{"id":46598,"date":"2011-11-01T22:08:48","date_gmt":"2011-11-02T03:08:48","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=46598"},"modified":"2011-11-01T22:08:48","modified_gmt":"2011-11-02T03:08:48","slug":"rocznica-orlat-lwowskich","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=46598","title":{"rendered":"Rocznica Orl\u0105t Lwowskich"},"content":{"rendered":"

Przez stulecia tworzy\u0142a si\u0119 wielko\u015b\u0107 i wspania\u0142o\u015b\u0107 Lwowa, legendarnej stra\u017cnicy kres\u00f3w Rzeczpospolitej, miasta maj\u0105cego wpisan\u0105 w sw\u00f3j herb dewiz\u0119 \u201eSemper fidelis\u201d<\/em> – Zawsze Wiernego, bo gotowego w najtrudniejszych chwilach, do wiernej s\u0142u\u017cby w narodowej sprawie. Przed 93 laty, dok\u0142adnie w jesienny i d\u017cd\u017cysty poranek 1 listopada 1918 roku, za bro\u0144 w obronie polsko\u015bci miasta chwycili jego najm\u0142odsi mieszka\u0144cy – Lwowskie Orl\u0119ta.<\/strong><\/p>\r\n

\"darmowy<\/a><\/p>\r\n

Tego dnia, po podst\u0119pnym i niespodziewanym opanowaniu miasta przez Ukrai\u0144c\u00f3w rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 samotny b\u00f3j miasta, pr\u00f3ba tak bardzo podobna do tej z sierpnia i wrze\u015bnia 1944, jakiej \u0107wier\u0107 wieku p\u00f3\u017aniej poddana zosta\u0142a Warszawa.<\/strong> Przeciwko doskonale wyekwipowanym \u017co\u0142nierzom, z demobilizuj\u0105cej si\u0119 armii austro – w\u0119gierskiej, zorganizowanych i dowodzonych przez zawodowych oficer\u00f3w, wyst\u0105pi\u0142y nieliczne i ad hoc zorganizowane oddzia\u0142y polskie, masowo wsparte przez mieszka\u0144c\u00f3w, a g\u0142\u00f3wnie przez m\u0142odzie\u017c, w tym tak\u017ce dzieci.<\/p>\r\n

Obro\u0144cy Lwowa nie mogli liczy\u0107 na szybk\u0105 pomoc z innych cz\u0119\u015bci kraju, bo Polska dopiero, co zaczyna\u0142a si\u0119 wybija\u0107 na niepodleg\u0142o\u015b\u0107. Musieli, wi\u0119c sami si\u0119 zorganizowa\u0107. Jednak nikt nie mia\u0142 w\u0105tpliwo\u015bci: trzeba odzyska\u0107 Lw\u00f3w dla Polski!<\/strong> To nic, \u017ce mieszka\u0144cy mieli niewiele broni, a jeszcze mniej do\u015bwiadczenia, jak si\u0119 z ni\u0105 obchodzi\u0107. Najwa\u017cniejsze, \u017ce by\u0142y gor\u0105ce serca pa\u0142aj\u0105ce mi\u0142o\u015bci\u0105 do Ojczyzny. Poniewa\u017c doro\u015bli przebywali na innych frontach – wci\u0105\u017c trwa\u0142a pierwsza wojna \u015bwiatowa – w zaszczytnym obowi\u0105zku walki o wolno\u015b\u0107 i niepodleg\u0142o\u015b\u0107 postanowili zast\u0105pi\u0107 ich najm\u0142odsi mieszka\u0144cy Lwowa.<\/p>\r\n

\"darmowy<\/a><\/p>\r\n

Uczniowie i studenci t\u0142umnie pospieszyli w szeregi obro\u0144c\u00f3w. Poszli uczniowie w mundurkach szkolnych, studenci, ale tak\u017ce s\u0142ynne lwowskie batiary – dzieci ulicy od najm\u0142odszych lat zarabiaj\u0105ce na chleb. Weso\u0142e to, p\u0142ataj\u0105ce psikusy i zawsze radosne towarzystwo. Wsz\u0119dzie ich by\u0142o pe\u0142no. Po kryjomu wymykali si\u0119 z dom\u00f3w, nie pytaj\u0105c rodzic\u00f3w o zgod\u0119. Jeszcze niedawno sami bawili si\u0119 o\u0142owianymi \u017co\u0142nierzykami, z wypiekami na twarzy czytali o polskich bohaterach – rycerzach, hetmanach, wodzach. A teraz sami stan\u0119li w obronie ukochanego miasta.<\/p>\r\n

W toku walk o budynki: poczty g\u0142\u00f3wnej, dworca kolejowego, szko\u0142y im. Sienkiewicza, rodzi\u0142a si\u0119 legenda bohaterskich dzieci Lwowa – Orl\u0105t.<\/strong> Do walki stawa\u0142y ca\u0142e ulice, szkolne klasy, podw\u00f3rka. Najm\u0142odszy obro\u0144ca Lwowa mia\u0142 9 lat, siedmiu – po 10, trzydziestu trzech – po 12, siedemdziesi\u0119ciu czterech – po 13, stu dwudziestu siedmiu – po 14, sze\u015bciuset czterdziestu jeden – po 15-16, i pi\u0119\u0107set trzydziestu sze\u015bciu – po 17 lat. Jurek Bitschan – 14 lat. Symbol wszystkich Orl\u0105t – i tych znanych z nazwiska, i tych bezimiennych.<\/strong> Wychodz\u0105c z domu, napisa\u0142: „Kochany Tatusiu, id\u0119 dzisiaj zameldowa\u0107 si\u0119 do wojska. Chc\u0119 okaza\u0107, \u017ce znajd\u0119 na tyle si\u0142y, by m\u00f3c s\u0142u\u017cy\u0107 i wytrzyma\u0107. Obowi\u0105zkiem moim jest i\u015b\u0107, gdy mam do\u015b\u0107 si\u0142, a wojska brakuje ci\u0105gle do oswobodzenia Lwowa. Z nauk zrobi\u0142em ju\u017c tyle, ile trzeba by\u0142o. Jerzy”.<\/em><\/p>\r\n

