{"id":46387,"date":"2011-10-30T19:50:49","date_gmt":"2011-10-31T00:50:49","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=46387"},"modified":"2012-01-25T17:28:07","modified_gmt":"2012-01-25T22:28:07","slug":"dlaczego-nie-pamietamy-o-polityce-wschodniej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=46387","title":{"rendered":"Dlaczego nie pami\u0119tamy o polityce wschodniej?"},"content":{"rendered":"

W ramy poj\u0119cia polskiej polityki wschodniej wchodz\u0105 niezwykle szerokie i skomplikowane kwestie z naszej wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci, ale i przesz\u0142o\u015bci. Nie spos\u00f3b porusza\u0107 to zagadnienie bez odniesienia do tradycji i my\u015bli politycznej tak z XIX, jak i z XX wieku. To czas pojawienia sie zagadnie\u0144 nadal aktualnych, wielokrotnie niezmiennych i nabrzmia\u0142ych. Sk\u0142ada si\u0119 na to poj\u0119cie polsko\u015b\u0107 Kres\u00f3w, wizja naszych dzia\u0142a\u0144 i wsp\u00f3\u0142pracy na szeroko poj\u0119tym wschodzie: od Finlandii po Kaukaz, od Bugu po Kamczatk\u0119.<\/strong><\/p>\r\n

Niestety, wielu cz\u0142onk\u00f3w Unii Europejskiej, ale i wsp\u00f3\u0142obywateli RP nie dostrzega i nie rozumie znaczenia oraz wagi spraw wschodnich. W odniesieniu do spo\u0142ecze\u0144stw unijnych to tak nie doskwiera, jak w przypadku Polak\u00f3w. Mamy tu do czynienia z pozosta\u0142o\u015bciami minionej epoki, gdzie w dobie PRL kwestia wschodnia nie istnia\u0142a – ze wzgl\u0119d\u00f3w oczywistych by\u0142a celowo rugowana. Czas dominacji sowieckiej doprowadzi\u0142 do wyrwania z naszej my\u015bli i \u015bwiadomo\u015bci zwi\u0105zanych z tym poj\u0119ciem zagadnie\u0144. Skuteczno\u015b\u0107 „wyczyszczenia\u201d jest zatrwa\u017caj\u0105ca, nie tylko w\u015br\u00f3d og\u00f3\u0142u spo\u0142ecze\u0144stwa, ale i po\u015br\u00f3d klasy politycznej, gdzie pojawiaj\u0105 si\u0119 cz\u0119sto w tym zakresie niedorzeczne wypowiedzi i dzia\u0142ania. Dok\u0142ada si\u0119 brak konkretnych dzia\u0142a\u0144, co cz\u0119sto powinni\u015bmy odbiera\u0107 w kategoriach zdrady polskiej racji stanu.<\/p>\r\n

Co to jest polska polityka wschodnia?<\/strong><\/p>\r\n

Zagadnienia wschodnie to nie tylko obecna polityka dobrego wsp\u00f3\u0142istnienia i budowania wsp\u00f3\u0142pracy wzajemnej. To nade wszystko wsp\u00f3\u0142praca kulturowa i gospodarcza. To tradycja i wsp\u00f3\u0142czesno\u015b\u0107. My, z naszymi do\u015bwiadczeniami, zar\u00f3wno na p\u0142aszczy\u017anie politycznej, spo\u0142ecznej, gospodarczej, jak i w relacjach mi\u0119dzykulturowych, nie mamy r\u00f3wnych w Europie. Predestynuje nas to do stawania w pierwszym szeregu znawc\u00f3w zagadnie\u0144 wschodnich na arenie mi\u0119dzynarodowej. Obok tradycji i naturalnych odniesie\u0144 korzystnie na to wp\u0142ywaj\u0105 dzieje, my\u015bl polityczna i nasza mentalno\u015b\u0107. Tu trzeba doda\u0107, \u017ce polska wizja wschodnia z czas\u00f3w sprzed 1939 r. jest cz\u0119sto lepiej rozumiana i odbierana na wsch\u00f3d od obecnej granicy RP i w \u015brodowiskach naszej emigracji ni\u017c przez wi\u0119ksz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 obywateli Polski.<\/p>\r\n

