{"id":47943,"date":"2011-12-04T15:01:01","date_gmt":"2011-12-04T20:01:01","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=47943"},"modified":"2011-12-04T15:01:01","modified_gmt":"2011-12-04T20:01:01","slug":"podwojna-dusza-opolszczyzny-rafal-kotomski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=47943","title":{"rendered":"Podw\u00f3jna dusza Opolszczyzny – Rafa\u0142 Kotomski<\/em>"},"content":{"rendered":"

Na co dzie\u0144 \u017cyj\u0105 jeden obok drugiego. S\u0105 na siebie po prostu skazani i trzeba mie\u0107 nadziej\u0119, \u017ce cyniczne pomys\u0142y polityk\u00f3w nie sprawi\u0105, by kiedykolwiek narodzi\u0142a si\u0119 prawdziwa wrogo\u015b\u0107. Czy to si\u0119 nam podoba, czy nie – na polskiej Opolszczy\u017anie niemiecka mniejszo\u015b\u0107 w tym regionie akcentuje swoj\u0105 obecno\u015b\u0107 coraz wyra\u017aniej.<\/strong><\/p>\r\n

Sprzyja temu konsekwentna polityka w\u0142adz niemieckich, kt\u00f3re o interesy swojej mniejszo\u015bci dbaj\u0105. Prezydent Niemiec Christian Wulff zawar\u0142 nawet kontrakt z organizacjami polskich Niemc\u00f3w, kt\u00f3rym nie brakuje pieni\u0119dzy i wp\u0142yw\u00f3w. Na Opolszczy\u017anie s\u0105 oni dzi\u015b we w\u0142adzach samorz\u0105dowych wojew\u00f3dztwa. Cho\u0107 na pocz\u0105tku miejscowa Platforma o tym partnerze zapomnia\u0142a.<\/p>\r\n

– Kiedy okaza\u0142o si\u0119, \u017ce mniejszo\u015bci niemieckiej nie ma w koalicji rz\u0105dz\u0105cej Urz\u0119dem Marsza\u0142kowskim, posz\u0142a szybka reprymenda z Warszawy. Nie zdziwi\u0142bym si\u0119, gdyby u Tuska interweniowa\u0142a sama kanclerz Merkel – opowiada jeden z polityk\u00f3w opolskiej prawicy.

– To zabieganie o pozycj\u0119 swojej mniejszo\u015bci zasadniczo r\u00f3\u017cni niemiecki rz\u0105d od polskiego. Nasi politycy nawet nie chc\u0105 przyzna\u0107, \u017ce w Niemczech istnieje polska mniejszo\u015b\u0107, nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o wsparciu dla stara\u0144 o jej prawa – przyznaje Krzysztof Rak, publicysta i wyk\u0142adowca UKSW, autor ksi\u0105\u017cki o sytuacji mniejszo\u015bci polskiej za nasz\u0105 zachodni\u0105 granic\u0105. Zdaniem Raka, wyra\u017ane s\u0105 te\u017c dzia\u0142ania w\u0142adz niemieckich na podzielenie i zatomizowanie \u015brodowiska polskich imigrant\u00f3w. Rz\u0105d w Warszawie nie tylko sprzyja niemieckiej mniejszo\u015bci, ale te\u017c przeznacza wielokrotnie wi\u0119cej pieni\u0119dzy np. na nauk\u0119 j\u0119zyka niemieckiego w\u015br\u00f3d dzieci.

\u015awi\u0119to piwa w Groszowicach<\/strong>

S\u0142oneczne, jesienne popo\u0142udnie w centrum Opola. Agencja pracy przy ul. Piastowskiej. Przed witryn\u0105 stoi m\u0142ody m\u0119\u017cczyzna i czyta og\u0142oszenia wybijaj\u0105ce si\u0119 spor\u0105 czcionk\u0105. Jest praca dla pa\u0144 przy starszych ludziach albo operator\u00f3w w\u00f3zka wid\u0142owego. W obu przypadkach wymagana jest znajomo\u015b\u0107 j\u0119zyka niemieckiego, bo zatrudnienie oferuje si\u0119 u naszych zachodnich s\u0105siad\u00f3w.

