{"id":45220,"date":"2011-10-06T21:12:01","date_gmt":"2011-10-07T02:12:01","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=45220"},"modified":"2011-10-06T21:12:01","modified_gmt":"2011-10-07T02:12:01","slug":"gaz-lupkowy-a-bezpieczenstwo-energetyczne-polski-wywiad-z-mariuszem-orionem-jedryskiem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=45220","title":{"rendered":"Gaz \u0142upkowy, a bezpiecze\u0144stwo energetyczne Polski – wywiad z Mariuszem-Orionem J\u0119dryskiem<\/em>"},"content":{"rendered":"

O gazie \u0142upkowy, bezpiecze\u0144stwie energetycznym Polski, pakiecie klimatycznym UE i odwiertach geotermalnych Ojca Rydzyka z profesorem Mariuszem-Orionem J\u0119dryskiem, g\u0142\u00f3wnym geologiem kraju w latach 2005-2007, rozmawia Andrzej Lachowski z portalu Ekologia.pl<\/em><\/strong>.<\/p>\r\n

Andrzej Lachowski: B\u0119d\u0105c g\u0142\u00f3wnym geologiem kraju, jako pierwsza osoba w Polsce dostrzeg\u0142 Pan potencja\u0142 gazu \u0142upkowego. Jak od tamtego czasu wygl\u0105da perspektywa \u0142upkowej rewolucji?<\/strong><\/p>\r\n

Profesor Mariusz-Orion J\u0119drysek: Od wielu lat prowadzi\u0142em badania dotycz\u0105ce powstawania metanu i jego migracji w osadach. Kojarzy\u0142em wiedz\u0119 specjalistyczn\u0105 z budow\u0105 geologiczn\u0105 Polski. Mam podstawy, aby zasadniczo nie zgadza\u0107 si\u0119 z lansowanymi w \u015brodowisku rz\u0105dowym opiniami, \u017ce nie da si\u0119 opracowa\u0107 technologii wydobycia gazu ze z\u0142\u00f3\u017c niekonwencjonalnych. Podstaw\u0105 oceny naukowca jest jego dorobek weryfikowany na poziomie mi\u0119dzynarodowym. Je\u015bli doradzaj\u0105 politykom naukowcy o nik\u0142ym dorobku, to jedyne co mog\u0105 doradzi\u0107 to stosowanie obcych technologii, przy kt\u00f3rych mo\u017cna co\u015b uszczkn\u0105\u0107 dla siebie. Przez nich nie stajemy si\u0119 gospodarzami, ale klientami we w\u0142asnej Ojczy\u017anie.<\/p>\r\n

Jak wi\u0119c wygl\u0105da ta kwestia w Polsce?<\/strong><\/p>\r\n

Polska ma potencja\u0142 naukowy do opracowania technologii wydobycia gazu ze z\u0142\u00f3\u017c niekonwencjonalnych – szkoda, \u017ce minister \u015brodowiska zlikwidowa\u0142 w 2008 roku baz\u0119 eksperck\u0105 Gea, kt\u00f3r\u0105 zorganizowa\u0142em rok wcze\u015bniej. Co wi\u0119cej, rz\u0105d Donalda Tuska zlikwidowa\u0142 spo\u0142ecznie dzia\u0142aj\u0105ce cia\u0142a doradczo-kontrolne takie jak Rad\u0119 Geologiczn\u0105 i powo\u0142ane przeze mnie: Rad\u0119 G\u00f3rnicz\u0105, Honorowy Komitet G\u0142\u00f3wnych Geolog\u00f3w Kraju, Komisj\u0119 Geoekologii i Metod Analitycznych, kt\u00f3re mia\u0142y zaj\u0105\u0107 si\u0119 m.in. spraw\u0105 gazu \u0142upkowego. Jestem przekonany, \u017ce gdyby one istnia\u0142y i by\u0142y prawid\u0142owo wykorzystane, to dzi\u015b sytuacja z gazem \u0142upkowym, a w szerszym kontek\u015bcie z zarz\u0105dzaniem strukturami geologicznymi, by\u0142aby mocnym atutem gospodarczym i politycznym Polski. Inaczej te\u017c rozmawialiby\u015bmy na temat potencja\u0142u i perspektyw kolejnych odkry\u0107 zasob\u00f3w surowc\u00f3w w Polsce, CCS (wychwyt i magazynowanie CO2<\/sub> w strukturach geologicznych), podziemnej gazyfikacji w\u0119gla, prawie g\u00f3rniczym i geologicznym, s\u0142u\u017cbie geologicznej, o z\u0142o\u017cach na Pacyfiku, wodach podziemnych itd.<\/p>\r\n

Jak, Pana zdaniem wygl\u0105da kwestia bezpiecze\u0144stwa energetycznego przy wydawaniu koncesji na poszukiwanie gazu \u0142upkowego? Ministerstwo \u015arodowiska wyda\u0142o do tej pory 101 koncesji 25 firmom. Niedawno media poda\u0142y, \u017ce jedna pi\u0105ta koncesji wydawanych na poszukiwanie w Polsce gazu \u0142upkowego jest w r\u0119kach rosyjskich firm.\u00a0 <\/strong><\/p>\r\n

To mocne pytanie. Sam intensywnie szukaj\u0105c inwestor\u00f3w wyda\u0142em 11 koncesji na poszukiwania gazu \u0142upkowego na sprzyjaj\u0105cych<\/p>\r\n

\"\"Rz\u0105d Donalda Tuska zlikwidowa\u0142 spo\u0142ecznie dzia\u0142aj\u0105ce cia\u0142a doradczo-kontrolne takie jak Rad\u0119 Geologiczn\u0105 i powo\u0142ane przeze mnie: Rad\u0119 G\u00f3rnicz\u0105, Honorowy Komitet G\u0142\u00f3wnych Geolog\u00f3w Kraju, Komisj\u0119 Geoekologii i Metod Analitycznych, kt\u00f3re mia\u0142y zaj\u0105\u0107 si\u0119 m.in. spraw\u0105 gazu \u0142upkowego. \"\"<\/p>\r\n

