{"id":44523,"date":"2011-09-29T10:03:40","date_gmt":"2011-09-29T15:03:40","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=44523"},"modified":"2011-09-29T10:03:40","modified_gmt":"2011-09-29T15:03:40","slug":"za-nazistowskimi-kulisami-filmu-upadek-tomasz-gabis","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=44523","title":{"rendered":"Za nazistowskimi kulisami filmu Upadek – Tomasz Gabi\u015b<\/em>"},"content":{"rendered":"

Bodaj\u017ce w 2003 roku na ekranach kin pojawi\u0142 si\u0119 film zatytu\u0142owany „Upadek”<\/em>, traktuj\u0105cy o ostatnim etapie kariery politycznej Wielkiego Budowniczego Autostrad – partia, kt\u00f3rej prezesowa\u0142, zosta\u0142a pokonana przez koalicj\u0119 Wszechzwi\u0105zkowej Komunistycznej Partii (bolszewik\u00f3w) i Partii Demokratycznej.<\/strong><\/p>\r\n

Z filmem wi\u0105\u017ce si\u0119 zabawna historia; okaza\u0142o si\u0119 mianowicie, \u017ce agencja castingowa zatrudni\u0142a jako statyst\u0119 Karla Richtera, publicyst\u0119, redaktora, autora ksi\u0105\u017cki o muzyce Wagnera. Poniewa\u017c niemiecka policja polityczna, sprawuj\u0105ca nadz\u00f3r ideologiczny nad spo\u0142ecze\u0144stwem niemieckim, czyli Urz\u0105d Ochrony Konstytucji w swoich corocznych raportach zalicza Richtera do \u201eneonazist\u00f3w\u201d, wybuch\u0142 ma\u0142y skandal. Agencja castingowa t\u0142umaczy\u0142a si\u0119, \u017ce UOK nie przes\u0142a\u0142 jej listy z nazwiskami wszystkich niemieckich neonazist\u00f3w, wi\u0119c po czym mia\u0142a rozpozna\u0107, \u017ce Richter jest nazist\u0105, zw\u0142aszcza \u017ce bardzo sprytnie si\u0119 maskowa\u0142: wygl\u0105da\u0142 ca\u0142kiem normalnie, zupe\u0142nie nie jak typowy \u201eneonazista\u201d!<\/p>\r\n

Sytuacja niczym z Baudrillarda: oto prawdziwy neonazista, a wi\u0119c w gruncie rzeczy nazista, gra nazist\u0119 – adiutanta marsza\u0142ka Keitela – w filmie historycznym o nazizmie!<\/p>\r\n

Nazista Richter opowiada\u0142 potem, \u017ce bardzo si\u0119 wzruszy\u0142, kiedy w\u00f3dz nazist\u00f3w, to znaczy nie w\u00f3dz, tylko aktor graj\u0105cy wodza, u\u015bcisn\u0105\u0142 mu d\u0142o\u0144! Co tu jest filmem, a co rzeczywisto\u015bci\u0105? Czy nazista Richter gra\u0142 rol\u0119 pu\u0142kownika-nazisty, czy te\u017c wykorzysta\u0142 udzia\u0142 w kr\u0119ceniu filmu, aby m\u00f3c si\u0119 bezkarnie wy\u017cy\u0107 jako nazista?<\/p>\r\n

Jego \u201eKameraden\u201d chyba to wyczuli, bo od tamtego tytu\u0142uj\u0105 go z lekkim przek\u0105sem \u201epu\u0142kownik Richter\u201d. Pojawia si\u0119 ciekawe pytanie, czy jako nazi\u015bcie nie wolno mu gra\u0107 nazist\u00f3w, czy te\u017c nikogo nie wolno mu gra\u0107? Czy nazi\u015bcie wolno zagra\u0107 antynazist\u0119? Czy Richter przyj\u0105\u0142by rol\u0119 niezgodn\u0105 z jego politycznymi przekonaniami? Czujemy si\u0119 jak na filmach, w kt\u00f3rych jedna z postaci wy\u015bwietlanego w nim filmu, schodzi z ekranu w rzeczywisto\u015b\u0107, albo na odwr\u00f3t – bohater filmu dostaje si\u0119 do filmu.<\/p>\r\n

W filmowym studio Richter jako autentyczny nazista sam\u0105 swoj\u0105 obecno\u015bci\u0105 zamienia filmowe rekwizyty w realne przedmioty nazistowskie; staje si\u0119 dla nich kontekstem, zmieniaj\u0105cym ich natur\u0119. W chwil\u0119 potem nazista Richter oznajmia, \u017ce to tylko \u017cart, i nazistowskie przedmioty znowu s\u0105 tylko rekwizytami!<\/p>\r\n

