{"id":44462,"date":"2011-09-28T07:55:42","date_gmt":"2011-09-28T12:55:42","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=44462"},"modified":"2011-09-28T07:55:42","modified_gmt":"2011-09-28T12:55:42","slug":"satanizm-geneza-destrukcji-ks-dr-waldemar-kulbat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=44462","title":{"rendered":"Satanizm – geneza destrukcji – ks. dr Waldemar Kulbat<\/em>"},"content":{"rendered":"

Ostatnio w naszym kraju obserwujemy dziwne zjawisko: Dochodzi do profanacji \u015bwi\u0105ty\u0144, zak\u0142\u00f3ce\u0144 Mszy \u015bw. i nabo\u017ce\u0144stw. Czyje\u015b „niewidzialne” r\u0119ce niszcz\u0105 lub bezczeszcz\u0105 figury Pana Jezusa, Matki Bo\u017cej i \u015bwi\u0119tych. Na murach ko\u015bcio\u0142\u00f3w, dom\u00f3w, w podziemnych przej\u015bciach pojawiaj\u0105 si\u0119 antyreligijne, blu\u017aniercze napisy. Socjologowie pisz\u0105 rozprawy o fascynacji satanizmem w wielu \u015brodowiskach. Idee i motywy satanistyczne s\u0105 widoczne w literaturze, filmach, grach komputerowych.\u00a0 Zagro\u017cenie jakie niesie dla spo\u0142ecze\u0144stwa istnienie zorganizowanych i utajnionych grup satanist\u00f3w uzasadnia konieczno\u015b\u0107 refleksji nad genez\u0105 kontekstem i uwarunkowaniami tego fenomenu. Nasuwa si\u0119 konieczno\u015b\u0107 ukazania aspekt\u00f3w historycznych jak r\u00f3wnie\u017c uwarunkowa\u0144 psychologiczno-socjologicznych takich zjawisk jak satanizm i kult demon\u00f3w. Jak twierdz\u0105 badacze, obecnie w spo\u0142ecze\u0144stwach pluralistycznych mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107 przeciwstawne trendy: spadek liczby os\u00f3b identyfikuj\u0105cych si\u0119 z instytucjami religijnymi oraz zwr\u00f3cenie si\u0119 ku mitologii poga\u0144skiej.

Pierwszy trend jest opisywany jako sekularyzacja tre\u015bci religijnych, drugi jako selektywne pomieszanie r\u00f3\u017cnych form religii i wierze\u0144. Niekt\u00f3rzy widz\u0105 w zwrocie ku mistyce i ezoteryce w ich specyficznych formach cech\u0119 post-pozytywistycznego , postmaterialistycznego i postmodernistycznego sposobu my\u015blenia i nastawienia do \u017cycia. Jako przyk\u0142ad mo\u017ce pos\u0142u\u017cy\u0107 New Age – ruch w ktorym \u0142\u0105czy si\u0119 astrologia z szamanistycznymi rytua\u0142ami uzdrowie\u0144, naukami tajemnymi, kultem czarownic i oddawaniem czci demonom. W naszym kraju satanizm pojawi\u0142 si\u0119 oko\u0142o 1981 roku i mo\u017ce by\u0107 traktowany jako symptom spo\u0142ecznego l\u0119ku zwi\u0105zanego z okresem gwa\u0142townych przemian spo\u0142ecznych, politycznych i gospodarczych. Kontekst zjawiska prowadzi ku jego historycznej genezie. Wed\u0142ug opinii Jeana Delumeau „Wy\u0142anianiu si\u0119 nowoczesno\u015bci w naszej zachodniej Europie towarzyszy\u0142 niewiarygodny strach przed diab\u0142em”. Poczucie braku bezpiecze\u0144stwa wobec pokusy grzechu i wobec \u015bmierci cz\u0142owiek renesansu wyrazi\u0142 akcentuj\u0105c wizerunek wszechpot\u0119\u017cnego szatana. W \u015bwiadomo\u015bci europejskich elit intelektualnych XI i XII wieku ukszta\u0142towa\u0142 si\u0119 obraz Wroga, w