{"id":43919,"date":"2011-09-20T09:19:42","date_gmt":"2011-09-20T14:19:42","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=43919"},"modified":"2011-09-20T09:19:42","modified_gmt":"2011-09-20T14:19:42","slug":"niezabliznione-rany-ks-tadeusz-isakowicz-zaleski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=43919","title":{"rendered":"Niezabli\u017anione rany – Ks.Tadeusz Isakowicz-Zaleski<\/em>"},"content":{"rendered":"

Bronis\u0142aw Komorowski \u017cyje teoriami historycznymi urabianymi przez „Gazet\u0119 Wyborcz\u0105” i nieboszczk\u0119 Uni\u0119 Demokratyczn\u0105, za co przyjdzie mu zap\u0142aci\u0107 w czasie stara\u0144 o reelekcj\u0119.<\/strong><\/em><\/p>\r\n

60 lat temu mia\u0142o miejsce wydarzenie, kt\u00f3re do dzi\u015b pozostaje niezagojon\u0105 ran\u0105. Chodzi o oderwanie od Polski na rzecz Zwi\u0105zku Radzieckiego fragmentu Lubelszczyzny, czyli ziem wok\u00f3\u0142 Sokala nad Bugiem. Stalin nazwa\u0142 to korekt\u0105 granic. W rzeczywisto\u015bci by\u0142 to rabunek obszaru o powierzchni 480 km kw., bogatego w czarnoziemy i w\u0119giel kamienny. W ten spos\u00f3b nasz kraj utraci\u0142 nie tylko bogactwa naturalne, lecz tak\u017ce historyczne miejscowo\u015bci, jak Krystynopol (dzi\u015b zwany Czerwonogradem), Uhn\u00f3w oraz War\u0119\u017c ze s\u0142ynnym ko\u015bcio\u0142em i kolegium pijar\u00f3w oraz cz\u0119\u015b\u0107 Sokala z nie mniej znanym klasztorem bernardy\u0144skim (obecnie zamienionym na wi\u0119zienie). Jak cenne by\u0142y to tereny, niech \u015bwiadczy fakt, \u017ce nowe w\u0142adze szybko zbudowa\u0142y na nich cztery kopalnie w\u0119gla. By\u0142 to wielki dramat miejscowej ludno\u015bci, kt\u00f3ra wkr\u00f3tce po zagospodarowaniu tego obszaru po dzia\u0142aniach wojennych zosta\u0142a jesieni\u0105 1951 r. si\u0142\u0105 wywieziona w Bieszczady lub na ziemie zachodnie. W zamian za to Polska otrzyma\u0142a Ustrzyki Dolne i okoliczne gminy o s\u0142abych glebach, z wyczerpanymi z\u0142o\u017cami ropy naftowej. Warto doda\u0107, \u017ce zaledwie rok po tym wydarzeniu rz\u0105d radziecki chcia\u0142 dokona\u0107 kolejnego przesuni\u0119cia granic. Polska mia\u0142a straci\u0107 cz\u0119\u015b\u0107 powiat\u00f3w hrubieszowskiego i tomaszowskiego, w tym Hrubiesz\u00f3w. Do realizacji tych zamiar\u00f3w na szcz\u0119\u015bcie nie dosz\u0142o, gdy\u017c w czasie przygotowa\u0144 Stalin zmar\u0142. Ma\u0142o kto wie, \u017ce jego nast\u0119pca Nikita Chruszczow te\u017c snu\u0142 plany o zabraniu Polsce cz\u0119\u015bci Che\u0142mszczyzny, sk\u0105d pochodzi\u0142a jego \u017cona. Niestety, tak\u017ce dzisiaj pomyle\u0144cy spod znaku Bandery postuluj\u0105 oderwanie na rzecz Ukrainy tzw. Zakerzonii, czyli po\u0142udniowo-wschodnich powiat\u00f3w Lubelszczyzny i Podkarpacia.

O tych wydarzeniach, spo\u0142ecze\u0144stwu polskiemu praktycznie nieznanych, mia\u0142em okazj\u0119 rozmawia\u0107 w czasie pobytu w Tomaszowie Lubelskim, do kt\u00f3rego pojecha\u0142em w ubieg\u0142ym tygodniu na zaproszenie Jaros\u0142awa \u015awiderka i Kazimierza Podhajnego, wielkich mi\u0142o\u015bnik\u00f3w historii tych ziem. Dzi\u0119ki temu wyjazdowi nie tylko zebra\u0142em wspomnienia ludzi wyp\u0119dzonych spod Sokala, lecz tak\u017ce mog\u0142em spotka\u0107 si\u0119 z uczniami kilku klas tomaszowskiego liceum og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105cego nosz\u0105cego imi\u0119 Bartosza G\u0142owackiego. Wyg\u0142osi\u0142em tam wyk\u0142ad ze slajdami o ludob\u00f3jstwie dokonanym przez UPA na Polakach i \u017bydach. Podobny odczyt, tym razem dla mieszka\u0144c\u00f3w miasta, mia\u0142em w starostwie powiatowym. Mog\u0142em r\u00f3wnie\u017c odwiedzi\u0107 wioski pod Tomaszowem i Hrubieszowem, gdzie w latach 1943-1945 dokonano mord\u00f3w na ludno\u015bci polskiej. Najpierw odwiedzi\u0142em \u0141ubcze i Tarnoszyn, kt\u00f3re zmasakrowa\u0142y sotnie UPA dowodzone przez kata ziemi tomaszowskiej Miros\u0142awa Onyszkiewicza ps. „Orest”. Tutaj, pod zadbanymi pomnikami wzniesionymi ku czci pomordowanych, spotka\u0142em si\u0119 ze \u015bwiadkami wydarze\u0144 oraz w\u00f3jtami gmin w Jarczowie i Ulh\u00f3wku. Byli tak\u017ce dyrektorzy szk\u00f3\u0142 i ks. proboszcz W\u0142adys\u0142aw Gudz. Nast\u0119pnie uda\u0142em si\u0119 do Poturzyna, znanego z pobytu Fryderyka Chopina. 1 kwietnia 1944 r. ukrai\u0144scy kolaboranci z SS Galizien i UPA napadli na t\u0119 wie\u015b, morduj\u0105c 162 osoby. Cia\u0142 wi\u0119kszo\u015bci z nich nie odnaleziono. Tutejszy pomnik jest zrujnowany, opiekuje si\u0119 nim z wielkim po\u015bwi\u0119ceniem starsza kobieta, c\u00f3rka jednej z ofiar. Uda\u0142em si\u0119 tak\u017ce do Sahrynia, gdzie na cmentarzu znajduje si\u0119 pomnik upami\u0119tniaj\u0105cy Ukrai\u0144c\u00f3w, kt\u00f3rzy zgin\u0119li w czasie walk zbrojnych pomi\u0119dzy UPA a oddzia\u0142ami AK i BCh, broni\u0105cymi polskich wiosek przed zag\u0142ad\u0105.