dla inwestora warunkach – z planami przerwania koncesjonowania, przygotowania prawnego i organizacyjnego Polski do wydawania nowych koncesji i oczekiwania na wyniki, aby nast\u0119pne koncesje wydawa\u0107 nie za setki tysi\u0119cy tylko setki milion\u00f3w z\u0142otych. Wydanie czterem podmiotom, w kilkunastu jak najbardziej oddalonych od siebie miejscach koncesji mia\u0142o na celu zapobie\u017cenie podejmowania dzia\u0142a\u0144 przez te podmioty poza wp\u0142ywem czy poza kontrol\u0105. Pa\u0144stwo by\u0142o w \u00f3wczesnych czasach dobrym gwarantem zabezpieczenia interesu Polak\u00f3w, kt\u00f3re nadrabia\u0142o braki w u\u0142omnym prawie. Bez nas i pe\u0142nej wsp\u00f3\u0142pracy z Pa\u0144stwem firmy te po wykonaniu bada\u0144 musia\u0142yby albo przyj\u0105\u0107 w 100 % nasze warunki albo zrezygnowa\u0107 ze starania si\u0119 o eksploatacj\u0119 ze wzgl\u0119du na zbyt ma\u0142\u0105 skal\u0119 przedsi\u0119wzi\u0119cia w stosunku do koniecznych nak\u0142ad\u00f3w, czyli wy\u0142\u0105cznie w oparciu o kalkulacj\u0119 ekonomiczn\u0105, a nie naciski polityczne. Firmy by\u0142y pewne, \u017ce b\u0119d\u0105 potraktowane uczciwie, bo podj\u0119\u0142y jak na \u00f3wczesne czasy szale\u0144cze niemal ryzyko. Przy nast\u0119pnych koncesjach pojawi\u0142yby si\u0119 ju\u017c zupe\u0142nie inne warunki organizacyjne i prawne – w pe\u0142ni bezpieczne i kontrolowane przez Pa\u0144stwo na ka\u017cdym etapie. Dzi\u015b najwa\u017cniejsza sprawa z gazem \u0142upkowym jest taka, \u017ce pa\u0144stwo utraci\u0142o nie tylko kontrol\u0119 nad handlem koncesjami, ale straci\u0142o tak\u017ce oko\u0142o 100 mld z\u0142 – za tyle powinno sprzeda\u0107 reszt\u0119 koncesji, a w sumie sprzeda\u0142o za oko\u0142o 35 mln z\u0142. Na koncesjach na eksploatacj\u0119 stracimy du\u017co wi\u0119cej. Dlatego uwa\u017cam, \u017ce Premier Tusk odwraca dzi\u015b uwag\u0119 od strat finansowych rzucaj\u0105c na rynek medialny spraw\u0119 mo\u017cliwego zakupu koncesji przez Gazprom czy sprawy walki z lobby \u015brodowiskowym. Oba tematy, a szczeg\u00f3lnie ten drugi s\u0105 dzi\u015b absolutnie drugorz\u0119dne. Premier przekazuje w reklam\u00f3wkach wyborczych, \u017ce wywalcz\u0105 miliony wi\u0119cej, \u201epo znajomo\u015bciach\u201d (wi\u0119c nie za darmo, bo znajomo\u015bci zobowi\u0105zuj\u0105) ni\u017c zrobi to PiS- ale w tym samym czasie rz\u0105d Tuska doprowadzi\u0142 do strat rz\u0119du 100 mld z\u0142otych i ustawi\u0142 nas na \u015bcie\u017cce strat wielokrotnie wi\u0119kszych. To jest g\u0142\u00f3wny temat do natychmiastowej dyskusji. Media \u201e\u0142ykaj\u0105\u201d\u00a0aspekty \u015brodowiskowe, bohatersk\u0105 walk\u0119 Premiera i spraw\u0119 Gazpromu. O przej\u0119ciu koncesji przez niepo\u017c\u0105danych, blokuj\u0105cych wydobycie inwestor\u00f3w alarmowa\u0142em publicznie 2 lata temu, a Pan Premier Tusk dosta\u0142 p\u00f3\u0142tora roku temu ode mnie list otwarty w tej sprawie. Od tego czasu wydano drugie tyle koncesji na tych samych tragicznych dla Polak\u00f3w zasadach.<\/p>\r\n

Kolejna sprawa to potencjalny zysk z naszych zasob\u00f3w, kt\u00f3re nale\u017c\u0105 do najwi\u0119kszych na \u015bwiecie. M\u00f3wi si\u0119, \u017ce mo\u017cemy sta\u0107 si\u0119 tak zamo\u017cni jak Norwegia. Jednak jak okazuje si\u0119 norweski model udzia\u0142u w zyskach, kt\u00f3ry Pan zasugerowa\u0142, w kt\u00f3rym 70% zysk\u00f3w trafia\u0142oby do polskiego bud\u017cetu wydaje si\u0119 obecnie coraz bardziej odleg\u0142y. Czy mo\u017cliwe jest, \u017ce zaprzepa\u015bcimy szans\u0119 na zysk wynikaj\u0105cy z tak wielkiego bogactwa?<\/strong><\/p>\r\n

\u0179eby oceni\u0107 warto\u015b\u0107 koncesji trzeba wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 m.in. wielko\u015b\u0107 ryzyka, prawdopodobie\u0144stwo pozytywnych wierce\u0144, szacowan\u0105 wielko\u015b\u0107 z\u0142o\u017ca, warunki geologiczne wydobycia, a tak\u017ce techniczne, spo\u0142eczne i polityczne warunki sprzeda\u017cy wewn\u0119trznej i eksportu. Oficjalnie nie wiadomo ile warte s\u0105 koncesje – dlatego chcia\u0142em, by wyceni\u0142 to sam rynek. Po wydaniu 11 koncesji z planem wydania jeszcze kilku (maksimum 1\/5 koncesji) i to r\u00f3\u017cnym podmiotom w jak najdalszych od siebie miejscach czeka\u0142em na wyniki i przygotowywa\u0142em organizacyjnie i prawnie Polsk\u0119 do zapanowania nad wydobyciem i maksymalizacj\u0105 zysk\u00f3w finansowych i politycznych – robi\u0142em to do momentu przyj\u0119cia mojej dymisji przez Pana Premiera Donalda Tuska (co nast\u0105pi\u0142o bardzo szybko, chyba na drugi dzie\u0144 po obj\u0119ciu przez niego stanowiska Premiera). Zgodnie z moimi oczekiwaniami, pojawi\u0142 si\u0119 rynek wt\u00f3rny dla tych koncesji, kt\u00f3ry wyceni\u0142 je na pocz\u0105tku tego roku na 50-100 mln z\u0142 za jedn\u0105. Czyli za co najmniej sto razy wi\u0119cej ni\u017c pobiera obecnie Skarb Pa\u0144stwa. Nie wiadomo dok\u0142adnie kto, ile i komu p\u0142aci\u0142, ale o wiarygodn\u0105 ocen\u0119 nie jest trudno.<\/p>\r\n

Mo\u017ce Pan poda\u0107 konkretne przyk\u0142ady?<\/strong><\/p>\r\n

\"\"Pa\u0144stwo utraci\u0142o nie tylko kontrol\u0119 nad handlem koncesjami, ale straci\u0142o tak\u017ce oko\u0142o 100 mld z\u0142 – za tyle powinno sprzeda\u0107 reszt\u0119 koncesji, a w sumie sprzeda\u0142o za oko\u0142o 35 mln z\u0142.\"\"<\/p>\r\n

