\u201ePowiem panu, kiedy naprawd\u0119 si\u0119 przestraszy\u0142em. To by\u0142o w czasie interwencji w Gazie. Byli\u015bmy w okopie, zbli\u017cy\u0142y si\u0119 dzieci i zacz\u0119\u0142y rzuca\u0107 kamieniami. Instrukcje m\u00f3wi\u0105, \u017ce kiedy Palesty\u0144czyk znajduje si\u0119 w odleg\u0142o\u015bci rzutu kamieniem, mo\u017ce rzuci\u0107 granatem. No to strzeli\u0142em. M\u00f3g\u0142 mie\u0107 12, mo\u017ce 15 lat. My\u015bl\u0119, \u017ce go nie zabi\u0142em. Pr\u00f3buj\u0119 siebie do tego przekona\u0107, \u017ceby mie\u0107 spokojne sumienie i lepiej spa\u0107. Przerazi\u0142em si\u0119, kiedy poszed\u0142em opowiedzie\u0107 przyjacio\u0142om i rodzinie, \u017ce wycelowa\u0142em do kogo\u015b i strzeli\u0142em w nog\u0119, czy w ty\u0142ek. Wszyscy byli bardzo zadowoleni: sta\u0142em si\u0119 bohaterem, wszystko opowiedzieli w synagodze. By\u0142em w szoku\u201d [1].<\/p>\r\n
Primo Levi w swojej ksi\u0105\u017cce Czy to jest cz\u0142owiek<\/em> [2] przypomina powtarzaj\u0105cy si\u0119 sen z Auschwitz – potem dowiedzia\u0142 si\u0119, \u017ce wielu wi\u0119\u017ani\u00f3w \u015bni\u0142o ten sam koszmar. Wraca\u0142 do domu, opowiada\u0142 horror obozu, ale nikt go nie s\u0142ucha\u0142: wszyscy wstawali od sto\u0142u i odchodzili. Pragn\u0105\u0142 opowiedzie\u0107 swoj\u0105 histori\u0119, jednak nikt go nie rozumia\u0142. Gaza to nie Auschwitz, a \u017co\u0142nierze, kt\u00f3rzy wypowiedzieli si\u0119 w Occupation of the Territories<\/em> nie s\u0105 ocalonymi z Holokaustu. A jednak, jak Primo Levi, odczuwali przymus opowiedzenia swoich historii, nies\u0142yszalnych dla ich otoczenia, kt\u00f3re odczuwa je jako jakie\u015b zagro\u017cenie. Ich rozm\u00f3wcy woleli je reinterpretowa\u0107, prze\u0142o\u017cy\u0107 na terminy familiarne, umie\u015bci\u0107 w schematach znanych ju\u017c z sytuacji w Gazie, na Zachodnim Brzegu, za murem, za nowymi punktami kontrolnymi bardziej podobnymi do mi\u0119dzynarodowych posterunk\u00f3w granicznych ni\u017c wojskowych blokad armii okupacyjnej. \u201eCo rodzice tego \u017co\u0142nierza mieli mu powiedzie\u0107?\u201d – zastanawia si\u0119 Awihai Stoler, by\u0142y \u017co\u0142nierz, kt\u00f3ry zebra\u0142 cz\u0119\u015b\u0107 \u015bwiadectw wykorzystanych w ksi\u0105\u017cce. \u201eNie martw si\u0119 synku, zabi\u0142e\u015b dzieciaka, i co z tego? Rodzice wol\u0105 nie interesowa\u0107 si\u0119 jego dylematami.\u201d<\/p>\r\n Occupation of the Territories<\/em> [3] jest zbiorem wypowiedzi \u017co\u0142nierzy i \u017co\u0142nierek s\u0142u\u017c\u0105cych w r\u00f3\u017cnych jednostkach izraelskiego wojska na Zachodnim Brzegu Jordanu i w Strefie Gazy od pocz\u0105tku wybuchu Drugiej Intifady w 2000 r. To – jak do tej pory – najbardziej kompletne dzie\u0142o na temat sposob\u00f3w dzia\u0142ania armii na terytoriach okupowanych. Nie ma tam \u017cadnych rewelacji na temat decyzji podejmowanych na najwy\u017cszych szczeblach w\u0142adzy, czy za kulisami, tylko elementy codziennej, brutalnej rzeczywisto\u015bci militarnej kontroli dom\u00f3w i p\u00f3l Palesty\u0144czyk\u00f3w, ich uliczek i dr\u00f3g, ich w\u0142asno\u015bci i czasu, \u017cycia i \u015bmierci ka\u017cdego mieszka\u0144ca Zachodniego Brzegu i Gazy.