kt\u00f3rym zbieg\u0142y si\u0119 cechy jakiej\u015b kategorii istnie\u0144 ludzkich powo\u0142anych do s\u0142u\u017cby szatanowi. Istnialo wyobra\u017cenie jakiej\u015b sekty, kt\u00f3ra adoruje szatana na tajnych zgromadzeniach i w jego imieniu wiedzie nieprzejednan\u0105 walk\u0119 przeciw chrze\u015bcija\u0144stwu. Jak twierdzi N.Cohn idea ta w \u015aredniowieczu zosta\u0142a skojarzona z okre\u015blonymi sektami heretyckimi, natomiast kilka wiek\u00f3w p\u00f3\u017aniej przeobrazi\u0142a si\u0119 w tradycyjn\u0105 wiar\u0119 w istnienie \u015bwiata czarownic. Wed\u0142ug F.Braudela wielkie i gwa\u0142towne epidemie „diabelskie” ogarnia\u0142y star\u0105 ludno\u015b\u0107 Europy, zw\u0142aszcza w krainach g\u00f3rzystych, op\u00f3\u017anionych w rozwoju. Czarownicy, czary, pierwotna magia, czarne msze to przejawy dawnej pod\u015bwiadomo\u015bci kulturowej, kt\u00f3r\u0105 cywilizacja zachodnia nie zdo\u0142a\u0142a si\u0119 „podzieli\u0107”. Wed\u0142ug Braudela kultura satanistyczna nie przystaje do norm kultury oficjalnej, tworz\u0105 j\u0105 irracjonalne tre\u015bci kulturowe nie podzielane przez now\u0105 panuj\u0105c\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107. Wed\u0142ug A. Miko\u0142ejko, przeniesienie idei satanistycznej ze sfery uroje\u0144 w sfer\u0119 fakt\u00f3w nast\u0105pi\u0142o w czasach prze\u0142omu mi\u0119dzy O\u015bwieceniem a Romantyzmem. Na fali fascynacji spirytyzmem, messmeryzmem i okultyzmem inspirowanej przez wtajemniczenia maso\u0144skie i karbonarskie, rodz\u0105 si\u0119 pierwsze rzeczywiste kulty i sekty satanistyczne. Ofiarnicze praktyki religii poga\u0144skich staj\u0105 si\u0119 wzorem dla satanistycznych obrz\u0105dk\u00f3w. Wsp\u00f3\u0142czesny satanizm wywodzi si\u0119 z m\u0142odzie\u017cowego satanizmu Zachodu zwi\u0105zanego z dzia\u0142alno\u015bci\u0105 i publikacjami La Veya. Jego „Szata\u0144ska Biblia” zosta\u0142a wydana w 1968 roku, a wi\u0119c w okresie, w kt\u00f3rym zosta\u0142y zainicjowane gwa\u0142towne przeobra\u017cenia kultury Zachodu.

Jak wyt\u0142umaczy\u0107 wyst\u0119powanie tych zjawisk w coraz bardziej racjonalistycznie ukierunkowanym \u015bwiecie? Psycholog czy socjolog (pomijaj\u0105c w tym momencie aspekty pozaempiryczne tych zagadnie\u0144) zak\u0142ada, i\u017c wszelkie zjawiska religijne wyra\u017caj\u0105 i reprezentuj\u0105 rzeczywi\u015bcie prze\u017cywane procesy emocjonalne i \u017ce odpowiadaj\u0105 one \u017cyciowym potrzebom jednostki. Dynamika emocjonalna zostaje wyra\u017cona w spos\u00f3b symboliczny. Konsekwentnie zdaniem badaczy (Haider-Grabner) mo\u017cna za\u0142o\u017cy\u0107, i\u017c w tych rytach i doktrynach mo\u017cna rozpozna\u0107, kt\u00f3re procesy afektywne s\u0105 znacz\u0105ce i dominuj\u0105ce. W nowopowsta\u0142ych grupach religijnych mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107 dominuj\u0105ce poczucie egzystencjalnego l\u0119ku, uczucie porzucenia i s\u0142abo\u015bci. R\u00f3wnocze\u015bnie jawi\u0105 si\u0119 tam przejawy akceptacji \u017cycia, witalno\u015bci i spo\u0142ecznej afirmacji. W aspekcie racjonalnym motywacja przynale\u017cno\u015bci