{"id":44413,"date":"2011-09-27T14:12:11","date_gmt":"2011-09-27T19:12:11","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=44413"},"modified":"2011-09-27T14:12:11","modified_gmt":"2011-09-27T19:12:11","slug":"nietykalny-przeciwnik-lustracji","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=44413","title":{"rendered":"Nietykalny przeciwnik lustracji"},"content":{"rendered":"

Wojciech Sadurski by\u0142 traktowany przez SB \u201ew bia\u0142ych r\u0119kawiczkach\u201d. Esbecy bali si\u0119 zastosowania agresywnych metod werbunku i represji wobec syna cz\u0142onka nomenklatury PRL.<\/strong><\/p>\r\n

Wojciech Sadurski, profesor prawa i publicysta, nigdy nie kry\u0142 niech\u0119ci do lustracji i PiS. Wielokrotnie dawa\u0142 temu wyraz w artyku\u0142ach i na blogu.\u00a0<\/p>\r\n

\u201eAkta esbecji b\u0119d\u0105 dost\u0119pne\u201d<\/strong><\/p>\r\n

Tak o lustracji pisa\u0142 w marcu 2007 r.: \u201eOto pa\u0144stwo polskie zafundowa\u0142o swym obywatelom igrzyska lustracyjne, ku uciesze gawiedzi i za\u017cenowaniu grup nimi obj\u0119tych. Oficjalne uzasadnienie, \u017ce chodzi o\u00a0obron\u0119 bezpiecze\u0144stwa pa\u0144stwa,\u00a0jest ju\u017c zbyt k\u0142amliwe i zbyt absurdalne, wi\u0119c coraz rzadziej – zauwa\u017ccie to Pa\u0144stwo – wyst\u0119puje w oficjalnej propagandzie. No bo jak uzna\u0107, \u017ce ka\u017cdy dzisiejszy radca prawny, notariusz, docent geologii, komornik albo bieg\u0142y rewident, kt\u00f3ry przed dwudziestu lub wi\u0119cej laty splami\u0142 si\u0119 nawet donosicielstwem (dodajmy: wstr\u0119tnym i moralnie ha\u0144bi\u0105cym), mo\u017ce by\u0107 zagro\u017ceniem dla demokratycznej Polski. (\u2026)\u00a0<\/p>\r\n

Chocia\u017c akta esbecji i tak b\u0119d\u0105 dost\u0119pne, to zadajmy tym wszystkim intelektualistom jeszcze jeden test: a mo\u017ce pomieszaj\u0105 si\u0119 w zeznaniach? Chodzi wi\u0119c o to, by pewnych ludzi z\u0142ama\u0107, upokorzy\u0107 i upodli\u0107.\u00a0\u00a0<\/p>\r\n

W tym celu powo\u0142ane zosta\u0142o\u00a0pa\u0144stwo w pa\u0144stwie, pod nazw\u0105 IPN, kt\u00f3re teraz b\u0119dzie mia\u0142o w\u0142adz\u0119 nad reputacj\u0105 i losem setek tysi\u0119cy ludzi (\u2026). A nie da si\u0119 ukry\u0107, \u017ce IPN ma marn\u0105 reputacj\u0119: jak podaje \u00bb\u0179ycie Warszawy\u00ab za Pentorem, tylko 37,6 procent uwa\u017ca, \u017ce spos\u00f3b, w jaki IPN weryfikuje informacje o agentach SB, jest rzetelny i obiektywny; 42,6 procent uwa\u017ca, \u017ce nie, a 19,8 procent nie wie. I to w\u0142a\u015bnie te ch\u0142opaki, pod wodz\u0105 Kurtyki i \u0179aryna, b\u0119d\u0105 decydowa\u0142y, czy pani profesor Hanna \u015awida-Ziemba aby nie jest k\u0142amc\u0105 lustracyjnym…\u201d (Salon24.pl, \u201eKochany Panie Ionesco, czyli rzecz o lustracji\u201d).\u00a0<\/p>\r\n