– Co z tego, \u017ce mam do Niemc\u00f3w dystans, a nawet ich nie lubi\u0119? Skoro daj\u0105 robot\u0119, trzeba zagry\u017a\u0107 z\u0119by i pojecha\u0107. Szkoda, \u017ce wymagaj\u0105 znajomo\u015bci j\u0119zyka, ale kto wie, czy nie warto pomy\u015ble\u0107 o jakim\u015b kursie… – przyznaje m\u0119\u017cczyzna, kt\u00f3ry od kilku miesi\u0119cy szuka pracy w okolicach Opola. By\u0107 mo\u017ce ju\u017c wkr\u00f3tce zostanie jednym z tych, kt\u00f3rzy korzysta\u0107 b\u0119d\u0105 z autobus\u00f3w kr\u0105\u017c\u0105cych mi\u0119dzy Opolszczyzn\u0105 a Monachium, Frankfurtem nad Menem czy Koloni\u0105.

– Na co dzie\u0144 korzystaj\u0105 z nich setki ludzi. Nie zdarzy\u0142o mi si\u0119 zauwa\u017cy\u0107, by autobusy przyje\u017cd\u017ca\u0142y albo odje\u017cd\u017ca\u0142y puste – przyznaje Tomasz Kwiatek, by\u0142y opolski radny PiS, a dzi\u015b wydawca i szef Niezale\u017cnej Gazety Obywatelskiej.

Zwi\u0105zki z Niemcami s\u0105 zatem w regionie tak silne jak nigdzie w Polsce. Nie pozwala te\u017c zapomnie\u0107 o sobie wyj\u0105tkowo aktywne i pr\u0119\u017cnie dzia\u0142aj\u0105ce Towarzystwo Spo\u0142eczno-Kulturalne Niemc\u00f3w na \u015al\u0105sku Opolskim. Wystarczy kr\u00f3tki spacer ulicami opolskiej star\u00f3wki i lektura afisz\u00f3w na s\u0142upie og\u0142oszeniowym. Zako\u0144czy\u0142y si\u0119 w\u0142a\u015bnie Dni Kultury Niemieckiej, a jedno z opolskich kin zaprasza na przegl\u0105d niemieckich film\u00f3w. Wst\u0119p bezp\u0142atny. Na Opolszczy\u017anie mniejszo\u015b\u0107 ma swoje radio, tygodnik i dwuj\u0119zyczn\u0105 wk\u0142adk\u0119 do dziennika \u201eNowa Trybuna Opolska\u201d. Organizuje koncerty, wystawy i konferencje naukowe. Promuje artyst\u00f3w. \u201eP\u0142yta z opolsk\u0105 dusz\u0105\u201d przeczyta\u0107 mo\u017cna na plakacie reklamuj\u0105cym osi\u0105gni\u0119cie duetu J\u00f3zef Koty\u015b & Daria. Opolska dusza daje o sobie zna\u0107 w dw\u00f3ch j\u0119zykach, polskim i niemieckim.

– Staramy si\u0119, by ludzie znale\u017ali w niemieckiej kulturze co\u015b atrakcyjnego – m\u00f3wi Marcin Gambiec, dzia\u0142acz mniejszo\u015bci w opolskiej dzielnicy Groszowice. – Pokazujemy nasze zwyczaje, tradycj\u0119. Przychodzi sporo ludzi, kt\u00f3rzy nie maj\u0105 niemieckich korzeni, ale podoba im si\u0119 to, co robimy. Np. nasze \u015bwi\u0119to piwa albo prezentacje potraw z r\u00f3\u017cnych region\u00f3w Niemiec. Dla nas wa\u017cna jest dzia\u0142alno\u015b\u0107 kulturalna, a nie polityka – przekonuje.

Co zrobi\u0107 z dziadkiem?<\/strong>

Marcin Gambiec jest m\u0142odym nauczycielem w jednej ze szk\u00f3\u0142 w centrum Opola, absolwentem germanistyki na wroc\u0142awskim uniwersytecie. Musi cz\u0119sto odpowiada\u0107 na pytania swoich uczni\u00f3w, kim w\u0142a\u015bciwie si\u0119 czuje. I deklaruje, \u017ce nie ma z tym problemu.

– Oczywi\u015bcie, \u017ce urodzi\u0142em si\u0119 w Polsce, ale co mam zrobi\u0107 z faktem, \u017ce m\u00f3j dziadek by\u0142 Niemcem? Trzeba to jako\u015b po\u0142\u0105czy\u0107, a co do lojalno\u015bci wobec pa\u0144stwa polskiego, to ja zdecydowanie j\u0105 czuj\u0119 – m\u00f3wi.