<\/p>\r\n Uci\u0119te g\u0142owy<\/strong><\/p>\r\n Wed\u0142ug wiarygodnych \u017ar\u00f3de\u0142 w ci\u0105gu ostatnich 10 lat 40 do 60 tys. Izraelczyk\u00f3w do\u0142\u0105czy\u0142o do jednostek bojowych [4]. Wywiady przeprowadzono tylko z 750. Je\u015bli przyjmiemy, \u017ce wszyscy ci \u017co\u0142nierze w kt\u00f3rym\u015b momencie byli na terytoriach okupowanych (opr\u00f3cz by\u0107 mo\u017ce lotnik\u00f3w i marynarzy), okazuje si\u0119, \u017ce 1 do 2% z nich dostarczy\u0142o \u015bwiadectw kompromituj\u0105cych wojsko. Chodzi wi\u0119c o powa\u017cn\u0105 pr\u00f3bk\u0119, du\u017co wy\u017csz\u0105 ni\u017c wymagan\u0105 dla sonda\u017cy, czy bada\u0144 uniwersyteckich. Ka\u017cdy mo\u017ce oczywi\u015bcie odrzuci\u0107 wnioski autor\u00f3w i twierdzi\u0107, \u017ce \u015bcis\u0142a kontrola wszystkich aspekt\u00f3w \u017cycia Palesty\u0144czyk\u00f3w ma \u017cywotne znaczenie dla bezpiecze\u0144stwa Izraela, ale nikt nie mo\u017ce zaprzeczy\u0107, \u017ce sprawy maj\u0105 si\u0119 tak, jak je opisano.<\/p>\r\n Grupa Szowrim Sztika (\u201ePrzerwa\u0107 Milczenie\u201d) zosta\u0142a za\u0142o\u017cona w 2004 r. przez kilku \u017co\u0142nierzy, kt\u00f3rzy s\u0142u\u017cyli w Hebronie. Pragn\u0119li pokaza\u0107 okupacj\u0119 ze swego punktu widzenia. Z pocz\u0105tku chcieli zebra\u0107 jak najwi\u0119cej szokuj\u0105cych historii. Ukaza\u0142y si\u0119 zdj\u0119cia \u017co\u0142nierzy, kt\u00f3rzy ucinali g\u0142owy Palesty\u0144czykom zabitym w walce. Ale kiedy zacz\u0119\u0142y nap\u0142ywa\u0107 nowe \u015bwiadectwa zrozumieli, \u017ce pokazywanie ekstremalnych przypadk\u00f3w okrucie\u0144stwa i barbarzy\u0144stwa nie ma sensu. \u201e\u0179o\u0142nierz maltretuj\u0105cy starca na punkcie kontrolnym nas nie interesuje\u201d – wyja\u015bnia Michael Menkin, jeden z za\u0142o\u017cycieli grupy. \u201eWolimy m\u00f3wi\u0107 o rezerwi\u015bcie, kt\u00f3ry stoi za nim, o normalnym \u017co\u0142nierzu.\u201d<\/p>\r\n \u0179o\u0142nierze wspominaj\u0105 zn\u0119canie si\u0119, bezsensown\u0105 przemoc lub arbitralne zabijanie o cechach zbrodni wojennych: chory psychicznie pobity do krwi; przechodnie wys\u0142ani na szczyt minaretu, by wywo\u0142a\u0107 eksplozj\u0119 podejrzanych obiekt\u00f3w, kt\u00f3rych nie mog\u0105 si\u0119gn\u0105\u0107 roboty. Mo\u017cna tam przeczyta\u0107 opis morderstwa bezbronnego cz\u0142owieka, kt\u00f3rego jedyn\u0105 zbrodni\u0105 by\u0142o stanie na dachu (\u201eDlaczego strzeli\u0142em? Tylko z powodu nacisku, podda\u0142em si\u0119 namowom innych\u201d – opowiada \u017co\u0142nierz). Albo opis morderstwa z premedytacj\u0105, w\u0142a\u015bciwie egzekucji bezbronnych palesty\u0144skich policjant\u00f3w, by si\u0119 zem\u015bci\u0107 za atak przeciw s\u0105siedniemu punktowi kontrolnemu. Rozkazy wysokiego oficera w sprawie zachowania wobec rannego lub zabitego domniemanego terrorysty le\u017c\u0105cego na ziemi: \u201ePodchodzicie do niego, wk\u0142adacie mu luf\u0119 mi\u0119dzy z\u0119by i strzelacie.\u201d Do tego liczne sceny kradzie\u017cy lub niszczenia mebli i samochod\u00f3w.