Polityka wschodnia w spos\u00f3b naturalny musi by\u0107 zdeterminowana czynnikiem ludzkim, polskim. Przez to okre\u015blenie rozumiem zainteresowanie si\u0119 sprawami Polak\u00f3w tam \u017cyj\u0105cych (w du\u017cych skupiskach, jak i w rozproszeniu), ich sytuacj\u0105 materialn\u0105, z\u0142ym po\u0142o\u017ceniem spo\u0142ecznym (spychaniem na margines \u017cycia zawodowego i politycznego), trudno\u015bciami edukacyjnymi i o\u015bwiatowymi. Wielkim uaktywnieniem polsko\u015bci na tych obszarach by\u0142o przyj\u0119cie Karty Polaka, kt\u00f3ra wzmocni\u0142a poczucie wi\u0119zi z Macierz\u0105. Jednak\u017ce oczekiwania od kraju s\u0105 znacznie wi\u0119ksze i nie nale\u017cy si\u0119 temu dziwi\u0107. To idea niesienia nieprzemijalnych warto\u015bci: r\u00f3wno\u015bci, wolno\u015bci, przyja\u017ani, wsp\u00f3lnoty, sprawiedliwo\u015bci, z kt\u00f3rymi s\u0105 uto\u017csamiani Polacy. To polski prometeizm i idea jagiello\u0144ska doskonale oddaj\u0105 klimat naszej polityki wschodniej.<\/p>\r\n

Podobszary polskiej polityki wschodniej<\/strong><\/p>\r\n

Ze wzgl\u0119du na olbrzymi i niezwykle zr\u00f3\u017cnicowany teren od Bugu po Daleki Wsch\u00f3d, polsk\u0105 polityk\u0119 wschodni\u0105 nale\u017cy podzieli\u0107 na kilka podobszar\u00f3w. Jednak i ich nie nale\u017cy traktowa\u0107 jednolicie. Na zaproponowany podzia\u0142 wp\u0142ywaj\u0105 czynniki polityczne, gospodarcze i kulturowe. Nawet w ramach jednego kraju cz\u0119sto spotkamy si\u0119 ze znacznymi r\u00f3\u017cnicami. Jasno nale\u017cy powiedzie\u0107, \u017ce to, co mo\u017ce by\u0107 przyj\u0119te za pewnik w odniesieniu do zachodu Europy, nie b\u0119dzie si\u0119 sprawdza\u0142o na jej obszarach wschodnich. Dlatego polskie do\u015bwiadczenia w tej materii, bycie w kulturze i tradycji zachodniej, a drug\u0105 nog\u0105 – w \u017cyciu spo\u0142ecznym i tradycji wschodniej, stanowi o naszej sile i atrakcyjno\u015bci. Trzeba przywr\u00f3ci\u0107 polsk\u0105 wizj\u0119 polityki wschodniej, kt\u00f3ra okre\u015blana by\u0142a w has\u0142ach: „przedmurze chrze\u015bcija\u0144stwa\u201d, „zawsze wierna\u201d, „\u0142\u0105cznik wschodu i zachodu\u201d, „obro\u0144ca kultury \u0142aci\u0144skiej\u201d, „mesjanizm\u201d. Po 1945 r. nadano im celowo negatywny wyd\u017awi\u0119k i by\u0142y cz\u0119\u015bci\u0105 destrukcji warto\u015bci polskich. Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 o prometeizmie i idei jagiello\u0144skiej, b\u0119d\u0105cych jasnymi i konkretnymi wyk\u0142adnikami naszych zabieg\u00f3w i dzia\u0142a\u0144 na tych obszarach, zar\u00f3wno w wymiarze politycznym, kulturowym, jak i militarnym. Pod nimi kryj\u0105 si\u0119 niezwykle sprawnie i konsekwentnie realizowane wytyczne polityki polskiej. Warto o tym przypomina\u0107 i wraca\u0107 do tego, gdy\u017c tak jak Niemcy, Brytyjczycy, Francuzi, Rosjanie, tak i my wypracowali\u015bmy swoje za\u0142o\u017cenia. Odchodzenie od nich \u015bwiadczy jedynie o tym, \u017ce nadal nie jeste\u015bmy w pe\u0142ni suwerenni. Musimy wreszcie przesta\u0107 by\u0107 bezwolnymi pionkami na tablicy gry politycznej. Z tym wi\u0105\u017ce si\u0119 przyj\u0119cie polskich standard\u00f3w w polityce (bez wzgl\u0119du na uk\u0142ady partyjne w kraju) i postawienie w korpusie dyplomatycznym na ludzi naprawd\u0119 kieruj\u0105cych si\u0119 polsk\u0105 racj\u0105 stanu.<\/p>\r\n

