{"id":4586,"date":"2008-12-17T12:28:47","date_gmt":"2008-12-17T17:28:47","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=4586"},"modified":"2008-12-17T12:28:47","modified_gmt":"2008-12-17T17:28:47","slug":"o-bp-szeptyckim-kresach-i-upa-wywiad-z-ks-tadeuszem-isakowiczem-zaleskim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=4586","title":{"rendered":"O bp Szeptyckim, Kresach i UPA – wywiad z ks. Tadeuszem Isakowiczem-Zaleskim"},"content":{"rendered":"

Wywiad o Szeptyckim, Kresach i UPA zamieszczony zosta\u0142 na stronach Polskiego Radia w niedziel\u0119 7 grudnia 2008 r. Mam nadziej\u0119, \u017ce p. Piotr Tyma, przewodnicz\u0105cy Zwi\u0105zku Ukrai\u0144c\u00f3w w Polsce, oprotestuje tak\u017ce i ten tekst, przez co zainteresowanie t\u0105 problematyk\u0105 jeszcze bardziej wro\u015bnie.<\/em>
\r\n
\r\n Przemilczane, zapomniane<\/strong>
\r\n
\r\n Z ksi\u0119dzem Tadeuszem Isakowiczem-Zaleskim, z okazji wydania ksi\u0105\u017cki \u201ePrzemilczane ludob\u00f3jstwo na Kresach\u201d, rozmawia Petar Petrovi\u0107
\r\n
\r\n Jednym z g\u0142\u00f3wnych temat\u00f3w, kt\u00f3ry podejmuje ksi\u0105dz w swojej najnowszej ksi\u0105\u017cce, jest kontrowersyjne zachowanie ukrai\u0144skich unickich i prawos\u0142awnych ksi\u0119\u017cy, w czasie trwania mord\u00f3w na nie-Ukrai\u0144cach na Kresach.<\/em>
\r\n
\r\n Po swoim \u015bp. ojcu Janie Zaleskim otrzyma\u0142em materia\u0142y, kt\u00f3re dotyczy\u0142y ludob\u00f3jstwa na ziemi tarnopolskiej. By\u0142y to pami\u0119tniki i relacje r\u00f3\u017cnych \u015bwiadk\u00f3w. P\u00f3\u017aniej i ja, na przestrzeni ostatnich sze\u015bciu lat, zacz\u0105\u0142em zbiera\u0107 relacje tych \u015bwiadk\u00f3w. W niekt\u00f3rych wspomnieniach powtarza si\u0119 informacja, \u017ce akcjami przeciwko bezbronnej ludno\u015bci polskiej dowodzili te\u017c ksi\u0119\u017ca greckokatoliccy b\u0105d\u017a prawos\u0142awni. W swojej ksi\u0105\u017cce opisa\u0142em dwie takie sytuacje. Jedna dotyczy rodzinnej wioski mojego ojca, Koro\u015bciatyn w powiecie tarnopolskim, gdzie w nocy z 28 na 29 lutego 1944 roku, oddzia\u0142 UPA, wspierany przez mieszka\u0144c\u00f3w okolicznych wiosek ukrai\u0144skich, dokona\u0142 ataku na wie\u015b polsk\u0105, morduj\u0105c stu siedemdziesi\u0119ciu mieszka\u0144c\u00f3w. Wielu \u015bwiadk\u00f3w potwierdza, \u017ce t\u0105 band\u0105 dowodzi\u0142 ksi\u0105dz greckokatolicki razem ze swoj\u0105 c\u00f3rk\u0105. Zebra\u0142em r\u00f3wnie\u017c relacje dotycz\u0105ce mord\u00f3w w marcu i w kwietniu 1944 roku w polsko-ormia\u0144skim miasteczku Kuty nad Czeremoszem. Bardzo wielu \u015bwiadk\u00f3w potwierdzi\u0142o, \u017ce czynny udzia\u0142 w mordzie bra\u0142 tamtejszy ksi\u0105dz greckokatolicki, kt\u00f3ry p\u00f3\u017aniej wyjecha\u0142 do Kanady. Obie te relacje s\u0105 tylko cz\u0119\u015bci\u0105 dokument\u00f3w, kt\u00f3re dowodz\u0105 tego, \u017ce niekt\u00f3rzy duchowni ukrai\u0144scy dali si\u0119 op\u0119ta\u0107 nacjonalizmowi ukrai\u0144skiemu i nie tylko popierali SS-Galizien i UPA, ale te\u017c brali czynny udzia\u0142, \u015bwi\u0119cili no\u017ce, siekiery i inn\u0105 bro\u0144 przed napadami, wzywali do rozprawy z Polakami.