<\/p>\r\n Uci\u0119te j\u0119zyki<\/strong><\/p>\r\n \u201eTo nie jest horror show Cahalu. To historia pewnej generacji, konkretnie naszego pokolenia\u201d – m\u00f3wi Awihai Stoler. W ci\u0105gu trzech dziesi\u0119cioleci po wojnie z 1967 r. debatowano w Izraelu o konieczno\u015bci lub monstrualno\u015bci okupacji. Ale potem to s\u0142owo znikn\u0119\u0142o. Dzi\u015b Izraelczycy nazywaj\u0105 terytoria palesty\u0144skie \u201eJude\u0105\u201d, \u201eSamari\u0105\u201d, \u201eZachodnim Brzegiem\u201d lub \u201eterytoriami\u201d, ale nigdy \u201eterytoriami okupowanymi\u201d. Termin \u201eokupacja\u201d sta\u0142 si\u0119 niemal tabu, s\u0142owem w z\u0142ym gu\u015bcie, kt\u00f3rego nie nale\u017cy wypowiada\u0107 publicznie. Sam mia\u0142em z tym do czynienia w pracy, kiedy w czasie programu telewizyjnego jeden z zaproszonych go\u015bci powiedzia\u0142, \u017ce w spo\u0142ecze\u0144stwie izraelskim przemoc ro\u015bnie \u201ez powodu okupacji\u201d. Moi koledzy z re\u017cyserki byli totalnie spanikowani: \u201ePowiedz prezenterowi, by kaza\u0142 go\u015bciowi to odwo\u0142a\u0107\u201d – b\u0142agali.<\/p>\r\n Wiele czynnik\u00f3w wyja\u015bnia t\u0119 ewolucj\u0119. Przede wszystkim w oczach Izraelczyk\u00f3w zamachy samob\u00f3jcze w czasie Drugiej Intifady da\u0142y armii woln\u0105 r\u0119k\u0119, by \u201ewykorzeni\u0107 terroryzm\u201d. Ponadto niesko\u0144czony i bezowocny \u201eproces pokojowy\u201d sta\u0142 si\u0119 rodzajem \u201et\u0142a muzycznego\u201d sceny publicznej, na kt\u00f3rej panowa\u0142y dwie sprzeczne opinie. Z jednej strony Izraelczycy nie odczuwali ju\u017c potrzeby rozwi\u0105zania konfliktu, z drugiej uwa\u017cali, \u017ce jest ju\u017c uregulowany, bo przecie\u017c Izrael werbalnie zaakceptowa\u0142 oddanie cz\u0119\u015bci terytori\u00f3w, opowiedzia\u0142 si\u0119 za koncepcj\u0105 dw\u00f3ch pa\u0144stw i samostanowieniem Palesty\u0144czyk\u00f3w. \u201eHistoria terytori\u00f3w jest sko\u0144czona\u201d – pisa\u0142 niedawno najbardziej wp\u0142ywowy izraelski publicysta Nahum Barnea. Ameryka\u0144ski tygodnik Time<\/em> we wrze\u015bniu 2010 r. nie bez kozery pyta\u0142 na ok\u0142adce \u201eDlaczego Izrael nie przejmuje si\u0119 pokojem?\u201d[5]<\/p>\r\n Jest jeszcze czynnik militarny. Od pocz\u0105tku Drugiej Intifady i p\u00f3\u017aniej po zbudowaniu muru separacyjnego kontrola wojskowa nad Palesty\u0144czykami sta\u0142a si\u0119 bardziej metodyczna, systematyczna i \u201enaukowa\u201d. Occupation of the Territories<\/em> analizuje te metody, obna\u017ca \u017cargon u\u017cywany przez wojskowych. Grupa Przerwa\u0107 Milczenie, pr\u00f3buje na podstawie obrazu wy\u0142aniaj\u0105cego si\u0119 z zebranych \u015bwiadectw znale\u017a\u0107 okre\u015blenia bli\u017csze rzeczywisto\u015bci. Np. \u201e\u015brodki prewencji przeciw terroryzmowi\u201d na Zachodnim Brzegu i w Gazie to w\u0142a\u015bciwie \u201eterroryzowanie palesty\u0144skiej ludno\u015bci cywilnej\u201d, \u201eseparacja\u201d to \u201ezab\u00f3r i aneksja\u201d, a \u201ekontrola\u201d to \u201eokupacja\u201d.