Poni\u017cszy przyk\u0142ad poda\u0142em w mojej opinii dla Senatu RP p\u00f3\u0142 roku temu. To uproszczony przyk\u0142ad wyceny warto\u015bci koncesji na poszukiwania w okolicach Gda\u0144ska i Braniewa w uk\u0142adzie firm Talisman i San Leon. Jedna firma drugiej zap\u0142aci\u0142a 1,5 miliona euro(got\u00f3wk\u0105), pokry\u0142a 100 procent koszt\u00f3w sejsmiki, wierci na sw\u00f3j koszt po jednym otworze na ka\u017cdej z trzech koncesji. W zamian uzyskuje 30% udzia\u0142u i ma opcje na ka\u017cdym bloku uzyskania dodatkowych 30% udzia\u0142u za wykonanie dodatkowego odwiertu na sw\u00f3j koszt (na ka\u017cdym z trzech blok\u00f3w). Wnioski s\u0105 takie, \u017ce firma San Leon b\u0119dzie mia\u0142a zbadane, czy ma na swoich trzech obszarach koncesyjnych gaz w \u0142upkach czy nie. Zachowa przy tym od 40% do 70% udzia\u0142\u00f3w praktycznie nic nie inwestuj\u0105c, bez ryzyka. Zwa\u017cywszy na koszty wszystkich bada\u0144 poniesione przez Talisman mo\u017cna wyznaczy\u0107 warto\u015b\u0107 rynkow\u0105 koncesji rz\u0119du 50 – 100 mln z\u0142otych za jeden obszar koncesyjny. San Leon zgarn\u0105\u0142, wi\u0119c to co powinien mie\u0107 Skarb Pa\u0144stwa. Dzi\u015b mo\u017cemy mie\u0107 pewno\u015b\u0107, \u017ce jest to wielokrotno\u015b\u0107 tej kwoty. No a Skarb Pa\u0144stwa wzi\u0105\u0142 \u0142\u0105cznie za ponad 100 koncesji oko\u0142o 35 mln z\u0142. Ile, kto i komu zap\u0142aci\u0142 w bezpo\u015brednim obrocie, wiedz\u0105 tylko zainteresowani, a ca\u0142o\u015b\u0107 odbywa si\u0119 praktycznie poza Skarbem Pa\u0144stwa. Koncesje na gaz i g\u0142\u0119bokie wiercenia pozwalaj\u0105 na uzyskanie r\u00f3\u017cnorodnej wiedzy geologicznej, ale co nam po niej je\u015bli nie mamy kontroli i nale\u017cytego zysku z eksploatacji?<\/p>\r\n

Kiedy odkryto z\u0142o\u017ca gazu \u0142upkowego w Bu\u0142garii ameryka\u0144ski koncern Chevron zaoferowa\u0142 za koncesj\u0119 300 razy wi\u0119cej ni\u017c Polsce za podobn\u0105 powierzchni\u0119. Jak wi\u0119c obecnie wygl\u0105da sprawa wydawania koncesji w naszym kraju?<\/strong><\/p>\r\n

Dzi\u015b wiemy, \u017ce posiadamy pot\u0119\u017cne z\u0142o\u017ca<\/a> – st\u0105d warto\u015b\u0107 koncesji jest powi\u0119kszana o brak ryzyka i warto\u015b\u0107 kopaliny. Je\u015bli gaz<\/a> na jednym obszarze koncesyjnym wart jest za\u0142\u00f3\u017cmy 50 mld z\u0142, a koszt wydobycia, dystrybucji, podatk\u00f3w itd wynosi za\u0142\u00f3\u017cmy 20 mld z\u0142, to pozosta\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 to czysty zysk inwestora, kt\u00f3rym powinien si\u0119 podzieli\u0107 z w\u0142a\u015bcicielem z\u0142o\u017ca czyli Skarbem Pa\u0144stwa, a \u015bci\u015blej rzecz bior\u0105c z Polakami. Obecny stan jest taki, \u017ce dzieli\u0107 si\u0119 nie musi – bo wszelkie podatki (op\u0142ata eksploatacyjna, u\u017cytkowanie g\u00f3rnicze, CIT, VAT – czyli oko\u0142o 20 % warto\u015bci kopaliny) ju\u017c s\u0105 w tych 20 mld z\u0142. Podany przez Pana przyk\u0142ad z Bu\u0142garii tylko potwierdza to, co od dw\u00f3ch lat g\u0142o\u015bno m\u00f3wi\u0119, a mainstreamowe media i rz\u0105d ignoruj\u0105. To, \u017ce sprawa koncesji przej\u0119tych przez Gazprom wysz\u0142a od eurodeputowanych PO i to w czasie kampanii potwierdza, \u017ce mam racj\u0119 – opinia publiczna jest najprawdopodobniej kierowana na boczny tor.<\/p>\r\n

Jakie s\u0105 szacunki zasob\u00f3w gazu \u0142upkowego w Polsce? <\/strong><\/p>\r\n

Co do wielko\u015bci z\u0142\u00f3\u017c – oceny szacunkowe s\u0105 r\u00f3\u017cne. Kiedy ju\u017c w 2006 i 2007 roku z uporem szuka\u0142em inwestor\u00f3w, eksperci uwa\u017cali \u017ce gazu nie ma. Jednak ju\u017c w 2009 roku uwa\u017cano, \u017ce zasoby gazu \u0142upkowego w Polsce to co najmniej 1,4 bln m m3<\/sup>, potem<\/p>\r\n

\"\"Mamy 60-krotnie wi\u0119ksz\u0105 koncentracj\u0119 w\u0119gla kamiennego ni\u017c pozosta\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 UE, najwi\u0119ksze z\u0142o\u017ca gazu – a my dajemy si\u0119, ogranicza\u0107 i blokowa\u0107 – nasz rz\u0105d tylko spuszcza g\u0142ow\u0119. Mamy szanse by\u0107 najbogatszym spo\u0142ecze\u0144stwem Europy. \"\"<\/p>\r\n

podawano, \u017ce nawet 3 bln m3<\/sup>, od p\u00f3\u0142 roku szacuje si\u0119 na 5,3 bln m3<\/sup>. A mo\u017ce by\u0107 znacznie wi\u0119cej i to nie tylko w \u0142upkach i nie tylko gaz. Czyli wysz\u0142o na moje, mimo, \u017ce nie mam dost\u0119pu do danych. W\u0105tpi\u0119, \u017ceby dost\u0119p do pe\u0142nych danych mia\u0142 ktokolwiek, za wyj\u0105tkiem sp\u00f3\u0142ek prowadz\u0105cych u nas poszukiwania. Odpowiadaj\u0105c na pytanie – informacje o gazie \u0142upkowym wrzucono do szuflady, bo wcze\u015bniej nikt tego gazu nie widzia\u0142 – ka\u017cdy z nas patrzy na \u015bwiat ale tylko nieliczni zobacz\u0105 co\u015b nowego – tak w\u0142a\u015bnie rodz\u0105 si\u0119 odkrycia i wynalazki. Zapewniam Pana, \u017ce gdyby nie moje wcze\u015bniejsze badania metanu w osadach – przez wiele lat nie by\u0142oby mowy o gazie \u0142upkowym w Polsce, bo w\u0142a\u015bnie w oparciu o to szuka\u0142em inwestor\u00f3w. To ja szuka\u0142em inwestor\u00f3w, a nie oni sami do mnie przychodzili i pom\u00f3g\u0142 mi w tym kolega z USA a nie jakakolwiek osoba, plac\u00f3wka czy jednostka w Polsce.<\/p>\r\n

Nie tak dawno Francja wycofa\u0142a si\u0119 z eksploatacji niekonwencjonalnego gazu uzasadniaj\u0105c to zagro\u017ceniem zanieczyszczenia \u015brodowiska. Powsta\u0142 r\u00f3wnie\u017c dokument m\u00f3wi\u0105cy o szkodliwo\u015bci wydobycia gazu \u0142upkowego. Bardzo popularne s\u0105 r\u00f3wnie\u017c filmiki w Internecie przedstawiaj\u0105ce p\u0142on\u0105ce krany. Czy poszukiwanie i wydobycie gazu \u0142upkowego jest naprawd\u0119 tak bardzo szkodliwe dla \u015brodowiska? <\/strong><\/p>\r\n

