{"id":44499,"date":"2011-09-28T20:53:52","date_gmt":"2011-09-29T01:53:52","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=44499"},"modified":"2011-09-28T20:53:52","modified_gmt":"2011-09-29T01:53:52","slug":"bol-serca-adrian-nikiel","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=44499","title":{"rendered":"B\u00f3l serca – Adrian Nikiel<\/em>"},"content":{"rendered":"

Dok\u0142adnie przed dwoma laty na \u0142amach \u201eOpcji na Prawo\u201d opublikowa\u0142em recenzj\u0119 powie\u015bci H. Hartunga pt. \u201eGdy niebo zst\u0105pi\u0142o pod ziemi\u0119\u201d. Omawiany dzi\u015b tytu\u0142 to z kolei r\u00f3wnie wstrz\u0105saj\u0105ca publikacja oparta na licznych dokumentach i wspomnieniach, kt\u00f3rej autorem by\u0142 Ernest Hornig (1894-1976), pastor \u201eKo\u015bcio\u0142a Wyznaj\u0105cego\u201d, ruchu \u0142\u0105cz\u0105cego protestanckich przeciwnik\u00f3w narodowego socjalizmu. By\u0142 on r\u00f3wnie\u017c naocznym \u015bwiadkiem wydarze\u0144, cz\u0142onkiem katolicko-ewangelickiej delegacji, kt\u00f3rej argumenty (w tym formu\u0142owane osobi\u015bcie przez Horniga) sk\u0142oni\u0142y gen. Hermanna Niehoffa do podj\u0119cia decyzji o kapitulacji Twierdzy Wroc\u0142aw.<\/p>\r\n

Kolejne dzie\u0142o po\u015bwi\u0119cone zag\u0142adzie pi\u0119knego pruskiego Wroc\u0142awia nie przynosi mo\u017ce jakich\u015b nowych informacyj, kt\u00f3re mog\u0142yby zmieni\u0107 utrwalony obraz wydarze\u0144. Jego si\u0142a tkwi natomiast w tym, \u017ce obszerny zbi\u00f3r zgromadzonych relacyj pozwala te\u017c na pewne uog\u00f3lnienia odno\u015bnie do natury tego, czego nienawidz\u0105 wszyscy uczciwi ludzie – socjalizmu. Starcie dw\u00f3ch odmian socjalizmu (narodowej i bolszewickiej) obna\u017cy\u0142o bowiem jego prawdziw\u0105 natur\u0119 z ca\u0142\u0105 bezwzgl\u0119dno\u015bci\u0105, jaka mo\u017cliwa jest tylko w warunkach wojny.<\/p>\r\n

Obl\u0119\u017cenie Festung Breslau<\/em> dowiod\u0142o, \u017ce gdy nadchodzi kryzys, w socjalizmie wszystko zaczyna si\u0119 wali\u0107. Doskona\u0142ym przyk\u0142adem socjalistycznego chaosu mo\u017ce by\u0107 decyzja o ewakuacji mieszka\u0144c\u00f3w Wroc\u0142awia: w \u015brodku mro\u017anej zimy, bez \u017cadnego przygotowania do drogi czy zaplecza w jej trakcie, mieli opu\u015bci\u0107 miasto i po prostu ucieka\u0107 przed siebie. Decyzja o ewakuacji nie by\u0142a motywowana ochron\u0105 cywili, lecz chodzi\u0142o o pozbycie si\u0119 k\u0142opotu. Nic dziwnego, \u017ce sko\u0144czy\u0142o si\u0119 to tragicznie dla kilkudziesi\u0119ciu tysi\u0119cy Wroc\u0142awian, a ci, co prze\u017cyli ten paroxyzm szale\u0144stwa, woleli zawr\u00f3ci\u0107 i wbrew zakazom pozosta\u0107 w mie\u015bcie, z nadziej\u0105, \u017ce przynajmniej ocal\u0105 godno\u015b\u0107 i umr\u0105 we w\u0142asnym domu, na w\u0142asnej ulicy. Podobnie, cho\u0107 to ju\u017c nie chaos, lecz zbrodnia, nale\u017cy ocenia\u0107 eutanazj\u0119 starc\u00f3w (ofiar\u0105 padli pacjenci wroc\u0142awskich szpitali), zmuszanie ludno\u015bci cywilnej do bezsensownej, a okupionej tysi\u0105cami zabitych, budowy prowizorycznego lotniska w \u015ar\u00f3dmie\u015bciu, czy te\u017c wysiedlanie mieszka\u0144c\u00f3w ca\u0142ych ci\u0105g\u00f3w ulic, kt\u00f3rzy oczywi\u015bcie nie mieli szans na uratowanie dobytku i tylko z daleka widzieli swoje p\u0142on\u0105ce domy, podpalone przez fanatyk\u00f3w narodowego socjalizmu.<\/p>\r\n