\r\n
\r\n Jak\u0105 rol\u0119 odegra\u0142 w tym czasie metropolita greckokatolicki Andrzej Szeptycki?<\/em>
\r\n
\r\n Oddelegowa\u0142 on ksi\u0119\u017cy SS-Galizien i udziela\u0142 pe\u0142nego poparcia tej organizacji, kt\u00f3ra na ca\u0142ym \u015bwiecie uwa\u017cana jest za zbrodnicz\u0105. Nale\u017cy si\u0119 w takim razie zastanowi\u0107 nad tym, co ci ksi\u0119\u017ca robili, gdy \u017co\u0142nierze z tej jednostki mordowali ca\u0142e polskie wsie, napadali na klasztory czy na ko\u015bcio\u0142y rzymskokatolickie. Obecno\u015b\u0107 tych ksi\u0119\u017cy nie tylko nie spowodowa\u0142a pohamowania esesman\u00f3w od mord\u00f3w, ale, moim zdaniem, r\u00f3wnie\u017c si\u0119 do nich przyczyni\u0142a. Co wi\u0119cej, zachowa\u0142y si\u0119 zdj\u0119cia, na kt\u00f3rych wida\u0107 odprawiane msze \u015bwi\u0119te dla esesman\u00f3w. Po \u015brodku stoi krzy\u017c, a z jednej i z drugiej strony znajduj\u0105 si\u0119 swastyki. Na to wszystko zgod\u0119 wydawa\u0142 metropolita Andrzej Szeptycki. Gdyby nie jego poparcie, czy przymykanie oczu, to do takich rzeczy by nie dochodzi\u0142o.
\r\n
\r\n Trwa obecnie proces beatyfikacyjny metropolity Szeptyckiego. Czy ksi\u0119dza ocena tej postaci, by\u0142a g\u0142\u00f3wnym powodem ataku na ksi\u0119dza osob\u0119, ze strony metropolity Jana Martyniaka? Sugerowa\u0142 on pono\u0107, \u017ceby ksi\u0119dza pozbawi\u0107 funkcji kap\u0142a\u0144skiej. P\u00f3\u017aniej twierdzi\u0142, \u017ce to ksi\u0105dz \u017ale zrozumia\u0142 jego s\u0142owa.<\/em>
\r\n
\r\n My\u015bl\u0119, \u017ce metropolita przemysko-warszawski obrz\u0105dku greckokatolickiego Jan Martyniak, jak i biskup greckokatolicki W\u0142odzimierz Juszczak zareagowali w spos\u00f3b histeryczny, dlatego, \u017ce ja po raz pierwszy bardzo wyra\u017anie napisa\u0142em o tych sprawach. Do tej pory informacje na ten temat by\u0142y porozrzucane po ro\u017cnych publikacjach i nie zwracano na to specjalnej uwagi. Obecnie ukaza\u0142em ten problem ca\u0142o\u015bciowo, przedstawi\u0142em te\u017c ksi\u0119\u017cy, kt\u00f3rzy ratowali Polak\u00f3w i \u017byd\u00f3w, pokaza\u0142em ksi\u0119\u017cy katolickich i prawos\u0142awnych, kt\u00f3rych banderowcy zamordowali za to, \u017ce pomagali Polakom. Przedstawi\u0142em te\u017c tych ksi\u0119\u017cy, kt\u00f3rzy z r\u00f3\u017cnych powod\u00f3w, boj\u0105c si\u0119 o w\u0142asne rodziny, nie podejmowali \u017cadnych dzia\u0142a\u0144. Pokaza\u0142em panoram\u0119 r\u00f3\u017cnych postaw. Reakcja arcybiskupa Martyniaka zwi\u0105zana jest przede wszystkim z tym, \u017ce opinia publiczna dowiaduje si\u0119, \u017ce ten kandydat na o\u0142tarze mia\u0142 taki zwi\u0105zek z esesmanami, i \u017ce sam nie by\u0142 w stanie opanowa\u0107 tego co robili jego podw\u0142adni.
