{"id":43757,"date":"2011-09-17T17:24:46","date_gmt":"2011-09-17T22:24:46","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=43757"},"modified":"2011-09-19T21:28:01","modified_gmt":"2011-09-20T02:28:01","slug":"polska-jest-pograniczem-dwoch-swiatow-%e2%80%93-wywiad-z-z-aleksandrem-duginem-rosyjskim-geopolitykiem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=43757","title":{"rendered":"Polska jest pograniczem dw\u00f3ch \u015bwiat\u00f3w \u2013 wywiad z z Aleksandrem Duginem, rosyjskim geopolitykiem<\/em>"},"content":{"rendered":"

Z Aleksandrem Duginem, rosyjskim geopolitykiem, historykiem religii i g\u0142\u00f3wnym ideologiem rosyjskiego ruchu Neoeurazjatyckiego, rozmawia Micha\u0142 Soska<\/strong><\/em><\/p>\r\n

1 sierpnia premier W\u0142adimir Putin powiedzia\u0142, \u017ce popiera on ide\u0119 po\u0142\u0105czenia Rosji i Bia\u0142orusi, oraz \u017ce jest ona \u201emo\u017cliwa, bardzo po\u017c\u0105dana, i ca\u0142kowicie zale\u017cna od woli narodu bia\u0142oruskiego”. Czy Pana zdaniem jest to wyraz realizacji idei eurazjatyckiej, i czy ma ona wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie szanse powodzenia?<\/strong><\/p>\r\n

– Zwi\u0105zek Rosji i Bia\u0142orusi sam w sobie jest bardzo wa\u017cn\u0105 spraw\u0105. Ale to jeszcze bynajmniej nie s\u0105 wszystkie postulaty zawarte w programie eurazjatyckim, takie jak odbudowa Zwi\u0105zku Eurazjatyckiego, a to obejmuje i Kazachstan, i Ukrain\u0119, i Tad\u017cykistan, i Mo\u0142dawi\u0119, i Azerbejd\u017can, i Armeni\u0119, i Gruzj\u0119, i Uzbekistan. Jednocze\u015bnie, w przeciwie\u0144stwie do Putina, ja nie s\u0105dz\u0119, by integracja z Bia\u0142orusi\u0105 zale\u017ca\u0142a od bia\u0142oruskiego narodu. Ona zale\u017cy tak\u017ce od polityki w Rosji. Na Bia\u0142orusi atmosfera spo\u0142eczna i obecny kurs s\u0105 bardziej ludowe [w znaczeniu tradycjonalistyczne – M.S], ni\u017c w Rosji. Tam nie ma zjawiska oligarchii, nie ma takiej korupcji. \u0141ukaszenko obawia si\u0119, \u017ce integracja z Rosj\u0105 w takich warunkach zagrozi to\u017csamo\u015bci Bia\u0142orusi i zrobi z tym krajem to samo, co zrobili oligarchowie w latach 90. z Rosj\u0105. Proces zbli\u017ceniu przebiegnie szybciej, je\u015bli Rosja zajmie si\u0119 sob\u0105, wypracuje ideologi\u0119, strategi\u0119, programem, zamiast tego, by zajmowa\u0107 si\u0119 pustym i pozbawionym znaczenia piarem. Problemu z integracj\u0105 nale\u017cy szuka\u0107 w samym Putinie i jego re\u017cimie. W tym le\u017cy g\u0142\u00f3wna przeszkoda.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\r\n

Pa\u0144stwo federalne Rosji i Bia\u0142orusi formalnie istnieje ju\u017c 11 lat, ale stosunki pomi\u0119dzy obydwoma krajami s\u0105 czasami napi\u0119te, a rz\u0105d Bia\u0142orusi ju\u017c dwukrotnie odrzuci\u0142 propozycje zjednoczeniowe Putina. Czy widzi Pan w og\u00f3le \u201ewol\u0119 narodu bia\u0142oruskiego\u201d na zjednoczenie z Rosj\u0105?<\/strong><\/p>\r\n

– Ja widz\u0119 wol\u0119 narodu bia\u0142oruskiego stowarzyszenia [z Rosj\u0105 – M.S.], ale post\u0119p integracji nie przebiega g\u0142adko. W pierwszej kolejno\u015bci dlatego, \u017ce w Rosji nie ma jasnej strategii dzia\u0142ania na przestrzeni postsowieckiej.\u00a0<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

A czy nie uwa\u017ca Pan, \u017ce prawdziwe zjednoczenie Rosji i Bia\u0142orusi przez Zach\u00f3d postrzegane b\u0119dzie jako wyraz \u201erosyjskiego imperializmu” i \u201eekspansjonizmu”?<\/strong><\/p>\r\n