Dla wykonawc\u00f3w zbrodniczych rozkaz\u00f3w (wbrew \u201enarodowej\u201d konotacji ich idei) zwykli Niemcy byli tak\u0105 sam\u0105 ofiar\u0105 na o\u0142tarzu \u201einteresu partyjnego\u201d, jak wcze\u015bniej ofiar\u0105 ich doktrynalnego ob\u0142\u0119du padli Polacy, \u017bydzi i inni. Narodowi socjali\u015bci nie dzia\u0142ali w interesie Niemiec, lecz w imi\u0119 zbrodniczej utopii. Za najjaskrawsze tego przyk\u0142ady mo\u017cna uzna\u0107 rozkazy i testament Adolfa Hitlera – mia\u0142y podtrzymywa\u0107 strace\u0144czy op\u00f3r za cen\u0119 kolejnych poleg\u0142ych i zamordowanych oraz niepowetowanych strat materialnych. Nar\u00f3d niemiecki by\u0142 wa\u017cny tylko o tyle, o ile umo\u017cliwia\u0142 realizacj\u0119 za\u0142o\u017ce\u0144 ideologicznych NSDAP. Nieprzydatny, m\u00f3g\u0142 nawet przesta\u0107 istnie\u0107. Narodowi socjali\u015bci byli zatem lustrzanym odbiciem komunist\u00f3w, kt\u00f3rych przecie\u017c – analogicznie – najmniej obchodzi\u0142o dobro narod\u00f3w Zwi\u0105zku Sowieckiego, nie szcz\u0119dzili zatem cudzego \u017cycia oraz d\u00f3br kultury, aby czerwony sztandar szatana zatryumfowa\u0142 w ka\u017cdym zak\u0105tku globu.<\/p>\r\n

Na wroc\u0142awskim Rynku, kt\u00f3ry dzi\u015b kojarzy\u0107 si\u0119 mo\u017ce ze wszystkim, tylko nie ze \u015bmierci\u0105, mordowano nie tylko ideowych przeciwnik\u00f3w hitleryzmu, nie tylko urz\u0119dnik\u00f3w oskar\u017conych o jak\u0105kolwiek niesubordynacj\u0119, lecz r\u00f3wnie\u017c tych, kt\u00f3rzy po prostu narazili si\u0119 swoim oprawcom. Zapewne nigdy ju\u017c nie dowiemy si\u0119, ilu zabitych podczas obl\u0119\u017cenia Festung Breslau<\/em> zgin\u0119\u0142o z r\u0105k Sowiet\u00f3w, a ilu pad\u0142o ofiar\u0105 rodak\u00f3w\u2026 Ogromna cz\u0119\u015b\u0107 zabytk\u00f3w i dzie\u0142 sztuki zgromadzonych we Wroc\u0142awiu zosta\u0142a zniszczona nie przez Armi\u0119 Czerwon\u0105, ale na polecenie dow\u00f3dztwa twierdzy. Nawet, gdyby narodowi socjali\u015bci ostatecznie wygrali to starcie totalitaryzm\u00f3w, obroniono by tylko morze ruin. Mo\u017cna wr\u0119cz odnie\u015b\u0107 wra\u017cenie, \u017ce gdyby nie ostateczna kl\u0119ska Rzeszy Niemieckiej, \u201eobrona\u201d Twierdzy Wroc\u0142aw by\u0142aby za wszelk\u0105 cen\u0119 kontynuowana do momentu, gdy z miasta nie zosta\u0142by kamie\u0144 na kamieniu, poza stanowiskiem dowodzenia na Wyspie Piaskowej. W zamian za to Wroc\u0142aw cieszy si\u0119 w\u0105tpliwym presti\u017cowo statusem jedynej twierdzy hitlerowskiej, kt\u00f3ra nie zosta\u0142a zdobyta, tylko sama skapitulowa\u0142a dwa dni przed ko\u0144cem wojny w Europie\u2026 (\u2026) mniej wi\u0119cej od po\u0142owy lutego obrona Breslau nie mia\u0142a ju\u017c wi\u0119kszego wp\u0142ywu na wydarzenia wojenne. (\u2026) ofiary i moralnego wysi\u0142ku, jakie by\u0142y niezb\u0119dne w walce o Breslau, \u201eza\u017c\u0105dano od wprowadzonego w b\u0142\u0105d i oszukanego narodu, kiedy nic ju\u017c nie mo\u017cna by\u0142o zmieni\u0107 w tragicznym losie niemieckim\u201d<\/em> (str. 211).<\/p>\r\n