\r\n
\r\n Zosta\u0142 ksi\u0105dz oskar\u017cony o to, \u017ce poprzez pisanie o mordach na Kresach, d\u0105\u017cy ksi\u0105dz do pog\u0142\u0119bienia podzia\u0142\u00f3w mi\u0119dzy Ukrai\u0144cami i Polakami.<\/em>
\r\n
\r\n Uwa\u017cam, \u017ce przy procesie beatyfikacyjnym ka\u017cdy chrze\u015bcijanin ma prawo, a nawet obowi\u0105zek, by zg\u0142osi\u0107 swoje zastrze\u017cenia. Je\u015bliby dosz\u0142o do pozytywnego rozstrzygni\u0119cia procesu przez Stolic\u0119 Apostolsk\u0105, to nar\u00f3d polski znajdzie si\u0119 w bardzo ci\u0119\u017ckiej sytuacji. Szeptycki, jako obywatel II Rzeczpospolitej, w \u015bwietle jej prawa, jest oceniony jako kolaborant. Je\u015bli dojdzie do beatyfikacji, to wywo\u0142a ona w spo\u0142ecze\u0144stwie polskim ogromne kontrowersje.
\r\n
\r\n Opisuje ksi\u0105dz tak\u017ce m\u0119cze\u0144skie \u015bmierci i tortury, jakim poddawani byli katoliccy duchowni. \u0179aden z nich nie zosta\u0142 do tej pory beatyfikowany. Nie jest te\u017c prowadzony \u017caden proces beatyfikacyjny. Z czego to wynika?
\r\n <\/em>
\r\n My\u015bl\u0119, \u017ce to pytanie powinno by\u0107 zadane przede wszystkim prymasowi Polski, kardyna\u0142owi J\u00f3zefowi Glempowi, jego polityka w tej sprawie jest dla wielu \u015brodowisk kresowych niezrozumia\u0142a. \u015awiadomie ucieka on od tej problematyki. Ko\u015bci\u00f3\u0142 Polski prowadzi dwa du\u017ce procesy beatyfikacyjne, jeden, dotycz\u0105cy 108 m\u0119czennik\u00f3w polskich, zosta\u0142 ju\u017c szcz\u0119\u015bliwie zako\u0144czony w 1999 roku. Teraz trwa proces 122 m\u0119czennik\u00f3w. Nale\u017cy podkre\u015bli\u0107, \u017ce w tej ogromnej grupie nie ma ani jednego duchownego czy \u015bwieckiego, kt\u00f3ry zgin\u0105\u0142 na Kresach w interesuj\u0105cym nas okresie. \u015arodowiska kresowe buntuj\u0105 si\u0119 przeciwko temu, by dzieli\u0107 m\u0119czennik\u00f3w na lepszych i gorszych. Ci zabici przez nazist\u00f3w niemieckich wydaj\u0105 si\u0119 by\u0107 uznawani za \u201elepszych\u201d m\u0119czennik\u00f3w, ni\u017c ci, kt\u00f3rzy zostali bestialsko zamordowani na Kresach. Episkopat polski milczy dlatego, \u017ce chce zachowa\u0107 dobre relacje z ko\u015bcio\u0142em greckokatolickim. Ten problem dotyczy tego samego co lustracja, te ci\u0119\u017ckie tematy b\u0119d\u0105 wraca\u0107 jak bumerang. Nierozwi\u0105zywalnie ich na samym pocz\u0105tku powoduje, \u017ce one p\u00f3\u017aniej wracaj\u0105 z ogromn\u0105 si\u0142\u0105. Bardzo uwa\u017cnie \u015bledzi\u0142em wypowiedzi biskup\u00f3w 1 i 2 listopada i nie wspomnieli oni o Kresach ani s\u0142owem. To pokazuje, \u017ce ustawiczne ust\u0119pstwa powoduj\u0105, i\u017c strona ukrai\u0144ska czuje si\u0119 ca\u0142kowicie bezkarnie.
