{"id":47367,"date":"2011-11-22T22:50:49","date_gmt":"2011-11-23T03:50:49","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=47367"},"modified":"2011-11-22T22:50:49","modified_gmt":"2011-11-23T03:50:49","slug":"hiszpania-zamiana-rol-w-%e2%80%9eel-partido-unico%e2%80%9d-jacek-bartyzel","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=47367","title":{"rendered":"Hiszpania: zamiana r\u00f3l w \u201eel partido \u00c3\u00banico” – Jacek Bartyzel<\/em>"},"content":{"rendered":"

Jak by\u0142o stuprocentowo przewidywalne, niedzielne wybory w Hiszpanii wynios\u0142y do w\u0142adzy liberalnych technokrat\u00f3w z Partii Ludowej. Wed\u0142ug nieoficjalnych jeszcze wynik\u00f3w uzyska\u0142a ona 44,62 proc. g\u0142os\u00f3w, co daje jej 186 mandat\u00f3w w 350-osobowej Izbie Deputowanych, a wi\u0119c wi\u0119kszo\u015b\u0107 absolutn\u0105. Premierem b\u0119dzie lider PP, 56-letni Mariano Rajoy Brey<\/strong>. Socjalistom (PSOE) przypadnie 110 mandat\u00f3w, chadecko-liberalnym nacjonalistom katalo\u0144skim (CiU)) – 16, Zjednoczonej Lewicy (IU) wraz z katalo\u0144skimi Zielonymi (ICV) – 11, koalicji baskijskiej lewicy nacjonalistycznej (AMAIUR) – 7, Unii Post\u0119pu i Demokracji (UPyD) – 5, Nacjonalistycznej Partii Baskijskiej (PVN) – 5, Republika\u0144skiej Lewicy Katalonii (ERC) wraz z niepodleg\u0142o\u015bciowcami (RI) – 3, nacjonalistom galicyjskim (BNG) – 2, oraz po jednym mandacie – koalicji nacjonalist\u00f3w i ekologist\u00f3w z Walencji (CC), regionalistom asturyjskim (FA) i nacjonalistom baskijskim z Nawarry (GBAI).<\/p>\r\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: rotatywizm i kacykizm<\/h4>\r\n

Aby zrozumie\u0107 natur\u0119 obecnego systemu politycznego Hiszpanii, nale\u017cy cofn\u0105\u0107 si\u0119 my\u015bl\u0105 spory szmat czasu, dok\u0142adnie za\u015b do 29 XII 1874 roku, kiedy to gen. Arsenio Mart\u00c3\u00adnez-Campos \u201erozwi\u0105za\u0142\u201d bez jednego wystrza\u0142u groteskow\u0105 I Republik\u0119 (pi\u0119ciu prezydent\u00f3w w ci\u0105gu nieca\u0142ych dw\u00f3ch lat!), inauguruj\u0105c w ten spos\u00f3b tzw. Restauracj\u0119 – niestety, nie monarchii prawowitej i katolickiej, tylko liberalnej i pod panowaniem uzurpatorskiej linii Burbon\u00f3w. Kamieniem w\u0119gielnym tak restaurowanej monarchii sta\u0142 si\u0119 pakt polityczny, kt\u00f3ry zawarli przyw\u00f3dcy dwu partii: liberalno-konserwatywnej (Antonio C\u00e1novas del Castillo) i liberalno-post\u0119powej (Pr\u00e1xedes Mateo-Sagasta). Um\u00f3wili si\u0119 oni, \u017ce nieko\u0144cz\u0105ce si\u0119 od 40 lat lat i znaczone ci\u0105g\u0142ymi przewrotami, a wreszcie katastrof\u0105 monarchii konstytucyjnej w latach 1868-74, walki mi\u0119dzy konserwatywnymi moderados<\/em> a post\u0119powymi exaltados<\/em>, nale\u017cy zako\u0144czy\u0107 kompromisem polegaj\u0105cym na wprowadzeniu – na wz\u00f3r brytyjski – systemu dwupartyjnego, z przemiennym sprawowaniem w\u0142adzy, co nazwano rotatywizmem (rotativismo<\/em>). Hiszpa\u0144scy libera\u0142owie zmodyfikowali jednak co nieco \u00f3w system, umawiaj\u0105c si\u0119, \u017ce o tym, kiedy b\u0119d\u0105 przeprowadzone wybory i kto b\u0119dzie sprawowa\u0142 po nich w\u0142adz\u0119, zdecyduj\u0105 nie wyborcy, lecz przyw\u00f3dcy owych partii po dokonaniu analizy komu w danym momencie op\u0142aci si\u0119 bardziej rz\u0105dzi\u0107, a komu pozostawa\u0107 w opozycji. Zadanie dopasowania wynik\u00f3w wybor\u00f3w do ustale\u0144 polityk\u00f3w pozostawiono prowincjonalnym i lokalnym w\u0142adzom cywilnym i wojskowym, maj\u0105cym w r\u0119ku zar\u00f3wno \u201ekij\u201d (gro\u017aby i naciski), jak i \u201emarchewk\u0119\u201d (synekury). Jako \u017ce owych lokalnych \u201ew\u0142adc\u00f3w\u201d nazywano ironicznie \u201ekacykami\u201d, system ten sta\u0142 si\u0119 znany pod nazw\u0105 \u201ekacykizmu\u201d (caciquismo<\/em>).<\/p>\r\n