Dla Francuz\u00f3w sprawa wydobycia gazu \u0142upkowego b\u0119dzie wi\u0105za\u0142a si\u0119 z upadkiem jednej z ich najwa\u017cniejszej ga\u0142\u0119zi przemys\u0142u, czyli budowy i eksportu elektronowi j\u0105drowych. Dlatego tak intensywnie zabiegali o natychmiastowe podpisanie um\u00f3w na budow\u0119 trzech elektrowni u nas na korzystnych dla nich, a mo\u017ce i dla nas zasadach. \u015amiem w\u0105tpi\u0107 czy b\u0119d\u0105 technologicznie najlepsze i czy b\u0119dziemy w 100% kontrolowali ich prace i rozw\u00f3j. A wbrew opiniom, w\u0142asnego uranu nie mamy du\u017co. Uran jest tani i tania\u0142 b\u0119dzie – oznacza to, \u017ce nie b\u0119dziemy inwestowa\u0107 w nowe technologie wydobycia uranu i \u017ce koszt paliwa, jakim jest wzbogacony uran, nie ma du\u017cego wp\u0142ywu na koszt funkcjonowania elektrowni. My zdecydowanie potrzebujemy reaktor\u00f3w j\u0105drowych ze wzgl\u0119du na r\u00f3\u017cne cele, w tym strategiczne, naukowe, medyczne, \u015brodowiskowe etc – ale produkcja energii j\u0105drowej to sprawa drugorz\u0119dna, kt\u00f3ra nie powinna zajmowa\u0107 tyle miejsca w mediach i nie powinna by\u0107 przedmiotem jakichkolwiek spor\u00f3w.<\/p>\r\n

Jako podstawowe zagro\u017cenie wymienia si\u0119 zanieczyszczenie w\u00f3d gruntowych. Pan in\u017cynier Krzysztof Puzyna posuwa si\u0119 nawet do stwierdzenia, \u017ce wydobycie gazu \u0142upkowego to nowa wroga, wobec w\u0142asnego narodu og\u00f3lnopolska akcja dywersyjna. Ma ona wed\u0142ug niego prowadzi\u0107 do tego, \u017ce w przysz\u0142o\u015bci ludzie w du\u017cych cz\u0119\u015bciach Polski nie b\u0119d\u0105 mie\u0107 dost\u0119pu do czystej wody pitnej. Twierdzi, \u017ce woda b\u0119dzie zatruta p\u0142uczynami z odwiert\u00f3w pr\u00f3bnych, powsta\u0142ych przy poszukiwaniu gazu \u0142upkowego.<\/strong><\/p>\r\n

\"\"Co do zasob\u00f3w w\u00f3d geotermalnych, to wydobycie w Toruniu wynosi, jak s\u0142ysza\u0142em od 320 do 650 m3\/h a zat\u0142aczanie wynosi 350 m3 h. Oznacza to, \u017ce 2 do 4 otwory wydobywcze i 4 – 6 otwor\u00f3w zat\u0142aczaj\u0105cych b\u0119d\u0105 mog\u0142y ogrza\u0107 ca\u0142y Toru\u0144 i pozwol\u0105 utrzyma\u0107 ogromne spa.\"\"<\/p>\r\n

O tym powinna decydowa\u0107 agencja rz\u0105dowa jak\u0105 ja niemal powo\u0142a\u0142em w 2007 roku, a czego rz\u0105d Donalda Tuska zaniecha\u0142. Jestem profesorem geologii i geochemii – ale nie mam tytu\u0142u aby autorytatywnie si\u0119 wypowiada\u0107 – to mo\u017ce zrobi\u0107 tylko i wy\u0142\u0105cznie specjalistyczny organ pa\u0144stwowy. Gdybym by\u0142 szefem takiego organu, utworzy\u0142bym narz\u0119dzia do oceny sytuacji, uruchomi\u0142 zaplecze analityczne, eksperckie, kontrolne i wtedy m\u00f3g\u0142bym wydawa\u0107 certyfikaty dopuszczenia konkretnych zwi\u0105zk\u00f3w chemicznych i technologii. Faktem jest, \u017ce to co zrobi\u0142em w 2006 i 2007 (rady, komisje, baza Gea, ustawa o PSG i nowe Prawo g\u00f3rnicze i geologiczne) by\u0142o w pewnym sensie takim wyposa\u017caniem Pa\u0144stwa w narz\u0119dzia do pe\u0142nienia roli ochrony interes\u00f3w obywateli RP. Nie mog\u0119, wi\u0119c wypowiada\u0107 si\u0119 za Pa\u0144stwo, tym bardziej, \u017ce nie piastuj\u0119 obecnie \u017cadnego urz\u0119du.<\/p>\r\n

Wed\u0142ug niekt\u00f3rych danych do jednego pr\u00f3bnego odwiertu potrzebne s\u0105 2 miliony litr\u00f3w wody, w tym ponad dwadzie\u015bcia ton chemikali\u00f3w z czego ponad 600 kilogram\u00f3w to toksyczne substancje. Czy nie ma ryzyka, \u017ce taka ilo\u015b\u0107 mo\u017ce dosta\u0107 si\u0119 do obiegu wodnego? Czy odwierty nie powinny by\u0107 prowadzone z dala od w\u00f3d termalnych, i <\/strong>innych podziemnych zbiornik\u00f3w wodnych? <\/strong><\/p>\r\n

Nie mam wiedzy i wg mnie tej wiedzy w Polsce nikt nie ma. Je\u015bli jednak cz\u0142onek rz\u0105du odpowiedzialny za wydawanie koncesji i ochron\u0119 \u015brodowiska, ostatnio przekonywa\u0142, \u017ce nie ma problemu, bo 99,5 % zat\u0142aczanych substancji to woda i piasek, to ogarnia mnie przera\u017cenie na tak\u0105 beztrosk\u0119. Proponowa\u0142bym takim osobom wzi\u0105\u0107 szklank\u0119 czystej wody, dosypa\u0107 troszk\u0119 czystego, przemytego wrz\u0105tkiem piasku kwarcowego (1 gram jest w zasadzie oboj\u0119tny dla organizmu), nast\u0119pnie wej\u015b\u0107 do laboratorium chemicznego, wybra\u0107 200 r\u00f3\u017cnych pojemnik\u00f3w, pobra\u0107 po kilka miligram\u00f3w ka\u017cdej substancji, dorzuci\u0107 do wody z piaskiem, zamiesza\u0107 i wypi\u0107. Prosz\u0119 si\u0119 nie martwi\u0107 – 99,5 % to piasek i woda. \u201ePij \u015bmia\u0142o!\u201d To oczywi\u015bcie sarkazm i \u017cart – prosz\u0119 tego absolutnie i bezwzgl\u0119dnie nie robi\u0107 bo grozi to \u015bmierci\u0105.<\/p>\r\n

Czy istnieje perspektywa zablokowania przez Uni\u0119, kt\u00f3ra jako jeden z priorytet\u00f3w stawia kwestie \u015brodowiskowe,\u00a0 wydobycia gazu w krajach do niej nale\u017c\u0105cych w tym w Polsce?<\/strong><\/p>\r\n

Ju\u017c 2-3 lata temu m\u00f3wi\u0142em, \u017ce je\u015bli b\u0119d\u0105 blokowa\u0107 polski gaz tak jak w\u0119giel to nale\u017cy wyst\u0105pi\u0107 z UE i sta\u0107 si\u0119 dla UE bankiem<\/p>\r\n