Komuni\u015bci, co zreszt\u0105 nie by\u0142o dla nikogo zaskoczeniem, poczynali sobie wobec mieszka\u0144c\u00f3w obl\u0119\u017conego miasta r\u00f3wnie zbrodniczo. Wbrew propagandowym ulotkom, zrzucanym przez sowieckie lotnictwo nad Wroc\u0142awiem, ludno\u015b\u0107 cywilna by\u0142a nieustannie atakowana. Bolszewicka dzicz ostrzeliwa\u0142a nawet kondukty pogrzebowe! Podobnie traktowano samoloty pr\u00f3buj\u0105ce ewakuowa\u0107 rannych. Tragiczny by\u0142 los stra\u017cak\u00f3w, kt\u00f3rzy pr\u00f3bowali gasi\u0107 bombardowane obiekty – je\u017celi ocalili \u017cycie, po kapitulacji twierdzy czeka\u0142a ich deportacja na Wsch\u00f3d. Taka te\u017c by\u0142a przysz\u0142o\u015b\u0107 tysi\u0119cy innych obro\u0144c\u00f3w miasta (du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 z nich ju\u017c nie zobaczy\u0142a Niemiec), gdy\u017c Sowieci pogwa\u0142cili wszystkie ustalenia zwi\u0105zane z kapitulacj\u0105 (str. 203-205). Jakie\u017c to typowo bolszewickie!<\/p>\r\n

Za najbardziej ponury symbol komunistycznych zbrodni w trakcie obl\u0119\u017cenia Wroc\u0142awia s\u0142u\u017cy\u0107 mo\u017ce bombardowanie w czasie \u015bwi\u0105t Wielkiej Nocy Ostrowa Tumskiego, najstarszej cz\u0119\u015bci miasta i centrum katolickiego \u017cycia religijnego. \u201eW Wielkanoc w Breslau zapanowa\u0142o piek\u0142o\u201d<\/em> (str. 142). Pali\u0142o si\u0119 w ka\u017cdym miejscu, na Dominsel, w katedrze (\u2026)<\/em> (str. 143). Wojna z Niemcami mia\u0142a si\u0119 wkr\u00f3tce sko\u0144czy\u0107, ale przecie\u017c komuni\u015bci pozostali (przede wszystkim!) w stanie wiecznej wojny z Bogiem i Jego Ko\u015bcio\u0142em.<\/p>\r\n

Rozbestwiona komunistyczna swo\u0142ocz r\u00f3wnie\u017c po zdobyciu Wroc\u0142awia wznieca\u0142a po\u017cary. Te dzia\u0142ania doprowadzi\u0142y m.in. do zag\u0142ady znacznej cz\u0119\u015bci Pa\u0142acu Kr\u00f3lewskiego (przy obecnej ul. Kazimierza Wielkiego). Takich przypadk\u00f3w na Dolnym \u015al\u0105sku by\u0142o zreszt\u0105 wi\u0119cej – najprymitywniejsze odruchy skierowane by\u0142y przeciwko wszystkiemu, co wznios\u0142e i pi\u0119kne. Po raz kolejny komunizm i narodowy socjalizm okazali si\u0119 piekielnymi bli\u017ani\u0119tami.<\/p>\r\n