\"darmowy<\/a><\/p>\r\n

Walczy\u0142 w pierwszym szeregu. Zosta\u0142 trafiony dwiema kulami na cmentarzu \u0141yczakowskim, tu\u017c przed nadej\u015bciem odsieczy dla Lwowa. W tym samym czasie mama Jurka walczy\u0142a na innym odcinku jako komendantka Ochotniczej Legii Kobiet. Tadzio Jab\u0142o\u0144ski – 14 lat. On te\u017c uciek\u0142 z domu, by do\u0142\u0105czy\u0107 do obro\u0144c\u00f3w Lwowa. Bi\u0142 si\u0119 jak bohater.<\/strong> Szed\u0142 zawsze w pierwszym szeregu, nawet bez rozkazu, gdy\u017c jak m\u00f3wi\u0142 kolegom, „chcia\u0142by by\u0107 jak najbli\u017cej mamy”<\/em>, kt\u00f3ra zosta\u0142a w cz\u0119\u015bci miasta zaj\u0119tej przez Ukrai\u0144c\u00f3w. Ju\u017c nigdy jej nie zobaczy\u0142 na ziemi. Zgin\u0105\u0142 od kuli 18 listopada. Anto\u015b Petrykiewicz – 13 lat. By\u0142 uczniem drugiej klasy gimnazjum. Walczy\u0142 na G\u00f3rze Stracenia<\/strong> – na plac\u00f3wce szczeg\u00f3lnie mocno atakowanej przez wroga. A potem poszed\u0142 ze swoim dow\u00f3dc\u0105 broni\u0107 Persenk\u00f3wki. Tam zosta\u0142 ci\u0119\u017cko ranny. Zmar\u0142 po trzech tygodniach cierpie\u0144 w szpitalu.<\/p>\r\n

Obok ch\u0142opc\u00f3w – dziewcz\u0119ta. Helenka Grabska – uczennica, poleg\u0142a razem ze swoim bratem Jankiem. Janeczka Prus-Niewiadomska zgin\u0119\u0142a, ratuj\u0105c rannego \u017co\u0142nierza.<\/strong><\/p>\r\n

Orl\u0119ta nie tylko walczy\u0142y rami\u0119 w rami\u0119 z doros\u0142ymi. Byli tak\u017ce doskonali \u0142\u0105cznikami – przenosili meldunki i rozkazy, sprawdzali pozycje wroga. Dzi\u0119ki ich odwadze, m\u0119stwu i po\u015bwi\u0119ceniu odzyskano najpierw cz\u0119\u015b\u0107 miasta, a 23 listopada, po nadej\u015bciu odsieczy, ca\u0142y Lw\u00f3w. W nich te\u017c legenda Wiernego Miasta znalaz\u0142a swoje nowe wcielenie.<\/p>\r\n

Lw\u00f3w jako jedyne miasto w Polsce zosta\u0142 udekorowany 11 listopada 1920 roku przez Naczelnika Pa\u0144stwa J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego orderem Virtuti Militari – za niespotykane m\u0119stwo i dzielno\u015b\u0107. Ma\u0142ym bohaterom z Kleparowa, \u0141yczakowa, Zamarstynowa i innych dzielnic wdzi\u0119czny nar\u00f3d wzni\u00f3s\u0142 mauzoleum, na miar\u0119 ich czynu. Przepi\u0119kny cmentarz, z rz\u0119dami jednakowych mogi\u0142, z kolumnad\u0105, przez kt\u00f3r\u0105 biegnie napis: „Polegli, aby\u015bmy \u017cyli wolni”<\/strong><\/em>. Bezimienne Lwowskie Orl\u0119 spoczywa tak\u017ce w Grobie Nieznanego \u0179o\u0142nierza w Warszawie, wzniesionym w ho\u0142dzie wszystkim obro\u0144com Ojczyzny.<\/p>\r\n

Polecam r\u00f3wnie\u017c kr\u00f3tki film pt. \u201e20-lecie Obrony Lwowa – 1938\u201d<\/em>, patrz poni\u017cej:<\/strong><\/p>\r\n

Mariusz A. Roman<\/strong><\/em><\/p>\r\n

[Fot. Archiwum]<\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Przez stulecia tworzy\u0142a si\u0119 wielko\u015b\u0107 i wspania\u0142o\u015b\u0107 Lwowa, legendarnej stra\u017cnicy kres\u00f3w Rzeczpospolitej, miasta maj\u0105cego wpisan\u0105 w sw\u00f3j herb dewiz\u0119 \u201eSemper fidelis\u201d – Zawsze Wiernego, bo gotowego w najtrudniejszych chwilach, do wiernej s\u0142u\u017cby w narodowej sprawie. Przed 93 laty, dok\u0142adnie w jesienny i d\u017cd\u017cysty poranek 1 listopada 1918 roku, za bro\u0144 w obronie polsko\u015bci miasta chwycili […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[30],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/46598"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=46598"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/46598\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=46598"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=46598"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=46598"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}