{"id":44994,"date":"2011-10-04T20:11:36","date_gmt":"2011-10-05T01:11:36","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=44994"},"modified":"2011-11-14T22:25:29","modified_gmt":"2011-11-15T03:25:29","slug":"krysztalowy-barak-platformy-obywatelskiej-prof-jacek-bartyzel","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=44994","title":{"rendered":"Kryszta\u0142owy Barak Platformy Obywatelskiej – prof. Jacek Bartyzel<\/em>"},"content":{"rendered":"

C<\/strong>hronicznym ju\u017c niestety problemem polskiej opinii katolickiej i konserwatywnej jest brak licz\u0105cej si\u0119 reprezentacji politycznej, autentycznie wiernej moralnemu i spo\u0142ecznemu nauczaniu Ko\u015bcio\u0142a. Jakie s\u0105 przyczyny tej politycznej indolencji, mimo i\u017c wci\u0105\u017c jeszcze istniej\u0105 niema\u0142e rezerwy spo\u0142eczne dla tak poj\u0119tej polityki, wiele by o tym mo\u017cna rozprawia\u0107. Tu, bior\u0105c pod uwag\u0119 po prostu istniej\u0105cy stan rzeczy, musimy wyj\u015b\u0107 od stwierdzenie sytuacji niezwykle paradoksalnej. Oto, mog\u0142oby si\u0119 zdawa\u0107, \u017ce w Polsce lewica, czynnik zatem z natury rzeczy wrogi religii i tradycji, zosta\u0142a politycznie zmarginalizowana, za\u015b tzw. scen\u0119 polityczn\u0105 dominuj\u0105 od lat dwie – zwarte wprawdzie w nienawistnym klinczu – partie okre\u015blane mianem centroprawicowych. Skoro zatem i rz\u0105d, i najsilniejsza partia opozycyjna zajmuj\u0105 ten sam mniej wi\u0119cej wycinek politycznego spektrum, to teoretycznie nie powinno to budzi\u0107 niepokoju o przysz\u0142o\u015b\u0107 cywilizacji chrze\u015bcija\u0144skiej w Polsce.<\/p>\r\n

Dobrze jednak wiemy, \u017ce jest zupe\u0142nie inaczej, acz w obu wypadkach z innego powodu. Je\u015bli chodzi o opozycj\u0119 (Prawo i Sprawiedliwo\u015b\u0107), to pow\u00f3d konfuzji jest \u0142atwy do uchwycenia. Po pierwsze, partia ta ma po prostu inne priorytety ni\u017c obrona katolickich i prawnonaturalnych zasad moralnych, chocia\u017c lubi prezentowa\u0107 si\u0119 jako ich obro\u0144czyni, czego po raz kolejny dowiod\u0142a ostatnio forsuj\u0105c pospiesznie tzw. obywatelski projekt ustawy o in vitro<\/em> w komisji, w kt\u00f3rej nie mia\u0142a wi\u0119kszo\u015bci, czyli skazuj\u0105c go na odrzucenie. Po drugie, znamionuje j\u0105 tendencja do tak specyficznego splatania w\u0105tk\u00f3w religijnych z patriotycznymi, \u017ce te pierwsze zdaj\u0105 si\u0119 by\u0107 raczej wehiku\u0142em drugich, co prowadzi\u0107 mo\u017ce na manowce herezji jakiej\u015b \u201ereligii ojczy\u017anianej\u201d, nie tyle zreszt\u0105 doktrynalnie, co praktycznie. Przypadek drugi – hegemonicznej partii rz\u0105dz\u0105cej (Platformy Obywatelskiej) – jest nie tylko bardziej problematyczny i z\u0142o\u017cony, ale trudniejszy do uchwycenia niewprawnym okiem, z powodu celowo enigmatycznego w fundamentalnych kwestiach oblicza tej partii. Z tego wzgl\u0119du wymaga on starannej analizy.<\/p>\r\n