Zdziczeniu obyczaj\u00f3w wojennych, swoistej inwolucji, jaka nast\u0105pi\u0142a na przestrzeni lat 1914-1945, Ernest Hornig po\u015bwi\u0119ci\u0142 interesuj\u0105ce rozwa\u017cania, prezentuj\u0105c przyk\u0142ady nieludzkiego terroru, przy pomocy kt\u00f3rego utrzymywano pozory dyscypliny. Pretextem do wydania wyroku \u015bmierci mog\u0142a by\u0107 nawet pr\u00f3ba ocalenia czegokolwiek z domu przeznaczonego do wysadzenia! Co\u015b takiego nie wydarzy\u0142oby w czasach monarchii. W konsekwencji odrzucano ka\u017cdy ludzki odruch, usi\u0142owano wprowadza\u0107 za wszelk\u0105 cen\u0119 dyscyplin\u0119 i realizowa\u0107, nieaktualne w \u00f3wczesnej sytuacji, zasady. W ten spos\u00f3b formalnie obowi\u0105zuj\u0105ce prawo przeistacza\u0142o si\u0119 w swoje przeciwie\u0144stwo, a mianowicie w bezprawie<\/em> (str. 135).<\/p>\r\n

*****<\/h4>\r\n

Na koniec kilka uwag odnosz\u0105cych si\u0119 do merytorycznego opracowania wydania polskiego. Przede wszystkim – dyskusyjna wydaje si\u0119 przyj\u0119ta przez t\u0142umacza metoda, by nazwy topograficzne teren\u00f3w znajduj\u0105cych si\u0119 w dawnych granicach Rzeszy pozostawi\u0107 bez t\u0142umaczenia w oryginalnym brzmieniu niemieckim. O ile taki jednorazowy (w odniesieniu do danego miejsca) zabieg m\u00f3g\u0142by mie\u0107 merytoryczne uzasadnienie, ci\u0105g\u0142e trzymanie si\u0119 nie poddaj\u0105cych si\u0119 odmianie nazw niemieckich jest niezbyt szcz\u0119\u015bliwe z powod\u00f3w stylistycznych. Co\u015b zgrzyta\u2026<\/p>\r\n

Przypis 24 na str. 20 powinien, jak s\u0105dz\u0119, odnosi\u0107 si\u0119 do miejscowo\u015bci Stare Ko\u017ale. W przeciwnym razie z informacji podanej przez t\u0142umacza wynika\u0142oby, \u017ce na pocz\u0105tku lutego 1945 r. Sowieci opanowali ju\u017c okolice ul. Lotniczej we Wroc\u0142awiu.<\/p>\r\n

Z kolei w przypisie 30 Piastowie \u015bl\u0105scy, linia senioralna (i najd\u0142u\u017cej istniej\u0105ca) pierwszej polskiej dynastii, zostali b\u0142\u0119dnie okre\u015bleni mianem \u201elinii bocznej\u201d. W nast\u0119pnym przypisie cesarzowej Marii Teresie, kr\u00f3lowej Czech i W\u0119gier, przypisano nieistniej\u0105cy tytu\u0142 \u201ecesarzowej niemieckiej\u201d.<\/p>\r\n

W\u0105tpliwo\u015bci musi budzi\u0107 nazywanie \u201eMsz\u0105\u201d nabo\u017ce\u0144stw ewangelicko-augsburskich. Nigdy do\u015b\u0107 przypominania, szczeg\u00f3lnie teraz, w epoce ekumenizmu, \u017ce tworz\u0105c swoj\u0105 herezj\u0119, Marcin Luter odrzuci\u0142 m.in. Msz\u0119 \u015awi\u0119t\u0105 i sakrament kap\u0142a\u0144stwa, wi\u0119c nabo\u017ce\u0144stwo to nie Msza, a pastor to nie xi\u0105dz, lecz \u015bwiecki przewodnik wsp\u00f3lnoty. W tym momencie a\u017c musz\u0119 da\u0107 upust ch\u0119ci przypomnienia anegdoty o cz\u0142owieku, kt\u00f3ry s\u0142ucha\u0142 wy\u0142\u0105cznie p\u0142yt z nagraniami \u201emszy \u017cydowskich\u201d\u2026 A ju\u017c bardziej powa\u017cnie: par\u0119 lat temu na ok\u0142adce jednego z polskich czasopism protestanckich pojawi\u0142 si\u0119 blu\u017anierczy slogan Msza to oszustwo wszechczas\u00f3w<\/em>. Konsekwentnie zatem nale\u017cy uwa\u017ca\u0107 za b\u0142\u0119dnie przet\u0142umaczone zdanie ze str. 41: Jako duchowni ewangeliccy nie podlegali\u015bmy pa\u0144stwowym rozkazom, lecz tylko ko\u015bcielnej odpowiedzialno\u015bci wynikaj\u0105cej z naszej przysi\u0119gi sk\u0142adanej podczas wy\u015bwi\u0119cania na kap\u0142ana<\/em>.<\/p>\r\n