Co do tego ostatniego pomnika, musz\u0119 w tym miejscu doda\u0107, \u017ce par\u0119 dni wcze\u015bniej, 10 bm. wzi\u0105\u0142em udzia\u0142 wraz z innymi rodzinami pomordowanych Kresowian w pikiecie pod Pa\u0142acem Prezydenckim w Warszawie. Zorganizowa\u0142 j\u0105 niezmordowany Zdzis\u0142aw Koguciuk z Lublina, krewny ofiar z Wo\u0142ynia. Zebrani protestowali przeciwko zr\u00f3wnaniu walk w Sahryniu z ludob\u00f3jstwem dokonanym przez banderowc\u00f3w. Prezydent Bronis\u0142aw Komorowski jest g\u0142uchy na apele organizacji kombatanckich i patriotycznych i zamierza pod koniec wrze\u015bnia uda\u0107 si\u0119 wraz z postkomunistycznym prezydentem Ukrainy Wiktorem Janukowyczem do Sahrynia. Ju\u017c dzisiaj wiadomo, \u017ce b\u0119d\u0105 kolejne protesty, zw\u0142aszcza w czasie wizyty prezydenckiej. No c\u00f3\u017c, Bronis\u0142aw Komorowski \u017cyje teoriami historycznymi urabianymi przez „Gazet\u0119 Wyborcz\u0105” i nieboszczk\u0119 Uni\u0119 Demokratyczn\u0105, za co przyjdzie mu zap\u0142aci\u0107 w czasie stara\u0144 o reelekcj\u0119.

Z Tomaszowa uda\u0142em si\u0119 do Che\u0142ma, gdzie 17 bm. na skwerze przy ul. Pi\u0142sudskiego w czasie mszy \u015bw. koncelebrowanej zosta\u0142 po\u015bwi\u0119cony pomnik ku czci Polak\u00f3w zamordowanych przez UPA. Uroczysto\u015b\u0107 by\u0142a bardzo podnios\u0142a, z udzia\u0142em oficjalnych delegacji i poczt\u00f3w sztandarowych. Trzeba wspomnie\u0107, \u017ce Che\u0142m by\u0142 \u015bwiadkiem ludob\u00f3jstwa dokonanego na s\u0105siednim Wo\u0142yniu. W 1943 r. do tutejszych szpitali i prywatnych mieszka\u0144 przywo\u017cono rannych zza Bugu, okrutnie pokaleczonych. Po wojnie osiad\u0142a tutaj wo\u0142y\u0144ska diaspora uratowana z pogromu. Dlatego w\u0142a\u015bnie tutaj, 11 lipca 2009 r., w kolejn\u0105 rocznic\u0119 Krwawej Niedzieli, wmurowano kamie\u0144 w\u0119gielny pod \u00f3w pomnik, kt\u00f3rego inicjatorem budowy jest Stowarzyszenie „Pami\u0119\u0107 i Nadzieja”.

Zapraszam 25 bm. w imieniu Stowarzyszenia „Huta Pieniacka” do Wschowy – o g. 11 na msz\u0119 \u015bw. za pomordowanych na Kresach i o g. 16 na przedstawienie „Ballada o Wo\u0142yniu”, a 26 bm. o g. 12 w imieniu Stowarzyszenia „Podkamie\u0144” – do domu kultury w Wo\u0142owie na konferencj\u0119 o Kresach.<\/em>

ks. Tadeusz Isakowicz-Zaleski<\/em><\/strong>
Gazeta Polska, 21 wrze\u015bnia 2011 r.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Bronis\u0142aw Komorowski \u017cyje teoriami historycznymi urabianymi przez „Gazet\u0119 Wyborcz\u0105” i nieboszczk\u0119 Uni\u0119 Demokratyczn\u0105, za co przyjdzie mu zap\u0142aci\u0107 w czasie stara\u0144 o reelekcj\u0119. 60 lat temu mia\u0142o miejsce wydarzenie, kt\u00f3re do dzi\u015b pozostaje niezagojon\u0105 ran\u0105. Chodzi o oderwanie od Polski na rzecz Zwi\u0105zku Radzieckiego fragmentu Lubelszczyzny, czyli ziem wok\u00f3\u0142 Sokala nad Bugiem. Stalin nazwa\u0142 to […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[98,17,59],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/43919"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=43919"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/43919\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=43919"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=43919"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=43919"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}