Pi\u0119\u0107 podobszar\u00f3w<\/strong><\/p>\r\n

1. Kraje postsowieckie wchodz\u0105ce w sk\u0142ad Unii Europejskiej: Litwa, \u0141otwa, Estonia. Dostrze\u017cemy dzia\u0142ania tamtejszych w\u0142adz maj\u0105ce wzmocni\u0107 ich m\u0142od\u0105 i s\u0142abo ugruntowan\u0105 pa\u0144stwowo\u015b\u0107. Cz\u0119sto s\u0105 to kroki o charakterze szowinistycznym. Najgorzej wygl\u0105da sytuacja na Litwie, gdzie ma miejsce zwalczanie r\u00f3\u017cnych \u015brodowisk narodowych, a szczeg\u00f3lnie Polak\u00f3w, kt\u00f3rzy \u017cyj\u0105 tam jako ludno\u015b\u0107 sta\u0142a, z rzadka nap\u0142ywowa. Maj\u0105 tam miejsce silne dzia\u0142ania administracyjne zmierzaj\u0105ce do likwidacji polskiej odr\u0119bno\u015bci j\u0119zykowej i kulturowej, \u0142\u0105cznie ze zmuszaniem do unifikacji narodowej, co nazywam „nacjonalizmem pa\u0144stwowym\u201d. Niestety, w tych skrajnych post\u0119pkach, kt\u00f3re s\u0105 odreagowaniem ucisku sowieckiego, zapominaj\u0105 si\u0119 tak dalece, \u017ce wszystkich innych traktuj\u0105 wrogo, a z najwi\u0119ksz\u0105 intensywno\u015bci\u0105 niszcz\u0105 Polak\u00f3w, kt\u00f3rzy stanowi\u0105 tam obecnie ok. 10 proc. mieszka\u0144c\u00f3w pa\u0144stwa (ok. 300-350 tys. os\u00f3b), a kt\u00f3rzy s\u0105 bezwzgl\u0119dnie lituanizowani i pozbawiani praw obywatelskich, spo\u0142ecznych oraz maj\u0105tkowych.<\/p>\r\n