Wyjd\u017amy od faktu podstawowego, oczywistego i – co te\u017c istotne – wielokrotnie przez zainteresowanych potwierdzanego: matryc\u0105 ideologiczn\u0105 Platformy Obywatelskiej jest liberalizm. Jak wiadomo jest to ideologia o d\u0142ugiej ju\u017c tradycji, tote\u017c wielonurtowa i mieszcz\u0105ca w sobie tendencje cz\u0119sto wzajemnie si\u0119 w wielu punktach wykluczaj\u0105ce, nadto za\u015b posiadaj\u0105ca swoje przedmiotowe odniesienia do wielu r\u00f3\u017cnych sfer \u017cycia: nie tylko politycznej, ale r\u00f3wnie\u017c ekonomicznej, obyczajowej i og\u00f3lnie rzecz bior\u0105c duchowej. W tej analizie musimy pomin\u0105\u0107 wi\u0119kszo\u015b\u0107 z tych odniesie\u0144, koncentruj\u0105c si\u0119 na kwestii zasadniczej podj\u0119tego tu tematu, tj. stosunku libera\u0142\u00f3w do religii i Ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\r\n

Je\u015bli chodzi o wewn\u0119trzne zr\u00f3\u017cnicowanie liberalizmu, to nieustaj\u0105c\u0105 warto\u015b\u0107 zachowuje klasyfikacja dokonana przez papie\u017ca Leona XIII w encyklice Libertas<\/em> z 1888 roku, gdzie zidentyfikowane zosta\u0142y trzy stopnie liberalizmu: pierwszy, skrajny, neguje istnienie porz\u0105dku nadprzyrodzonego; drugi, umiarkowany, go ignoruje; trzeci za\u015b, najbardziej umiarkowany, separuje oba porz\u0105dki, co jednak sprawia, \u017ce w praktyce prowadz\u0105 one do tego samego rezultatu. Podzia\u0142 \u00f3w pokrywa si\u0119 z ustaleniami historyk\u00f3w idei, kt\u00f3rzy pierwszy typ liberalizmu nazywaj\u0105 lewicowo-liberalnym radykalizmem (ze wzgl\u0119du na jego najbardziej wyrazist\u0105 historycznie posta\u0107 – r\u00f3wnie\u017c jakobinizmem); drugi – prawicowym liberalizmem klasycznym (albo konserwatywnym), trzeci\u0105 natomiast odmian\u0119 wi\u0105\u017c\u0105 z tzw. liberalizmem katolickim, usi\u0142uj\u0105cym dostosowa\u0107 Ko\u015bci\u00f3\u0142 do warunk\u00f3w okre\u015blanych przez triumfuj\u0105cy \u015bwiat laicko-liberalny.<\/p>\r\n

W kt\u00f3rym z powy\u017cszych stopni (lub odmian) liberalizmu nale\u017ca\u0142oby usytuowa\u0107 Platform\u0119 Obywatelsk\u0105? Je\u017celi we\u017amiemy pod uwag\u0119 sfer\u0119 deklaratywn\u0105 oraz prehistori\u0119 \u201enuklearnego j\u0105dra\u201d tej partii (czyli grup\u0119 skupion\u0105 jeszcze w podziemiu wok\u00f3\u0142 gda\u0144skiego \u201ePrzegl\u0105du Politycznego\u201d, z kt\u00f3rej w latach 90. wy\u0142oni\u0142 si\u0119 Kongres Libera\u0142\u00f3w), to w odmianie drugiej, czyli liberalizmu umiarkowanego. Sam Donald Tusk i jego koledzy podkre\u015blaj\u0105, i\u017c uformowali si\u0119 na lekturze dzie\u0142 klasycznych my\u015blicieli liberalnych, takich jak Friedrich August von Hayek, Milton Friedman czy Raymond Aron. Nie ma podstaw zaprzecza\u0107 temu, wszelako nale\u017cy zauwa\u017cy\u0107, \u017ce my\u015blicieli tego nurtu \u0142\u0105czy bez wyj\u0105tku ca\u0142kowicie zsekularyzowany i zlaicyzowany ogl\u0105d wszystkich rzeczy. Nie byli oni wrodzy religii – bynajmniej. Zdarza\u0142o im si\u0119 wypowiada\u0107 opinie przychylne religijno\u015bci, a zw\u0142aszcza wynikaj\u0105cej z niej moralno\u015bci, kt\u00f3ra (mi\u0119dzy innymi) uczy tak cenionych przez nich cn\u00f3t uczciwo\u015bci, rzetelno\u015bci, dotrzymywania s\u0142owa, pow\u015bci\u0105gliwo\u015bci czy oszcz\u0119dno\u015bci, s\u0142owem tych wszystkich, kt\u00f3re funduj\u0105 idealizowane przez nich \u201espo\u0142ecze\u0144stwo kupieckie\u201d w klasycznym modelu kapitalizmu. Jest to jednak rodzaj uznania z pobudek czysto utylitarnych, kt\u00f3re z tak charakterystycznym dla siebie sarkazmem wyrazi\u0142 Winston Churchill powiadaj\u0105c, \u017ce religia to rzecz bardzo po\u017cyteczna, bo dzi\u0119ki niej kobiety troch\u0119 mniej si\u0119 puszczaj\u0105, a s\u0142u\u017cba troch\u0119 mniej kradnie.<\/p>\r\n