– Europa tradycyjnie nienawidzi i boi si\u0119 Rosji, i postrzega w spos\u00f3b negatywny wszelkie jej dzia\u0142ania. Ponadto dzisiaj Zach\u00f3d (USA , kraje NATO) wykazuje podw\u00f3jne standardy – sami urzeczywistniaj\u0105 agresj\u0119, a obwiniaj\u0105 o ni\u0105 innych. Dlatego przypodobanie si\u0119 Zachodowi jest niemo\u017cliwe. Do tego trzeba by wst\u0105pi\u0107 na drog\u0119 samozniszczenia. Zach\u00f3d ka\u017cdy krok Rosji b\u0119dzie interpretowa\u0107 jako \u201eimperializm\u201d i \u201eekspansjonizm\u201d. Z tym niczego nie da si\u0119 zrobi\u0107. Je\u015bli Rosja b\u0119dzie silna, b\u0119dzie mog\u0142a nie zwraca\u0107 na to uwagi. Je\u015bli os\u0142abnie, to konfrontacji nie uniknie, a pow\u00f3d znajdzie si\u0119 zawsze.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

W eurazjatyckiej teorii etnogenezy Lwa Gumilowa granica pomi\u0119dzy dwoma superetnosami (cywilizacjami) – romano-germa\u0144skim i eurazjatyckim – przebiega przez ziemie s\u0142owia\u0144skie. Gdzie, Pana zdaniem, ko\u0144czy si\u0119 cywilizacja eurazjatycka, i po kt\u00f3rej stronie znajduje si\u0119 Polska?<\/strong><\/p>\r\n

– S\u0105 r\u00f3\u017cne koncepcje. Ale wi\u0119kszo\u015b\u0107 autor\u00f3w sk\u0142ania si\u0119 ku temu, \u017ce ta granica przebiega w strefie rejonu czarnomorsko-ba\u0142tyckiego – Bu\u0142garii, Rumunii, zachodniej Ukrainy, Polski. Jest to strefa kultur prawos\u0142awnej i s\u0142owia\u0144skiej (miejscami si\u0119 one pokrywaj\u0105 – w Bu\u0142garii, Serbii, Macedonii). Strefa ta z cywilizacyjnego punktu widzenia jest po\u015brednia – pomi\u0119dzy \u015bwiatem romano-germa\u0144skim i s\u0142owia\u0144sko-prawos\u0142awno-eurazjatyckim. W Polsce s\u0105 elementy nie tylko europejskie, ale i czysto s\u0142owia\u0144skie (polska kontemplacja, romantyzm, g\u0142\u0119bia my\u015bli, depresyjno\u015b\u0107). Dlatego Polska jest granic\u0105 dla obydwu \u015bwiat\u00f3w: dla Rosji jest ona pocz\u0105tkiem Europy, a dla Europy jest ona pocz\u0105tkiem Eurazji. Taka podw\u00f3jna to\u017csamo\u015b\u0107 okre\u015bla spo\u0142eczne w\u0142a\u015bciwo\u015bci polskiego narodu.<\/p>\r\n

A \u201eizoterma stycznia\u201d [1]?\u00a0\u00a0 <\/strong><\/p>\r\n

– W\u0142a\u015bciwo\u015bci klimatyczne i geograficzne postrzegane s\u0105 jako kluczowe w teoriach Gumilowa. S\u0105 one na pewno po cz\u0119\u015bci odpowiednie. Ale mnie wydaje si\u0119, \u017ce takiego rodzaju uzale\u017cnienia spo\u0142ecze\u0144stwa od \u015brodowiska naturalnego nie nale\u017cy przecenia\u0107.<\/p>\r\n

Wed\u0142ug teorii Gumilowa, etnos \u017cyje przez 1500 lat od momentu swego narodzenia. Superetnos europejski umiera wi\u0119c od czas\u00f3w reformacji (XVI w.), natomiast Rosja, kt\u00f3ra narodzi\u0142a si\u0119 w roku 1380 (bitwa na Kulikowym Polu, w kt\u00f3rej si\u0142y moskiewskie ostatecznie pokona\u0142y tatarsk\u0105 Z\u0142ot\u0105 Ord\u0119), znajduje si\u0119 w fazie rozkwitu i m\u0142odo\u015bci. Dlaczego wi\u0119c Rosja zacie\u015bnia wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z Niemcami lub Francj\u0105? <\/strong><\/p>\r\n