2. Kolejny podobszar, pomimo zewn\u0119trznego zr\u00f3\u017cnicowania, stanowi\u0105 Bia\u0142oru\u015b i Ukraina. Bia\u0142oru\u015b to pa\u0144stwo zamieszkane przez bardzo du\u017c\u0105 zbiorowo\u015b\u0107 polsk\u0105. To osoby maj\u0105ce polskie korzenie, jak i sk\u0142aniaj\u0105ce si\u0119 do tradycji i kultury wyp\u0142ywaj\u0105cej z polsko\u015bci oraz wykazuj\u0105ce pozytywne odniesienie do Polski w kontek\u015bcie dziejowym – I i II Rzeczypospolitej – jako swojej przesz\u0142o\u015bci. To teren zamieszkany nawet przez 20 proc. os\u00f3b o takich korzeniach i zapatrywaniach. Przy ca\u0142ej, utrzymywanej tam obecnie, pa\u0144stwowej akcji antypolskiej (produkcja film\u00f3w, publikacje powielaj\u0105ce k\u0142amstwa, cz\u0119sto wr\u0119cz niedorzeczne, a wzi\u0119te \u017cywcem z doktryny sowieckiej, utrudnienia administracyjne), sprzyjaj\u0105cym czynnikiem s\u0105 tamtejsze du\u017ce skupiska polskie, np. Lida – 60 proc. mieszka\u0144c\u00f3w, Brze\u015b\u0107 nad Bugiem – ok. 1\/3 Polak\u00f3w, ca\u0142e wsie i za\u015bcianki.<\/p>\r\n

Niestety, jednak i tu wida\u0107 brak wystarczaj\u0105cych, konkretnych i sta\u0142ych dzia\u0142a\u0144 kulturowych, politycznych i gospodarczych. Uwa\u017cam, \u017ce III RP powinna podj\u0105\u0107 szczeg\u00f3lnie wyt\u0119\u017cone prace na odcinku gospodarczym. Trzeba wywa\u017cy\u0107 spos\u00f3b i metody walki z re\u017cimem \u0141ukaszenki i stara\u0107 si\u0119 pozytywnymi dzia\u0142aniami (gospodarczymi, edukacyjnymi, spo\u0142ecznymi) zneutralizowa\u0107 go i wchodzi\u0107 do tego pa\u0144stwa. W\u0142adaj\u0105cy Bia\u0142orusi\u0105 w rzeczywisto\u015bci pragn\u0105 zbli\u017cenia gospodarczego w\u0142a\u015bnie z Polsk\u0105, szukaj\u0105c tu zaplecza i wsparcia przeciwko dzia\u0142alno\u015bci rosyjskiej. Niedopuszczalne jest zaniechanie naszych dzia\u0142a\u0144 na tym polu. Obserwuj\u0105c sytuacj\u0119 gospodarcz\u0105 i polityczn\u0105 tego kraju, nale\u017cy zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na potencjalne korzy\u015bci p\u0142yn\u0105ce z podj\u0119cia takiej wsp\u00f3\u0142pracy. Dla Bia\u0142orusi oczywi\u015bcie w rozumieniu strategicznym, a dla nas – co najmniej pierwszoplanowym. B\u0119dzie to otwarcie na polsk\u0105 edukacj\u0119, dla polskich firm – w celu tworzenia tam ich filii i oddzia\u0142\u00f3w – pojawienie si\u0119 ruchu turystycznego (krajoznawstwo, turystyka wspomnieniowa-patriotyczna). Wa\u017cne atuty to relatywnie tania produkcja na Bia\u0142orusi i blisko\u015b\u0107 do UE. To usunie zagro\u017cenie dominacj\u0105 gospodarczo-polityczn\u0105 Rosji, a tak\u017ce po\u015brednio zabezpieczy od wp\u0142yw\u00f3w niemieckich. Dodatkowo poczucie polsko\u015bci w\u015br\u00f3d miejscowej ludno\u015bci predestynuje nasze w\u0142adze do energicznego zainteresowania si\u0119 tym krajem. Generalnie du\u017ca przychylno\u015b\u0107 ludno\u015bci niepolskiej do Rzeczypospolitej jest dodatkowym czynnikiem do podj\u0119cia w tym kierunku rozwa\u017cnych, ale i zdecydowanych dzia\u0142a\u0144. Podejmowanie ostrych dzia\u0142a\u0144 przeciwko \u0141ukaszence, przy tak skomplikowanej i trudnej sytuacji polsko\u015bci w tym kraju, jest wr\u0119cz niedorzeczno\u015bci\u0105. Rodzi si\u0119 pytanie, czy nie jest moralne podj\u0119cie rozm\u00f3w i dzia\u0142a\u0144 dla wzmocnienia pozycji Polski w tym pa\u0144stwie, co b\u0119dzie si\u0119 bezpo\u015brednio przek\u0142ada\u0107 na los \u017cyj\u0105cych tam ludzi. Przecie\u017c to jest r\u00f3wnie\u017c droga do demokratyzacji samej Bia\u0142orusi. Tu trzeba dostrzec skomplikowan\u0105 sytuacj\u0119 w relacjach \u0141ukaszenka-Rosja, kt\u00f3r\u0105 nale\u017cy wyzyska\u0107 dla polskiej sprawy.
Sytuacja na terenach Ukrainy jest bardziej zr\u00f3\u017cnicowana i zgo\u0142a odmienna. Tu poczynania polskie, szczeg\u00f3lnie na dawnych obszarach II RP, powinny by\u0107 bardzo wywa\u017cone, ale i konsekwentne.<\/p>\r\n

