{"id":45972,"date":"2011-10-17T21:46:32","date_gmt":"2011-10-18T02:46:32","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=45972"},"modified":"2011-10-17T21:46:32","modified_gmt":"2011-10-18T02:46:32","slug":"totalitaryzm-postmodernistycznej-kultury","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=45972","title":{"rendered":"Totalitaryzm postmodernistycznej kultury"},"content":{"rendered":"

Systemy totalitarne nie zosta\u0142y zast\u0105pione przez nowoczesne instytucje, ale przez postmodernistyczn\u0105 kultur\u0119. Jest ona antyinstytucjonalna, poniewa\u017c czci wolno\u015b\u0107 wyboru jednostki jako warto\u015b\u0107 absolutn\u0105<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Z Marguerite A. Peeters, francuskim badaczem kultury, dyrektorem Instytutu na rzecz Dynamiki Dialogu Mi\u0119dzykulturowego, rozmawia Agnieszka \u0179urek<\/strong>

W swojej ksi\u0105\u017cce pt. „Globalizacja zachodniej rewolucji kulturowej” opisuje Pani proces, w kt\u00f3rym rewolucje: feministyczna, seksualna i kulturowa, przyczyni\u0142y si\u0119 do stworzenia nowej antropologii. Jakie s\u0105 cechy tej nowej koncepcji cz\u0142owieka i w jaki spos\u00f3b wp\u0142ywa ona na kszta\u0142towanie si\u0119 relacji rodzinnych i spo\u0142ecznych?<\/strong><\/p>\r\n

– Ostatnim owocem rewolucji kulturowej jest teoria gender. By\u0142a ona tworzona przez zachodnich in\u017cynier\u00f3w spo\u0142ecznej rewolucji postmodernistycznej od 1950 roku. Wed\u0142ug nich, to\u017csamo\u015b\u0107 kobiety i m\u0119\u017cczyzny, status ontologiczny kobiety jako ma\u0142\u017conki, matki i nauczycielki, antropologiczna komplementarno\u015b\u0107 m\u0119\u017cczyzny i kobiety, ojcostwo, heteroseksualizm (prymat heteroseksualnej orientacji we wszystkich kulturach), ma\u0142\u017ce\u0144stwo i tradycyjna rodzina nie mog\u0105 istnie\u0107 same dla siebie, stanowi\u0107 warto\u015bci samych w sobie. Wed\u0142ug teorii gender, s\u0105 one wytworami spo\u0142ecznymi: fenomenami socjologicznymi, rolami spo\u0142ecznymi wykszta\u0142conymi na przestrzeni czasu, stereotypami wymagaj\u0105cymi dekonstrukcji poprzez edukacj\u0119 i kultur\u0119 jako prowadz\u0105ce do dyskryminacji i sprzeciwiaj\u0105ce si\u0119 idei r\u00f3wno\u015bci. Teoria gender jest irracjonalna: nie jest ona nowoczesn\u0105 ideologi\u0105, ale nale\u017cy do postmodernistycznego procesu dekonstrukcji. Antropologia jest nauk\u0105 badaj\u0105c\u0105 m\u0119\u017cczyzn\u0119 i kobiet\u0119 takimi, jakimi s\u0105. Zachodnia rewolucja kulturowa nie stworzy\u0142a zatem „nowej antropologii”, ale doprowadzi\u0142a do jej dekonstrukcji czy te\u017c jej ko\u0144ca w wymiarze kulturowym.

Mimo \u017ce jest to proces destrukcyjny, to jednak dla pewnych grup op\u0142acalny. Sformu\u0142owa\u0142a Pani kiedy\u015b tez\u0119, \u017ce postmodernizm jest w istocie walk\u0105 o w\u0142adz\u0119.<\/strong><\/p>\r\n