Oczywiste jest, \u017ce tego rodzaju podej\u015bcie, pomimo swej nieagresywno\u015bci – odr\u00f3\u017cniaj\u0105cej libera\u0142\u00f3w umiarkowanych od jakobin\u00f3w – jest zupe\u0142nie nie do przyj\u0119cia, jako przejaw ignorancji wzgl\u0119dem rzeczywistego powo\u0142ania i celu religii. Do tego dochodzi jeszcze czynnik zwi\u0105zany z kulturowo-polityczn\u0105 genez\u0105 tego (klasycznego) liberalizmu, zrodzonego w \u015bwiecie anglosasko-protestanckim. Wielo\u015b\u0107 \u015bmiertelnie zantagonizowanych sekt protestanckich doprowadzi\u0142a, jak wiadomo, ju\u017c prekursor\u00f3w i promotor\u00f3w liberalizmu, od Thomasa Hobbesa i Johna Locke\u2019a pocz\u0105wszy, do idei \u201eneutralizacji\u201d religii przez jej \u201eprywatyzacj\u0119\u201d, jako g\u0142\u00f3wnego \u017ar\u00f3d\u0142a i zaczynu wa\u015bni politycznych, wtr\u0105caj\u0105cych spo\u0142ecze\u0144stwo w stan wojny domowej. Warunkuj\u0105ca przetrwanie wsp\u00f3lnoty elementarna jedno\u015b\u0107 polityczna jawi si\u0119 tutaj jako cel mo\u017cliwy do osi\u0105gni\u0119cia tylko pod warunkiem wypchni\u0119cia religii ze sfery publicznej.<\/p>\r\n

Przeniesienie tej ideologii do kraju tak odmiennego, o silnej to\u017csamo\u015bci katolickiej, jak Polska, musia\u0142o jednak poci\u0105gn\u0105\u0107 za sob\u0105 pewne modyfikacje. Zauwa\u017cmy przy okazji, \u017ce Platforma Obywatelska mo\u017ce poczytywa\u0107 sobie za spory sukces osi\u0105gni\u0119t\u0105 przez siebie pozycj\u0119, poniewa\u017c nigdy dot\u0105d w historii Polski nie zdarzy\u0142o si\u0119 jeszcze, aby pierwsz\u0105 (i rz\u0105dz\u0105c\u0105) si\u0142\u0105 polityczn\u0105 kraju sta\u0142 si\u0119 ob\u00f3z ufundowany oficjalnie na doktrynie liberalnej. Niemniej, ten sukces nie by\u0142by mo\u017cliwy, gdyby stratedzy PO obrali od pocz\u0105tku analogiczn\u0105 metod\u0119 \u201eneutralizacji\u201d. Platforma musia\u0142a spr\u00f3bowa\u0107 jako\u015b wtopi\u0107 si\u0119 w ten katolicki pejza\u017c Polski, aby wytworzy\u0107 z\u0142udzenie co najmniej \u201eswojskiej\u201d blisko\u015bci z nim. Wymaga\u0142o to rzecz jasna niema\u0142ej dozy makiawelizmu, zw\u0142aszcza za\u015b przyswojenia sobie tej rady Machiavellego, i\u017c powinien Ksi\u0105\u017c\u0119 uchodzi\u0107 za religijnego, i tym, kt\u00f3rzy go widz\u0105 i s\u0142ysz\u0105 winien wydawa\u0107 si\u0119 \u201eca\u0142y religijno\u015bci\u0105\u201d. S\u0142awne rekolekcje w \u201eko\u015bciele \u0142agiewnickim\u201d czy \u201enieco sp\u00f3\u017aniony\u201d ko\u015bcielny \u015blub Donalda Tuska tu\u017c przed wyborami dowiod\u0142y, \u017ce \u201eplatformersi\u201d byli poj\u0119tnymi uczniami Florentczyka.<\/p>\r\n