Obecnie stosunkowo ma\u0142a spo\u0142eczno\u015b\u0107 polska, w bardzo z\u0142ej kondycji ekonomicznej, bez w\u0105tpienia i tu b\u0119dzie jednak wielk\u0105 podpor\u0105 dla dzia\u0142a\u0144 polskiego pa\u0144stwa. Dla zapewnienia presti\u017cu podejmowanych przez Polsk\u0119 krok\u00f3w musi istnie\u0107 szczeg\u00f3lna zasada wsp\u00f3\u0142pracy oparta na prawdzie i pami\u0119ci. Dzia\u0142ania ostatniego 20-lecia w zdecydowanym stopniu pokazuj\u0105 s\u0142abo\u015b\u0107, a w\u0142a\u015bciwie brak plan\u00f3w zaanga\u017cowania polskiego w kontek\u015bcie politycznym, historycznym i gospodarczym. Obok dotychczasowych dzia\u0142a\u0144 na forum kultury musz\u0105 by\u0107 podejmowane wyt\u0119\u017cone kroki zwi\u0119kszaj\u0105ce nie tylko wsp\u00f3\u0142prac\u0119 naukow\u0105, ale i gospodarcz\u0105. Niedopuszczalna jest tu cz\u0119sto dostrzegana inercja, uleg\u0142o\u015b\u0107 polskich \u015brodowisk naukowych i politycznych dla poczyna\u0144 ukrai\u0144skich. Zachowujemy si\u0119 w tych kontaktach jak wieczni uczniowie, dodatkowo godz\u0105c w pozostaj\u0105cych tam Polak\u00f3w i majestat pa\u0144stwa polskiego. Niestety, w tych relacjach jawimy si\u0119 jako s\u0142abi i rozbici. Dla w\u0142asnej powagi powinni\u015bmy d\u0105\u017cy\u0107 do budowy polityki godnej, jako powa\u017cne pa\u0144stwo. Bez tego b\u0119dziemy stale ponosi\u0107 mniej lub bardziej spektakularne pora\u017cki. Oczywi\u015bcie i w tym wypadku kluczem jest podejmowanie dzia\u0142a\u0144 ekonomicznych. Najwi\u0119kszy problem to wszechobecna korupcja i kryminalno\u015b\u0107 elit centralnych i lokalnych. Unikn\u0105\u0107 tego mo\u017cna, tworz\u0105c „specjalne strefy ekonomiczne\u201d na bazie przygotowanych przepis\u00f3w prawnych, z wyznaczonymi polsko-ukrai\u0144skimi w\u0142adzami.<\/p>\r\n

3. Ca\u0142kowicie odmiennym podobszarem jest Federacja Rosyjska. Przy obecnych relacjach panuj\u0105cych w stosunkach Polska-Rosja szanse na stworzenie w\u0142a\u015bciwych kontakt\u00f3w politycznych, gospodarczych i kulturalnych s\u0105 wr\u0119cz bliskie zeru. Dopiero po zmianach w metodach prowadzenia rosyjskiej polityki mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 przes\u0142anki do podejmowania wsp\u00f3lnych przedsi\u0119wzi\u0119\u0107 ekonomicznych i um\u00f3w docelowych na terenach Rosji.<\/p>\r\n

