiek du\u017cych znak\u00f3w zapytania. Grzegorz Schetyna – twierdz\u0119 – od lat 80-tych jest cz\u0142owiekiem, kt\u00f3rego biografia podlega\u0142a \u015bcis\u0142ej kontroli operacyjnej ze strony s\u0142u\u017cb. W jakim charakterze? Mam nadziej\u0119, \u017ce w swoim czasie dowiemy si\u0119 na ten temat wi\u0119cej. Ja widz\u0119 – tylko i a\u017c, bardzo powa\u017cne luki w tym \u017cyciorysie. Mamy dokumenty, zachowane chocia\u017cby tylko we wroc\u0142awskim oddziale IPN, kt\u00f3re \u015bwiadcz\u0105 o tym, \u017ce Grzegorz Schetyna by\u0142 osob\u0105 znan\u0105 s\u0142u\u017cb\u0105 peerelowskim od pocz\u0105tku lat 80-tych – ju\u017c na pocz\u0105tku stanu wojennego zosta\u0142 obj\u0119ty wst\u0119pn\u0105 kontrol\u0105 operacyjn\u0105. I ta kontrola operacyjna doprowadzi\u0142a p\u00f3\u017aniej do zaniechania jakichkolwiek dzia\u0142a\u0144 operacyjnych wobec jego osoby.<\/p>\r\n

A mo\u017ce przeceniamy rol\u0119 i skuteczno\u015b\u0107 organizacyjn\u0105 SB. Bo np. to, \u017ce raport niejakiego TW \u201eMi\u015b\u201d z Opola z \u201882 r. nie zosta\u0142 uj\u0119ty w rozpracowaniu operacyjnym, kt\u00f3re podj\u0119\u0142o SB z Wroc\u0142awia wobec Schetyny w roku \u201888 wcale nie wynika z jakiej\u015b g\u0142\u0119bszej gry wywiadowczej tylko po prostu z ba\u0142aganu w strukturach SB ? <\/strong><\/p>\r\n

Oczywi\u015bcie wolna wola. Kto chce mo\u017ce uwierzy\u0107 w ba\u0142agan w SB – ja w tak\u0105 wersj\u0119 nie wierz\u0119. Je\u015bli nawet za\u0142o\u017cymy, na moment, \u017ce SB maj\u0105c tak\u0105 \u201eper\u0142\u0119\u201d w r\u0119kach, w roku \u201982, z powodu niedopatrzenia t\u0119 \u201eper\u0142\u0119\u201d przeoczy\u0142a i zagubi\u0142a w biurokratycznym ba\u0142aganie, no to mamy dokumenty z roku \u201986. Mamy dokumenty rozpracowywania przez SB \u201eSolidarno\u015bci Walcz\u0105cej\u201d, w kt\u00f3rych Grzegorz Schetyna przechodzi pod pseudonimem \u201eRadek\u201d – jest to jego pseudonim w strukturach \u201eSolidarno\u015bci Walcz\u0105cej\u201d. Ot\u00f3\u017c SB ju\u017c w pierwszej po\u0142owie \u201986 roku \u201eRadka\u201d w pe\u0142ni rozpracowuje – nie stanowi on zagadki, SB wie kim jest, gdzie mieszka, kim jest jego \u017cona, znajomi, \u017ce funkcjonuje w \u015bwiecie akademickim we Wroc\u0142awiu i w Poznaniu. I co? I nic! Grzegorz Schetyna w nast\u0119pnym sezonie, po raz drugi, wyje\u017cd\u017ca w odwiedziny do brata do Kanady (w 1987 r.) i wraca by pe\u0142ni\u0107 tutaj rol\u0119 przewodnicz\u0105cego NZS. No i pe\u0142ni t\u0119 rol\u0119 a SB si\u0119 nim nie interesuje, a\u017c do jesieni \u201988 roku, kiedy to pod jesie\u0144 SB -wydz. III z Wroc\u0142awia, wysy\u0142a formalne zapytanie do swoich \u201ekoleg\u00f3w\u201d z Opola – \u201eczy przechodzi\u0142 w waszym rozpracowaniu operacyjnym?\u201d.<\/p>\r\n