Wed\u0142ug Gambca, opolscy Niemcy w \u017cadnym wypadku nie nawi\u0105zuj\u0105 do z\u0142ej przesz\u0142o\u015bci swojej historii. – Wiemy, \u017ce nasi przodkowie nie zawsze walczyli po w\u0142a\u015bciwej stronie – przyznaje. Jego zdaniem nale\u017cy jednak patrze\u0107 do przodu i nie odgrzewa\u0107 starego \u201epolsko-niemieckiego kotleta\u201d. – Na stereotypach trac\u0105 nasze oba narody. Przesz\u0142o\u015bci nie wolno wymazywa\u0107, ale my\u015blmy o tym, co b\u0119dzie jutro – m\u00f3wi Gambiec i podaje przyk\u0142ad jedynego w Sejmie pos\u0142a mniejszo\u015bci niemieckiej, Ryszarda Galli, kt\u00f3ry z transportem podr\u0119cznik\u00f3w do nauki j\u0119zyka polskiego pojecha\u0142 do naszych rodak\u00f3w na Litwie. Wed\u0142ug Gambca, o podobnych przypadkach m\u00f3wi si\u0119 zbyt rzadko. Cho\u0107 jednocze\u015bnie m\u0142ody dzia\u0142acz przyznaje, \u017ce z wrogimi zachowaniami ze strony Polak\u00f3w opolscy Niemcy spotykaj\u0105 si\u0119 naprawd\u0119 rzadko.

Nie by\u0142o syreny w Chronostau<\/strong>

W tej pozornej idylli s\u0105 jednak fakty, kt\u00f3re mog\u0105 niepokoi\u0107. Jak wypowied\u017a z 2010 r. Norberta Rascha, szefuj\u0105cego TSKN na \u015al\u0105sku Opolskim. W li\u015bcie do marsza\u0142ka wojew\u00f3dztwa napisa\u0142 on o powstaniach \u015bl\u0105skich, \u017ce by\u0142y \u201etragedi\u0105 rodzinn\u0105 i zbrojnym atakiem na integralno\u015b\u0107 terytorialn\u0105 suwerennego kraju\u201d. Zdaniem Rascha, nie warto celebrowa\u0107 powstaniowych rocznic, bo to mitologizowanie, kt\u00f3re ochoczo wykorzystywa\u0142a komunistyczna propaganda m\u00f3wi\u0105ca o \u201eodwiecznie polskim \u015al\u0105sku\u201d. Pocz\u0105tkowo opolscy dzia\u0142acze mniejszo\u015bci, jak pose\u0142 Galla, do wypowiedzi tej odnie\u015bli si\u0119 ze zrozumieniem i uznali j\u0105 za \u201edzia\u0142anie zapobiegawcze w delikatnej materii\u201d, jak\u0105 mia\u0142aby by\u0107 historia powsta\u0144 \u015bl\u0105skich. Ostatecznie jednak zwyci\u0119\u017cy\u0142 pragmatyzm i do s\u0142\u00f3w Rascha dzi\u015b raczej wracaj\u0105 z niech\u0119ci\u0105. – Wola\u0142bym tego nie komentowa\u0107. Przypomn\u0119 tylko, \u017ce wielu przedstawicieli naszej mniejszo\u015bci odci\u0119\u0142o si\u0119 od tej wypowiedzi – odpowiada Marcin Gambiec.