4. Kolejny podobszar to Zakaukazie – terytoria i pa\u0144stwa niezwykle zr\u00f3\u017cnicowane: Azerbejd\u017can, Gruzja, Armenia, Czeczenia. Kraje pozornie odleg\u0142e, lecz przez czynnik historyczny naturalni sprzymierze\u0144cy. Do dzi\u015b \u017cyj\u0105 tam polskie wsp\u00f3lnoty utrzymuj\u0105ce dobr\u0105 pami\u0119\u0107 o Polakach i wydatnie przyczyniaj\u0105ce si\u0119 do wsparcia naszych potencjalnych dzia\u0142a\u0144 pa\u0144stwowych. Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie pokazali\u015bmy si\u0119 jako nar\u00f3d maj\u0105cy charakter i potrafi\u0105cy by\u0107 stanowczym. Urzeczywistnieniem tego by\u0142y dzia\u0142ania polityczne i wynikaj\u0105ca z nich s\u0142ynna wizyta prezydenta Lecha Kaczy\u0144skiego wraz z przyw\u00f3dcami pa\u0144stw Europy \u015arodkowej w Gruzji. Przedstawili\u015bmy si\u0119 tam jako pa\u0144stwo konsekwentne, z szerokimi planami. Podejmowane w\u00f3wczas dzia\u0142ania w sferze gospodarczej – ropa i gaz do Europy poza wp\u0142ywami i oddzia\u0142ywaniem Rosji – pokaza\u0142y trafno\u015b\u0107 tej decyzji, ale te\u017c dalekosi\u0119\u017cn\u0105 wizj\u0119, kt\u00f3r\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 polskiej klasy politycznej posiada i potrafi j\u0105 realizowa\u0107 nawet w niesprzyjaj\u0105cych warunkach. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce stanowimy naturalny odbojnik dla dzia\u0142a\u0144 Rosjan w regionie.<\/p>\r\n

5. Osobny podobszar stanowi\u0105 pozosta\u0142e kraje postsowieckie: Kazachstan, Kirgistan, Uzbekistan, Tad\u017cykistan. S\u0105 one wa\u017cne przede wszystkim ze wzgl\u0119du na polskie wsp\u00f3lnoty tam \u017cyj\u0105ce. W kontek\u015bcie gospodarczym istotny jest pryzmat surowcowy: ropa i gaz. Pojawi\u0142y si\u0119 plany transportu ich przez Morze Kaspijskie, Zakaukazie, Turcj\u0119, Ba\u0142kany do Polski lub – alternatywnie – przez pa\u0144stwa Zakaukazia na Ukrain\u0119: od Odessy ruroci\u0105giem do granicy Polski w Brodach.<\/p>\r\n

Jak dzia\u0142a\u0107?<\/strong><\/p>\r\n

Wschodnia polityka Polski musi opiera\u0107 si\u0119 bardzo mocno, ale i niezwykle rozwa\u017cnie, na tradycji i odnosi\u0107 do wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci. Z przesz\u0142o\u015bci nale\u017cy czerpa\u0107 z dojrza\u0142ego rozeznania relacji kresowych i wschodnich, kt\u00f3re s\u0105 naszym znacz\u0105cym dorobkiem.<\/p>\r\n

