{"id":44095,"date":"2011-09-23T10:33:00","date_gmt":"2011-09-23T15:33:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=44095"},"modified":"2011-09-23T20:08:15","modified_gmt":"2011-09-24T01:08:15","slug":"niepokojace-przemowienie-papieza-do-przedstawicieli-wspolnoty-zydowskiej-w-niemczech","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=44095","title":{"rendered":"Niepokoj\u0105ce przem\u00f3wienie Papie\u017ca do przedstawicieli wsp\u00f3lnoty \u017cydowskiej w Niemczech"},"content":{"rendered":"

Wczoraj, w pierwszym dniu wizyty Benedykta XVI w swoim rodzinnym kraju, jako trzeci z punkt\u00f3w dnia – po spotkaniu z prezydentem Niemiec Klausem Wowereitem oraz przem\u00f3wieniu w Bundestagu – mia\u0142o miejsce spotkanie z przedstawicielami wsp\u00f3lnoty \u017cydowskiej. W przem\u00f3wieniu papie\u017ca (pe\u0142na tre\u015b\u0107 cytowana poni\u017cej), pad\u0142y niebezpiecznie ambiwalentne, a w niekt\u00f3rych miejscach niegodne g\u0142owy Ko\u015bcio\u0142a katolickiego, s\u0142owa.<\/strong><\/p>\r\n

Na wst\u0119pie, Benedykt XVI powiedzia\u0142, i\u017c „bardzo wzros\u0142o zaufanie mi\u0119dzy narodem \u017cydowskim a Ko\u015bcio\u0142em katolickim, kt\u00f3re \u0142\u0105czy istotna cz\u0119\u015b\u0107 ich podstawowych tradycji <\/em>(…) powinno jeszcze bardziej wzrasta\u0107 i by\u0107 g\u0142\u0119boko w\u0142\u0105czone w przepowiadanie wiary wzajemne zrozumienie Ko\u015bcio\u0142a i Izraela.<\/em>” Papie\u017c niestety nie rozwin\u0105\u0142 my\u015bli o „\u0142\u0105czno\u015bci podstawowych tradycji” wsp\u00f3\u0142czesnego judaizmu –\u00a0 powsta\u0142ego na gruncie odrzucenia Logos<\/em><\/em> i przez wszystkie wieki przepojonego antychrze\u015bcija\u0144skim, a szczeg\u00f3lnie antykatolickim duchem –\u00a0 z Ko\u015bcio\u0142em Chrystusowym. Nie wyja\u015bni\u0142 r\u00f3wnie\u017c znaczenia poj\u0119cia „wsp\u00f3lnego przepowiadania wiary”.<\/p>\r\n