\"\"Chiny spalaj\u0105 ok. 3 mld ton w\u0119gla rocznie, a b\u0119d\u0119 spala\u0107 jeszcze wi\u0119cej – \u015bwiat poza UE stawia na w\u0119giel. Niemcy ok. 50 proc. energii elektrycznej produkuj\u0105 z w\u0119gla. Polska powinna d\u0105\u017cy\u0107 do tego, \u017ceby w Unii Europejskiej m\u00f3wi\u0142o si\u0119 nie tyle o gospodarce niskow\u0119glowej, tylko o gospodarce niskoemisyjnej. \"\"<\/p>\r\n

energii, by\u0107 tak\u0105 Szwajcari\u0105 energetyczn\u0105. Mamy 60-krotnie wi\u0119ksz\u0105 koncentracj\u0119 w\u0119gla kamiennego ni\u017c pozosta\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 UE,najwi\u0119ksze z\u0142o\u017ca gazu – a my dajemy si\u0119 ogranicza\u0107 i blokowa\u0107 – a nasz rz\u0105d tylko spuszcza g\u0142ow\u0119. Mamy szanse by\u0107 najbogatszym spo\u0142ecze\u0144stwem Europy, bo Polska to geologicznie najbogatszych kraj Europy – musimy tylko zmieni\u0107 nasze podej\u015bcie do energetyki i ochrony \u015brodowiska – inaczej ucierpi \u015brodowisko a nie tylko ekonomia Polski. Dolny \u015al\u0105sk posiada najwi\u0119ksze z\u0142o\u017ca w\u0119gla brunatnego, miedzi, srebra, rzadkich metali, soli w Europie, czy ponad 60% polskich z\u0142\u00f3\u017c kruszywa niezb\u0119dnego do budowy dr\u00f3g w Polsce. Mamy zasoby geotermalne i najwydatniejsze technologie wydobycia gazu. Koniecznie trzeba si\u0119 zaj\u0105\u0107 zapewnieniem dostaw taniej czystej energii z gazu \u0142upkowego i z w\u0119gla, ochron\u0105 interes\u00f3w Dolnego \u015al\u0105ska i Polski w zakresie utrzymania kontroli nad w\u0142asnymi bogactwami naturalnymi, sensownym g\u00f3rnictwem, rozwojem geotermii i eksploatacj\u0105 przeogromnych polskich z\u0142\u00f3\u017c na Pacyfiku. Tak\u017ce obron\u0105 Polski i Dolnego \u015al\u0105ska przed szkodliwymi elementami polityki klimatycznej UE, kt\u00f3ra uniemo\u017cliwia nam eksploatacj\u0119 w\u0142asnych, ta\u0144szych \u017ar\u00f3de\u0142 energii, utrudnia zagospodarowanie odpad\u00f3w i obszar\u00f3w po piaskowniach i \u017cwirowniach oraz zamienienia je w tereny rekreacyjne z geoparkami i gospodark\u0105 wodn\u0105 itd. Moja Ojczyzna, m\u00f3j region s\u0105 w bardzo trudnej sytuacji i to mimo przebogatej geologii. Tylko pe\u0142na wsp\u00f3\u0142praca wszystkich opcji politycznych da szanse na uczynienie z Polak\u00f3w najbogatszego spo\u0142ecze\u0144stwa Europy – bez psuj\u0105cych rynek dotacji, ogranicze\u0144 i lekcewa\u017cenia.<\/p>\r\n

Opr\u00f3cz gazu \u0142upkowego mamy du\u017ce zasoby w\u00f3d geotermalnych. Okazuje si\u0119, \u017ce to niezwykle ekologiczne \u017ar\u00f3d\u0142o energii nie cieszy si\u0119 u nas zbytni\u0105 popularno\u015bci\u0105, nawet w\u015br\u00f3d ekolog\u00f3w, kt\u00f3rzy stawiaj\u0105 na znacznie bardziej kontrowersyjne wiatraki. Dlaczego geotermia nie ma w Polsce zbyt wielu zwolennik\u00f3w, wy\u0142\u0105czaj\u0105c tu oczywi\u015bcie \u015brodowisko toru\u0144skich redemptoryst\u00f3w na czele z Ojcem Tadeuszem Rydzykiem, kt\u00f3remu i tak odebrano dotacj\u0119?<\/strong><\/p>\r\n

Nie odebrano koncesji tylko dotacj\u0119. Dzi\u015b wiemy, \u017ce przyznaj\u0105c koncesj\u0119 i daj\u0105c pozytywn\u0105 opini\u0119 o dotacji mia\u0142em pe\u0142n\u0105 racj\u0119 – a jednak o swoje dobre imi\u0119 m.in w tej sprawie musia\u0142em walczy\u0107 w s\u0105dzie. Spraw\u0119 wygra\u0142em, a dowodem s\u0105 przeprosiny opublikowane przez wydawnictwo Axel Springer (http:\/\/edgp.gazetaprawna.pl\/index.php?act=mprasa\u00e2\u0160\u201a=article&id=286484<\/a>).
\u00a0
Ostatnie odwierty wydaj\u0105 si\u0119 przeczy\u0107 tezie o bezsensowno\u015bci tego przedsi\u0119wzi\u0119cia? Ojciec Tadeusz Rydzyk wraz ze wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105cymi z nim geologami og\u0142osili wielki sukces przedsi\u0119wzi\u0119cia\u2026<\/strong><\/p>\r\n

Co do zasob\u00f3w w\u00f3d geotermalnych, to wydobycie w Toruniu wynosi, jak s\u0142ysza\u0142em od 320 do 650 m3\/h a zat\u0142aczanie wynosi 350 m3 h. Oznacza to, \u017ce 2 do 4 otwory wydobywcze i 4 – 6 otwor\u00f3w zat\u0142aczaj\u0105cych b\u0119d\u0105 mog\u0142y ogrza\u0107 ca\u0142y Toru\u0144 i pozwol\u0105 utrzyma\u0107 ogromne spa. A pocz\u0105tki by\u0142y skromniutkie. Fundacja Lux Veritatis z\u0142o\u017cy\u0142a w 2006 roku, tak jak ka\u017cdy inny podmiot, aplikacj\u0119 o koncesj\u0119 na poszukiwanie i rozpoznawanie z\u0142\u00f3\u017c w\u00f3d termalnych w okolicach Torunia. W oparciu o uzyskan\u0105 koncesj\u0119 ta sama fundacja z\u0142o\u017cy\u0142a do Narodowego Funduszu Ochrony \u015arodowiska i Gospodarki Wodnej wniosek o sfinansowanie wykonania pierwszego otworu poszukiwawczego. Zosta\u0142a potraktowana tak, jak ka\u017cdy inny podmiot i dotacj\u0119 tak\u0105 jej przyznano, zgodnie z wytycznymi polityki ekologicznej pa\u0144stwa. Jest to zrozumia\u0142e, bowiem dotychczas ka\u017cdy, a przynajmniej ka\u017cdy pierwszy, czyli tzw. poszukiwawczy, otw\u00f3r geotermalny w Polsce by\u0142 wiercony w oparciu o pe\u0142ne finansowanie ze \u015brodk\u00f3w publicznych.<\/p>\r\n