do danej grupy „nowego kultu”, opiera si\u0119 na u\u015bwiadomieniu sobie granic mo\u017cliwo\u015bci rozumu i techniki, rozczarowaniu co do mo\u017cliwo\u015bci przeobra\u017cania \u015bwiata, poznaniu ogranicze\u0144 pozytywistycznej i empirycystycznej interpretacji \u015bwiata, nowej interpretacji materii jako procesu energetycznego. Tego rodzaju interpretacja dostarcza pomostu pomi\u0119dzy racjonalno\u015bci\u0105 a interpretacj\u0105 mityczn\u0105, jawi si\u0119 poczucie komplementarno\u015bci nauki i religii. Wielu wyprowadza st\u0105d powt\u00f3rne o\u017cywienie archaicznych mit\u00f3w, powt\u00f3rne „zaczarowanie ” \u015bwiata, wbrew oficjalnie przyj\u0119temu paradygmatowi sekularyzacji. Jednak nie wszystkie nowopowstaj\u0105ce ruchy ezoteryczne i nawi\u0105zuj\u0105ce do dawnych mit\u00f3w okazuj\u0105 si\u0119 pozytywne, niekt\u00f3re okazuj\u0105 si\u0119 wyra\u017anie destrukcyjne i spo\u0142ecznie niebezpieczne. Niekiedy elementy destrukcyjne s\u0105 zamaskowane i nie ukazuj\u0105 swojej specyficznej dynamiki. Na czo\u0142o kult\u00f3w destrukcyjnych wysuwa si\u0119 kult demon\u00f3w oraz kult szatana. W aspekcie historyczno-kulturowym z\u0142e demony to wrogie moce, „mana” i duchy, przed kt\u00f3rymi ludzie chc\u0105 si\u0119 broni\u0107. Czyni\u0105 to przez ryty obrony: wyp\u0119dzania, oczyszczania i ofiary. W religiach monoteistycznych dobremu Bogu przeciwstawiaj\u0105 si\u0119 z\u0142e demony i diabe\u0142. Relacja mi\u0119dzy Bogiem i demonami zostaje poj\u0119ta jako sytuacja walki. Demony walcz\u0105 przeciw jedynemu Bogu, s\u0105 jednak s\u0142absze ni\u017c On. Ludzie w\u0142\u0105czaj\u0105 si\u0119 do tej kosmicznej walki mi\u0119dzy Dobrem i Z\u0142em.

Kim s\u0105 wsp\u00f3\u0142cze\u015bni czciciele demon\u00f3w i szatana? Zdaniem badaczy s\u0105 to osoby z marginesu spo\u0142ecznego. W aspekcie psychologicznym s\u0105 to osoby charakteryzuj\u0105ce si\u0119 zanikiem zwi\u0105zk\u00f3w emocjonalnych, o g\u0142\u0119boko zranionej psychice. Ich udzia\u0142 w rytua\u0142ach satanistycznych stanowi protest przeciw Ko\u015bcio\u0142owi i spo\u0142ecze\u0144stwu. Ich rytua\u0142y i obrz\u0119dy maj\u0105 charakter sado-masochistyczny. Dr\u0119czenie innych os\u00f3b a tak\u017ce siebie sprawia im przyjemno\u015b\u0107. W niekt\u00f3rych obrz\u0119dach ofiara jest dokonywana jedynie na spos\u00f3b symboliczny, natomiast w przypadkach kra\u0144cowych satani\u015bci domagaj\u0105 si\u0119 od wsp\u00f3\u0142wyznawc\u00f3w samob\u00f3jstwa lub morderstwa innej osoby. Jak sygnalizuj\u0105 to badacze cz\u0119sto zdarza si\u0119, i\u017c tego rodzaju grupy lub sekty werbuj\u0105 i wykorzystuj\u0105 m\u0142odzie\u017c. Mamy tutaj do czynienia z bardzo wysokim stopniem zagro\u017cenia i destrukcyjno\u015bci. Rysy wrogo\u015bci wobec \u017cycia ulegaj\u0105 czasem pewnej symbolizacji, mo\u017cna ich wyst\u0119powanie interpretowa\u0107 jako uzewn\u0119trznienie duchowych krzywd i deprawacji. Rysem dominuj\u0105cym jest jednak silny l\u0119k \u017cyciowy i niezno\u015bne poczucie winy. Spe\u0142niane przez grup\u0119 rytua\u0142y nie przynosz\u0105 