Po tym, jak Richter ujawni\u0142 ca\u0142\u0105 spraw\u0119 (wed\u0142ug jego obserwacji jeszcze 15-20 nazist\u00f3w gra\u0142o w filmie role nazist\u00f3w), wywiad przeprowadzi\u0142a z nim francuska telewizja. Richter zapewni\u0142 Francuz\u00f3w o swojej \u201efrankofilii\u201d i wyrazi\u0142 niezadowolenie z faktu, \u017ce w Upadku nie uwypuklono dostatecznie roli francuskich ochotnik\u00f3w z Waffen-SS bohatersko broni\u0105cych Berlina. Poza tym, film jest, wed\u0142ug Richtera, wybitny, ucz\u0142owiecza Hitlera, nie robi z niego ani klowna, ani szale\u0144ca gryz\u0105cego dywan w napadach sza\u0142u; w\u00f3dz jest cz\u0142owiekiem z krwi i ko\u015bci, odpychaj\u0105cym i przyci\u0105gaj\u0105cym a\u017c do ostatniej godziny, kiedy to sam staje si\u0119 ofiar\u0105.<\/p>\r\n

Swoje do\u015bwiadczenia na planie filmowym Richter opisa\u0142 w jednym z nazistowskich czasopism w artykule zatytu\u0142owanym \u201eZ \u00abwodzem\u00bb w hali nr 12\u201d. Bardzo ciekawy tekst, w kt\u00f3rym Richter dokumentuje swoj\u0105 akcj\u0119, taki – by tak rzec – nazistowski happening. Na jego podstawie m\u00f3g\u0142by powsta\u0107 kapitalny film dokumentalny o kr\u0119ceniu filmu o nazizmie z punktu widzenia nazisty graj\u0105cego nazist\u0119. Podaj\u0119 w skr\u00f3cie:<\/p>\r\n

\r\n

\u201eWytw\u00f3rnia filmowa Bavaria w Gr\u00fcnwald ko\u0142o Monachium, tam w hali nr 12 bardzo wiernie odtworzono bunkier wodza Rzeszy Niemieckiej. W weekend jestem na \u0107wiczeniach jako rezerwista Bundeswehry, w niedziel\u0119 wieczorem zrzucam mundur armii RFN, a w poniedzia\u0142ek rano jestem pu\u0142kownikiem Wehrmachtu, c\u00f3\u017c za osobliwa zamiana r\u00f3l!<\/p>\r\n

Udaj\u0119 si\u0119 do krawcowej szyj\u0105cej kostiumy, rumiana, w ci\u0105\u017cy. Przynosi mi mundur, pasuje jak ula\u0142, ma przypi\u0119ty Krzy\u017c \u0179elazny, \u00abNiech Pan podniesie praw\u0105 r\u0119k\u0119\u00bb – m\u00f3wi krawcowa, \u017ceby sprawdzi\u0107, czy nie pije pod pachami. Podnosz\u0119. U krawcowej pe\u0142no czasopism, ksi\u0105\u017cek o mundurach Wehrmachtu, o orderach i odznaczeniach, album\u00f3w o Berghofie, wszystko w kolorze.<\/p>\r\n

Tam na zewn\u0105trz w erefenowskim biotopie ich wydawcy, wszyscy jak jeden wymienieni w raporcie Urz\u0119du Ochrony Konstytucji, tutaj wszystko normalne, zwyczajne. Instruuje nas konsultant historyczny. \u00c4\u2020wiczymy hitlerowskie pozdrowienie. Podczas przerwy obiadowej obiecuj\u0119 siostrom Czerwonego Krzy\u017ca, \u017ce po ostatecznym zwyci\u0119stwie otrzymaj\u0105 na wschodzie germa\u0144skie zagrody dziedziczne, statystki chichocz\u0105.<\/p>\r\n

Bruno Ganz na sto\u0142\u00f3wce, wykapany Hitler. To niesamowite wra\u017cenie widzie\u0107 go, jak idzie w czasie przerwy do bufetu, zgarbiony dok\u0142adnie tak jak dyktator, dr\u017c\u0105c\u0105 r\u0119k\u0105 odgarniaj\u0105c w\u0142osy z czo\u0142a. Przybywam do bunkra po raz pierwszy 22 kwietnia 1945. Narada operacyjna. Rosjanie przerwali front na Odrze, okr\u0105\u017cenie jest tylko kwesti\u0105 czasu. Oko\u0142o 20 ludzi t\u0142oczy si\u0119 wok\u00f3\u0142 sto\u0142u z mapami. Goebbels, G\u00f6ring, ca\u0142y entourage, dok\u0142adnie jak w ksi\u0105\u017cce historycznej. Nie wierz\u0119 w\u0142asnym oczom.<\/p>\r\n