Dlaczego wi\u0119c odebrano wcze\u015bniej dotacj\u0119? Czy s\u0105 jakie\u015b merytoryczne przes\u0142anki takiego dzia\u0142ania?<\/strong><\/p>\r\n

Ani przyznanie przeze mnie, jako \u00f3wczesnego g\u0142\u00f3wnego geologa kraju, koncesji, ani wydanie pozytywnej opinii jako warunku rozpatrywania przez NFOSiGW wniosku o sfinansowanie bada\u0144 geologicznych, nie budzi\u0142o kontrowersji. O ile pami\u0119tam, w<\/p>\r\n

\"\"Moje wypowiedzi w mediach publicznych by\u0142y blokowane – bo jak inaczej nazwa\u0107 dzia\u0142ania kt\u00f3re nakazuj\u0105 internaucie dokonanie \u201eop\u0142aty technicznej\u201d za to, by podatnik, kt\u00f3ry p\u0142aci za abonament RTV m\u00f3g\u0142 obejrze\u0107 na stronie TVP program archiwalny Warto Rozmawia\u0107 z moim udzia\u0142em, gdzie pokaza\u0142am prawd\u0119 o geotermii toru\u0144skiej.\"\"<\/p>\r\n

wewn\u0119trznych dokumentach dotycz\u0105cych koncesji i opinii dla NFOSiGW przygotowywanych do mojego podpisu w Ministerstwie \u015arodowiska widnieje podpis \u00f3wczesnego dyrektora departamentu, tj. tej samej osoby, kt\u00f3ra w obecnym rz\u0105dzie pe\u0142ni funkcj\u0119 g\u0142\u00f3wnego geologa kraju. Oczywi\u015bcie, nie by\u0142o \u017cadnych merytorycznych przeciwwskaza\u0144 ani w zakresie wydania koncesji ani w zakresie sfinansowania wiercenia. Problem pojawi\u0142 si\u0119 wtedy, gdy dotacja, jak\u0105 przyznano fundacji Lux Veritatis, (kt\u00f3rej ostatecznie nie wyp\u0142acono), okaza\u0142a si\u0119 za ma\u0142a, i fundacja poprosi\u0142a o zwi\u0119kszenie dofinansowania, r\u00f3wne \u0142\u0105cznie kwocie najta\u0144szej oferty przetargowej z\u0142o\u017conej Lux Veritatis na wykonanie odwiertu, czyli 27 mln z\u0142, zaproponowanej przez firm\u0119 pa\u0144stwow\u0105. Rzecz jasna, w ci\u0105gu tego roku nie zmieni\u0142y si\u0119 warunki geologiczne, ani te\u017c nie zmieni\u0142 si\u0119 sens wykonania inwestycji. Zmieni\u0142 si\u0119 czas (up\u0142yn\u0105\u0142 rok), kwota (z 10 na 27 mln z\u0142), zasoby subkonta geologicznego (wzros\u0142y ponad dwukrotnie, bo dzi\u0119ki moim zabiegom uporz\u0105dkowano finanse i przyby\u0142o oko\u0142o 200 mln z\u0142) oraz dyrektor departamentu geologii i koncesji geologicznych, a tak\u017ce sytuacja polityczna zwi\u0105zana z wyborami parlamentarnymi. Jak zawsze w sprawach geologii ocenia\u0107 spraw\u0119 nale\u017cy wy\u0142\u0105cznie merytorycznie. Rozwa\u017cmy wi\u0119c: skoro jest sens geologiczny wykonania wiercenia, to on jest, bez wzgl\u0119du na to, jaki b\u0119dzie koszt, bo ten musi by\u0107 rozpatrywany osobno. Zmieni\u0142 si\u0119 rz\u0105d i pojawi\u0142 si\u0119 problem – skoro ewidentnie nie merytoryczny, to chyba stricte polityczny. Nowe w\u0142adze, chc\u0105c podwa\u017cy\u0107 merytoryczny sens wiercenia, musia\u0142y by to zrobi\u0107 formaln\u0105 decyzj\u0105 tej samej osoby, kt\u00f3ra rok wcze\u015bniej jako dyrektor departamentu wyda\u0142a opini\u0119 pozytywn\u0105, lecz potem jako cz\u0142onek obecnego rz\u0105du musia\u0142aby wyda\u0107 ju\u017c opini\u0119 negatywn\u0105 (?).<\/p>\r\n

Czy wi\u0119c decyzja ta mia\u0142a charakter polityczny?<\/strong><\/p>\r\n

St\u0105d oczywi\u015bcie mo\u017cna wnioskowa\u0107, \u017ce decyzja o cofni\u0119ciu dotacji na wykonanie odwiertu mia\u0142a motywacje wy\u0142\u0105cznie polityczne. W mojej opinii nie jest to pe\u0142na prawda, bo narz\u0119dzia zastosowane w \u017caden spos\u00f3b politycznymi nie by\u0142y, st\u0105d i dzia\u0142ania na takie miano nie zas\u0142uguj\u0105. Na jakie wi\u0119c? \u0141atwiej przyznawa\u0107 koncesje na gaz w \u0142upkach w spos\u00f3b nierozs\u0105dny raczej niesprawdzonym podmiotom zagranicznym, a jednocze\u015bnie robi\u0107 wiele, aby koncesja na geotermi\u0119 nie zosta\u0142a zrealizowana przez podmiot polski?<\/p>\r\n

To bardzo interesuj\u0105ce co Pan m\u00f3wi, dlaczego te informacje nie pojawi\u0142y si\u0119 w mediach?<\/strong><\/p>\r\n

Moje wypowiedzi w mediach publicznych by\u0142y blokowane – bo jak inaczej nazwa\u0107 dzia\u0142ania, kt\u00f3re nakazuj\u0105 internaucie dokonanie \u201eop\u0142aty technicznej\u201d za to, aby podatnik, kt\u00f3ry p\u0142aci za abonament RTV m\u00f3g\u0142 obejrze\u0107 na stronie TVP program archiwalny Warto Rozmawia\u0107 z moim udzia\u0142em, gdzie pokaza\u0142am prawd\u0119 o geotermii toru\u0144skiej. Wed\u0142ug mojej wiedzy takie ocenzurowanie dotyczy\u0142o wy\u0142\u0105cznie tego w\u0142a\u015bnie jednego programu i jednego odcinka. Sprawa trwa\u0142a wiele miesi\u0119cy – po interwencjach uwolniono program, ale po nast\u0119pnym moim wyst\u0105pieniu (zbie\u017cno\u015b\u0107) tym razem w zakresie gazu w \u0142upkach, program zdj\u0119to z anteny.<\/p>\r\n

Czy powinni\u015bmy tak bezkrytycznie podchodzi\u0107 do prognoz i dyrektyw serwowanych nam zar\u00f3wno przez uni\u0119 jak i mi\u0119dzynarodowe organizacje pozarz\u0105dowe, wedle kt\u00f3rych nasz\u0105 energetyk\u0119 powinni\u015bmy oprze\u0107 przede wszystkim na energetyce wiatrowej nie za\u015b na naszych zasobach?<\/strong><\/p>\r\n