Obecne dzia\u0142ania na tej arenie politycznej musz\u0105 uwzgl\u0119dnia\u0107 po\u0142o\u017cenie ludno\u015bci polskiej. Udzielenie im wsparcia jest nakazem przyzwoito\u015bci, ale i polskiej racji stanu. Niestety, dostrzegam brak jasno nakre\u015blonych wytycznych odwo\u0142uj\u0105cych si\u0119 do dzia\u0142a\u0144 w sferze kultury i d\u00f3br pozosta\u0142ych po Polakach, brak jednoznacznego i klarownego opowiedzenia si\u0119 po stronie pozosta\u0142ych tam rodak\u00f3w, stale oczekuj\u0105cych tego, gdy\u017c jasna postawa w\u0142adz RP w tym zakresie zapewni im poczucie godno\u015bci i dumy. Wymagana jest tu pe\u0142na konsekwencja dzia\u0142ania, kt\u00f3ra zapewni sukces. Trzeba podj\u0105\u0107 trwa\u0142\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z Ko\u015bcio\u0142em katolickim, kt\u00f3ry jest tu naturalnym \u0142\u0105cznikiem.<\/p>\r\n

Ponadto nale\u017cy jak najcz\u0119\u015bciej wywo\u0142ywa\u0107 temat polskiej polityki wschodniej w debatach publicznych i naukowych. To jedyna droga do jej upowszechnienia. Na wzmocnienie roli i znaczenia kierunku wschodniego w polskiej polityce mia\u0142oby wp\u0142yw powo\u0142anie przy premierze doradcy ds. Polak\u00f3w \u017cyj\u0105cych poza Polsk\u0105. Ju\u017c ranga takiego stanowiska, z szerokimi kompetencjami, podnios\u0142aby znaczenie szeregu zwi\u0105zanych z tym zagadnie\u0144. Dodatkowo warto rozwa\u017cy\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 przywr\u00f3cenia obywatelstwa RP wszystkim, kt\u00f3rzy je posiadali 31 sierpnia 1939 r., a obecnie \u017cyj\u0105 tak na zach\u00f3d, jak i wsch\u00f3d od wsp\u00f3\u0142czesnej Macierzy.<\/p>\r\n

Gdy przypomnimy sobie o prometeizmie, idei jagiello\u0144skiej, to zrozumiemy, \u017ce to nasza jedyna droga, kt\u00f3ra daje nam \u0142\u0105czno\u015b\u0107 z przesz\u0142o\u015bci\u0105 oraz si\u0142\u0119 do dzia\u0142ania tak na zachodzie, jak i wschodzie. To zrozumienie nas samych. To nasz obowi\u0105zek wzgl\u0119dem pot\u0119gi naszych dziej\u00f3w i si\u0142a pchaj\u0105ca nas do przodu. To jedyna droga do odbudowy polityki pa\u0144stwa. Kto tego nie rozumie, nie powinien uczestniczy\u0107 w naszym \u017cyciu politycznym.

Dariusz Piotr Kucharski<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Autor jest doktorem historii, ekspertem ds. polskich zagadnie\u0144 wschodnich. Kandydowa\u0142 z listy PiS do Parlamentu Europejskiego w 2009 r., do Sejmu w 2011 r. Prezes Stowarzyszenia Warsztaty Idei Obywateli Rzeczypospolitej, cz\u0142onek Akademickiego Klubu Obywatelskiego w Poznaniu.<\/p>\r\n

Artyku\u0142 ukaza\u0142 si\u0119 w najnowszym numerze tygodnika „Nasza Polska” Nr 43 (834) z 25 pa\u017adziernika 2011 r.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"W ramy poj\u0119cia polskiej polityki wschodniej wchodz\u0105 niezwykle szerokie i skomplikowane kwestie z naszej wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci, ale i przesz\u0142o\u015bci. Nie spos\u00f3b porusza\u0107 to zagadnienie bez odniesienia do tradycji i my\u015bli politycznej tak z XIX, jak i z XX wieku. To czas pojawienia sie zagadnie\u0144 nadal aktualnych, wielokrotnie niezmiennych i nabrzmia\u0142ych. Sk\u0142ada si\u0119 na to poj\u0119cie polsko\u015b\u0107 […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[215,9],"tags":[92,188],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/46387"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=46387"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/46387\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=46387"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=46387"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=46387"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}