Oczywi\u015bcie, w PO zawsze zdarza\u0142y si\u0119 indywidualne wyskoki \u201eantykleryka\u0142\u00f3w\u201d, jak – na samym pocz\u0105tku – pami\u0119tna wypowied\u017a b. premiera Jana Krzysztofa Bieleckiego, wyra\u017caj\u0105cego rado\u015b\u0107 z powodu tworzenia si\u0119 formacji, kt\u00f3ra nie b\u0119dzie s\u0142ucha\u0107 Ko\u015bcio\u0142a, czy ca\u0142okszta\u0142t dzia\u0142alno\u015bci skandalisty Janusza Palikota. Liderom partii udawa\u0142o si\u0119 jednak d\u0142ugi czas neutralizowa\u0107 mo\u017cliwe niekorzystne skutki tych wyst\u0105pie\u0144 – tak\u017ce dzi\u0119ki \u017cyczliwym im mediom, kt\u00f3re stara\u0142y si\u0119, aby Polacy ich nie zapami\u0119tali, za\u015b Palikot jak wiadomo ostatecznie opu\u015bci\u0142 jej szeregi. Gdyby zatem nie zasz\u0142y nieprzewidziane nowe okoliczno\u015bci, zapewne PO udawa\u0142oby si\u0119 bez wi\u0119kszych przeszk\u00f3d realizowa\u0107 scenariusz \u201eneutralizacji\u201d religii cichej, niemal niedostrzegalnej i niekonfrontacyjnej; scenariusz, kt\u00f3rego stanem docelowym by\u0142oby sprowadzenie polskiego katolicyzmu do obyczajowo-regionalnej osobliwo\u015bci w ramach \u201ezjednoczonej Europy\u201d, niemal tego samego rz\u0119du, co oscypek i bigos, bez \u017cadnych konsekwencji w \u017cyciu publicznym. Wszak\u017ce, jak to wyja\u015bni\u0142a min. Ewa Kopacz, swoje religijne credo<\/em> urz\u0119dnik pa\u0144stwowy zostawia w przedpokoju gabinetu.<\/p>\r\n

To wszystko jest ju\u017c jednak dzi\u015b tylko histori\u0105. Ka\u017cdy kolejny rok rz\u0105d\u00f3w PO oznacza przesuwanie si\u0119 po r\u00f3wni pochy\u0142ej w stron\u0119 antychrze\u015bcija\u0144skiego radykalizmu lewicowo-liberalnego. Najnowszym tego przyk\u0142adem s\u0105 ostentacyjne wyrazy solidarno\u015bci min. S\u0142awomira Nowaka z jego \u201eziomalem\u201d – satanist\u0105 \u201eNergalem\u201d, a d\u0142ugofalowo i instytucjonalnie gro\u017aniejszym – zapowiedzi spe\u0142nienia \u017cycze\u0144 lewicy odno\u015bnie do in vitro<\/em> i zwi\u0105zk\u00f3w jednop\u0142ciowych po wyborach. Jak si\u0119 wydaje, zasadniczy pow\u00f3d tej ewolucji jest nast\u0119puj\u0105cy. Ludzie Platformy, jako typowo marketingowego produktu, skonstruowanego do wygrywania wybor\u00f3w, czu\u0142ego zatem jak sejsmograf na panuj\u0105ce \u201etrendy\u201d, nie mogli nie dostrzec wzbieraj\u0105cej na sile odg\u00f3rnie sterowanej fali chrystianofobii w ca\u0142ej Europie, co wymaga od partii tak \u201eproeuropejskiej\u201d dostosowania si\u0119 do obranego kursu, przede wszystkim w zakresie tworzenia systemu prawnego, opartego o normy jawnie sprzeczne z \u0142adem naturalnym.<\/p>\r\n