Nast\u0119pna cz\u0119\u015b\u0107 przem\u00f3wienia skierowana zosta\u0142a na tory bo\u017cka nowej uniwersalnej religii – ze swoimi nowymi dogmatami, \u015bwi\u0105tyniami i kap\u0142anami – czyli Religii Holokaustu, opieraj\u0105cej si\u0119 na w\u0105tpliwej historiograficznie lecz silnej ideowo Shoah<\/em>. Ta tzw. zag\u0142ada \u017byd\u00f3w przywo\u0142ana zosta\u0142a przez Papie\u017ca w postaci por\u00f3wnania, i\u017c „przed nastaniem terroru nazistowskiego mieszka\u0142o w Niemczech oko\u0142o p\u00f3\u0142 miliona \u017byd\u00f3w<\/em>” i w domy\u015ble \u0142\u0105cz\u0105c to z ich powojennym liczbowym spadkiem. Por\u00f3wnanie liczbowe przed-i-po<\/em> stanowi cz\u0119sto u\u017cywan\u0105 mantr\u0119 ideolog\u00f3w, tym \u0142atwiejsz\u0105 do stosowania, i\u017c do tej pory nie podj\u0119to si\u0119 kompleksowego i rzetelnego podliczenia strat ludno\u015bci \u017cydowskiej, z uwzgl\u0119dnieniem wszystkich czynnik\u00f3w, a wi\u0119c: przed- i powojennej emigracji, migracji wewn\u0119trznej, naturalnych zgon\u00f3w oraz oczywi\u015bcie ofiar niemieckich oboz\u00f3w koncentracyjnych – lecz bez konfabulacyjnych opowiada\u0144 tworz\u0105cych astronomiczne i niczym nie poparte liczby. O konieczno\u015bci podej\u015bcia z ostro\u017cno\u015bci\u0105 do serwowanych nam oficjalnych liczb i interpretacji mo\u017ce \u015bwiadczy\u0107 np. fakt nag\u0142ego odej\u015bcia pod koniec lat 1980. od promowanego przez kilkadziesi\u0105t lat mitu „4-p\u00f3\u0142 miliona” ofiar obozu KL Auschwitz, na rzecz dzisiejszego „1,1 miliona”. Lecz nawet ta ostatnia podawana nam do wierzenia (sic!<\/em>) liczba napotyka opory w wielu kr\u0119gach w miar\u0119 uczciwych naukowo \u017cydowskich historyk\u00f3w, kt\u00f3rzy w swoich niskonak\u0142adowych pozycjach ju\u017c zmniejszaj\u0105 j\u0105 o niemal po\u0142ow\u0119. Podejrzenia powinien budzi\u0107 r\u00f3wnie\u017c i inny fakt, mianowicie to, \u017ce nawet przez ponad p\u00f3\u0142 wieku, izraelskie muzeum Yad Vashem zdo\u0142a\u0142o zebra\u0107 zaledwie po\u0142ow\u0119 z „6 milion\u00f3w” nazwisk – ofiar \u017cydowskich, przy czym ich strona internetowa otwarta by\u0142a\/jest na dokonanie ka\u017cdego i niezweryfikowanego wpisu, bez konieczno\u015bci podawania jakichkolwiek dokument\u00f3w.
Tak\u017ce i sam fakt, \u017ce przed wojn\u0105 mieszka\u0142a w danym mie\u015bcie czy regionie okre\u015blona grupa ludno\u015bci, nie oznacza ich fizycznej zag\u0142ady i z tego wzgl\u0119du stosowanie takiego por\u00f3wnania bez powo\u0142ywania si\u0119 na rzetelne opracowania, jest, najdelikatniej ujmuj\u0105c, socjotechnicznym nadu\u017cyciem.<\/p>\r\n

Papie\u017c w swym przem\u00f3wieniu do \u017byd\u00f3w niemieckich, przypominaj\u0105c odwr\u00f3cony od Boga re\u017cim nazistowski, pos\u0142u\u017cy\u0142 si\u0119 ambiwalentymi a niebezpiecznymi dla przejrzysto\u015bci Nauki Ko\u015bcio\u0142a zwrotami, zr\u00f3wnuj\u0105c czczonego przez wsp\u00f3\u0142czesnych \u017byd\u00f3w „Boga”, z Bogiem w Tr\u00f3jcy Przenaj\u015bwi\u0119tszej Jedynym („Wraz z odmow\u0105 poszanowania dla tego jedynego Boga tracony jest tak\u017ce szacunek dla godno\u015bci cz\u0142owieka<\/em>„). \u017bydzi, odrzuciwszy Mesjasza, odrzucili tym samym oczekiwanego Boga, staczaj\u0105c si\u0119 w czelu\u015bcie ciemno\u015bci, i tylko jasne nawracenie ich, pomocna d\u0142o\u0144 mog\u0105ca zawr\u00f3ci\u0107 ich z drogi zguby oraz za\u015bwiadczaj\u0105cy o istnieniu Jedynego Prawdziwego Boga przyk\u0142ad, mog\u0142yby sta\u0107 si\u0119 dla nich nadziej\u0105. Niestety, ciep\u0142e s\u0142owa ukojenia i przyzwolenie na trwanie w b\u0142\u0119dzie, jest najgorszym z mo\u017cliwych postaw i obiektywnie rzecz bior\u0105c stanowi stricte<\/em> najbrutalniejsz\u0105 form\u0119 antysemityzmu, gdy\u017c odbiera si\u0119 tej konkretnej grupie \u015awiat\u0142o Prawdy oraz mo\u017cliwo\u015bci daru Zbawienia.<\/p>\r\n