– Nie jest to moja teoria, i \u201ecyklologia\u201d Lwa Gumilowa wydaje mi si\u0119 by\u0107 najbardziej spornym sk\u0142adnikiem jego nauki. Oko\u0142o 1380 pojawili si\u0119 nie Rusini, a \u201eWielkorosjanie\u201d [2], przed nimi by\u0142 inny, wiejsko-ruski etnos, kt\u00f3ry kontynuowany by\u0142 w \u201eWielkorosjanach\u201d. O upadku narod\u00f3w romano-germa\u0144skich i m\u0142odo\u015bci s\u0142owia\u0144skich pisa\u0142 dawniej Danilewski [3]. S\u0105 to modele etnologiczne. Maj\u0105 one kilka znacze\u0144, ale nie nale\u017cy ich przecenia\u0107. Wsp\u00f3\u0142praca Rosji z Franc\u0105 i Niemcami podyktowana jest prawid\u0142owo\u015bciami geopolityki i perspektywami tellurokratycznego [4] bloku kontynentalnego. W tym przypadku etniczny wiek etnos\u00f3w nie ma wi\u0119kszego znaczenia.<\/p>\r\n

A jak postrzega Pan stosunki pomi\u0119dzy Rosj\u0105 a Polsk\u0105 po katastrofie w Smole\u0144sku?<\/strong><\/p>\r\n

– Stosunki Polski i Rosji nie maj\u0105 w naszym \u015bwiecie prawie \u017cadnego znaczenia. Wrogo\u015b\u0107 nie mo\u017ce przekszta\u0142ci\u0107 si\u0119 w wojn\u0119, a przes\u0142anek dla przyja\u017ani nie ma za wiele. Rosja nie zagra\u017ca Polsce, nie mo\u017ce i nie chce. Polska nie jest w stanie zaszkodzi\u0107 Rosji. Polska dokona\u0142a radykalnego zwrotu w kierunku Zachodu i NATO, jest cz\u0119\u015bci\u0105 Europy. Rosji pozosta\u0142a Eurazja, ona nie mo\u017ce zej\u015b\u0107 ze swojego miejsca. St\u0105d nadzwyczajne ograniczenia dla rosyjsko-polskich stosunk\u00f3w. Po Smole\u0144sku gorsze si\u0119 one nie sta\u0142y. Ale tak, jak we wszystkim zawinili polscy piloci, i to udowodniono – to nie ma te\u017c nowych powod\u00f3w do nienawi\u015bci. A stare nigdzie nie znikn\u0119\u0142y.<\/p>\r\n

\u00a0Dzi\u0119kuj\u0119 za rozmow\u0119<\/strong><\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Przypisy:<\/p>\r\n

[1] Wed\u0142ug Gumilowa jedna z linii granicznych cywilizacji eurazjatyckiej, obejmuj\u0105ca obszar strefy wp\u0142yw\u00f3w dawnego ZSRR (wraz z wschodnimi Niemcami i Polsk\u0105), i oznaczaj\u0105ca teren \u015bredniej ujemnej temperatury powietrza w styczniu.<\/p>\r\n

\u00a0[2] W j\u0119zyku rosyjskim rozr\u00f3\u017cnia si\u0119 do dnia dzisiejszego pomi\u0119dzy s\u0142owem Russkij, oznaczaj\u0105cym etnicznego Rosjanina, a Rossijanin, czyli obywatelem pa\u0144stwa rosyjskiego, nie b\u0119d\u0105cym koniecznie narodowo\u015bci rosyjskiej. Rozr\u00f3\u017cnienie to odpowiada podzia\u0142owi w rosyjskiej my\u015bli politycznej na nacjonalizm \u201ewszechrosyjski\u201d (tzw. \u201eEmpire Savers\u201d – Eurazjaci, narodowi komuni\u015bci, uznaj\u0105cy prymat imperium nad etniczn\u0105 jednolito\u015bci\u0105) i etnocentryczny (tzw. \u201eNation Builders\u201d, uznaj\u0105cy prymat narodowej, \u201eruskiej\u201d kultury i religii prawos\u0142awnej nad innymi grupami etnicznymi zamieszkuj\u0105cymi Rosj\u0119 i zwr\u00f3ceni bardziej na wzmocnienie i ujednolicenie wewn\u0119trzne narodu, ni\u017c na ekspansj\u0119 zewn\u0119trzn\u0105).<\/p>\r\n

\u00a0[3] Niko\u0142aj Danilewski (1822-1885), ros. etnolog, filozof, historyk, etnolog i socjolog, g\u0142\u00f3wny ideolog Panslawizmu. Wyr\u00f3\u017cni\u0142 10 typ\u00f3w kulturowo-historycznych, m.in. romano-germa\u0144ski i zjednoczony \u015bwiat s\u0142owia\u0144ski, posiadaj\u0105cy w\u0142asny styl \u017cycia i w\u0142asn\u0105 kultur\u0119, zagro\u017con\u0105 przez globaln\u0105 ekspansj\u0119 kultury zachodnioeuropejskiej.\u00a0\u00a0<\/p>\r\n