Trzeba te\u017c pami\u0119ta\u0107, \u017ce g\u0142\u00f3wna w Polsce ekspozytura \u201estandard\u00f3w europejskich\u201d, czyli tzw. salon i \u201eklasa medialna\u201d, tylko warunkowo udzielaj\u0105 poparcia PO (zajmuj\u0105cej w ich g\u0142\u0119bokim przekonaniu miejsce nale\u017cne \u201ez natury\u201d nieboszczce Unii Wolno\u015bci), jako jedynej sile powstrzymuj\u0105cej dzi\u015b \u201ekaczyzm\u201d i inne \u201edemony\u201d. Gdyby Platforma pr\u00f3bowa\u0142a dalej lawirowa\u0107, uchylaj\u0105c si\u0119 – jak to libera\u0142owie – od dokonania wyboru \u201emi\u0119dzy Jezusem a Barabaszem\u201d, to poparcie to mog\u0142oby zosta\u0107 przerzucone na chrystofobicznych ekstremist\u00f3w z lewicy, kt\u00f3rych przecie\u017c nie brakuje: medialne \u201enapompowywanie\u201d Ruchu Palikota jest przecie\u017c dostatecznie wymownym ostrze\u017ceniem. Z drugiej strony, systematyczne prowokowanie antyreligijnych eksces\u00f3w, pocz\u0105wszy od pami\u0119tnego najazdu \u201ehordy Nogaj\u00f3w\u201d na Krakowskie Przedmie\u015bcie w ubieg\u0142ym roku, ma zademonstrowa\u0107, \u017ce bez stosunkowo wi\u0119kszego sprzeciwu padaj\u0105 kolejne bariery zachowa\u0144 jeszcze niedawno nie do pomy\u015blenia, bo spo\u0142eczna wra\u017cliwo\u015b\u0107 moralna ulega coraz wi\u0119kszemu st\u0119pieniu. Je\u017celi w jednym tylko tygodniu a\u017c trzy \u201etygodniki opinii\u201d zamieszczaj\u0105 na ok\u0142adkach blu\u017aniercze wizerunki, to trudno nie dostrzec w tym wyra\u017anej zach\u0119ty dla wahaj\u0105cych si\u0119 jeszcze decydent\u00f3w, kt\u00f3rzy otrzymuj\u0105 jednoznaczny sygna\u0142: ka\u017cde tabu mo\u017ce by\u0107 prze\u0142amane, wolno bezkarnie bezcze\u015bci\u0107 ka\u017cd\u0105 \u015bwi\u0119to\u015b\u0107. I Platforma dobrze rozumie zar\u00f3wno te ostrze\u017cenia jak zach\u0119ty: aby nie straci\u0107 mandatu od mo\u017cnych tego \u015bwiata na korzy\u015b\u0107 radyka\u0142\u00f3w, musi \u201euciec do przodu\u201d, przejmuj\u0105c has\u0142a i d\u0105\u017cenia lewicy.<\/p>\r\n

Jednocze\u015bnie, maj\u0105c na uwadze t\u0119 cz\u0119\u015b\u0107 wyborc\u00f3w, kt\u00f3rzy trwaj\u0105 w z\u0142udzeniu, i\u017c Platforma Obywatelska jest \u201eparti\u0105 porz\u0105dku\u201d, zabieg transformacji musi by\u0107 wykonany w \u201ebia\u0142ych r\u0119kawiczkach\u201d i nieomal niepostrze\u017cenie. Jak zatem wykonuje si\u0119 tego rodzaju \u201eNast\u0119pny krok\u201d, mo\u017cemy przekona\u0107 si\u0119 czytaj\u0105c deklaracj\u0119 z\u0142o\u017con\u0105 przez premiera Tuska w s\u0142owie wst\u0119pnym do Programu wyborczego 2011: \u201eNie jeste\u015bmy ani z prawicy, ani z lewicy\u201d. Na pierwszy rzut oka o\u015bwiadczenie to niekoniecznie musi by\u0107 odpychaj\u0105ce. Dobrze wiadomo, \u017ce czysto horyzontalna diada: prawica – lewica nazbyt uwik\u0142ana jest w kontekst porewolucyjnej \u201eschizmy bytu\u201d, i w praktyce nazbyt cz\u0119sto oznacza po prostu rodzinn\u0105 k\u0142\u00f3tni\u0119 libera\u0142\u00f3w i socjalist\u00f3w o ekonomiczne g\u0142\u00f3wnie detale. Przychylamy si\u0119 do opinii autentycznego reakcjonisty, Nicolasa Gomeza Davili, i\u017c \u201enawet prawica jakiejkolwiek prawicy wydaje mi si\u0119 zawsze nadmiernie lewicowa\u201d.<\/p>\r\n

