{"id":47513,"date":"2011-11-26T10:10:14","date_gmt":"2011-11-26T15:10:14","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=47513"},"modified":"2011-11-26T10:10:14","modified_gmt":"2011-11-26T15:10:14","slug":"pora-na-komplety-jozef-darski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=47513","title":{"rendered":"Pora na komplety – J\u00f3zef Darski<\/em>"},"content":{"rendered":"

Gdy rz\u0105d likwiduje nauk\u0119 historii w szko\u0142ach, d\u0105\u017c\u0105c do pozbawienia m\u0142odych pokole\u0144 pami\u0119ci historycznej, by nie przeszkadza\u0142a w polityce wasalnej i nie przypomina\u0142a poj\u0119cia godno\u015bci, przychodzi czas na komplety. Historii powinni\u015bmy uczy\u0107 m\u0142odzie\u017c w domu. Ale sk\u0105d wzi\u0105\u0107 pomoce naukowe, skoro podr\u0119czniki s\u0105 r\u00f3wnie zak\u0142amane, jak \u017cycie w III RP? Na szcz\u0119\u015bcie w tym roku ukaza\u0142a si\u0119 \u201eWielka Ksi\u0119ga Historii\u201d<\/strong><\/p>\r\n

Jest to wydanie encyklopedyczne, opracowane g\u0142\u00f3wnie przez historyk\u00f3w krakowskich. Wystarczy wymieni\u0107, i\u017c w sk\u0142ad zespo\u0142u redakcyjnego wchodzi prof. Andrzej Nowak, kt\u00f3ry r\u00f3wnie\u017c opatrzy\u0142 ksi\u0105\u017ck\u0119 wst\u0119pem, a w\u015br\u00f3d konsultant\u00f3w by\u0142 m.in. \u015bp. Janusz Kurtyka.<\/p>\r\n

Prof. Nowak stawia pytanie, czy istnieje jaka\u015b odczuwalna wi\u0119\u017a mi\u0119dzy tymi, kt\u00f3rzy walczyli o wolno\u015b\u0107, zbudowali unikalny ustr\u00f3j i kultur\u0119 w miejscu spotkania Wschodu i Zachodu a nami. Czy wielka narodowa historia ma sens? Oczywi\u015bcie, tradycyjna definicja narodu tak\u0105 w\u0142a\u015bnie wi\u0119\u017a uznaje za oczywisto\u015b\u0107.<\/p>\r\n

Przywracanie tradycji<\/strong>

Nowak ma nadziej\u0119, \u017ce w\u0142a\u015bnie \u201eWielka Ksi\u0119ga\u201d pomo\u017ce odbudowa\u0107 pami\u0119\u0107 \u017cyw\u0105, zrodzi \u201epoczucie wsp\u00f3\u0142uczestnictwa\u201d, gdy\u017c zag\u0142\u0119biaj\u0105c si\u0119 w wydarzenia opisane na jej kartach, ka\u017cdy b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 odnale\u017a\u0107 przodk\u00f3w i ustanowi\u0107 iunctim mi\u0119dzy histori\u0105 indywidualn\u0105 i narodow\u0105.

Autorzy nie pisali zwyk\u0142ego kompendium wiedzy historycznej, lecz chcieli przywr\u00f3ci\u0107 Polakom \u015bwietn\u0105 tradycj\u0119 narodowej historii, co im si\u0119 uda\u0142o. W ten spos\u00f3b sami stan\u0119li w szeregu pisarzy, kt\u00f3rzy od Galla do Jasienicy pr\u00f3bowali tworzy\u0107 histori\u0119 wsp\u00f3ln\u0105 dla wszystkich Polak\u00f3w. Na pytanie, kt\u00f3re stawiaj\u0105, czy jest jeszcze dobro wsp\u00f3lne dla wszystkich Polak\u00f3w, prof. Nowak odpowiada, cytuj\u0105c s\u0142owa XVI-wiecznego pisarza Stanis\u0142awa Orzechowskiego: \u201eLecz wolno\u015b\u0107 najwy\u017csze dobro spo\u015br\u00f3d wszystkich d\u00f3br\u201d.

Przes\u0142anie \u201eWielkiej Ksi\u0119gi\u201d jest tradycyjne dla cz\u0142onka naszego narodu, a nie jedynie mieszka\u0144ca kraju przypadkowo po\u0142o\u017conego nad Wis\u0142\u0105 i Wart\u0105. Walka o wolno\u015b\u0107 jest dla Polaka konieczno\u015bci\u0105. Encyklopedia nie jest wi\u0119c skierowana do leming\u00f3w, kt\u00f3re przesz\u0142o\u015bci si\u0119 wyrzekaj\u0105 i jej nienawidz\u0105. Ta przesz\u0142o\u015b\u0107 zobowi\u0105zuje i pokazuje dawn\u0105 wielko\u015b\u0107, kt\u00f3ra widziana z pozycji pe\u0142zaka strasznie boli i pokochanie niewoli czyni trudnym, a wi\u0119c musi rodzi\u0107 agresj\u0119.