jednak uleczenia duchowych ran lecz raczej umocnienie si\u0119 w postawach destrukcyjnych. Badacze sygnalizuj\u0105, i\u017c tego rodzaju grupy tworz\u0105 pewien destrukcyjny potencja\u0142 w dynamice spo\u0142ecznej, kt\u00f3ry mo\u017ce zosta\u0107 wykorzystany przez niebezpieczne ideologie polityczne. Spo\u0142eczne uwarunkowania satanizmu i kultu demon\u00f3w s\u0105 wielop\u0142aszczyznowe. Kult ten przyci\u0105ga w zasadzie dwie grupy ludzi. Przede wszystkim s\u0105 to wyobcowane ze spo\u0142ecze\u0144stwa grupy marginesowe, kt\u00f3re bior\u0105c udzia\u0142 w kulcie protestuj\u0105 przeciw swojej sytuacji i grupom dominuj\u0105cym, chc\u0105 „przestraszy\u0107” innych nad kt\u00f3rymi pragn\u0119liby si\u0119 zem\u015bci\u0107 za swoj\u0105 sytuacj\u0119 \u017cyciow\u0105. Wiele z tych os\u00f3b posiada w spos\u00f3b jawny lub ukryty rysy destrukcyjne. Druga grupa to osoby duchowo i emocjonalnie zranione, zdeprawowane, o nie zaspokojonych g\u0142\u0119bokich potrzebach psychicznych, posiadaj\u0105ce niski poziom poczucia w\u0142asnej warto\u015bci i afirmacji w\u0142asnego \u017cycia. Osoby te s\u0105 ofiarami niew\u0142a\u015bciwego wychowania. Cz\u0119sto w latach dzieci\u0119cych byli ofiarami gwa\u0142t\u00f3w, s\u0105 dr\u0119czy ich egzystencjalny l\u0119k, kt\u00f3ry nie zgadza si\u0119 z ich samoobrazem. Cz\u0119sto prze\u017cywaj\u0105 oni bolesne poczucie winy, kt\u00f3rej nie akceptuj\u0105 i nie potrafi\u0105 jej zintegrowa\u0107, lecz przerzucaj\u0105 j\u0105 na inne osoby. Projekcja nieakceptowanych tre\u015bci w\u0142asnego \u017cycia kieruje si\u0119 cz\u0119\u015bciowo ku mocom demonicznym (szatan), cz\u0119\u015bciowo ku innym ludziom (wrogowie). \u0141\u0105czno\u015b\u0107 z szatanem rodzi motywacj\u0119 do walki z wrogami w spos\u00f3b fanatyczny. Tego rodzaju dynamika emocjonalna jest ze spo\u0142ecznego punktu widzenia bardzo niebezpieczna. Uczestnicy kult\u00f3w demonicznych to jednostki wrogo nastawione do spo\u0142ecze\u0144stwa, kt\u00f3re w doktrynie satanistycznej szukaj\u0105 legitymizacji (uzasadnienia), po to aby realizowa\u0107 swoje nastawienie podstawowe. Rodzi si\u0119 pytanie: Jak nale\u017cy post\u0119powa\u0107 wobec os\u00f3b czy grup b\u0119d\u0105cych cz\u0142onkami grup destrukcyjnych? Jedna z p\u0142aszczyzn to p\u0142aszczyzna ochrony prawnej wobec tego rodzaju grup. Jest to jednak niewystarczaj\u0105ce, gdy\u017c nale\u017cy d\u0105\u017cy\u0107 do zmiany podstawowych nastawie\u0144 cz\u0142onk\u00f3w tych grup, zw\u0142aszcza ze wzgl\u0119du na okoliczno\u015b\u0107, i\u017c s\u0105 oni ofiarami szkodliwej socjalizacji. Kult szatana, sekty satanistyczne, oddawanie czci demonom s\u0105 spo\u0142ecznie gro\u017ane ze wzgl\u0119du na oferowanie mo\u017cliwo\u015bci okazywania nastawie\u0144 destrukcyjnych, utrudnianie osobowych i spo\u0142ecznych proces\u00f3w wychowawczych przez utwierdzanie si\u0119 uczestnik\u00f3w kult\u00f3w destrukcyjnych w postawach spo\u0142ecznie szkodliwych. M\u0142odzie\u017c, kt\u00f3ra trafi do tego rodzaju kr\u0119gu zostaje g\u0142\u0119boko upo\u015bledzona w jej rozwoju osobowym.