Ale bez \u017cart\u00f3w: by\u0142o niedorzeczno\u015bci\u0105 zak\u0142ada\u0107 podobne zniesmaczenie \u201eplatformers\u00f3w\u201d trywialno\u015bci\u0105 tego czysto materialistycznego przeciwstawienia i pragnienie wzniesienia si\u0119 na bardziej \u201ewertykalny\u201d poziom samoidentyfikacji. Jaki jest sens rzekomego stani\u0119cia ponad antynomi\u0105 \u201eprawica – lewica\u201d, premier wyja\u015bnia zreszt\u0105 bez niedom\u00f3wie\u0144: \u201estali\u015bmy si\u0119 \u00abNowym Centrum\u00bb\u201d. A c\u00f3\u017c to jest \u201ecentrum\u201d? Geometria m\u00f3wi nam, \u017ce to odcinek na osi poziomej, w kt\u00f3rym \u201eprawe\u201d przechodzi w \u201elewe\u201d i na odwr\u00f3t, a\u017c do wyzerowania; w chromatyce to strefa szaro\u015bci, w kt\u00f3rej rozmazuje si\u0119 czer\u0144 i traci sw\u0105 alabastrowo\u015b\u0107 biel; historia wreszcie dostarcza nam dosadnego okre\u015blenia, kt\u00f3re narodzi\u0142o si\u0119 dok\u0142adnie wraz z kontrrewolucyjn\u0105 prawic\u0105 i rewolucyjn\u0105 lewic\u0105: tych, kt\u00f3rzy starali si\u0119 pozosta\u0107 po\u015brodku, nie opowiadaj\u0105c si\u0119 za \u017cadn\u0105 ze stron, nazwano po prostu \u201ebagnem\u201d (le marais<\/em>). Lecz polityczne konsekwencje centryzmu, wiele lat temu, w przyp\u0142ywie szczero\u015bci, ujawni\u0142 francuski polityk chadecki Georges Bidault, m\u00f3wi\u0105c: \u201eBy\u0107 w centrum znaczy rz\u0105dzi\u0107 metodami prawicy, aby osi\u0105gn\u0105\u0107 cele lewicy\u201d. Ot\u00f3\u017c to: cele lewicy. Ale premier Tusk m\u00f3wi przecie\u017c, \u017ce to Centrum jest \u201enowe\u201d! Chyba tak, jak przeterminowany produkt \u017cywno\u015bciowy na ladzie w hipermarkecie przepakowany w now\u0105 foli\u0119.<\/p>\r\n

W przestronnym gniazdku tego \u201eNowego Centrum\u201d mieszcz\u0105 si\u0119 zgodnie, wedle deklaracji premiera, \u201ekonserwatywni libera\u0142owie i chrze\u015bcija\u0144scy demokraci, tradycjonali\u015bci i socjaldemokraci\u201d. To s\u0105 ju\u017c, m\u00f3wi\u0105c bez ogr\u00f3dek, kpiny z przyzwoito\u015bci i zdrowego rozs\u0105dku. Owszem, w pewnych wyj\u0105tkowych momentach w \u017cyciu jakiego\u015b narodu, na przyk\u0142ad zbrojnego najazdu wroga, mo\u017ce i nawet powinna zaistnie\u0107 \u201eunia \u015bwi\u0119ta\u201d przeciwstawnych si\u0142 politycznych, jak na przyk\u0142ad we Francji w 1914 czy w Polsce w 1920 roku. Lecz kiedy \u015bmiertelne zagro\u017cenie mija, naturaln\u0105 jest rzecz\u0105, \u017ce takie koalicje si\u0119 rozpadaj\u0105. Je\u015bli stronnictwo polityczne jest zespo\u0142em ludzi maj\u0105cych okre\u015blone przekonania, z kt\u00f3rych wynika pewien projekt polityczny, to jaka wsp\u00f3lna sprawa mo\u017ce \u0142\u0105czy\u0107 tradycjonalist\u00f3w z socjaldemokratami? To czysty absurd, kt\u00f3ry ma tylko jedno wyt\u0142umaczenie: oportunizm i pragnienie osobistej korzy\u015bci. Pami\u0119tajmy, \u017ce w j\u0119zykach roma\u0144skich Sejm nazywa si\u0119 Dieta.<\/p>\r\n