– Postmodernizm wyst\u0119puje przeciwko modernistycznej koalicji „w\u0142adzy i rozumu”, przeciwko „w\u0142adzy nad…”. Opowiada si\u0119 przeciwko w\u0142adzy m\u0119\u017cczyzny nad kobiet\u0105, cz\u0142owieka nad natur\u0105, bogatych nad biednymi, kapitalist\u00f3w nad proletariuszami, bia\u0142ych nad czarnymi itd. Postmodernistyczni teoretycy stworzyli kilka paradygmat\u00f3w maj\u0105cych zdekonstruowa\u0107 „opozycje binarne” pomi\u0119dzy „opresorem” i „uciskanym” (opozycje binarne wed\u0142ug definicji Jacques\u00b4a Derridy): r\u00f3wnouprawnienie, r\u00f3wno\u015b\u0107 statusu kobiet i m\u0119\u017cczyzn, wzmocnienie statusu kobiety. Ideologia postmodernizmu wci\u0105\u017c jednak pozostaje walk\u0105 o w\u0142adz\u0119. Aby osi\u0105gn\u0105\u0107 owo „r\u00f3wnouprawnienie”, te rzekomo „uciskane grupy spo\u0142eczne” musz\u0105 walczy\u0107, na polu kultury i na polu politycznym: musz\u0105 doj\u015b\u0107 do w\u0142adzy. Kiedy ju\u017c to osi\u0105gn\u0105, staraj\u0105 si\u0119 narzuci\u0107 wyznawan\u0105 przez siebie ideologi\u0119 tak licznym grupom, jak tylko b\u0119dzie to mo\u017cliwe, je\u015bli nie wszystkim. \u015arodkiem do osi\u0105gni\u0119cia tego s\u0105 normatywy globalnego zarz\u0105dzania.

Stare systemy totalitarne zosta\u0142y zatem w pewnym sensie zast\u0105pione przez instytucje „nowoczesnego \u015bwiata”?<\/strong><\/p>\r\n

– Nie, systemy totalitarne nie zosta\u0142y zast\u0105pione przez nowoczesne instytucje, ale przez postmodernistyczn\u0105 kultur\u0119. Jest ona antyinstytucjonalna, poniewa\u017c czci wolno\u015b\u0107 wyboru jednostki jako warto\u015b\u0107 absolutn\u0105. W 1989 roku, po upadku marksizmu-leninizmu, Zach\u00f3d og\u0142osi\u0142 „koniec ideologii”. By\u0142 on interpretowany jako „koniec historii”. Wed\u0142ug Francisa Fukuyamy, dostosowanie si\u0119 wszystkich kraj\u00f3w do zachodniego modelu demokracji, praw cz\u0142owieka, roli prawa i praw wolnego rynku by\u0142o jedynie kwesti\u0105 czasu. Nied\u0142ugo potem jednak „koniec cywilizacji zachodniej” sta\u0142 si\u0119 faktem. Nast\u0105pi\u0142 kryzys demokracji, kryzys socjoekonomiczny i finansowy, przez kt\u00f3ry obecnie przechodzimy, oraz kryzys rodziny jako podstawowej kom\u00f3rki spo\u0142ecznej. Koniec historii oznacza\u0142by zatem globalne ujednolicenie wszystkich kraj\u00f3w wed\u0142ug modelu dekadenckiej cywilizacji. W tym stanie globalnego chaosu istnieje niebezpiecze\u0144stwo: lobby kontroluj\u0105ce globalne zarz\u0105dzanie czerpie korzy\u015bci z zamieszania oraz z powodu braku politycznego i moralnego przyw\u00f3dztwa. Dzi\u0119ki temu mo\u017ce przed\u0142u\u017ca\u0107 swoje rz\u0105dy.

Tak\u017ce biedne kraje Afryki zmuszane s\u0105 przez kraje bogatsze do przyjmowania systemu warto\u015bci nieakceptowanego przez ich obywateli.<\/strong><\/p>\r\n

– Fundusze Unii Europejskiej, komisji europejskich, instytucje maj\u0105ce za zadanie udzielanie wsparcia krajom rozwijaj\u0105cym si\u0119, nie oferuj\u0105 ju\u017c program\u00f3w pomocowych maj\u0105cych na celu umo\u017cliwienie rozwoju krajom afryka\u0144skim, je\u017celi priorytetem w ich realizacji nie b\u0119dzie wprowadzenie w \u017cycie filozofii gender, aby pos\u0142u\u017cy\u0107 si\u0119 wzmiankowanym wcze\u015bniej przyk\u0142adem. Taki warunek stawiaj\u0105 afryka\u0144skim biskupom nawet niekt\u00f3re zachodnie katolickie organizacje charytatywne.