A to niejedyna wpadka opolskich Niemc\u00f3w. W Strzelcach Opolskich par\u0119 lat temu miejscowy starosta rozp\u0119dzi\u0142 si\u0119, zdejmuj\u0105c god\u0142o Polski ze \u015bciany powiatowej siedziby. T\u0142umaczy\u0142 p\u00f3\u017aniej, \u017ce chcia\u0142 podkre\u015bli\u0107, i\u017c nale\u017cymy do \u201ejednej, wsp\u00f3lnej europejskiej rodziny\u201d. W aurze lokalnego skandalu orze\u0142 w koronie ostatecznie wr\u00f3ci\u0142 na swoje miejsce. Ale niesmak pozosta\u0142. W miejscowo\u015bci S\u0142awice, le\u017c\u0105cej na terenie gminy D\u0105browa, poprzedni w\u00f3jt ze zdziwieniem obserwowa\u0142 zapa\u0142 tamtejszych mieszka\u0144c\u00f3w przy rozbi\u00f3rce zaniedbanego budynku starej szko\u0142y. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce w okresie mi\u0119dzywojennym uczy\u0142y si\u0119 w niej tylko polskie dzieci. W tej samej gminie, w miejscowo\u015bci Niewodniki, podczas wizyty go\u015bci z Niemiec dzieci od\u015bpiewa\u0142y hymn narodowy z tekstem \u201eDeutschland \u00fcber alles\u201d, u\u017cywanym w czasach hitlerowskich. Wywo\u0142a\u0142o to niesmak i pe\u0142n\u0105 konsternacj\u0119 niemieckiej delegacji. Z kolei w po\u0142o\u017conych 10 km od stolicy regionu Chrz\u0105stowicach w osobliwy spos\u00f3b uczczono ostatni\u0105 rocznic\u0119 wybuchu Powstania Warszawskiego. 1 sierpnia tego roku o godzinie 17, gdy w ca\u0142ej Polsce syreny zawy\u0142y dla upami\u0119tnienia godziny \u201eW\u201d, tamtejsze w\u0142adze gminy (rz\u0105dzonej przez mniejszo\u015b\u0107 niemieck\u0105) bawi\u0142y si\u0119 w najlepsze na festynie samorz\u0105dowym wraz z go\u015b\u0107mi zza zachodniej granicy. Syreny nikt nie w\u0142\u0105czy\u0142, a w\u0142adze z w\u00f3jtem Helen\u0105 Rogack\u0105 na czele t\u0142umaczy\u0142y, \u017ce winien jest stra\u017cak z OSP, kt\u00f3ry o wszystkim po prostu… zapomnia\u0142. Opolska \u201eGazeta Wyborcza\u201d o ca\u0142e zdarzenie rozpyta\u0142a mieszka\u0144c\u00f3w Chrz\u0105stowic, czyli Chronostau, jak g\u0142osz\u0105 dwuj\u0119zyczne tablice przy wje\u017adzie do tej podopolskiej miejscowo\u015bci. I opublikowa\u0142a tak\u0105 oto wypowied\u017a jednego z przechodni\u00f3w: \u201eA czy to Powstanie Warszawskie jest naprawd\u0119 dla wszystkich takie wa\u017cne?\u201d. W Chronostau z pewno\u015bci\u0105 mniej wa\u017cne od tablic niemieckich, kt\u00f3re po referendum pojawi\u0142y si\u0119 tu na wszystkich publicznych budynkach. I tak szko\u0142a podstawowa imienia Stanis\u0142awa Staszica to jednocze\u015bnie Stanislaus Staszic Grundschule. – Dobrze i tak, \u017ce nie Stanislaus Staschitz. A swoj\u0105 drog\u0105 ciekawe, kiedy pani w\u00f3jt Chrz\u0105stowic zacznie podpisywa\u0107 si\u0119 Rogatzki a nie Rogacka, jak dzisiaj – zastanawia si\u0119 Tomasz Strza\u0142kowski, radny powiatu opolskiego, kt\u00f3ry w sprawie dwuj\u0119zycznych tablic na Opolszczy\u017anie jak ma\u0142o kto ma wiele do powiedzenia.

Tablice niezgody<\/strong>

Czy rzeczywi\u015bcie dwuj\u0119zyczne, polsko-niemieckie tablice w gminach na Opolszczy\u017anie s\u0105 dla mieszka\u0144c\u00f3w wa\u017cne? W\u0105tpliwo\u015bci ma tutaj w\u0142a\u015bnie radny Strza\u0142kowski, kt\u00f3ry kwestionuje pr\u00f3by wprowadzenia takich tablic w gminie Ozimek. Po nieudanych referendach w 2008 i 2009 r. kolejn\u0105 pr\u00f3b\u0119 tamtejsze w\u0142adze samorz\u0105dowe podj\u0119\u0142y po ubieg\u0142orocznych wyborach. Uchwa\u0142\u0119 o konsultacjach z mieszka\u0144cami Tomasz Strza\u0142kowski zaskar\u017cy\u0142 jednak w s\u0105dzie. – Trzeba pami\u0119ta\u0107 o w\u0142a\u015bciwych proporcjach mi\u0119dzy Polakami a Niemcami w gminie. Nie mo\u017cna narzuca\u0107 wszystkim woli zdecydowanej mniejszo\u015bci – uwa\u017ca. Zdaniem Strza\u0142kowskiego, sprawa tablic nie wzbudza wi\u0119kszego zainteresowania zwyk\u0142ych mieszka\u0144c\u00f3w. – Forsuj\u0105 j\u0105 dzia\u0142acze mniejszo\u015bci. Dla m\u0142odych ludzi zawsze wa\u017cniejszy b\u0119dzie bus, kt\u00f3rym dojad\u0105 do pracy w Niemczech albo w Holandii – przekonuje. Ciekawe s\u0105 wyniki konsultacji w sprawie wprowadzenia dwuj\u0119zycznych napis\u00f3w w gminie Ozimek z czerwca 2011 r. Sprawa rzeczywi\u015bcie nie wzbudzi\u0142a wi\u0119kszego zainteresowania mieszka\u0144c\u00f3w, skoro na ponad 17 tys. os\u00f3b uprawnionych do g\u0142osowania wypowiedzia\u0142o si\u0119 nieco ponad tysi\u0105c. Czyli niespe\u0142na 6,5 proc. Z czego 791 os\u00f3b by\u0142o dwuj\u0119zycznym tablicom przeciwnych, a tylko 294 opowiedzia\u0142y si\u0119 za nimi.