*****<\/h4>\r\n

Dzie\u0142o Ernesta Horniga czyta si\u0119 niew\u0105tpliwie z b\u00f3lem serca. Jest to kolejna z tych xi\u0105\u017cek, przez kt\u00f3re przedziera\u0107 trzeba si\u0119 z zaci\u015bni\u0119tymi z\u0119bami, aby nie p\u0142aka\u0107 nad losem naszego wspania\u0142ego miasta. Jednak trzeba j\u0105 przeczyta\u0107, szczeg\u00f3lnie, gdy dorastaj\u0105 kolejne roczniki m\u0142odzie\u017cy nie pami\u0119taj\u0105cej ju\u017c PRL, za to poddanej demoliberalnej tresurze w pa\u0144stwowych szko\u0142ach, wi\u0119c nie rozumiej\u0105cej, na czym polega\u0142o z\u0142o socjalizmu, ka\u017cdego socjalizmu. Kiedy m\u00f3wili\u015bmy naszym s\u0142uchaczom (\u2026) \u017ce nic nie mo\u017ce oddzieli\u0107 nas od Boga i jego mi\u0142o\u015bci, ani \u015bmier\u0107, ani \u017cycie, ani tera\u017aniejszo\u015b\u0107 z jej strachem, ani przysz\u0142o\u015b\u0107 z jej nadziej\u0105, ani obl\u0119\u017cenie, ani kapitulacja, w\u00f3wczas stawiali\u015bmy ich na twardym gruncie, kt\u00f3rego nie mog\u0142a im da\u0107, ani nim wstrz\u0105sn\u0105\u0107, \u017cadna ideologia i \u017cadna iluzja<\/em> (str. 73).<\/p>\r\n

Adrian Nikiel<\/em><\/strong><\/p>\r\n

\r\n

Ernst Hornig, Breslau 1945. Wspomnienia z obl\u0119\u017conego miasta<\/em>, t\u0142um. Viktor Grotowicz, Wydawnictwo Via Nova, Wroc\u0142aw 2009, ss. 240. www.vianova.com.pl<\/a><\/p>\r\n<\/div>\r\n

\r\n

Pierwodruk (w innej wersji): \u201eOpcja na Prawo\u201d<\/a> nr 9\/117, wrzesie\u0144 2011 r.<\/p>\r\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Dok\u0142adnie przed dwoma laty na \u0142amach \u201eOpcji na Prawo\u201d opublikowa\u0142em recenzj\u0119 powie\u015bci H. Hartunga pt. \u201eGdy niebo zst\u0105pi\u0142o pod ziemi\u0119\u201d. Omawiany dzi\u015b tytu\u0142 to z kolei r\u00f3wnie wstrz\u0105saj\u0105ca publikacja oparta na licznych dokumentach i wspomnieniach, kt\u00f3rej autorem by\u0142 Ernest Hornig (1894-1976), pastor \u201eKo\u015bcio\u0142a Wyznaj\u0105cego\u201d, ruchu \u0142\u0105cz\u0105cego protestanckich przeciwnik\u00f3w narodowego socjalizmu. By\u0142 on r\u00f3wnie\u017c naocznym \u015bwiadkiem […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[66,102,59],"class_list":["post-44499","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-publicystyka","tag-communism","tag-nazism","tag-ww2"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/44499","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=44499"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/44499\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=44499"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=44499"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=44499"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}