\r\n
\r\n W wielu wywiadach, czy w publikacjach, podkre\u015bla ksi\u0105dz, \u017ce jego zamiarem nie jest ukazywanie narodu ukrai\u0144skiego jako narodu morderc\u00f3w. Twierdzi ksi\u0105dz, \u017ce nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 i czci\u0107 ofiary zbrodni dokonanej przez ma\u0142\u0105 procentowo cz\u0119\u015b\u0107 Ukrai\u0144c\u00f3w, kt\u00f3rzy popierali w tym okresie UPA. Jak powinno, ksi\u0119dza zdaniem, wygl\u0105da\u0107 polsko – ukrai\u0144skie pojednanie?<\/em>
\r\n
\r\n Zawsze jako pozytywny przyk\u0142ad daj\u0119 relacje polsko – niemieckie. Po czterdziestu latach od s\u0142ynnego listu biskup\u00f3w polskich naprawd\u0119 bardzo du\u017co zrobiono. Ko\u015bci\u00f3\u0142 polski i niemiecki, a tak\u017ce niemieckie w\u0142adze, zrobi\u0142y bardzo du\u017co i dzi\u015b, pomimo wielu kontrowersji, ju\u017c nikt w Niemczech nie m\u00f3wi, \u017ce nie by\u0142o kom\u00f3r gazowych albo \u017ce esesmani nie wymordowali bezbronnej ludno\u015bci w czasie Powstania Warszawskiego. Zosta\u0142a wi\u0119c powiedziana prawda. Na tej prawdzie mo\u017cna budowa\u0107 poprawne relacje polsko – niemieckie. Niestety, odwrotnie jest z relacjami polsko – ukrai\u0144skimi. Tu rz\u0105dzi metoda przemilczenia. Ta \u201estrusia\u201d polityka powoduje, \u017ce dzisiaj pod rz\u0105dami prezydenta Wiktora Juszczenki mamy do czynienia na Ukrainie z gwa\u0142townym wzrostem nacjonalizmu ukrai\u0144skiego. Stawia si\u0119 pomniki banderowcom, tym samym co mordowali Polak\u00f3w, \u017byd\u00f3w i Ormian. Strona polska w og\u00f3le na to nie reaguje, nie ma \u017cadnej noty dyplomatycznej i \u017cadnego protestu.
\r\n
\r\n Czy na Ukrainie znajduj\u0105 si\u0119 politycy, z kt\u00f3rymi mogliby\u015bmy, na szczeblu w\u0142adz pa\u0144stwowych, rozmawia\u0107 o problemach dziel\u0105cych Polak\u00f3w i Ukrai\u0144c\u00f3w?