Tu siedzi Hitler. Jest przerwa w zdj\u0119ciach. Przestawiaj\u0105 kamery. Bruno Ganz siedzi, wpatruje si\u0119 apatycznie przed siebie. Dr\u017c\u0105c\u0105 r\u0119k\u0105 b\u0119bni po stole, demoniczne, fascynuj\u0105ce, atmosfera tak realistycznie oddana, tak plastyczna, rzeczywisto\u015b\u0107 na wyci\u0105gni\u0119cie r\u0119ki. Nastr\u00f3j udziela si\u0119 wszystkim obecnym w pomieszczeniu. Statysta, kt\u00f3ry ma poda\u0107 wodzowi szklank\u0119 wody, jest zdenerwowany, pl\u0105cze si\u0119 kilka razy. Bruno Ganz pr\u00f3buje roz\u0142adowa\u0107 sytuacj\u0119, \u017cartuje, ale kiedy wo\u0142a charakteryzatora, to takim g\u0142osem i tonem, jakby wydawa\u0142 rozkazy armii Wencka. Inni te\u017c nie mog\u0105 si\u0119 wy\u0142\u0105czy\u0107.<\/p>\r\n

Keitel, kt\u00f3rego jestem adiutantem, chce, \u017ceby w czasie przerwy obiadowej zwracano si\u0119 do niego \u00abfeldmarsza\u0142ku\u00bb, to jest zara\u017aliwe. Nawet re\u017cyser Hirschbiegel, niezwykle inteligentny cynik, ulega nastrojowi chwili, wpada w zachwyt, kiedy kt\u00f3ra\u015b scena jest szczeg\u00f3lnie udana, chce dobrego filmu, chce autentyczno\u015bci: \u00abTak, ci nazi\u015bci to jednak mieli szykowne uniformy\u00bb, wypsn\u0119\u0142o mu si\u0119.<\/p>\r\n

Innym razem, kiedy nowy statysta graj\u0105cy esesmana jako\u015b mu optycznie nie pasuje do reszty, dziwi si\u0119: \u00abCzy\u017cby w SS s\u0142u\u017cyli Turcy?\u00bb. Dostrzegam delegacj\u0119 gminy \u017cydowskiej i reporterk\u0119 z telewizji NDR, kt\u00f3ra z ekip\u0105 dokumentuje prace, to s\u0105 duchy z zewn\u0105trz, z innego \u015bwiata, z przysz\u0142o\u015bci.<\/p>\r\n

Demoniczne sceny, po\u017cegnania wodza z oficerami, ze zm\u0119czonym wzrokiem, pow\u0142\u00f3cz\u0105c nogami Bruno Ganz przechodzi wzd\u0142u\u017c kr\u00f3tkiego frontu oficer\u00f3w, bez s\u0142owa. Obok mnie stoi marynarz. Potem Hitler i mnie podaje r\u0119k\u0119. Cicho szumi kamera. Sowiecki ostrza\u0142 artyleryjski, symulowany uderzeniami pi\u0119\u015bci w drewniane kulisy, milknie na kilka minut. W\u00f3dz odchodzi\u201d.<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

Tomasz Gabi\u015b<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Wyb\u00f3r tekstu ze strony Tomasza Gabisia i tytu\u0142 z: prawica.net<\/a> (29-09-2011)<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Bodaj\u017ce w 2003 roku na ekranach kin pojawi\u0142 si\u0119 film zatytu\u0142owany „Upadek”, traktuj\u0105cy o ostatnim etapie kariery politycznej Wielkiego Budowniczego Autostrad – partia, kt\u00f3rej prezesowa\u0142, zosta\u0142a pokonana przez koalicj\u0119 Wszechzwi\u0105zkowej Komunistycznej Partii (bolszewik\u00f3w) i Partii Demokratycznej. Z filmem wi\u0105\u017ce si\u0119 zabawna historia; okaza\u0142o si\u0119 mianowicie, \u017ce agencja castingowa zatrudni\u0142a jako statyst\u0119 Karla Richtera, publicyst\u0119, redaktora, […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[166,102,29,59],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/44523"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=44523"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/44523\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=44523"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=44523"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=44523"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}