Rotatywizm funkcjonowa\u0142 bez szwanku przez ponad dwie dekady. Za\u0142ama\u0142 si\u0119 na pocz\u0105tku XX wieku z powodu naporu si\u0142 antysystemowych (republikanie, separaty\u015bci, socjali\u015bci, anarchi\u015bci), a monarchii nie zdo\u0142a\u0142a uratowa\u0107 te\u017c \u201eodg\u00f3rna\u201d dyktatura gen. Miguela Prima de Rivery w latach 1923-1930. Dalszy ci\u0105g jest na og\u00f3\u0142 dobrze znany (co nie znaczy, \u017ce dobrze rozumiany): ponowna anarchia II Republiki, przechodz\u0105ca w pe\u0142zaj\u0105c\u0105 czerwon\u0105 rewolucj\u0119, powstrzyman\u0105 narodowo-wojskowym powstaniem 1936 roku, wojna domowa, wreszcie prawie czterdzie\u015bci lat zinstytucjonalizowanej dyktatury personalnej gen. Franco w pa\u0144stwie autorytarno-katolickim, niestety po cz\u0119\u015bci fasadowo, bo z jednej strony wyko\u015blawianym (zw\u0142aszcza na pocz\u0105tku) przez faszyzuj\u0105cy, etatystyczny i eklektyczny ideowo falangizm, z drugiej za\u015b po cichu rozk\u0142adanym od wewn\u0105trz przez elementy liberalizuj\u0105ce (chadecy, monarchi\u015bci liberalni, technokraci).<\/p>\r\n

Partiokracja \u201ebandy czworga\u201d<\/h4>\r\n

Efektem tzw. tranzycji (transici\u00f3n<\/em>) demokratycznej w latach 1975-1978 by\u0142o ukszta\u0142towanie si\u0119 parlamentarnej demokracji ateistycznej i partiokratycznej, \u201eukoronowanej\u201d pseudomonarchi\u0105 w postaci \u201emalowanego kr\u00f3la\u201d z tej samej linii uzurpatorskiej, sankcjonuj\u0105cego bez sprzeciwu nawet dzieciob\u00f3jstwo. System ten wype\u0142nia szczelnie oligarchia partyjna, z\u0142o\u017cona zasadniczo – tak jak w wielu innych krajach: Francji, Niemczech, Polsce wreszcie – z \u201ebandy czworga\u201d. Tworz\u0105 j\u0105: \u201ekonserwaty\u015bci\u201d z Partii Ludowej (Partido Popular<\/em>; PP), socjali\u015bci z PSOE (Partido Socialista Obrero Espa\u00c3\u00b1ol<\/em>), Zjednoczona Lewica (Izquierda Unida<\/em>; IU), w kt\u00f3rej prym wiod\u0105 komuni\u015bci, oraz separatystyczni nacjonali\u015bci – zw\u0142aszcza katalo\u0144scy. Partie te wiod\u0105, rzecz jasna, \u201eza\u017carte spory\u201d, ale faktycznie nic ich nie r\u00f3\u017cni w kwestiach naprawd\u0119 fundamentalnych: wszystkie s\u0105 demoliberalne, laickie, egalitarne, tworz\u0105 zatem tylko r\u00f3\u017cne frakcje i odcienie \u201ejednej partii\u201d (el partido \u00c3\u00banico<\/em>) demo-oligarchicznej \u201eklasy politycznej\u201d. W sensie metapolitycznym s\u0105 wi\u0119c zorganizowan\u0105 Anty-Hiszpani\u0105, stanowi\u0105c\u0105 zaprzeczenie tego, co jest powo\u0142aniem prawdziwej Hiszpanii od czas\u00f3w konwersji (687) aria\u0144skiego kr\u00f3la Rekkareda, potwierdzonym p\u00f3\u017aniej rekonkwist\u0105, a wreszcie konkwist\u0105 Nowego \u015awiata dla Chrystusa – czyli bycie Katolick\u0105 Monarchi\u0105 Misyjn\u0105.<\/p>\r\n