Energia wiatrowa ma pono\u0107 ograniczy\u0107 emisj\u0119 CO2<\/sub> i zapobiec ociepleniu klimatu. Jedno i drugie to sprawa bardzo w\u0105tpliwa, szczeg\u00f3lnie w warunkach Polski. Przy generalnie niewielkim potencjale wiatru w Polsce, nawet w por\u00f3wnaniu do s\u0105siad\u00f3w, nale\u017ca\u0142oby policzy\u0107 ile czasu trzeba na kompensacje emisji CO2<\/sub>, do jakiej przyczynia si\u0119 dzia\u0142anie jednego wiatraka. Ogrom CO2 <\/sub>trzeba wyemitowa\u0107 aby funkcjonowa\u0142 jeden wiatrak. S\u0105 to m.in. poszukiwania geologiczne z\u0142\u00f3\u017c w\u0119gla i rud, budowa obu rodzaj\u00f3w kopalni, wydobycie, transport, budowa koksowni i hut, uszlachetnianie, walcowanie, produkcja, budowa sieci dr\u00f3g pomi\u0119dzy wiatrakami gdzie nie ma lasu, kt\u00f3ry mo\u017ce asymilowa\u0107 CO2<\/sub>, utrzymanie, synchronizacja z sieci\u0105 energetyczn\u0105, itd. Poza tym, dochodzi psucie rynku dotacjami i cerytyfikatami, wyp\u0142yw got\u00f3wki za granic\u0119, utrata miejsc pracy w tradycyjnych elektrowniach i kopalniach, itd. Kt\u00f3ry kraj to wytrzyma? No to niech biedny p\u0142aci, bo biedny si\u0119 nie obroni – je\u015bli ma taki rz\u0105d, jak my obecnie mamy.<\/p>\r\n

Czy powinni\u015bmy renegocjowa\u0107 pakiet klimatyczny i stosowa\u0107 w\u0142asn\u0105 polityk\u0119 energetyczn\u0105 autonomiczn\u0105 od Unii? Czy po podpisaniu traktatu lizbo\u0144skiego jest to mo\u017cliwe i ma sens?<\/strong><\/p>\r\n

Wol\u0119 rozmawia\u0107 najpierw o aspektach merytorycznych, a mniej o polityce – bo fakty obna\u017c\u0105 polityk\u0119. Oko\u0142o 98 % sk\u0142adowej<\/p>\r\n

\"\"Czy tylko zbiegiem okoliczno\u015bci niewielka liczba geolog\u00f3w nie ma w\u0105tpliwo\u015bci co do braku antropogenicznych przyczyn zmian klimatu? Skoro nie ma wiedzy, a s\u0105 decyzje bij\u0105ce bezpo\u015brednio w gospodark\u0119 Polski (bo innych kraj\u00f3w tak uzale\u017cnionych od w\u0119gla nie ma) to nie chodzi o ochron\u0119 \u015brodowiska ale o polityk\u0119 i ekonomi\u0119.\"\"<\/p>\r\n

efektu cieplarnianego to para wodna. Zmiany klimatu trwaj\u0105 od miliard\u00f3w lat – cz\u0142owieka wtedy jeszcze nie by\u0142o. Wi\u0119c dlaczego nie mia\u0142o by by\u0107 ich i teraz? Dzi\u015b nic si\u0119 nie dzieje w klimacie, co nie mia\u0142oby ju\u017c miejsca w ci\u0105gu ostatnich tysi\u0105ca lat. M\u00f3wi\u0119 to jako naukowiec, kt\u00f3ry poza metanem i z\u0142o\u017cami zajmowa\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c odtwarzaniem historii zmian klimatu – robi\u0142em z zespo\u0142em kalibracje nowych narz\u0119dzi do precyzyjnej oceny zmiany temperatury z dok\u0142adno\u015bci\u0105 0,1 st. Celsjusza w okresie wegetacyjnym i opad\u00f3w z dok\u0142adno\u015bci do kilku mm w okresie wiosenno\/letnim. Nic specjalnego si\u0119 dzi\u015b nie dzieje. St\u0119\u017cenie CO2<\/sub> jest \u015brednie lub nawet niskie, a bywa\u0142o kiedy\u015b znacznie, znacznie wy\u017csze, mimo tego \u017cycie na Ziemi by\u0142o bardzo bogate. G\u0142\u00f3wne \u017ar\u00f3d\u0142a CO2<\/sub> znamy – s\u0105 to g\u0142\u00f3wnie pasy wulkan\u00f3w wydzielaj\u0105ce ogromne ilo\u015bci ditlenku w\u0119gla (CO2<\/sub>) i metanu (CH4<\/sub>) o 20 razy wi\u0119kszej zdolno\u015bci podgrzewania atmosfery ni\u017c CO2<\/sub>. Szacunkowo wiemy ile gaz\u00f3w jest emitowanych, ale na tyle niedok\u0142adnie, \u017ce mie\u015bci si\u0119 to w granicach \u0142\u0105cznej emisji ze spalania w\u0119gla w elektrowniach na \u015bwiecie. O czym wi\u0119c m\u00f3wimy? \u015awiatowa produkcja w\u0119gla w 2010 roku wynios\u0142a 6,5 mld ton, z czego 800 mln ton to w\u0119giel koksowy niezb\u0119dny w hutnictwie. Chiny spalaj\u0105 ok. 3 mld ton w\u0119gla rocznie, a b\u0119d\u0119 spala\u0107 jeszcze wi\u0119cej – \u015bwiat poza UE stawia na w\u0119giel. Niemcy ok. 50 proc. energii elektrycznej produkuj\u0105 z w\u0119gla. Polska powinna d\u0105\u017cy\u0107 do tego, \u017ceby w Unii Europejskiej m\u00f3wi\u0142o si\u0119 nie tyle o gospodarce niskow\u0119glowej, tylko o gospodarce niskoemisyjnej rozumianej jako emisja wszelkich substancji do \u015brodowiska, z podrz\u0119dn\u0105 rol\u0105 CO2<\/sub>.<\/p>\r\n

A ekstremalne zdarzenia, susze, powodzie? <\/strong><\/p>\r\n

Mo\u017ce tak, ale o kataklizmach wiemy dzi\u0119ki coraz sprawniejszym mediom. Kto kiedy\u015b s\u0142ysza\u0142 o gradobiciu czy powodzi, kt\u00f3re mia\u0142y miejsce 100 km obok nas? Poza tym niszczona jest coraz bardziej droga i g\u0119sta infrastruktura, kt\u00f3rej nie by\u0142o – nie by\u0142o wi\u0119c o czym m\u00f3wi\u0107.<\/p>\r\n

Ale pomiary temperatury pokazuj\u0105, \u017ce jednak klimat si\u0119 ociepla.<\/strong><\/p>\r\n

Tak – ale nie m\u00f3wi\u0105 dlaczego temperatura wzrasta. Poza tym pomiary temperatury te\u017c bywaj\u0105 z\u0142udne. Przyk\u0142ad – w najstarszym w Polsce ci\u0105g\u0142ym pomiarze temperatury w Krakowie, wida\u0107, \u017ce od pocz\u0105tku XIX wieku wzros\u0142a ona oko\u0142o stopie\u0144. Mo\u017ce to by\u0107 tzw. efekt miejski – kt\u00f3ry oznacza, \u017ce ten sam punkt pomiarowy, kt\u00f3ry mie\u015bci\u0142 si\u0119 w ma\u0142o zabudowanym terenie poza miastem , dzi\u015b jest blisko centrum metropolii. W r\u00f3\u017cnych miejscach globu przyczyny ocieplenia lub och\u0142odzenia mog\u0105 by\u0107 r\u00f3\u017cne i mie\u0107 charakter lokalny. Zanim zacznie si\u0119 dzia\u0142a\u0107 politycznie trzeba wys\u0142ucha\u0107 ludzi maj\u0105cych r\u00f3\u017cne punkty widzenia, kt\u00f3re opieraj\u0105 si\u0119 na dowodach.<\/p>\r\n