– Tymczasem s\u0142ycha\u0107 o dalszych planach wprowadzenia dwuj\u0119zyczno\u015bci, Na przyk\u0142ad niemieckie napisy maj\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 na biletach kolejowych przewoz\u00f3w regionalnych i biletach PKS na ca\u0142ej Opolszczy\u017anie – m\u00f3wi Tomasz Strza\u0142kowski.

Heidi z babiego lata<\/strong>

Czy zatem polsko-niemieckie stosunki na Opolszczy\u017anie jednak podszyte s\u0105 wzajemn\u0105 niech\u0119ci\u0105 i uprzedzeniami? To wniosek zbyt daleko id\u0105cy. Bo przyk\u0142ad\u00f3w na normalne, przyjazne wsp\u00f3\u0142\u017cycie jest jednak zdecydowanie wi\u0119cej. – B\u0142\u0119dem jest zw\u0142aszcza wpychanie \u015al\u0105zak\u00f3w w rol\u0119 Niemc\u00f3w. Oni nie tylko walczyli o polsko\u015b\u0107 tych ziem. Prawica powinna o nich walczy\u0107, bo s\u0105 przywi\u0105zani do Ko\u015bcio\u0142a, tradycji i rodziny – nie ma w\u0105tpliwo\u015bci opolski radny Micha\u0142 Nowak. – Mam bardzo dobre stosunki z s\u0105siadami – Niemcami, ale jednak postanowi\u0142em przed domem umie\u015bci\u0107 bia\u0142o-czerwon\u0105 flag\u0119 na kilkumetrowym maszcie. Po prostu poczu\u0142em, \u017ce jest czas na zaakcentowanie swojej polsko\u015bci. Bo czuj\u0119 swojego rodzaju zagro\u017cenie, gdy czytam o coraz szerzej wprowadzanych dwuj\u0119zycznych napisach. I troch\u0119 mi nieswojo, kiedy s\u0105siedzi, gdy w telewizji jest mecz pi\u0142karski Polska-Niemcy, je\u017cd\u017c\u0105 z niemieckimi flagami na samochodach – opowiada mieszkaniec okolic Opola. Dodaje jednak, \u017ce wzajemne akcentowanie narodowego przywi\u0105zania nie popsu\u0142o jego stosunk\u00f3w z s\u0105siadami.

T\u0119 deklaracj\u0119 z u\u015bmiechem przyjmuje Ryszard Szram, szef opolskiego klubu \u201eGazety Polskiej\u201d. Jak to si\u0119 m\u00f3wi, jest w temacie. W po\u0142o\u017conej niedaleko Opola miejscowo\u015bci, gdzie mieszka, s\u0105 dwa ludowe zespo\u0142y. Polski – \u201eBabie lato\u201d i niemiecki – \u201eHeidi\u201d. \u0179ona pana Ryszarda, cho\u0107 stuprocentowa Polka, grywa w obu, bo zespo\u0142om brakuje muzyk\u00f3w. Czy w\u0142a\u015bnie nie o to w tych polsko-niemieckich przypadkach na Opolszczy\u017anie Anno Domini 2011 powinno chodzi\u0107?<\/p>\r\n

Rafa\u0142 Kotomski<\/strong><\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Na co dzie\u0144 \u017cyj\u0105 jeden obok drugiego. S\u0105 na siebie po prostu skazani i trzeba mie\u0107 nadziej\u0119, \u017ce cyniczne pomys\u0142y polityk\u00f3w nie sprawi\u0105, by kiedykolwiek narodzi\u0142a si\u0119 prawdziwa wrogo\u015b\u0107. Czy to si\u0119 nam podoba, czy nie – na polskiej Opolszczy\u017anie niemiecka mniejszo\u015b\u0107 w tym regionie akcentuje swoj\u0105 obecno\u015b\u0107 coraz wyra\u017aniej. Sprzyja temu konsekwentna polityka w\u0142adz […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[166,124,92],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/47943"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=47943"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/47943\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=47943"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=47943"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=47943"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}