R\u00f3wnie niepokoj\u0105ce s\u0105 s\u0142owa Papie\u017ca m\u00f3wi\u0105ce o rozwoju, a nawet o „rozkwicie \u017cycia \u017cydowskiego w Niemczech<\/em>„, a tym bardziej podkre\u015blenie tego, \u017ce spo\u0142eczno\u015b\u0107 „\u017cydowska zas\u0142u\u017cy\u0142a si\u0119 szczeg\u00f3lnie w dziele integracji imigrant\u00f3w z Europy Wschodniej<\/em>„. Nie trzeba chyba przypomina\u0107, \u017ce najbardziej zainteresowan\u0105 grup\u0105 etniczn\u0105 w dywersyfikacji narodowo\u015bciowo-etniczno-religijno-kulturowej jakiejkolwiek spo\u0142eczno\u015bci w kt\u00f3rej \u017cyj\u0105 \u017bydzi, s\u0105 w\u0142a\u015bnie \u017bydzi. Jak szczerze przyzna\u0142 to swego czasu Leonard S. Glickman, prezydent Hebrew Immigrant Aid Society<\/em>, opisuj\u0105c sytuacj\u0119 w USA: „Im bardziej ameryka\u0144skie spo\u0142ecze\u0144stwo jest zdywersyfikowane, tym bezpieczniej dla \u017byd\u00f3w.\u201d \u015arodowiska i lobby \u017cydowskie d\u0105\u017c\u0105 zatem do promowania imigracji, szczeg\u00f3lnie zwracaj\u0105c uwag\u0119 na mieszanie kultur i ras. I nie czyni\u0105 tego dla dobra tych spo\u0142ecze\u0144stw – bowiem mieszanie takowe nigdy nie wychodzi\u0142o gospodarzom na dobre –\u00a0 lecz czyni\u0105 to z praktycznego i czysto etnicznego interesu:\u00a0 dla swojego bezpiecze\u0144stwa i dla u\u0142atwienia kontroli nad spo\u0142ecze\u0144stwami. Nie dostrzeganie tych zale\u017cno\u015bci, doskonale opisanych i zbadanych, k\u0142adzie si\u0119 smutnym cieniem na zasobach informacyjnych Watykanu, oby nie na podejrzanych intencjach.<\/p>\r\n

W przem\u00f3wieniu nie mog\u0142o oczywi\u015bcie zabrakn\u0105\u0107 powo\u0142ania si\u0119 na jeden z najbardziej rewolucyjnych dokument\u00f3w Soboru Watyka\u0144skiego II – Nostra aetate<\/em>, b\u0119d\u0105cego dzie\u0142em kardyna\u0142a Augustyna Bea (zwi\u0105zanego z masoneri\u0105, szczeg\u00f3lnie masoneri\u0105 \u017cydowsk\u0105) i \u017cydowskiego historyka, Jules Isaac. „Deklarcja o stosunku Ko\u015bcio\u0142a do religii niechrze\u015bcija\u0144skich Nostra aetate<\/em>\u201d sta\u0142a si\u0119 narz\u0119dziem judaizacji Ko\u015bcio\u0142a katolickiego, co czynione by\u0142o w okresie posoborowym w ramach „dialogu\u201d ekumenicznego i mi\u0119dzyreligijnego, a szczeg\u00f3lnie dialogu katolicko-\u017cydowskiego. Jak wida\u0107 z dzisiejszego spotkania Papie\u017ca z \u017bydami i cytowania w\u0142a\u015bnie tego dokumentu –\u00a0 w sumie przekre\u015blaj\u0105cego ca\u0142\u0105 2000-letni\u0105 tradycj\u0119 Ko\u015bcio\u0142a – proces judaizacji trwa w najlepsze. Proces ten popierany jest r\u00f3wnie\u017c przez Benedykta XVI, mimo tego, \u017ce istnia\u0142a nadzieja, i\u017c zejdzie On z drogi obranej przez swego poprzednika, a kt\u00f3r\u0105 okre\u015bli\u0142 jako „kroczenie nieodwracaln\u0105 drog\u0105 dialogu, braterstwa i przyja\u017ani\u201d. O warto\u015bci tzw. dialogu katolicko-\u017cydowskiego przekona\u0142o si\u0119 wielu ludzi Ko\u015bcio\u0142a, w tym w Polsce m.in. ks. prof. Waldemar Chrostowski, do roku 1998 wsp\u00f3\u0142przewodnicz\u0105cy Polskiej Rady Chrze\u015bcijan i \u017byd\u00f3w. Smutne, \u017ce sygna\u0142y o ca\u0142kowitej bezwarto\u015bciowo\u015bci – w sensie tak praktyczym, jak i teologicznym\u00a0 – takowego dialogu strony katolickiej (Ko\u015bcio\u0142a) z lu\u017anymi grupkami rabin\u00f3w czy politycznymi organizacjami \u017cydowskimi, nie zmieni\u0142y stanowiska Watykanu.<\/p>\r\n

W sumie, spotkanie Papie\u017ca z przedstawicielami \u017cydowskimi w Niemczech, stanowi kolejny ewidentny dow\u00f3d na kroczenie drog\u0105 posoborowej rewolucji, odbieraj\u0105cej Chrystusa najbardziej potrzebuj\u0105cym.<\/p>\r\n