Grzegorz Schetyna wyje\u017cd\u017ca do swego brata w Kanadzie dwukrotnie w latach 80-tych – w roku \u201985 i \u201987, i nie ma problem\u00f3w z wyjazdem. W roku \u201985 jako wcze\u015bniej rozpracowany przez SB kolporter prasy konspiracyjnej, a w roku \u201987 jako rozpracowany dzia\u0142acz \u201eSolidarno\u015bci Walcz\u0105cej\u201d. P\u00f3\u0142 roku wcze\u015bniej, po tym ja Schetyna pojawia si\u0119 w dokumentach – SB przyjmuje na rozkaz najwy\u017cszego dow\u00f3dztwa, kontrasygnowany przez gen. Ciastonia, kt\u00f3ry na prze\u0142omie \u201985 i \u201986 roku czyni z rozpracowania i rozbicia struktur \u201eSolidarno\u015bci Walcz\u0105cej\u201d priorytet dzia\u0142a\u0144. Czyli rozbicie struktur \u201eSolidarno\u015bci Walcz\u0105cej\u201d jest priorytetem dla ca\u0142ej SB – na terenie ca\u0142ego kraju. W tym rozkazie mowa tak\u017ce o tym, \u017ce w dzia\u0142aniach przeciwko \u201eSW\u201d wszystkie wydzia\u0142y III, z ca\u0142ego kraju, podporz\u0105dkowuj\u0105 si\u0119 wiod\u0105cej roli wydz. III SB z Wroc\u0142awia. Czyli, \u017ce b\u0142agam niech Pan nie my\u015bli, \u017ce tu jest jaki\u015b ba\u0142agan. Je\u015bli jest to priorytetowe zadanie i SB widzi w\u0142a\u015bnie w\u015br\u00f3d innych zdekonspirowanych cz\u0142onk\u00f3w struktur \u201eSolidarno\u015bci\u201d \u201eRadka\u201d – Grzegorza Schetyn\u0119, to naprawd\u0119 trzeba wykluczy\u0107, \u017ce maj\u0105 to w raporcie ale przez pomy\u0142k\u0119 nie wyci\u0105gaj\u0105 z tego \u017cadnych wniosk\u00f3w, i nie rodzi to \u017cadnych konsekwencji. Ale wr\u00f3\u0107my do tego roku \u201988, kiedy to jesieni\u0105 SB z Wroc\u0142awia pyta SB z Opola – \u201eczy przechodzi\u0142 w waszym zainteresowaniu operacyjnym?\u201d I uzyskuje odpowied\u017a negatywn\u0105 – \u201enie, nie przechodzi\u0142\u201d Ot\u00f3\u017c my wiemy, \u017ce co najmniej 6 lat wcze\u015bniej, owszem przechodzi\u0142. No to dlaczego teraz SB z Opola uznaje za stosowne udzieli\u0107 fa\u0142szywej informacji swoim \u201ekolegom\u201d z Wroc\u0142awia? No wi\u0119c, to nie jest nic niemo\u017cliwego w tajnej s\u0142u\u017cbie – takie rzeczy si\u0119 dziej\u0105, to nale\u017cy nawet do rutyny s\u0142u\u017cbowej. Ale pod jakimi warunkami, w jakich okoliczno\u015bciach? No w takich okoliczno\u015bciach, w kt\u00f3rych mamy do czynienia z g\u0142\u0119bszym, wewn\u0119trznym zakonspirowaniem czyjej\u015b roli. Opole ok\u0142amuje Wroc\u0142aw – co jest dopuszczalne w bardzo \u015bci\u015ble okre\u015blonych przypadkach. Po prostu dzia\u0142a taka zasada, \u017ce nie wszyscy funkcjonariusze maj\u0105 wiedzie\u0107 wszystko. A zatem wnioskujemy z tego, \u017ce Grzegorz Schetyna jest zastrze\u017cony w tej s\u0142u\u017cbie do jaki\u015b innych cel\u00f3w, a by\u0107 mo\u017ce jest zastrze\u017cony przez jak\u0105\u015b inn\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 – by\u0107 mo\u017ce s\u0142u\u017cb\u0119 wojskow\u0105, by\u0107 mo\u017ce Zarz\u0105d II Sztabu Generalnego Ludowego Wojska Polskiego.<\/p>\r\n