Te wizyt\u00f3wki i szyldziki o pustych desygnatach s\u0142u\u017c\u0105 tylko jednemu: przyci\u0105gni\u0119ciu konsument\u00f3w na rynku politycznym, kwalifikuj\u0105cych si\u0119 jako \u201etarget\u201d dla handlarzy starzyzn\u0105 w \u201enowych\u201d opakowaniach, ale przecie\u017c przywo\u0142uj\u0105cych mi\u0142e skojarzenia z \u201epasztetem babuni\u201d. W ca\u0142o\u015bci ta oferta, jak\u0105 widzimy w programie \u201e2011\u201d, \u015bwiadomie skonstruowana jest tak, jak model do sk\u0142adania dla jakiegokolwiek odbiorcy, bez \u017cadnej to\u017csamo\u015bci, niezakorzenionego w niczym i gdziekolwiek; mo\u017cna by j\u0105 przedstawi\u0107 w dowolnym kraju na ziemi, zast\u0119puj\u0105c tylko innymi s\u0142owa \u201ePolska\u201d i \u201ePolacy\u201d, i nic innego nie trzeba by\u0142oby zmienia\u0107. Pijarowskim mamid\u0142em jest tu w szczeg\u00f3lno\u015bci wielokrotne u\u017cycie modnego s\u0142\u00f3wka \u201ekreatywno\u015b\u0107\u201d, kt\u00f3re w kilku wariantach leksykalnych wybijane jest w tym programie z monotoni\u0105 klekotu tybeta\u0144skiego m\u0142ynka a\u017c 28 razy. Jak wiadomo, \u0142aci\u0144skie creatio<\/em> mo\u017cna w j\u0119zyku polskim t\u0142umaczy\u0107 zar\u00f3wno jako \u201estwarzanie\u201d, czyli powo\u0142ywanie czegokolwiek do istnienia z niczego (ex nihilo<\/em>) – co wszelako jest wy\u0142\u0105cznym atrybutem Boga – Stw\u00f3rcy, jak i jako \u201etworzenie\u201d czego\u015b, czyli formowanie z jakiego\u015b tworzywa wed\u0142ug wzoru rzeczy w umy\u015ble – co dost\u0119pne jest cz\u0142owiekowi. Ale szarlatanom takie zwyk\u0142e \u201etworzenie\u201d czy bycie \u201etw\u00f3rczym\u201d wydaje si\u0119 zbyt pospolite, \u017ceby da\u0142o si\u0119 to dobrze sprzeda\u0107: omami\u0107 i otumani\u0107 elektorat mo\u017cna tylko brzmieniem s\u0142owa bardziej ekscytuj\u0105cego, bo niezupe\u0142nie zrozumia\u0142ego, ale za to sugeruj\u0105cego co\u015b szalenie \u201enowoczesnego\u201d i \u201etrendy\u201d.<\/p>\r\n

W gruncie rzeczy o wiele bardziej adekwatnym narz\u0119dziem opisu tej niby-rzeczywisto\u015bci, kt\u00f3r\u0105 epatuj\u0105 autorzy programu \u201e2011\u201d przy pomocy \u201ekreatywno\u015bci\u201d i bardziej infantylnych (to te\u017c znak czasu) \u201e\u015bwietlik\u00f3w\u2019 czy \u201eorlik\u00f3w\u201d, tudzie\u017c wielu wykres\u00f3w i s\u0142upk\u00f3w, by\u0142oby inne modne s\u0142\u00f3wko \u201esymulakr\u201d (\u0142ac. simulacrum<\/em>), wprowadzone przez Jeana Baudrillarda na oznaczenie \u201eponowoczesnej\u201d emancypacji znaku od \u015bwiata rzeczywistego. Niegdy\u015b znaki, mniej czy bardziej z\u0142o\u017cone, pe\u0142ni\u0142y przede wszystkim funkcj\u0119 referencyjn\u0105 wzgl\u0119dem skrywanej przez nie, lecz faktycznie istniej\u0105cej, rzeczywisto\u015bci. Symulakry natomiast skrywaj\u0105, i\u017c rzeczywisto\u015b\u0107 nie istnieje; symuluj\u0105 tylko rzeczywiste istnienie, tak aby niemo\u017cliwe sta\u0142o si\u0119 rozr\u00f3\u017cnienie i odgraniczenie porz\u0105dku bytowego od nat\u0142oku znak\u00f3w. Skutek jest taki, \u017ce cz\u0142owiek wsp\u00f3\u0142czesny \u017cyje w \u201ehiperrealno\u015bci\u201d, zatracaj\u0105c zdolno\u015b\u0107 do oparcia si\u0119 o to, co naprawd\u0119 realne i skazany na egzystencj\u0119 \u201eikonolatry\u201d oddaj\u0105cego cze\u015b\u0107 symulowanym obrazom, produkowanym w systemie pozorowania przez matryce i modu\u0142y pami\u0119ci, a powielanym w niesko\u0144czono\u015b\u0107 przez systemy operacyjne.<\/p>\r\n