Sugeruje Pan \u017ce zwolennicy teorii globalnego ocieplenia nie bior\u0105 pod uwag\u0119 naukowych dowod\u00f3w?<\/strong><\/p>\r\n

Kiedy\u015b na jednej z du\u017cych konferencji widzia\u0142em pe\u0142en entuzjazm w\u015br\u00f3d 400 os\u00f3b, kt\u00f3ry wi\u0105za\u0142 si\u0119 z konieczno\u015bci\u0105\u00a0 prowadzenia CCS – tj. magazynowania CO2<\/sub>w g\u0142\u0119bi Ziemi. Wszyscy byli za. Lobbowa\u0142 Vattenfall – pot\u0119\u017cna firma energetyczna, kt\u00f3ra ostatnio opu\u015bci\u0142a Polsk\u0119. W dyskusji entuzjasta CCS (chyba kto\u015b z Komisji Europejskiej) zapyta\u0142, kto wierzy w kluczowy czynnik ludzki w obserwowanych zmianach klimatu – tylko kilka os\u00f3b nie podnios\u0142o r\u0119ki. Zapyta\u0142em wi\u0119c – kto spo\u015br\u00f3d tej wielkiej grupy os\u00f3b, kt\u00f3re przed chwila podnios\u0142y r\u0119k\u0119, osobi\u015bcie wykonywa\u0142a badania lub czyta\u0142a artyku\u0142y naukowe (nie doniesienia prasowe w<\/p>\r\n

\"\"Wymy\u015blanie podatk\u00f3w jest szykan\u0105 dla Polski i zyskiem dla politycznie silniejszych \u201eprzyjaci\u00f3\u0142\u201d. Chro\u0144my \u015brodowisko i klimat w Polsce swoimi metodami skrojonymi do naszych warunk\u00f3w chyba najlepiej zachowanej przyrody w Europie. \"\"<\/p>\r\n

mediach) rozwa\u017caj\u0105ce sprawy CO2<\/sub> i zmiany klimatu – tak, \u017ce ma wiedz\u0119 naukow\u0105 dokumentuj\u0105c\u0105 czynnik ludzki ocieplenia klimatu lub temu przecz\u0105c\u0105. Z tej wielkiej grupy nikt nie podni\u00f3s\u0142 r\u0119ki. R\u0119ce podnios\u0142y natomiast dwie osoby – ja i jedna Pani. Oboje uwa\u017cali\u015bmy, \u017ce cz\u0142owiek je\u015bli ma wp\u0142yw na ocieplenie klimatu, to jest on skrajnie ma\u0142y, wr\u0119cz znikomy. Skoro 400 os\u00f3b wierzy, a 2 osoby wiedz\u0105, to dzi\u015b ocena roli cz\u0142owieka w zmianach klimatu jest kwesti\u0105 wiary, czyli jakiej\u015b nowej religii. Czy tylko zbiegiem okoliczno\u015bci niewielka liczba geolog\u00f3w nie ma w\u0105tpliwo\u015bci co do braku antropogenicznych przyczyn zmian klimatu? Skoro nie ma wiedzy, a s\u0105 decyzje bij\u0105ce bezpo\u015brednio w gospodark\u0119 Polski (bo innych kraj\u00f3w tak uzale\u017cnionych od w\u0119gla nie ma) to nie chodzi o ochron\u0119 \u015brodowiska ale o polityk\u0119 i ekonomi\u0119.<\/p>\r\n

Czyli uwa\u017ca Pan, \u017ce wielcy tego \u015bwiata chc\u0105 takim krajom jak Polska po prostu zaszkodzi\u0107?<\/strong><\/p>\r\n

Wymy\u015blanie podatk\u00f3w (bo tym s\u0105 op\u0142aty za emisj\u0119 CO2<\/sub> i inne dzia\u0142ania po\u015brednie, np. CCS) jest szykan\u0105 dla Polski i zyskiem dla politycznie silniejszych \u201eprzyjaci\u00f3\u0142\u201d. Chro\u0144my \u015brodowisko i klimat w Polsce swoimi metodami, skrojonymi do naszych warunk\u00f3w chyba najlepiej zachowanej przyrody w Europie. Dotyczy to tak\u017ce eksploatacji gazu z\u0142\u00f3\u017c niekonwencjonalnych – gazu \u0142upkowego. Zwa\u017cywszy z jednej strony na potrzeby energetyczne ludzko\u015bci i na znane zasoby oraz nowe technologie umo\u017cliwiaj\u0105ce odkrywanie i wykorzystanie zupe\u0142nie nowych \u017ar\u00f3de\u0142 energii stawiam tez\u0119, \u017ce nie ma na \u015bwiecie problemu deficytu surowc\u00f3w energetycznych – jest tylko geopolityka. Energia jest okazj\u0105 do wprowadzania wielkich podatk\u00f3w i wielkich wszelkich manipulacji, kt\u00f3re wynikaj\u0105 zwykle z motywacji politycznych, a tylko czasem ze spo\u0142ecznych i \u015brodowiskowych. R\u00f3bmy swoje.<\/p>\r\n

Dzi\u0119kuj\u0119 za rozmow\u0119<\/strong><\/p>\r\n

Andrzej Lachowski<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

\r\n

\"\"<\/p>\r\n

Profesor Mariusz-Orion J\u0119drysek<\/strong> – inicjator poszukiwa\u0144 gazu \u0142upkowego w Polsce, pracownik Uniwersytetu Wroc\u0142awskiego, organizator i kierownik Zak\u0142adu i Pracowni oraz studi\u00f3w doktoranckich Ochrony \u015arodowiska, organizator u dyrektor Mi\u0119dzywydzia\u0142owego Studium Ochrony \u015arodowiska. W latach 2005-2007 G\u0142\u00f3wny Geolog Kraju, 2006-7 Prezydent Rady Mi\u0119dzynarodowej Organizacji Dna Morskiego ONZ, 2010-11 Dyrektor Wroc\u0142awskiego O\u015brodka Regionalnej Wsp\u00f3lnoty Wdro\u017ce\u0144 Innowacji (Climate-KIC, EIT Budapeszt). wi\u0119cej na: www.morion.ing.uni.wroc.pl<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"O gazie \u0142upkowy, bezpiecze\u0144stwie energetycznym Polski, pakiecie klimatycznym UE i odwiertach geotermalnych Ojca Rydzyka z profesorem Mariuszem-Orionem J\u0119dryskiem, g\u0142\u00f3wnym geologiem kraju w latach 2005-2007, rozmawia Andrzej Lachowski z portalu Ekologia.pl. Andrzej Lachowski: B\u0119d\u0105c g\u0142\u00f3wnym geologiem kraju, jako pierwsza osoba w Polsce dostrzeg\u0142 Pan potencja\u0142 gazu \u0142upkowego. Jak od tamtego czasu wygl\u0105da perspektywa \u0142upkowej rewolucji? Profesor […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[89,23,98],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/45220"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=45220"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/45220\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=45220"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=45220"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=45220"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}