Sadurski dezawuuj\u0105c lustracj\u0119, nigdy nie wyjawi\u0142 swoim studentom i czytelnikom, \u017ce zapewne tylko dzi\u0119ki pozycji ojca nie spotka\u0142y go k\u0142opoty za odmow\u0119 wsp\u00f3\u0142pracy z PRL-owskim wywiadem. Tylko syn prominenta w PRL m\u00f3g\u0142 sobie w latach 70. pozwoli\u0107 bez konsekwencji na \u201eolanie\u201d nagabuj\u0105cego go esbeka. Mimo takiego zachowania m\u0142ody naukowiec Uniwersytetu Warszawskiego bez problemu dosta\u0142 paszport i wyjecha\u0142 na kilkumiesi\u0119czne stypendium do Francji w 1975 r. Tak jak pisa\u0142 Sadurski, \u201eakta esbecji b\u0119d\u0105 dost\u0119pne\u201d. Oto i one.<\/p>\r\n

Sprawdzony ideologicznie<\/strong>\u00a0<\/p>\r\n

Funkcjonariusze Wydzia\u0142u VI Departamentu I MSW, czyli wywiadu, zainteresowali si\u0119 m\u0142odym asystentem na Wydziale Prawa Uniwersytetu Warszawskiego Wojciechem Sadurskim po uzyskaniu informacji, \u017ce ma zamiar p\u00f3\u017an\u0105 jesieni\u0105 1975 r. wyjecha\u0107 do Francji na 10-miesi\u0119czne stypendium naukowe tamtejszego rz\u0105du do Instytutu Nauk Politycznych. Wybiera\u0142 si\u0119 tam razem z \u017con\u0105.<\/p>\r\n

10 wrze\u015bnia 1975 r. powsta\u0142 \u201eRaport o zezwolenie na przeprowadzenie rozmowy sonda\u017cowej – werbunkowej\u201d napisany przez ppor. Leszka Sokulskiego, m\u0142odszego inspektora Wydzia\u0142u VI Departamentu I MSW (wydzia\u0142 ten prowadzi\u0142 dzia\u0142ania wywiadowcze we Francji, W\u0142oszech z Watykanem i w Belgii). \u201eW zwi\u0105zku z jego wyjazdem do Pary\u017ca widz\u0119 potrzeb\u0119 dokonania pozyskania S.W. do wsp\u00f3\u0142pracy dla naszych cel\u00f3w operacyjnych. Z posiadanych przez nas informacji wynika, \u017ce figurant jest cz\u0142owiekiem dobrze orientuj\u0105cym si\u0119 w problemach polityki mi\u0119dzynarodowej, rzutkim i energicznym. Z ramienia UW i organizacji mi\u0119dzynarodowych (SSP ONZ) [Studenckie Stowarzyszenie Przyjaci\u00f3\u0142 ONZ – przyp. aut.] wielokrotnie przybywa\u0142 za granic\u0105, uczestnicz\u0105c w mi\u0119dzynarodowych konferencjach i imprezach, np. Konferencji Si\u0142 Spo\u0142ecznych Pa\u0144stw Nadba\u0142tyckich, \u201ePembroke Conference\u201d i innych. Przebywa\u0142 w wielu krajach Europy Zachodniej oraz w Stanach Zjednoczonych Ameryki P\u00f3\u0142nocnej (jeszcze podczas szko\u0142y \u015bredniej)\u201d – tak ppor. Sokulski uzasadnia\u0142 cel werbunku Sadurskiego jako kontaktu operacyjnego (KO). Za takim wyborem naukowca jako wsp\u00f3\u0142pracownika wywiadu przemawia\u0142 te\u017c fakt, i\u017c Sadurski by\u0142 \u201esprawdzony ideologicznie\u201d – podczas studi\u00f3w na UW aktywnie dzia\u0142a\u0142 w Zrzeszeniu Student\u00f3w Polskich (trzykrotnie zosta\u0142 wybrany na cz\u0142onka Plenum Rady Wydzia\u0142owej ZSP).\u00a0<\/p>\r\n