\u00a0[4] W doktrynie Eurazjatyzmu naprzeciwko imperium tellurokratycnego (kontynentalnego, uto\u017csamianego z Eurazj\u0105), stoi imperium tallassokratyczne (morskie, uto\u017csamiane z USA i sojuszem euroatlantyckim – NATO).<\/p>\r\n

Czym jest eurazjatyzm?<\/strong><\/p>\r\n

Doktryna Eurazjatyzmu (lub Neoeurazjatyzmu) nawi\u0105zuje do XIX-wiecznej my\u015bli panslawistycznej i filozofii Lwa Gumilowa (1912-1992). Jej g\u0142\u00f3wnym za\u0142o\u017ceniem jest istnienie odr\u0119bnej cywilizacji eurazjatyckiej, r\u00f3\u017cni\u0105cej si\u0119 zar\u00f3wno od Zachodu (Europy, USA), jak i od Wschodu (Azji) i stanowi\u0105cej swojego rodzaju pomost, warto\u015b\u0107 po\u015bredni\u0105 pomi\u0119dzy nimi. Obszar tej cywilizacji z grubsza pokrywa\u0107 si\u0119 ma z ziemiami Rosji carskiej, dawnego ZSRR lub zasi\u0119giem prawos\u0142awia, w\u0142\u0105czaj\u0105c ewentualnie inne prawos\u0142awne narody. Eurazjaci uznaj\u0105 dziedzictwo ZSRR jako kontynuacj\u0119 pa\u0144stwa rosyjskiego i wyraz rosyjskiej, ludowej duchowo\u015bci (kolektywizmu, militaryzmu, pracy i dyscypliny), co znacznie zbli\u017ca ich ideowo do tzw. narodowych bolszewik\u00f3w (do kt\u00f3rych przez pewien czas, mimo przynale\u017cno\u015bci do opozycji w czasie ZSRR, nale\u017ca\u0142 sam Dugin). Jednocze\u015bnie sami swoj\u0105 ideologi\u0119 okre\u015blaj\u0105 jako \u201ekonserwatywn\u0105 rewolucj\u0119\u201d, czyli powrotu do korzeni, tradycji, wiary prawos\u0142awnej i kultury s\u0142owia\u0144skiej. Jako g\u0142\u00f3wne zagro\u017cenie traktuj\u0105 ekspansj\u0119 zachodnich norm i wzorc\u00f3w ideologiczno-politycznych – westernizacji, demokracji parlamentarnej, \u201edyktatury tolerancji, praw cz\u0142owieka i poprawno\u015bci politycznej\u201d, globalnego kapitalizmu, ateizmu, relatywizmu moralnego, patologii cywilizacyjnych (narkomanii, ub\u00f3stwa itp.). D\u0105\u017c\u0105c do \u015bwiatowej r\u00f3wnowagi, opartej na policentrycznym \u0142adzie regionalnych mocarstw (USA, Rosji, Chin, Indii, Iranu), dominuj\u0105cych w kr\u0119gu w\u0142asnej cywilizacji, jednocze\u015bnie \u015bwiat wsp\u00f3\u0142czesny wci\u0105\u017c postrzegaj\u0105 w kategoriach dualistycznego konfliktu si\u0142 Dobra i Z\u0142a: \u201ecywilizacji l\u0105du\u201d (Rosji – Eurazji) i \u201ecywilizacji morza\u201d (USA – NATO – Europa Zachodnia).<\/p>\r\n

Micha\u0142 Soska<\/strong><\/em><\/p>\r\n

\u00a0<\/p>\r\n

\r\n

Powy\u017cszy wywiad publikujemy ze wzgl\u0119du na interesuj\u0105ce tezy i spostrze\u017cenia, z kt\u00f3rymi aczkolwiek nie zawsze si\u0119 zgadzamy – Redakcja BIBU\u0141Y<\/em><\/p>\r\n<\/blockquote>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Z Aleksandrem Duginem, rosyjskim geopolitykiem, historykiem religii i g\u0142\u00f3wnym ideologiem rosyjskiego ruchu Neoeurazjatyckiego, rozmawia Micha\u0142 Soska 1 sierpnia premier W\u0142adimir Putin powiedzia\u0142, \u017ce popiera on ide\u0119 po\u0142\u0105czenia Rosji i Bia\u0142orusi, oraz \u017ce jest ona \u201emo\u017cliwa, bardzo po\u017c\u0105dana, i ca\u0142kowicie zale\u017cna od woli narodu bia\u0142oruskiego”. Czy Pana zdaniem jest to wyraz realizacji idei eurazjatyckiej, i czy […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[98,141],"class_list":["post-43757","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-publicystyka","tag-iv-rp","tag-russia"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/43757","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=43757"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/43757\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=43757"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=43757"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=43757"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}