<\/p>\r\n \u201eNasza misja polega\u0142a na utrudnianiu \u017cycia obywatelom i ich napastowaniu – to by\u0142 oficjalny termin\u201d – m\u00f3wi jeden z \u017co\u0142nierzy. \u201eTaka by\u0142a definicja naszej misji, gdy\u017c terrory\u015bci s\u0105 obywatelami, a my mieli\u015bmy utrudni\u0107 im ich dzia\u0142alno\u015b\u0107 – nale\u017ca\u0142o ich ci\u0105gle napastowa\u0107. My\u015bl\u0119, \u017ce te okre\u015blenia ci\u0105gle funkcjonuj\u0105, je\u015bli rozkazy si\u0119 nie zmieni\u0142y.\u201d Te \u015bwiadectwa u\u015bwiadamiaj\u0105 nam, \u017ce destabilizacja i dr\u0119czenie lokalnej ludno\u015bci nie s\u0105 owocem zwyk\u0142ych zaniedba\u0144 czy czystym maltretowaniem (cho\u0107 i to istnieje): s\u0105 one kluczowym sposobem zarz\u0105dzania okupacj\u0105 Zachodniego Brzegu i Strefy Gazy. \u201eJe\u015bli we wsi jest jaka\u015b aktywno\u015b\u0107, nale\u017cy zrobi\u0107 wszystko, by nikt tam nie m\u00f3g\u0142 spa\u0107.\u201d<\/p>\r\n Uci\u0119ta pami\u0119\u0107<\/strong><\/p>\r\n Awihai Stoler sp\u0119dzi\u0142 3 lata w regionie Hebronu. Spotka\u0142 tam \u017co\u0142nierzy, kt\u00f3rzy pod\u0142o\u017cyli bomby w centrum wsi \u201e\u017ceby wiedzieli, \u017ce tu jeste\u015bmy\u201d. \u201eG\u0142o\u015bny patrol\u201d, \u201emocny patrol\u201d, \u201emanifestacja obecno\u015bci\u201d, \u201edyskretna dzia\u0142alno\u015b\u0107\u201d, b\u0105d\u017a \u201eweso\u0142ego Purim\u201d – oto okre\u015blenia jedynego i rutynowego sposobu dzia\u0142ania: wedrze\u0107 si\u0119 si\u0142\u0105 do wsi lub miasta, rzuci\u0107 granaty, za\u0142o\u017cy\u0107 zaimprowizowane punkty kontrolne, byle jak przeszuka\u0107 domy, zosta\u0107 tam wiele godzin lub dni, \u201enarzuci\u0107 Palesty\u0144czykom uczucie strachu, tak, by nigdy nie zaznali spokoju\u201d. Oto rozkazy, kt\u00f3re Stoler musia\u0142 wykonywa\u0107.<\/p>\r\n Stoler i Awner Gwarjahu s\u0142u\u017cyli w elitarnej jednostce, kt\u00f3ra by\u0142a oceniana, jak m\u00f3wi\u0142 jeden z wysokich oficer\u00f3w, wed\u0142ug \u201eliczby trup\u00f3w terroryst\u00f3w\u201d. Obaj \u017ca\u0142uj\u0105, \u017ce spo\u0142ecze\u0144stwo izraelskie odmawia wys\u0142uchania tego, co maj\u0105 do powiedzenia. Na premierze ksi\u0105\u017cki nie pojawi\u0142 si\u0119 \u017caden z izraelskich kana\u0142\u00f3w telewizyjnych. By\u0142y tylko media zagraniczne, co ka\u017ce my\u015ble\u0107, \u017ce problemy izraelskich \u017co\u0142nierzy interesuj\u0105 tylko Japo\u0144czyk\u00f3w b\u0105d\u017a Australijczyk\u00f3w. \u201eM\u00f3j ojciec nale\u017cy do drugiego pokolenia Holokaustu\u201d, m\u00f3wi Gwarjahu. \u201eWed\u0142ug niego prze\u015bladowani jeste\u015bmy wy\u0142\u0105cznie my, \u017bydzi\u201d.<\/p>\r\n A jednak Stoler i Gwarjahu pozostaj\u0105 – co dziwne – optymistami. Wed\u0142ug nich spo\u0142ecze\u0144stwo zrozumie w ko\u0144cu, co si\u0119 robi w jego imieniu i zmieni si\u0119. Bo to spo\u0142ecze\u0144stwo musi si\u0119 zmieni\u0107, nie wojsko. \u201eKiedy\u015b robi\u0142a ze mn\u0105 wywiad kolumbijska dziennikarka\u201d – wspomina Stoler. \u201eZapyta\u0142a mnie dlaczego w\u0142a\u015bciwie to wszystko stanowi dla nas problem. W Kolumbii \u017co\u0142nierze ucinaj\u0105 g\u0142owy rebeliantom ka\u017cdego dnia i nikt si\u0119 tym nie przejmuje. Ale s\u0105dz\u0119, \u017ce izraelskie spo\u0142ecze\u0144stwo chce zachowa\u0107 jak\u0105\u015b moralno\u015b\u0107. To nas motywuje – bez tej kolektywnej woli nasza dzia\u0142alno\u015b\u0107 nie mia\u0142aby \u017cadnego sensu.