Redakcja<\/em><\/strong><\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

\r\n

Przem\u00f3wienie Ojca \u015awi\u0119tego podczas spotkania z przedstawicielami wsp\u00f3lnoty \u017cydowskiej w Niemczech<\/h2>\r\n

Szanowne Panie i Panowie!<\/p>\r\n

Ciesz\u0119 si\u0119 z tego spotkania z wami tutaj w Berlinie. Serdecznie dzi\u0119kuj\u0119 panu przewodnicz\u0105cemu, dr Dieterowi Graumannowi, za uprzejme s\u0142owa powitania. Ukazuj\u0105 mi one jasno, jak bardzo wzros\u0142o zaufanie mi\u0119dzy narodem \u017cydowskim a Ko\u015bcio\u0142em katolickim, kt\u00f3re \u0142\u0105czy istotna cz\u0119\u015b\u0107 ich podstawowych tradycji. R\u00f3wnocze\u015bnie jest dla nas wszystkich jasne, \u017ce powinno jeszcze bardziej wzrasta\u0107 i by\u0107 g\u0142\u0119boko w\u0142\u0105czone w przepowiadanie wiary wzajemne zrozumienie Ko\u015bcio\u0142a i Izraela, nacechowane mi\u0142o\u015bci\u0105, w nieustannym poszanowaniu dla to\u017csamo\u015bci drugiej strony.<\/p>\r\n

Przed sze\u015bciu laty, podczas mojej wizyty w synagodze w Kolonii, rabin Teitelbaum m\u00f3wi\u0142 o pami\u0119ci jako o jednej z kolumn niezb\u0119dnych do budowania pokojowej przysz\u0142o\u015bci. Dzi\u015b znalaz\u0142em si\u0119 w centralnym miejscem pami\u0119ci, straszliwego wspomnienia: st\u0105d zaplanowano i zorganizowano Szoah, unicestwienie wsp\u00f3\u0142obywateli \u017cydowskich w Europie. Przed nastaniem terroru nazistowskiego mieszka\u0142o w Niemczech oko\u0142o p\u00f3\u0142 miliona \u017byd\u00f3w, kt\u00f3rzy stanowili integraln\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 ca\u0142ego spo\u0142ecze\u0144stwa niemieckiego. Po II wojnie \u015bwiatowej Niemcy by\u0142y uwa\u017cane za \u201eKraj Szoah\u201d, gdzie w\u0142a\u015bciwie nie mo\u017cna ju\u017c \u017cy\u0107. Pocz\u0105tkowo nie by\u0142o niemal jakichkolwiek wysi\u0142k\u00f3w na rzecz odbudowania dawnych gmin \u017cydowskich, chocia\u017c ze Wschodu nieustannie przybywa\u0142y poszczeg\u00f3lne osoby i rodziny \u017cydowskie. Wielu z nich chcia\u0142o wyemigrowa\u0107 i stworzy\u0107 sobie nowe \u017cycie, zw\u0142aszcza w Stanach Zjednoczonych lub Izraelu.<\/p>\r\n

W tym miejscu nale\u017cy tak\u017ce przypomnie\u0107 o nocy pogromu z 9 na 10 listopada 1938 roku. Tylko nieliczni widzieli pe\u0142ne konsekwencje tego aktu pogardy dla cz\u0142owieka, jak proboszcz katedry berli\u0144skiej, Bernhard Lichtenberg, kt\u00f3ry z ambony katedry \u015bw. Jadwigi, nawo\u0142ywa\u0142 wiernych: \u201eNa zewn\u0105trz p\u0142onie \u015awi\u0105tynia – tak\u017ce ona jest Domem Bo\u017cym\u201d. Narodowosocjalistyczny re\u017cim terroru budowany by\u0142 na micie rasistowskim, kt\u00f3rego cz\u0119\u015bci\u0105 by\u0142o odrzucenie Boga Abrahama, Izaaka i Jakuba, Boga Jezusa Chrystusa a tak\u017ce ludzi, kt\u00f3rzy w Niego wierz\u0105. \u201eWszechmocny\u201d Adolf Hitler by\u0142 poga\u0144skim bo\u017ckiem, kt\u00f3ry chcia\u0142 by\u0107 namiastk\u0105 Boga, Stw\u00f3rcy i Ojca wszystkich ludzi. Wraz z odmow\u0105 poszanowania dla tego jedynego Boga tracony jest tak\u017ce szacunek dla godno\u015bci cz\u0142owieka. Do czego zdolny jest cz\u0142owiek odrzucaj\u0105cy Boga i jakie oblicze mo\u017ce przybra\u0107 nar\u00f3d, kt\u00f3ry m\u00f3wi takiemu Bogu \u201enie\u201d ukaza\u0142y pod koniec wojny straszne obrazy z oboz\u00f3w koncentracyjnych.<\/p>\r\n