\u201eLewica ducha\u201d i \u201eprawica brzucha\u201d<\/h4>\r\n

Podczas hiszpa\u0144skiego \u201eokr\u0105g\u0142ego sto\u0142u\u201d (pakt z Moncloa w 1977 roku) do wygrywania na przemian wybor\u00f3w wyznaczono postfrankistowsk\u0105 \u201eprawic\u0119\u201d i socjalistyczn\u0105 lewic\u0119. Wr\u00f3cono zatem do sprawdzonego za Restauracji systemu rotatywizmu, z t\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0105, \u017ce w demokracji medialnej \u201ekacyk\u00f3w\u201d zast\u0105pili marketingowi \u201ekreatorzy wizerunku\u201d, nadto w toku kolejnych lat na \u201eprawicy\u201d Uni\u0119 Centrum Demokratycznego zast\u0105pi\u0142 Sojusz Ludowy (czyli obecna Partia Ludowa).<\/p>\r\n

Specyfik\u0105 partiokracji hiszpa\u0144skiej jest to, \u017ce tamtejsza lewica – zw\u0142aszcza od czasu przypadkowego sk\u0105din\u0105d doj\u015bcia do w\u0142adzy ideologicznego fanatyka Jos\u00c3\u00a9 Luisa Rodr\u00c3\u00adgueza Zapatero – jest \u201elewic\u0105 ducha\u201d, rzecz jasna nieczystego, to znaczy skupia si\u0119 wy\u0142\u0105cznie na antychrze\u015bcija\u0144skiej \u201erewolucji nihilizmu\u201d moralno-obyczajowego oraz na r\u00f3wnie\u017c barbarzy\u0144skim szale zemsty i niszczenia wszelkich \u015blad\u00f3w frankizmu, zostawiaj\u0105c sprawy \u201e\u017co\u0142\u0105dkowe\u201d do tego stopnia od\u0142ogiem, \u017ce przez konkurent\u00f3w z lewa oskar\u017cana jest o s\u0142u\u017calczo\u015b\u0107 wobec plutokracji. Je\u015bli por\u00f3wna\u0107 to z naszymi realiami, to zapateryzm jest czym\u015b u nas zupe\u0142nie niewyobra\u017calnym, to znaczy po\u0142\u0105czeniem \u201epalikotyzmu\u201d z \u201eantypeerelizmem\u201d PiS (t\u0119 analogi\u0119 co do pragnienia likwidacji \u201epozosta\u0142o\u015bci dyktatury\u201d podni\u00f3s\u0142 zreszt\u0105 onegdaj w wywiadzie dla w\u0142oskiego dziennika La Repubblica<\/em> sam Jaros\u0142aw Kaczy\u0144ski).<\/p>\r\n