\r\n<\/em>
\r\n Moim zdaniem za\u0142o\u017cenie, \u017ce ust\u0119pstwa poprowadz\u0105 do zgody, jest b\u0142\u0119dne. Ust\u0119pstwa prowadz\u0105 do kolejnych konflikt\u00f3w i dzi\u015b mo\u017cemy powiedzie\u0107, \u017ce kolejni politycy, kt\u00f3rzy pe\u0142nili funkcj\u0119 naszego ministra spraw zagranicznych ponie\u015bli pora\u017ck\u0119 w sprawach ukrai\u0144skich. Juszczenko ju\u017c nie ma szans na kolejn\u0105 prezydentur\u0119, ten fa\u0142szywy przyjaciel Polski, w kt\u00f3rego inwestowali polscy politycy, okaza\u0142 si\u0119 cz\u0142owiekiem, kt\u00f3ry jak meteoryt przelecia\u0142 przez histori\u0119 i zniknie. Nasze ust\u0119pstwa za\u015b doprowadzi\u0142y do wzrostu nacjonalizmu na Ukrainie Zachodniej. Trzeba pami\u0119ta\u0107 o tym, \u017ce gloryfikacja UPA dotyczy teren\u00f3w dawnych Kres\u00f3w Wschodnich, czyli do rzeki Zbrucz. Mam rodzin\u0119 w \u0179ytomierzu i w Charkowie i mog\u0119 zapewni\u0107, \u017ce tam UPA jest traktowana jako organizacja zbrodnicza. Nikt dzisiaj nie przyjmie do Unii Europejskiej kraju, kt\u00f3ry gloryfikuje esesman\u00f3w, zbrodniarzy i morderc\u00f3w \u017byd\u00f3w. Je\u015bli Polacy chc\u0105 relacji z Ukrain\u0105, to nie powinni my\u015ble\u0107 o nacjonalistach z zachodniej Ukrainy, tylko o ca\u0142ym narodzie ukrai\u0144skim, a nie ca\u0142y nar\u00f3d ukrai\u0144ski godzi si\u0119 na gloryfikacj\u0119 UPA. W rocznic\u0119 powstania UPA odby\u0142y si\u0119 demonstracje jej zwolennik\u00f3w i zosta\u0142y one w Kijowie rozp\u0119dzone przez policj\u0119. \u015awiadczy to o tym, \u017ce sami Ukrai\u0144cy s\u0105 w tej sprawie podzieleni. Wierz\u0119, \u017ce jest wielu polityk\u00f3w na Ukrainie, kt\u00f3rzy mogliby z Polsk\u0105 wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 bez gloryfikowania UPA.
\r\n
\r\n Jakie postaci, w procesie budowania to\u017csamo\u015bci narodowej, b\u0119d\u0105c na miejscu Ukrai\u0144c\u00f3w, wyr\u00f3\u017cni\u0142by ksi\u0105dz w miejsce ludzi zwi\u0105zanych z UPA?<\/em>
\r\n
\r\n My\u015bl\u0119, \u017ce jest wielu bohater\u00f3w ukrai\u0144skich, kt\u00f3rzy mog\u0105 by\u0107 i dla Polak\u00f3w i dla Europejczyk\u00f3w wzorami w relacjach polsko – ukrai\u0144skich. Na pewno takim wsp\u00f3lnym bohaterem jest ataman Petlura, kt\u00f3ry szed\u0142 razem z Pi\u0142sudskim na Kij\u00f3w. Wielu hetman\u00f3w kozackich wsp\u00f3lnie walczy\u0142o z Polakami przeciwko Turkom, np. hetman Piotr Konaszewicz – Sahajdaczny, hetman Iwan Mazepa, hetman Iwan Wyhowski. Mamy si\u0119 do czego odwo\u0142a\u0107. Oczywi\u015bcie relacje polsko – ukrai\u0144skie s\u0105 bardzo trudne, nie mniej mo\u017cna znale\u017a\u0107 pozytywne postacie, ale szukanie Bandery, Szuchewycza i innych morderc\u00f3w, to jest pomylenie poj\u0119\u0107. To tylko mo\u017ce dzieli\u0107 dwa narody a w \u017caden spos\u00f3b nie zbli\u017cy je do pojednania.<\/p>\r\n\r\n

Za: Blog ks. Tadeusza Isakowicza-Zaleskiego<\/a>
\r\n „Polskie Radio: Przemilczane, zapomniane\u00a0\u00a0 2008-12-17”<\/p>\r\n\r\n


<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Wywiad o Szeptyckim, Kresach i UPA zamieszczony zosta\u0142 na stronach Polskiego Radia w niedziel\u0119 7 grudnia 2008 r. Mam nadziej\u0119, \u017ce p. Piotr Tyma, przewodnicz\u0105cy Zwi\u0105zku Ukrai\u0144c\u00f3w w Polsce, oprotestuje tak\u017ce i ten tekst, przez co zainteresowanie t\u0105 problematyk\u0105 jeszcze bardziej wro\u015bnie. Przemilczane, zapomniane Z ksi\u0119dzem Tadeuszem Isakowiczem-Zaleskim, z okazji wydania ksi\u0105\u017cki \u201ePrzemilczane ludob\u00f3jstwo na […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[17],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4586"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4586"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4586\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4586"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4586"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4586"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}