W obliczu tych wspomnie\u0144 z wdzi\u0119czno\u015bci\u0105 nale\u017cy stwierdzi\u0107, \u017ce od kilkudziesi\u0119ciu lat ukazuje si\u0119 nowy rozw\u00f3j, w obliczu kt\u00f3rego mo\u017cna wr\u0119cz m\u00f3wi\u0107 o rozkwicie \u017cycia \u017cydowskiego w Niemczech. Nale\u017cy podkre\u015bli\u0107, \u017ce w tym okresie spo\u0142eczno\u015b\u0107 \u017cydowska zas\u0142u\u017cy\u0142a si\u0119 szczeg\u00f3lnie w dziele integracji imigrant\u00f3w z Europy Wschodniej.<\/p>\r\n

Z uznaniem chcia\u0142bym te\u017c zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na pog\u0142\u0119biony dialog mi\u0119dzy Ko\u015bcio\u0142em katolickim z judaizmem. Ko\u015bci\u00f3\u0142 odczuwa wielk\u0105 blisko\u015b\u0107 wzgl\u0119dem narodu \u017cydowskiego. Wraz z deklaracj\u0105 Nostra aetate II Soboru Watyka\u0144skiego rozpocz\u0119\u0142o si\u0119 \u201ekroczenie nieodwracaln\u0105 drog\u0105 dialogu, braterstwa i przyja\u017ani\u201d(por. Przem\u00f3wienie w synagodze w Rzymie, 17 stycznia 2010). Odnosi si\u0119 to Ko\u015bcio\u0142a katolickiego jako ca\u0142o\u015bci, gdzie w t\u0119 now\u0105 drog\u0119 szczeg\u00f3lnie intensywnie zaanga\u017cowa\u0142 si\u0119 b\u0142ogos\u0142awiony papie\u017c Jan Pawe\u0142 II. Dotyczy to oczywi\u015bcie tak\u017ce Ko\u015bcio\u0142a katolickiego w Niemczech, kt\u00f3ry jest w pe\u0142ni \u015bwiadom swej szczeg\u00f3lnej odpowiedzialno\u015bci w tej dziedzinie. Na forum publicznym nale\u017cy odnotowa\u0107 nade wszystko \u201eTydzie\u0144 braterstwa\u201d organizowany co roku w pierwszym tygodniu marca przez lokalne stowarzyszenia wsp\u00f3\u0142pracy chrze\u015bcija\u0144sko-\u017cydowskiej.<\/p>\r\n

Ze strony katolickiej s\u0105 mi\u0119dzy innymi doroczne spotkania biskup\u00f3w i rabin\u00f3w a tak\u017ce rozmowy strukturalne z Centraln\u0105 Rad\u0105 \u017byd\u00f3w. Ju\u017c w latach siedemdziesi\u0105tych Centralny Komitet Katolik\u00f3w Niemieckich (ZdK) stworzy\u0142 grup\u0119 dyskusyjn\u0105 \u201e\u017bydzi i chrze\u015bcijanie\u201d, kt\u00f3ra na przestrzeni lat wyda\u0142a w spos\u00f3b kompetentny wiele u\u017cytecznych dokument\u00f3w. Nie mo\u017cna te\u017c zapomina\u0107 o historycznym spotkaniu [jakie mia\u0142o miejsce w Niemczech] w marcu 2006 r. dialogu \u017cydowsko-chrze\u015bcija\u0144skiego z udzia\u0142em kardyna\u0142a Waltera Kaspera. W ostatnim czasie przynios\u0142o ono wiele owoc\u00f3w.<\/p>\r\n