Oryginalno\u015b\u0107 \u201eWielkiej Ksi\u0119gi\u201d polega na tym, i\u017c jest to po\u0142\u0105czenie kalendarium wydarze\u0144 z przesz\u0142o tysi\u0105cletniej historii Polski z notami tematycznymi. Po wst\u0119pie, omawiaj\u0105cym pradzieje ziem polskich, nast\u0119puje 9 rozdzia\u0142\u00f3w: \u015aredniowiecze (130 s.), Wiek XVI-XVII (150 s.), Wiek XVIII (100 s.), Pod zaborami (ok. 100 s.), I wojna \u015bwiatowa (ok. 30 s.), II Rzeczpospolita (ok. 80 s.), II wojna \u015bwiatowa (ok. 100 s.), PRL (100 s.) i Czasy wsp\u00f3\u0142czesne (ok. 60 s.). W ramach ka\u017cdego rozdzia\u0142u wydarzenia opisane s\u0105 w uk\u0142adzie chronologicznym. Nie jest to jednak sucha wyliczanka, lecz opis wydarzenia, jego t\u0142a i skutk\u00f3w.

Od kultury do polityki<\/strong>

Pierwsza nota dotyczy roku 960, a ostatnia 6 grudnia 2010 r., pod kt\u00f3r\u0105 to dat\u0105 opisano przebieg wizyty prezydenta Rosji Dmitrija Miedwiediewa w Warszawie.

Obok opisu wydarze\u0144 zamieszczono w ramkach kr\u00f3tkie artyku\u0142y monograficzne, np. \u201eKadr\u00f3wka\u201d o I Brygadzie Legion\u00f3w (\u201eraduj\u0105 si\u0119 serca, raduje si\u0119 dusza, gdy Pierwsza Kadrowa na Moskala rusza\u201d) czy Dymitriady o wyprawach na Moskw\u0119. Wiele miejsca zaj\u0119\u0142y \u017cyciorysy kr\u00f3l\u00f3w i charakterystyki ich polityki oraz opisy wa\u017cnych miast (Krak\u00f3w, Zamo\u015b\u0107, Lublin, Wilno, Lw\u00f3w). Biogramy polityk\u00f3w i ludzi kultury s\u0105 natomiast bardzo skondensowane.

Wydarzenia kulturalne zosta\u0142y potraktowane tak samo jak polityczne. Mamy zdj\u0119cia i noty po\u015bwi\u0119cone np. Kabaretowi Starszych Pan\u00f3w, pot\u0119pionemu przez Gomu\u0142k\u0119 filmowi Skolimowskiego \u201eN\u00f3\u017c w wodzie\u201d, poecie Zbigniewowi Herbertowi, kulturze Odrodzenia itp.

Dzi\u0119ki indeksowi nazwisk \u0142atwo mo\u017cemy zobaczy\u0107, w jakich notkach pojawia si\u0119 poszukiwana osoba. Wydaje si\u0119 natomiast, i\u017c celowym zamierzeniem jest brak indeksu tematycznego. Autorom nie chodzi\u0142o o to, by szybko odnale\u017a\u0107 opis jakiego\u015b wydarzenia, lecz raczej szuka\u0107 i poznawa\u0107 histori\u0119 wed\u0142ug okresu zainteresowania. Pomijam ju\u017c fakt, \u017ce taki indeks sporz\u0105dzi\u0107 by\u0142oby bardzo trudno. Ze wzgl\u0119du na ogrom materia\u0142u musia\u0142by on powtarza\u0107 ca\u0142o\u015b\u0107 \u201eKsi\u0119gi\u201d w formie hase\u0142 lub by\u0107 zbyt og\u00f3lnikowy, np. stosunki polsko-rosyjskie, i tu wymienia\u0107 wszystkie strony, na kt\u00f3rych pojawiaj\u0105 si\u0119 informacje o naszych relacjach z Moskw\u0105 od XV w., a wi\u0119c wcale nie u\u0142atwia\u0142by odnalezienie poszukiwanego faktu.

Bez l\u0119ku<\/strong>

Wydawnictwa encyklopedyczne utrwalaj\u0105 wiedz\u0119, dlatego s\u0105 bardzo cz\u0119sto instrumentem manipulacji i skazywania niewygodnych fakt\u00f3w na niebyt. \u201eWielka Ksi\u0119ga\u201d stanowi przeciwie\u0144stwo takiego post\u0119powania – odk\u0142amuje histori\u0119 i utrwala wiedz\u0119 niewygodn\u0105 dla re\u017cimu i re\u017cimowych elit.