Tajemnic\u0105 dotychczasowego powodzenia Platformy Obywatelskiej (czy mo\u017ce raczej ukrytych sterownik\u00f3w tego porz\u0105dku pozorowania) jest zastosowanie po raz pierwszy w Polsce tego \u201esymulakrycznego\u201d narz\u0119dzia uprawiania ponowoczesnej \u201epostpolityki\u201d do budowania urzeczywistnionego ju\u017c na Zachodzie \u201eKryszta\u0142owego Pa\u0142acu\u201d. T\u0105 metafor\u0105, nawi\u0105zuj\u0105c\u0105 do s\u0142ynnej, gigantycznej i klimatyzowanej budowli ze szk\u0142a i \u017celaza, zbudowanej w 1851 roku w londy\u0144skim South Kensington na potrzeby Wielkiej Wystawy Powszechnej, a po jej zamkni\u0119ciu rozebranej, pos\u0142u\u017cy\u0142 si\u0119 Peter Sloterdijk dla opisania \u015bwiata konsumeryzmu, wypranego z wszelkich wy\u017cszych uczu\u0107, warto\u015bci i odniesie\u0144; \u015bwiata, w kt\u00f3rym panuje sztucznie wytworzony klimat wy\u0142\u0105cznie letnich temperatur. Postpolitycznym wyk\u0142adnikiem tej tendencji \u201ezr\u00f3wnywania temperatur\u201d jest w\u0142a\u015bnie przymus zmierzania wszystkich si\u0142 politycznych ku nijakiemu \u201ecentrum\u201d – jak si\u0119 okazuje jednak, dodajmy, owo centrum faktycznie realizuje \u015brodkami \u201emi\u0119kkimi\u201d wszystko to, co czego pragn\u0119\u0142a, ale wskutek swej budz\u0105cej op\u00f3r gwa\u0142towno\u015bci (\u201etymotyczno\u015bci\u201d, jak m\u00f3wi z grecka Sloterdijk) nie by\u0142a ostatecznie w stanie osi\u0105gn\u0105\u0107, \u201estara\u201d, komunistyczno-totalitarna lewica. Taki w\u0142a\u015bnie jest punkt docelowy \u201ekreatywno\u015bci\u201d, kt\u00f3r\u0105 kusi Platforma Obywatelska, acz mo\u017ce raczej stosowniejsz\u0105 jego nazw\u0105 – z uwagi na stan \u201ePolski w budowie\u201d – by\u0142by \u201eKryszta\u0142owy Barak\u201d. \u015awiat bez Boga, bez respektu dla prawa naturalnego, bez tradycji, bez to\u017csamo\u015bci, bez pami\u0119ci historycznej, bez autentycznej kultury, ale za to niesko\u0144czenie pe\u0142en \u201esymulakrycznych\u201d iluzji dobrobytu, beztroski, przyjemno\u015bci i wygody.<\/p>\r\n

Prof. Jacek Bartyzel<\/strong><\/em>
politolog Uniwersytet Miko\u0142aja Kopernika<\/p>\r\n

Autor jest kierownikiem Katedry Hermeneutyki Polityki na Wydziale Politologii i Studi\u00f3w Mi\u0119dzynarodowych Uniwersytetu Miko\u0142aja Kopernika w Toruniu.<\/p>\r\n

\r\n

Rozszerzona wersja artyku\u0142u pod tym samym tytu\u0142em, opublikowanego w \u201eNaszym Dzienniku\u201d 5 X 2011, nr 232<\/a>.<\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Chronicznym ju\u017c niestety problemem polskiej opinii katolickiej i konserwatywnej jest brak licz\u0105cej si\u0119 reprezentacji politycznej, autentycznie wiernej moralnemu i spo\u0142ecznemu nauczaniu Ko\u015bcio\u0142a. Jakie s\u0105 przyczyny tej politycznej indolencji, mimo i\u017c wci\u0105\u017c jeszcze istniej\u0105 niema\u0142e rezerwy spo\u0142eczne dla tak poj\u0119tej polityki, wiele by o tym mo\u017cna rozprawia\u0107. Tu, bior\u0105c pod uwag\u0119 po prostu istniej\u0105cy stan rzeczy, […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[132,35,98],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/44994"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=44994"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/44994\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=44994"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=44994"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=44994"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}