Co wobec jednostek i grup uwik\u0142anych w ideologi\u0119 kultu szatana mo\u017ce uczyni\u0107 duszpasterz, czy Rodzice? Przede wszystkim nale\u017cy d\u0105\u017cy\u0107 do zrozumienia post\u0119powania danej jednostki w \u015bwietle jej \u017cyciowej drogi i sytuacji spo\u0142ecznej. Otwarta rozmowa mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 podstaw\u0105 do stworzenia atmosfery zaufania i zrozumienia. Cz\u0142onkowie grup satanistycznych jako osoby emocjonalnie i duchowo zranione potrzebuj\u0105 tej atmosfery, aby m\u00f3c si\u0119 pozby\u0107 szkodliwych nastawie\u0144 wobec \u017cycia i innych ludzi. Duszpasterz mo\u017ce przyczyni\u0107 si\u0119 do uleczenia chorej osobowo\u015bci, pomagaj\u0105c danej jednostce przezwyci\u0119\u017cy\u0107 spo\u0142eczn\u0105 izolacj\u0119 i antyspo\u0142eczne nastawienie. Istnienie kult\u00f3w destruktywnych mo\u017ce by\u0107 potraktowane jako swoisty sygna\u0142 i wyzwanie. Przypominaj\u0105 one o brakach naszej wiary, moralno\u015bci, niedoskona\u0142o\u015bci naszego \u017cycia, skierowuj\u0105 uwag\u0119 na konieczno\u015b\u0107 dokonywania rachunku sumienia w ka\u017cdej wsp\u00f3lnocie wiary. Istniej\u0105ca sytuacja, w kt\u00f3rej pojawiaj\u0105 si\u0119 kulty satanistyczne pobudza chrze\u015bcijan do bardziej skutecznej pracy nad zmniejszeniem si\u0119 liczby uraz\u00f3w psychicznych i deprawacji emocjonalnych i duchowych, aby wszyscy mogli si\u0119 cieszy\u0107 posiadaniem pozytywnych nastawie\u0144 \u017cyciowych. Natomiast patrz\u0105c na ten problem w \u015bwietle wiary nale\u017cy odnie\u015b\u0107 si\u0119 do przyk\u0142adu Jezusa i Ko\u015bcio\u0142a pierwszych wiek\u00f3w: tylko Jezus ma moc, kt\u00f3rej podlega kr\u00f3lestwo szatana i demon\u00f3w i tylko On mo\u017ce wyzwoli\u0107 cz\u0142owieka, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 narz\u0119dziem \u015bwiata ciemno\u015bci.<\/p>\r\n

Ks. dr Waldemar Kulbat<\/em><\/strong>

Przypisy:<\/strong><\/p>\r\n

    \r\n
  1. Anton Grabner-Haider, Gesellschaftliche Grundlagen fur Hexenrituale und Damonenverehrung. Diakonia. Internationale Zeitschrift fur die Praxis der Kirche, 21\/1990,330-335.<\/li>\r\n
  2. R. Inglehardt, Kultureller Umbruch.Wertewandel in der westlichen Welt, Frankfurt 1989.<\/li>\r\n
  3. W.E. Peuckert, Geheimkulte, Hildesheim 1984.<\/li>\r\n
  4. L. Schlegel, Die Transaktionale Analyse,Tubingen,1988.<\/li>\r\n
  5. G. Schmid, Im Dschungel der neuen Religiositat,Kreuz Verlag,Zurich 1992.<\/li>\r\n
  6. A. Miko\u0142ejko, Polski satanizm m\u0142odzie\u017cowy. Przegl\u0105d Religioznawczy 1\/163, 1992, 117-130.<\/li>\r\n<\/ol>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Ostatnio w naszym kraju obserwujemy dziwne zjawisko: Dochodzi do profanacji \u015bwi\u0105ty\u0144, zak\u0142\u00f3ce\u0144 Mszy \u015bw. i nabo\u017ce\u0144stw. Czyje\u015b „niewidzialne” r\u0119ce niszcz\u0105 lub bezczeszcz\u0105 figury Pana Jezusa, Matki Bo\u017cej i \u015bwi\u0119tych. Na murach ko\u015bcio\u0142\u00f3w, dom\u00f3w, w podziemnych przej\u015bciach pojawiaj\u0105 si\u0119 antyreligijne, blu\u017aniercze napisy. Socjologowie pisz\u0105 rozprawy o fascynacji satanizmem w wielu \u015brodowiskach. Idee i motywy satanistyczne s\u0105 […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[132,39],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/44462"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=44462"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/44462\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=44462"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=44462"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=44462"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}