Opr\u00f3cz tych godnych pochwa\u0142y konkretnych inicjatyw wydaje mi si\u0119, \u017ce my, chrze\u015bcijanie powinni\u015bmy r\u00f3wnie\u017c coraz bardziej zdawa\u0107 sobie spraw\u0119 z naszego wewn\u0119trznego pokrewie\u0144stwa z judaizmem. Dla chrze\u015bcijan nie mo\u017ce istnie\u0107 przerwa w wydarzeniu zbawczym. Zbawienie bierze pocz\u0105tek od \u017byd\u00f3w (por. J 4,22). Tam gdzie konflikt mi\u0119dzy Jezusem a judaizmem Jego czas\u00f3w postrzegany jest w spos\u00f3b powierzchowny, jako od\u0142\u0105czenie si\u0119 od Starego Przymierza, pojawia si\u0119 tak\u017ce sprowadzenie go do idei wyzwolenia, uwa\u017caj\u0105cej Tor\u0119 jedynie jako niewolnicze przestrzeganie rytua\u0142\u00f3w i obrz\u0119d\u00f3w zewn\u0119trznych. Faktycznie jednak Kazanie na G\u00f3rze nie znosi prawa moj\u017ceszowego, lecz ujawnia jego ukryte mo\u017cliwo\u015bci i ujawnia nowe wymagania; odnosi nas do najg\u0142\u0119bszego fundamentu ludzkiego dzia\u0142ania, do serca, gdzie cz\u0142owiek wybiera mi\u0119dzy czystym a nieczystym, gdzie rozwija si\u0119 wiara, nadzieja i mi\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\r\n

Or\u0119dzie nadziei, jakie przekazuj\u0105 ksi\u0119gi Biblii hebrajskiej i chrze\u015bcija\u0144skiego Starego Testamentu zosta\u0142o przyj\u0119te i rozwini\u0119te w r\u00f3\u017cny spos\u00f3b przez chrze\u015bcijan i \u017cyd\u00f3w. \u201ePo wiekach konfrontacji za nasze zadanie uwa\u017camy przyczynienie si\u0119 do tego, \u017ceby te dwa sposoby nowej lektury pism biblijnych – chrze\u015bcija\u0144ski i \u017cydowski – zacz\u0119\u0142y prowadzi\u0107 ze sob\u0105 dialog, dopomagaj\u0105cy do poprawnego rozumienia woli Boga i Jego s\u0142owa\u201d (Jezus z Nazaretu cz. II, Od wjazdu do Jerozolimy do Zmartwychwstania, wyd. Jedno\u015b\u0107, Kielce, 2011, s. 44.) Dialog ten w coraz bardziej zlaicyzowanym spo\u0142ecze\u0144stwie powinien umocni\u0107 wsp\u00f3ln\u0105 nadziej\u0119 w Bogu. Bez tej nadziei spo\u0142ecze\u0144stwo traci sw\u00f3j humanizm.<\/p>\r\n

W sumie mo\u017cemy stwierdzi\u0107, \u017ce wymiana opinii mi\u0119dzy Ko\u015bcio\u0142em katolickim a judaizmem w Niemczech przynios\u0142a ju\u017c obiecuj\u0105ce owoce. Zrodzi\u0142y si\u0119 trwa\u0142e i naznaczone zaufaniem relacje. \u017bydzi i chrze\u015bcijanie maj\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107 wsp\u00f3lnej odpowiedzialno\u015bci za rozw\u00f3j spo\u0142ecze\u0144stwa, kt\u00f3re zawsze ma wymiar duchowy. Oby wszyscy zainteresowani nadal kroczyli t\u0105 drog\u0105. Niech w tym b\u0142ogos\u0142awi Jedyny i Wszechmog\u0105cy, Ha Kadosz Baruch Hu.
rv<\/p>\r\n

Za: Radio Watyka\u0144skie (22\/09\/2011) 'Przem\u00f3wienie Ojca \u015awi\u0119tego podczas spotkania z przedstawicielami wsp\u00f3lnoty \u017cydowskiej w Niemczech – dokumentacja’<\/a><\/p>\r\n<\/blockquote>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Wczoraj, w pierwszym dniu wizyty Benedykta XVI w swoim rodzinnym kraju, jako trzeci z punkt\u00f3w dnia – po spotkaniu z prezydentem Niemiec Klausem Wowereitem oraz przem\u00f3wieniu w Bundestagu – mia\u0142o miejsce spotkanie z przedstawicielami wsp\u00f3lnoty \u017cydowskiej. W przem\u00f3wieniu papie\u017ca (pe\u0142na tre\u015b\u0107 cytowana poni\u017cej), pad\u0142y niebezpiecznie ambiwalentne, a w niekt\u00f3rych miejscach niegodne g\u0142owy Ko\u015bcio\u0142a katolickiego, s\u0142owa. […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[3],"tags":[166,18,101,41,33],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/44095"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=44095"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/44095\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=44095"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=44095"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=44095"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}