\u201d<\/p>\r\n \u201eSpo\u0142ecze\u0144stwo izraelskie sta\u0142o si\u0119 zak\u0142adnikiem\u201d – m\u00f3wi Gwarjahu. \u201eInteresy porywaczy r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od naszych, a jednak zakochali\u015bmy si\u0119 w nich, jakby\u015bmy byli dotkni\u0119ci syndromem sztokholmskim. \u0141atwo przyklei\u0107 im twarz kolonist\u00f3w, ale ja w to nie wierz\u0119. Prawdziwa twarz porywaczy nale\u017cy do nas.\u201d<\/p>\r\n Meron Rappaport<\/em><\/strong><\/p>\r\n Dziennikarz Haaretz<\/em>, Tel-Awiw<\/p>\r\n T\u0142um. Jerzy Szygiel <\/strong>| Le Monde Diplomatique – edycja polska<\/em> <\/p>\r\n Przypisy:<\/strong><\/p>\r\n [1] Occupation of the Territories<\/em>, rozdzia\u0142 1, \u015bwiadectwo 45, Szowrim Sztika (Przerwa\u0107 Milczenie), Izrael, 2010.<\/p>\r\n [2] Primo Levi, Czy to jest cz\u0142owiek<\/em> (1947), t\u0142um. Halszka Wi\u015bniowska, Wydawnictwo Literackie, Krak\u00f3w 2008.<\/p>\r\n [3] www.breakingthesilence.org.il<\/p>\r\n [4] Izrael nie publikuje \u017cadnych oficjalnych danych na temat swoich si\u0142 zbrojnych. W 2004 r. londy\u0144ski International Institute for Strategic Studies szacowa\u0142 liczb\u0119 rekrut\u00f3w na 85 tys. 10 do 15% z nich s\u0142u\u017cy w jednostkach bojowych. S\u0142u\u017cba wojskowa trwa 3 lata. Ka\u017cdego roku 3 do 5 tys. \u017co\u0142nierzy jednostek bojowych ko\u0144czy s\u0142u\u017cb\u0119 i tyle samo j\u0105 rozpoczyna. Szacuje si\u0119, \u017ce od 40 do 60 tys. rekrut\u00f3w s\u0142u\u017cy\u0142o na terytoriach okupowanych. http:\/\/www.globalsecurity.org\/military\/world\/israel\/army.htm<\/p>\r\n [5]\u00ab Why Israel doesn\u2019t care about peace \u00bb, Time Magazine<\/em>, 13 wrze\u015bnia 2010.<\/span><\/p>\r\n <\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"\u201ePowiem panu, kiedy naprawd\u0119 si\u0119 przestraszy\u0142em. To by\u0142o w czasie interwencji w Gazie. Byli\u015bmy w okopie, zbli\u017cy\u0142y si\u0119 dzieci i zacz\u0119\u0142y rzuca\u0107 kamieniami. Instrukcje m\u00f3wi\u0105, \u017ce kiedy Palesty\u0144czyk znajduje si\u0119 w odleg\u0142o\u015bci rzutu kamieniem, mo\u017ce rzuci\u0107 granatem. No to strzeli\u0142em. M\u00f3g\u0142 mie\u0107 12, mo\u017ce 15 lat. My\u015bl\u0119, \u017ce go nie zabi\u0142em. Pr\u00f3buj\u0119 siebie do tego […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[6],"tags":[84,61,197],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/46574"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=46574"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/46574\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":118650,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/46574\/revisions\/118650"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=46574"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=46574"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=46574"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\r\n<\/strong><\/p>\r\n