Podczas wywiadu udzielonego jaki\u015b czas temu w Polsce powiedzia\u0142a Pani, \u017ce demokracja znajduje si\u0119 w fazie kryzysu, ale ma\u0142o kto sobie to u\u015bwiadamia.<\/strong><\/p>\r\n

– Oznakami kryzysu demokracji, poza legendarnym „deficytem demokracji”, kt\u00f3ry oznacza brak uczestnictwa w \u017cyciu politycznym, brak zainteresowania polityk\u0105, szczeg\u00f3lnie w\u015br\u00f3d m\u0142odych ludzi, o kt\u00f3rym tyle m\u00f3wili\u015bmy na Zachodzie na przestrzeni kilku ostatnich dekad, jest tak\u017ce naruszenie umowy spo\u0142ecznej (brak wsp\u00f3lnoty warto\u015bci w poszczeg\u00f3lnych spo\u0142ecze\u0144stwach), kryzys przedstawicielstwa (brak poczucia, \u017ce politycy, na kt\u00f3rych g\u0142osujemy, rzeczywi\u015bcie nas reprezentuj\u0105), a tak\u017ce przeniesienie \u015brodka ci\u0119\u017cko\u015bci w\u0142adzy z tych, kt\u00f3rych wybieramy, na tych, kt\u00f3rzy nie podlegaj\u0105 wyborowi. W ten spos\u00f3b w\u0142adza sprawowana jest na globalnym poziomie przez ekspert\u00f3w, wp\u0142ywowe organizacje pozarz\u0105dowe oraz specjalne grupy interes\u00f3w, kt\u00f3re na wielu polach kieruj\u0105 nawet dzia\u0142aniami rz\u0105d\u00f3w poszczeg\u00f3lnych pa\u0144stw.

W Pani ksi\u0105\u017cce mo\u017cemy przeczyta\u0107 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce znajdujemy si\u0119 obecnie w sytuacji „postrewolucyjnej”. Jakie s\u0105 jej symptomy na polu kulturalnym, duchowym i politycznym?<\/strong><\/p>\r\n

– Nikt nie zaprzeczy, \u017ce na Zachodzie w latach 60. i 70. dosz\u0142o do rewolucji kulturowej. Mia\u0142a ona gwa\u0142towny przebieg i w fundamentalny spos\u00f3b zmieni\u0142a kultur\u0119, styl \u017cycia, model edukacji, relacji rodzinnych, praktyk religijnych. O dokonaniu si\u0119 rewolucji mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 wtedy, kiedy wi\u0119kszo\u015b\u0107 cz\u0142onk\u00f3w spo\u0142ecze\u0144stwa nie sprzeciwia si\u0119 nowej ideologii b\u0105d\u017a te\u017c ch\u0119tnie przystaje na propozycje jej g\u0142osicieli. Z tak\u0105 w\u0142a\u015bnie sytuacj\u0105 mieli\u015bmy do czynienia na Zachodzie dop\u00f3ty, dop\u00f3ki cele rewolucji nie zosta\u0142y przekszta\u0142cone w globalne normy polityczne. Sta\u0142o si\u0119 to po 1990 roku, wraz ze zr\u00f3wnaniem statusu kobiet i m\u0119\u017cczyzn. Dzi\u015b m\u0142odzi ludzie nie s\u0105 ju\u017c doktrynerami ani wojownikami ideologii, ale raczej ofiarami skutk\u00f3w rewolucji. Ludzie s\u0105 zm\u0119czeni ideologiami i to zm\u0119czenie wydaje si\u0119 zjawiskiem globalnym.