Czy jakikolwiek inny dzia\u0142acz nielegalnych organizacji podziemnych, i jakikolwiek inny przewodnicz\u0105cy NZS-u jakiejkolwiek uczelni w kraju, zrobi\u0142 karier\u0119 por\u00f3wnywaln\u0105 z karier\u0105 Grzegorza Schetyny? Przypomnijmy – ten utalentowany cz\u0142owiek, na pocz\u0105tku lat 90-tych, zostaje szefem jednej z pierwszych prywatnych rozg\u0142o\u015bni radiowych w Polsce – radia ESKA, i jako prezes ESKI zostaje w\u0142a\u015bcicielem WKS \u015al\u0105sk Wroc\u0142aw (sekcji koszykarskiej). Niew\u0105tpliwie mamy do czynienia z postaci\u0105 wielkiego formatu. Je\u015bli zgodzimy si\u0119, \u017ce to kto\u015b nieprzeci\u0119tny, to dlaczego jego biografia do tej pory pozostaje nienapisana? W ka\u017cdym normalnym kraju ludzie tego formatu, tej rangi, z tak ciekawym \u017cyciorysem, maj\u0105 ju\u017c nie, \u017ce biografie ale p\u00f3\u0142ki uginaj\u0105ce si\u0119 od nich.<\/p>\r\n

Z og\u00f3lnego obrazu naszej sceny politycznej wynika – je\u017celi by przyj\u0105\u0107, \u017ce \u201euk\u0142ad wroc\u0142awski\u201d- i to co si\u0119 z niego rozwin\u0119\u0142o, jest prawdziwy, \u017ce obecnie Polska jest podzielona na strefy wp\u0142yw\u00f3w kontrolowane b\u0105d\u017a przez rosyjskie b\u0105d\u017a niemieckie s\u0142u\u017cby specjalne ?<\/strong><\/p>\r\n

Je\u017celi kto\u015b by\u0142 od kogo\u015b zale\u017cny 30 lub 20 lat temu, to czy przesta\u0142 by\u0107 zale\u017cny i kiedy? Twierdz\u0119, \u017ce na czele pa\u0144stwa stoj\u0105 ludzie, kt\u00f3rzy nie s\u0105 autonomiczni, nie s\u0105 suwerenni w swoich decyzjach politycznych. To jest uwarunkowane pewnymi faktami z ich nienapisanych biografii. Ci ludzie przed laty weszli w pewne relacje, zale\u017cno\u015bci – albo zale\u017cno\u015bci s\u0142u\u017cbowej, albo zale\u017cno\u015bci ekonomicznej. Albo te\u017c przez lata namno\u017cy\u0142o si\u0119 tzw. \u201ekontr materia\u0142\u00f3w\u201d – materia\u0142\u00f3w konspiracyjnych, kt\u00f3re by\u0107 mo\u017ce zosta\u0142y wytworzone podczas imprez w tzw. \u201ewilli baraniny\u201d. I ci ludzie s\u0105 niesuwerenni i nieautonomiczni w swoich decyzjach. Nie s\u0105 wolnymi lud\u017ami – s\u0105 lud\u017ami uzale\u017cnionymi od \u201euk\u0142adu\u201d, w kt\u00f3ry weszli przed laty – robili tutaj przez lata wsp\u00f3lne interesy i funkcjonowali na tym terenie w stanie zgodnej symbiozy przez ca\u0142e dekady.<\/p>\r\n

Niedawno w Opolu go\u015bci\u0142 lider Ruchu Autonomii \u015al\u0105ska – Jerzy Gorzelik (by\u0142o to w lutym 2011 r.). Na wyk\u0142adzie, kt\u00f3ry przeprowadzi\u0142 na Uniwersytecie Opolskim \u201ewymskn\u0119\u0142o\u201d mu si\u0119 stwierdzenie, \u017ce w swoich d\u0105\u017ceniach, RA\u015a jako sojusznika, ma poparcie Rafa\u0142a Dutkiewicza. Czy takie organizacje jak RA\u015a nie s\u0105 czasem dowodem na to, \u017ce proces rozmontowywania Polski od \u015brodka rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 ju\u017c na dobre? I, \u017ce w swoich d\u0105\u017ceniach te organizacje s\u0105 inspirowane, b\u0105d\u017a wspierane przez obce s\u0142u\u017cby specjalne? <\/strong><\/p>\r\n