Tylko tu dowiemy si\u0119, kiedy prokuratura umorzy\u0142a \u015bledztwo ws. palenia akt SB na prze\u0142omie lat 1989\/1990 czy kiedy Wlk. Brytania odm\u00f3wi\u0142a ekstradycji stalinowskiej zbrodniarki Heleny Woli\u0144skiej-Brus. Na podkre\u015blenie zas\u0142uguje uczciwo\u015b\u0107 i odwaga w redagowaniu biogram\u00f3w, np. w po\u015bwi\u0119conemu Wa\u0142\u0119sie umieszczono informacj\u0119: zarejestrowany przez SB jako TW \u201eBolek\u201d w latach 1970-1976. Obok biogramu zamieszczono zapomniane zdj\u0119cie Wa\u0142\u0119sy z siekier\u0105 podczas kampanii prezydenckiej 1990 r.
\u201eWielka Ksi\u0119ga\u201d b\u0119dzie ozdob\u0105 ka\u017cdej biblioteki. Opr\u00f3cz warto\u015bci naukowej nale\u017cy podkre\u015bli\u0107 walory estetyczne ksi\u0105\u017cki. Jest to wydanie bibliofilskie, bogato ilustrowane obrazami, rycinami i fotografiami, cz\u0119sto unikalnymi.

W\u0142a\u015bnie ilustracje stanowi\u0105 wielk\u0105 warto\u015b\u0107 \u201eWielkiej Ksi\u0119gi Historii\u201d, gdy\u017c zosta\u0142y tak dobrane, by odk\u0142ama\u0107 przekaz oficjalny i zape\u0142ni\u0107 bia\u0142e plamy piel\u0119gnowane w III RP. Ma to zw\u0142aszcza znaczenie dla historii XX i XXI w.

Zobaczymy zdj\u0119cia ze wsp\u00f3\u0142pracy oficer\u00f3w niemieckich i sowieckich, wi\u0119zienie na Zamarstynowie po zbrodni NKWD z czerwca1941 r., stacj\u0119 wy\u0142adunkow\u0105 w Katyniu, fotografie z operacji AK Ostra Brama, dow\u00f3dc\u0119 1 Armii LWP Siewrgieja Gorochowa, w PRL zwanego Pop\u0142awskim, i s\u0142ynne uj\u0119cie Gomu\u0142ki i Cyrankiewicza na przyj\u0119ciu u Stalina.

A z nowszych czas\u00f3w s\u0142ynnego \u201emisia\u201d (dla m\u0142odszych: poca\u0142unek w usta po\u0142\u0105czony z obj\u0119ciem) Bre\u017cniewa i Gierka, radosne spotkanie Kwa\u015bniewskiego z Putinem czy szcz\u0119\u015bliwa pi\u0105tka: Komorowski, Tusk, Jaruzelski, Kwa\u015bniewski i Mazowiecki.

Zobaczymy dok\u0142adnie twarze esbek\u00f3w strzelaj\u0105cych do demonstrant\u00f3w w Lubinie w maju 1982 r., ale tak\u017ce Czes\u0142awa Kiszczaka wizytuj\u0105cego w stanie wojennym oddzia\u0142 \u017co\u0142nierzy, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych widoczny jest Jerzy Szmajdzi\u0144ski.
Doskona\u0142e s\u0105 zdj\u0119cia archiwalne z lat 1914-1920, w tym l\u017cejszego kalibru, jak widok Murma\u0144czyk\u00f3w, czyli \u017co\u0142nierzy polskich, kt\u00f3rzy ewakuowali si\u0119 z frontu murma\u0144skiego, z bia\u0142ym nied\u017awiadkiem Ba\u015bk\u0105 – maskotk\u0105 oddzia\u0142u.

Nieprzypadkowo tyle pisz\u0119 o zdj\u0119ciach, gdy\u017c one najlepiej ukazuj\u0105 prawd\u0119, cz\u0119sto s\u0105 o wiele wymowniejsze ni\u017c sam tekst. Jego autor musi przecie\u017c strzec si\u0119 przed terrorem s\u0105dowym Ubekistanu i wyrok\u00f3w skazuj\u0105cych za brak czo\u0142obitno\u015bci wobec k\u0142amstwa.<\/p>\r\n

J\u00f3zef Darski<\/strong><\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Gdy rz\u0105d likwiduje nauk\u0119 historii w szko\u0142ach, d\u0105\u017c\u0105c do pozbawienia m\u0142odych pokole\u0144 pami\u0119ci historycznej, by nie przeszkadza\u0142a w polityce wasalnej i nie przypomina\u0142a poj\u0119cia godno\u015bci, przychodzi czas na komplety. Historii powinni\u015bmy uczy\u0107 m\u0142odzie\u017c w domu. Ale sk\u0105d wzi\u0105\u0107 pomoce naukowe, skoro podr\u0119czniki s\u0105 r\u00f3wnie zak\u0142amane, jak \u017cycie w III RP? Na szcz\u0119\u015bcie w tym roku […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[92],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/47513"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=47513"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/47513\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=47513"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=47513"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=47513"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}