Partia Ludowa z kolei jest \u201eprawic\u0105 brzucha\u201d, to znaczy ca\u0142kowicie wyp\u0142ukanych z jakiejkolwiek ideowo\u015bci \u201eksi\u0119gowych\u201d, z\u017cymaj\u0105cych si\u0119 na rozrzutno\u015b\u0107 socjalist\u00f3w, podobnych w tym do statystycznego \u201ekonserwatysty\u201d ameryka\u0144skiego, kt\u00f3rego oczy nabieraj\u0105 blasku dopiero wtedy, gdy mowa o centach i dolarach. Partia Ludowa to co\u015b w rodzaju naszej Platformy Obywatelskiej, ale jeszcze bardziej na lewo: Jaros\u0142aw Gowin, kt\u00f3rego \u201ewra\u017cliwo\u015b\u0107 konserwatywn\u0105\u201d tak gor\u0105co rekomendowa\u0142 niedawno premier Tusk, z PP zosta\u0142by usuni\u0119ty, nie za co innego, jak w\u0142a\u015bnie za ow\u0105 \u201ewra\u017cliwo\u015b\u0107\u201d. Po cz\u0119\u015bci t\u0142umaczy si\u0119 to tym, \u017ce socjologicznie rzecz ujmuj\u0105c PP to dzieci (dzi\u015b w\u0142a\u015bciwie ju\u017c wnukowie) establishmentu frankistowskiego, czyli jakby SLD u nas, tyle \u017ce bardziej gorliwie zacieraj\u0105cy \u015blady i dlatego w\u0142a\u015bnie jak ognia unikaj\u0105cy zajmowania stanowiska w wojnie cywilizacyjnej i wojnie o pami\u0119\u0107, kt\u00f3r\u0105 wznowili socjali\u015bci. Jednym z wielu przyk\u0142ad\u00f3w (obok by\u0142ego premiera J.M. Aznara) mo\u017ce tu by\u0107 wybitny przedstawiciel intelektualnego zaplecza PP, prof. Jos\u00c3\u00a9 Mar\u00c3\u00ada Beneyto P\u00c3\u00a9rez-Cerd\u00e1 (ur. 1956), pochodz\u0105cy z tej samej rodziny, co g\u0142\u00f3wny teoretyk \u201enarodowo-syndykalistycznego pa\u0144stwa totalitarnego\u201d, Juan Beneyto P\u00c3\u00a9rez (1907-1994).<\/p>\r\n

Ca\u0142a czterdziestoletnia niemal historia hiszpa\u0144skiej \u201edemokratury\u201d polega wi\u0119c na tym, \u017ce kiedy rz\u0105dz\u0105 socjali\u015bci, to przeprowadzaj\u0105 coraz to gwa\u0142towniejsz\u0105 rewolucj\u0119 nihilizmu, natomiast kiedy rz\u0105dz\u0105 \u201ekonserwaty\u015bci\u201d, to zastany przez nich etap rewolucji ulega stabilizacji i \u201ezakorzenieniu\u201d, staj\u0105c si\u0119 tym, co najtrudniejsze do odwr\u00f3cenia – zwyczajem. Zadaniem \u201eprawicy\u201d jest te\u017c znalezienie pieni\u0119dzy w pustej kasie na kolejne eksperymenty socjalist\u00f3w, kiedy powr\u00f3c\u0105 do w\u0142adzy. Dzi\u015b to Rajoy ma by\u0107 hiszpa\u0144skim Balcerowiczem, kt\u00f3remu przypad\u0142o to zadanie. Trzeba jednak przyzna\u0107, \u017ce jest ono wyj\u0105tkowo trudne ze wzgl\u0119du na totaln\u0105 zapa\u015b\u0107, w jakiej znalaz\u0142 si\u0119 kraj, kt\u00f3ra jeszcze si\u0119 pog\u0142\u0119bi, gdy jak domek z kart rozsypie si\u0119 system euro. I w tym zreszt\u0105 jest cie\u0144 nadziei na prawdziw\u0105 zmian\u0119.<\/p>\r\n

Jacek Bartyzel<\/em><\/strong><\/p>\r\n

\r\n

Pierwodruk pt. Zwyci\u0119stwo el partido \u00c3\u00banico<\/em> w: \u201eNasz Dziennik\u201d, 22 XI 2011, nr 271.<\/p>\r\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Jak by\u0142o stuprocentowo przewidywalne, niedzielne wybory w Hiszpanii wynios\u0142y do w\u0142adzy liberalnych technokrat\u00f3w z Partii Ludowej. Wed\u0142ug nieoficjalnych jeszcze wynik\u00f3w uzyska\u0142a ona 44,62 proc. g\u0142os\u00f3w, co daje jej 186 mandat\u00f3w w 350-osobowej Izbie Deputowanych, a wi\u0119c wi\u0119kszo\u015b\u0107 absolutn\u0105. Premierem b\u0119dzie lider PP, 56-letni Mariano Rajoy Brey. Socjalistom (PSOE) przypadnie 110 mandat\u00f3w, chadecko-liberalnym nacjonalistom katalo\u0144skim (CiU)) […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[189],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/47367"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=47367"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/47367\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=47367"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=47367"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=47367"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}