Bilans funkcjonowania niezak\u0142\u00f3conego \u201euk\u0142adu wroc\u0142awskiego\u201d po 20 latach jest jednoznaczny. Wroc\u0142aw z jednej strony jest miastem zbankrutowanym, jest miastem, w kt\u00f3rym zad\u0142u\u017cone zosta\u0142y, na r\u00f3\u017cne ekstrawagancje tutejszej w\u0142adzy, nast\u0119pne generacje wroc\u0142awian, a z drugiej strony Wroc\u0142aw jest miastem, w kt\u00f3rym dokonuje si\u0119 zdrada elit, zdrada stanu. Wroc\u0142aw na poziomie elit wymaszerowuje z Rzeczypospolitej – wychodzi z Polski. Elity polityczne i intelektualne miasta Wroc\u0142awia s\u0105, obawiam si\u0119, w pe\u0142ni gotowe na formalne przeniesienie lojalno\u015bci z Warszawy na Berlin. Rozliczne s\u0105 tego dowody i przyk\u0142ady – jak na przyk\u0142ad dzia\u0142alno\u015b\u0107 instytutu Willi Brandta – dzia\u0142alno\u015b\u0107 tego instytutu, obawiam si\u0119, skutecznie neutralizuje na Uniwersytecie Wroc\u0142awskim artykulacj\u0119 jakiejkolwiek krytycznej refleksji na temat stosunk\u00f3w polsko-niemieckich. Wspomn\u0119 te\u017c o dzia\u0142alno\u015bci takiego o\u015brodka \u201eopiniotw\u00f3rczego\u201d jakim jest tutejszy oddzia\u0142 \u201eGazety Wyborczej\u201d, gdzie mo\u017cna by\u0142o kilkana\u015bcie dni temu przeczyta\u0107, \u017ce w \u201945 roku Wroc\u0142aw \u201eprzeszed\u0142 pod polsk\u0105 administracj\u0119\u201d – to jest frazeologia, kt\u00f3rej u\u017cywanie przyj\u0119\u0142o si\u0119 w Niemczech, czyli takie okre\u015blenie sytuacji prawnej Wroc\u0142awia. Jest nieprzypadkowe, \u017ce GW to s\u0142ownictwo podtrzymuje i przyjmuje za swoje. Wi\u0119c tak\u0105 \u201eszko\u0142\u0119 jazdy\u201d mamy we Wroc\u0142awiu – zdrada elit.<\/p>\r\n

Natomiast, jak wida\u0107, na tej cz\u0119\u015bci \u015al\u0105ska zwanej \u201eG\u00f3rnym\u201d jest inna \u201eszko\u0142a jazdy\u201d – mamy Ruch Autonomii \u015al\u0105ska. No i je\u017celi Pan Gorzelik publicznie m\u00f3wi o tym, \u017ce Rafa\u0142 Dutkiewicz jest jego sojusznikiem w tej robocie, no to, jakby to powiedzie\u0107: wszystko mi tutaj pasuje do uk\u0142adanki. Jest rzecz\u0105 najzupe\u0142niej oboj\u0119tn\u0105, wt\u00f3rn\u0105, to kto dzia\u0142a przeciwko polskiej racji stanu we Wroc\u0142awiu, w Opolu czy w Katowicach, z g\u0142upoty, a kto dzia\u0142a z wyrachowania. Jest rzecz\u0105 wt\u00f3rn\u0105, w gruncie rzeczy, kto tutaj jest niemieckim agentem wp\u0142ywu, a kto jest \u201epo\u017cytecznym idiot\u0105\u201d poniewa\u017c skutki b\u0119d\u0105 te same – op\u0142akane dla pa\u0144stwa polskiego. Pa\u0144stwo Polskie po utracie Wilna i Lwowa nie mo\u017ce sobie pozwoli\u0107 na utrat\u0119 Wroc\u0142awia i Szczecina – je\u015bli nie ma by\u0107 zredukowane do roli Ksi\u0119stwa Warszawskiego, kt\u00f3ra zawsze b\u0119dzie potrzebowa\u0142o jakiego\u015b patrona – Napoleona, \u017ceby zapewni\u0107 sobie egzystencj\u0105 polityczn\u0105, bo ju\u017c nie suwerenno\u015b\u0107.<\/p>\r\n