Mimo to wywiadowca podchodzi\u0142 do Sadurskiego ostro\u017cnie. \u201eW rozmowie b\u0119d\u0119 bazowa\u0142 na argumentach natury patriotycznej i powinno\u015bciach obywatelskich Ze wzgl\u0119du na pozycj\u0119 ojca b\u0119d\u0119 unika\u0142 jakichkolwiek sytuacji mog\u0105cych spowodowa\u0107 u S.W. wra\u017cenie, \u017ce pr\u00f3buj\u0119 go pozyska\u0107 do wsp\u00f3\u0142pracy w drodze nacisku.(…) W razie odmowy wsp\u00f3\u0142pracy zako\u0144cz\u0119 spotkanie zobowi\u0105zaniem S. W. do rozmowy po powrocie do kraju, zrelacjonowaniem pobytu oraz za\u017c\u0105dam podpisania o\u015bwiadczenia o zachowaniu w tajemnicy faktu i tre\u015bci rozmowy z pracownikiem MSW\u201d – relacjonowa\u0142 ppor. Sokulski.\u00a0<\/p>\r\n

Pod presj\u0105 \u017cyciorysu<\/strong><\/p>\r\n

Ostro\u017cno\u015b\u0107 oficera wywiadu nie powinna dziwi\u0107. Ju\u017c w momencie \u201eopracowywania\u201d przez wywiad Wojciecha Sadurskiego \u017cyciorys ojca – Franciszka Sadurskiego – m\u00f3g\u0142 bardziej wra\u017cliwego esbeka przyprawi\u0107 o palpitacj\u0119 serca: \u201eW 1939 r. zaanga\u017cowa\u0142 si\u0119 w dzia\u0142alno\u015b\u0107 niepodleg\u0142o\u015bciow\u0105. Wsp\u00f3\u0142tworzy\u0142\u00a0Ch\u0142opsk\u0105 Organizacj\u0119 Wolno\u015bci\u00a0Rac\u0142awice. W po\u0142owie 1940 r. wst\u0105pi\u0142 do Batalion\u00f3w Ch\u0142opskich. Dzia\u0142a\u0142 na terenie powiatu pu\u0142awskiego. Zosta\u0142 mianowany komendantem obwodu Lublin Okr\u0119gu Lublin. Bra\u0142 udzia\u0142 w licznych akcjach zbrojnych, m.in. w\u00a0akcji na poci\u0105g amunicyjny pod\u00a0Go\u0142\u0119biem, walkach o wie\u015b\u00a0Bar\u0142ogi\u00a0i starciach z wycofuj\u0105cymi si\u0119 Niemcami w Kurowie. By\u0142 redaktorem naczelnym\u00a0podziemnej\u00a0gazetki \u00bbOrle Ciosy\u00ab. Po II wojnie \u015bwiatowej przez szereg kadencji wykonywa\u0142 mandat pos\u0142a na\u00a0Sejm PRL\u00a0z rekomendacji\u00a0ZSL. W IV kadencji (1965-1969) zasiada\u0142 w Komisjach Mandatowo-Regulaminowej i Wymiaru Sprawiedliwo\u015bci, za\u015b w V (1969-1972) w Komisjach Mandatowo-Regulaminowej, Spraw Zagranicznych i Wymiaru Sprawiedliwo\u015bci. W VII kadencji (1976-1980) by\u0142 z kolei cz\u0142onkiem Komisji Prac Ustawodawczych oraz Spraw Wewn\u0119trznych i Wymiaru Sprawiedliwo\u015bci, a w VIII (1980-1985) Komisji Prac Ustawodawczych, Spraw Zagranicznych, Odpowiedzialno\u015bci Konstytucyjnej oraz Nadzwyczajnej do rozpatrzenia projektu ustawy o Trybunale Konstytucyjnym\u201d (za Wikipedi\u0105).\u00a0<\/p>\r\n