Twierdzi Pani, \u017ce nie powinni\u015bmy walczy\u0107 z rewolucj\u0105 kulturow\u0105, ale pom\u00f3c jej otworzy\u0107 si\u0119 na Boga. W jaki spos\u00f3b mo\u017cemy to osi\u0105gn\u0105\u0107?<\/strong><\/p>\r\n

– C\u00f3\u017c, w pewnych sytuacjach musimy oczywi\u015bcie walczy\u0107. Rodzice musz\u0105 np. mobilizowa\u0107 si\u0119, je\u015bli szko\u0142a proponuje ich dzieciom szkodliwe ideologie. Obywatele musz\u0105 mobilizowa\u0107 si\u0119 przeciwko propozycjom prawnym mog\u0105cym zagrozi\u0107 naszemu cz\u0142owiecze\u0144stwu. Weszli\u015bmy jednak w \u015bwiat nowej kultury charakteryzuj\u0105cej si\u0119 zbiorem nowych warto\u015bci, takich jak troska o \u015brodowisko naturalne, r\u00f3wno\u015b\u0107 statusu kobiety i m\u0119\u017cczyzny, budowanie konsensusu, komputeryzacja, dialog, solidarno\u015b\u0107. Te warto\u015bci s\u0105 natomiast interpretowane ideologicznie przez ekspert\u00f3w, kt\u00f3rzy poci\u0105gaj\u0105 za sznurki na poziomie globalnego zarz\u0105dzania i kt\u00f3rym wielu biernie si\u0119 podporz\u0105dkowuje. Naszym zadaniem jest wprowadzenie do nowej kultury kontekstu Bo\u017cego Objawienia, kt\u00f3re o\u015bwieca misterium relacji cz\u0142owieka i natury czy wzajemnego uzupe\u0142niania si\u0119 kobiety i m\u0119\u017cczyzny.

Jeste\u015bmy wezwani do tego, aby odczytywa\u0107 znaki czas\u00f3w. Wskazuje Pani, \u017ce B\u00f3g budzi obecnie w ludzkich sercach pragnienie budowania cywilizacji mi\u0142o\u015bci.<\/strong><\/p>\r\n

– Jednym z pozytywnych osi\u0105gni\u0119\u0107 ostatnich proces\u00f3w rozwoju kulturalnego jest zwr\u00f3cenie uwagi na zmierzch epoki niekt\u00f3rych nadu\u017cy\u0107 nowoczesno\u015bci, takich jak racjonalizm wraz z jego wykrzywion\u0105 antropologi\u0105. Nowoczesno\u015b\u0107 przyzna\u0142a ca\u0142kowity prymat rozumowi na niekorzy\u015b\u0107 sumienia i serca. Ludzi przesta\u0142y ju\u017c poci\u0105ga\u0107 „wielkie teorie” i abstrakcyjne systemy. Istniej\u0105 oznaki m\u00f3wi\u0105ce o tym, \u017ce mi\u0119dzyludzka solidarno\u015b\u0107 sta\u0142a si\u0119 warto\u015bci\u0105 praktyczn\u0105 nowej etyki. Zw\u0142aszcza m\u0142odzi ludzie s\u0105 bardzo wyczuleni nie na abstrakcyjne teorie, ale na szczer\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107. Wiedz\u0105, kiedy s\u0105 naprawd\u0119 kochani.

Dzi\u0119kuj\u0119 za rozmow\u0119.<\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Systemy totalitarne nie zosta\u0142y zast\u0105pione przez nowoczesne instytucje, ale przez postmodernistyczn\u0105 kultur\u0119. Jest ona antyinstytucjonalna, poniewa\u017c czci wolno\u015b\u0107 wyboru jednostki jako warto\u015b\u0107 absolutn\u0105 Z Marguerite A. Peeters, francuskim badaczem kultury, dyrektorem Instytutu na rzecz Dynamiki Dialogu Mi\u0119dzykulturowego, rozmawia Agnieszka \u0179urekW swojej ksi\u0105\u017cce pt. „Globalizacja zachodniej rewolucji kulturowej” opisuje Pani proces, w kt\u00f3rym rewolucje: feministyczna, seksualna […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[66,147],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/45972"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=45972"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/45972\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=45972"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=45972"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=45972"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}