Trzeba to wyra\u017anie powiedzie\u0107, \u017ce same utworzenie Wojew\u00f3dztwa Opolskiego by\u0142o aktem zdradzieckim i wszyscy politycy, kt\u00f3rzy lansowali i forsowali to rozwi\u0105zanie administracyjne s\u0105, powt\u00f3rz\u0119 to – wyrachowanymi agentami obcej racji stanu, albo po\u017cytecznymi dla obcej racji stanu idiotami. Jacek Kuro\u0144 – niech mu ziemia lekka b\u0119dzie i Pani senator Dorota Simonides forsuj\u0105c ten \u201ewyj\u0105tek\u201d stworzony na u\u017cytek mniejszo\u015bci niemieckiej – czyni\u0105cy z niej, de facto, depozytariusza interes\u00f3w wszystkich mniejszo\u015bci narodowych w Polsce – wyj\u0105tek w ordynacji wyborczej – to tak\u017ce by\u0142o dzia\u0142anie zdradzieckie wzgl\u0119dem polskiej racji stanu. Przypominajmy o tym i we Wroc\u0142awiu, i w Opolu, i w Katowicach – nie ma G\u00f3rnego i Dolnego \u015al\u0105ska, historycznie jest jeden \u015al\u0105sk, i b\u0142agam trzymajmy si\u0119 razem w tej sprawie, bo w\u0142a\u015bnie przejawem tego, miedzy innymi, jak si\u0119 polskie sprawy rozgrywa, jest w\u0142a\u015bnie to, \u017ce stosuje si\u0119 wobec nas r\u00f3\u017cne strategie – to jest \u201estrategia salami\u201d, jest inna wersja dla Opola, inna dla Wroc\u0142awia, inna dla Katowic, ale rezultat b\u0119dzie taki sam.<\/p>\r\n

Mo\u017cemy bardzo d\u0142ugo rozmawia\u0107 o zasz\u0142o\u015bciach historycznych, kt\u00f3re doprowadzi\u0142y do zniech\u0119cenia i oboj\u0119tno\u015bci wielu obywateli RP, oboj\u0119tno\u015bci wobec sprawy pa\u0144stwa polskiego. Mo\u017cemy wiele m\u00f3wi\u0107 o tym, jak w XX wieku \u201eWarszawa\u201d zapracowa\u0142a na to \u017ceby \u015al\u0105zacy nie kochali pa\u0144stwa polskiego i administracji warszawskiej. Pami\u0119taj\u0105c o tych wszystkich zasz\u0142o\u015bciach, i z drugiej strony darz\u0105c du\u017c\u0105 sympati\u0105 wszystkich ludzi, kt\u00f3rzy s\u0105 \u015bwiadomi to\u017csamo\u015bci i interesuj\u0105 si\u0119 histori\u0105 swojego regionu i odczuwaj\u0105 patriotyzm regionalny, z szacunkiem dla tych ludzi trzeba bardzo wyra\u017anie powiedzie\u0107, \u017ce co innego regionalne sentymenty, a co innego separatyzm polityczny. I trzeba to jasno widzie\u0107 i nie waha\u0107 si\u0119 jasno nazwa\u0107 po imieniu – separatyzm polityczny to jest zdrada stanu, to jest podkopywanie bytu pa\u0144stwowego Polak\u00f3w, i na to zgody by\u0107 nie mo\u017ce. I wszyscy ludzie, kt\u00f3rzy za takimi projektami politycznymi si\u0119 opowiadaj\u0105 powinni powa\u017cnie si\u0119 nad sob\u0105 zastanowi\u0107. A je\u015bli b\u0119d\u0105 trwali w tych projektach niech si\u0119 l\u0119kaj\u0105 sprawiedliwo\u015bci, kt\u00f3r\u0105 wymierzy im pa\u0144stwo polskie – je\u015bli kiedy\u015b jeszcze b\u0119dzie prawdziwe pa\u0144stwo polskie – je\u015bli jeszcze kiedy\u015b do nas wr\u00f3ci.<\/p>\r\n

Rozmawia\u0142 Grzegorz Bieniarz<\/em><\/strong><\/p>\r\n