Odmowa bez konsekwencji<\/strong><\/p>\r\n

Do spotkania ppor. Sokulskiego z mgr. Sadurskim dosz\u0142o 11 wrze\u015bnia 1975 r. o godz. 10 w kawiarni \u201eMazowia\u201d przy ul. Ordynackiej. Sokulski na pocz\u0105tku spotkania przy kawie ujawni\u0142, \u017ce jest oficerem wywiadu. Sadurski jednak niezbyt ch\u0119tnie z nim rozmawia\u0142. \u201eO wyje\u017adzie do Francji na sta\u017c naukowy z \u017con\u0105 – jako osob\u0105 towarzysz\u0105c\u0105 – nie wspomnia\u0142 ani s\u0142owem. (\u2026) Chc\u0105c pozyska\u0107 go dla naszej sprawy, zacz\u0105\u0142em \u0142echta\u0107 jego pr\u00f3\u017cno\u015b\u0107 i ambicj\u0119, tzn. m\u00f3wi\u0107 o jego pozycji na uczelni i w organizacjach w spos\u00f3b pozytywny. Sugeruj\u0105c mu z pocz\u0105tku, wreszcie o\u015bwiadczaj\u0105c expressis verbis, \u017ce decyzja zwr\u00f3cenia si\u0119 do niego z pro\u015bb\u0105 o wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z nim jest w\u0142a\u015bnie wynikiem analizy jego postawy ideowej i zaanga\u017cowania. Stwierdzi\u0142em, \u017ce wyjazd do Instytutu Nauk Politycznych pom\u00f3g\u0142by nam w rozeznaniu tej uczelni od strony ludzi tam pracuj\u0105cych i studiuj\u0105cych, ich idei i przekona\u0144, a tak\u017ce organizacji tego Instytutu. To w\u0142a\u015bnie te argumenty zmieni\u0142y nieco tok rozmowy. S.W. zgodzi\u0142 si\u0119 na udzielenie nam dora\u017anej – jak to o\u015bwiadczy\u0142 – pomocy, zastrzegaj\u0105c, \u017ce nie mo\u017ce to kolidowa\u0107 z jego oficjalnymi zaj\u0119ciami\u201d.\u00a0<\/p>\r\n

Podczas spotkania pracownik MSW kr\u00f3tko poinstruowa\u0142 Sadurskiego o zagro\u017ceniach, na jakie mo\u017ce by\u0107 nara\u017cony ze strony kontrwywiadu francuskiego. Na zako\u0144czenie naukowiec podpisa\u0142 zobowi\u0105zanie do zachowania w tajemnicy \u201efaktu i tre\u015bci rozmowy z dnia 11 wrze\u015bnia 1975 roku z pracownikiem S\u0142u\u017cby Bezpiecze\u0144stwa\u201d.<\/p>\r\n

Termin nast\u0119pnego spotkania, podczas kt\u00f3rego Wojciech Sadurski mia\u0142 przekaza\u0107 relacj\u0119 z pobytu na stypendium w Pary\u017cu, ustalono po powrocie na lato 1976 r. Sadurski jednak nie spotka\u0142 si\u0119 z SB. \u201eKiedy do niego po kilku tygodniach dodzwoni\u0142em si\u0119, powiedzia\u0142 mi, \u017ce nie ma nic do przekazania i nie widzi potrzeby rozmowy. W zwi\u0105zku z tak\u0105 postaw\u0105 nie naciska\u0142em i zrezygnowa\u0142em ze spotkania\u201d – podsumowa\u0142 oficer wywiadu. Sadurskiego nie spotka\u0142y \u017cadne konsekwencje. W latach 80. wyjecha\u0142 z Polski.\u00a0<\/p>\r\n

Sprawa kontaktu operacyjnego S.W. zosta\u0142a w styczniu 1977 roku przekazana do archiwum z powodu \u201eniech\u0119ci do wsp\u00f3\u0142pracy\u201d.\u00a0\u00a0<\/p>\r\n

\u00a0Andrzej Borzym<\/strong>\u00a0<\/strong><\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Wojciech Sadurski by\u0142 traktowany przez SB \u201ew bia\u0142ych r\u0119kawiczkach\u201d. Esbecy bali si\u0119 zastosowania agresywnych metod werbunku i represji wobec syna cz\u0142onka nomenklatury PRL. Wojciech Sadurski, profesor prawa i publicysta, nigdy nie kry\u0142 niech\u0119ci do lustracji i PiS. Wielokrotnie dawa\u0142 temu wyraz w artyku\u0142ach i na blogu.\u00a0 \u201eAkta esbecji b\u0119d\u0105 dost\u0119pne\u201d Tak o lustracji pisa\u0142 w […]","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[98,36],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/44413"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=44413"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/44413\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=44413"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=44413"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=44413"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}