{"id":43336,"date":"2011-09-09T12:09:31","date_gmt":"2011-09-09T17:09:31","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=43336"},"modified":"2011-09-09T12:09:31","modified_gmt":"2011-09-09T17:09:31","slug":"poradnik-prozniaka-adam-tomasz-witczak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=43336","title":{"rendered":"Poradnik pr\u00f3\u017cniaka – Adam Tomasz Witczak<\/em>"},"content":{"rendered":"

Osobliwa to ksi\u0105\u017cka. Inspiruj\u0105ce i przenikliwe spostrze\u017cenia mieszaj\u0105 si\u0119 w niej ze stwierdzeniami banalnymi lub wr\u0119cz niedorzecznymi, za\u015b rozwa\u017cania filozoficzne i teologiczne uzupe\u0142niane s\u0105 stricte<\/em> praktycznymi poradami na temat od\u017cywiania si\u0119, sprz\u0105tania domu i sp\u0119dzania wolnego czasu. Wiele pogl\u0105d\u00f3w autora wpasowuje si\u0119 w retoryk\u0119 \u015brodowisk anarchistycznych, antyglobalistycznych, pro-ekologicznych i hipisowskich (czego bynajmniej on sam nie ukrywa), konserwatyst\u00f3w kokietuje jednak nieoczekiwan\u0105 sympati\u0105 dla \u015bredniowiecznego katolicyzmu i \u00f3wczesnego, feudalnego modelu spo\u0142ecze\u0144stwa. Jednocze\u015bnie, przy ca\u0142ej swojej aprobacie dla \u015bw. Tomasza z Akwinu i Arystotelesa, epatuje czytelnika egzystencjalizmem Sartre\u2019a oraz nawo\u0142ywaniami do porzucenia konwencjonalnej moralno\u015bci i przyj\u0119cia, \u017ce \u015bwiat jest absurdem. W niekt\u00f3rych momentach Hodgkinson atakuje pa\u0144stwo, podatki i biurokracj\u0119 z gorliwo\u015bci\u0105 libertarianina, w innych z r\u00f3wnym zapa\u0142em pot\u0119pia kapitalizm i gospodark\u0119 wolnorynkow\u0105, lokuj\u0105c si\u0119 w tradycji anarchist\u00f3w mutualistycznych i\u2026 katolickich dystrybucjonist\u00f3w (pokroju Chestertona, kt\u00f3rego wielokrotnie cytuje). Wywy\u017csza barwny, \u201epoga\u0144ski\u201d katolicyzm ponad ponury i nudny purytanizm protestancki, zaciekle krytykuje Henryka VIII, El\u017cbiet\u0119 I i czo\u0142owego \u00f3wczesnego duchownego anglika\u0144skiego Tomasza Cranmera, zarzucaj\u0105c im zniszczenie starej, szcz\u0119\u015bliwej Anglii, ale nie przeszkadza mu to w wyra\u017caniu pogl\u0105d\u00f3w nieledwie liberty\u0144skich, by nie rzec – nihilistycznych.<\/p>\r\n

O co zatem chodzi Hodgkinsonowi, dziennikarzowi, publicy\u015bcie, wydawcy pisma \u201eThe Idler\u201d (\u201ePr\u00f3\u017cniak\u201d), autorowi kilku ksi\u0105\u017cek (m.in. Jak by\u0107 leniwym<\/em>)? Jego celem jest nauczenie czytelnika, \u201ejak by\u0107 wolnym\u201d. Wolnym od czego? Przede wszystkim od tyranii supermarket\u00f3w i massmedi\u00f3w, od bezmy\u015blnego konsumpcjonizmu, od kultu pracy, od nudy i sztampy, od \u017cycia szarego i bezbarwnego, od irytacji i chamstwa, od l\u0119ku przed sp\u0142at\u0105 kredyt\u00f3w i obaw o emerytur\u0119. Zap\u0119dza si\u0119 zreszt\u0105 jeszcze dalej (o czym napomkn\u0119li\u015bmy ju\u017c uprzednio), idealizuj\u0105c rozpustnik\u00f3w, w\u0142\u00f3cz\u0119g\u00f3w, dziwak\u00f3w i innych osobnik\u00f3w, kt\u00f3rzy \u201ezerwali p\u0119ta\u201d mieszcza\u0144skiej moralno\u015bci. Jednocze\u015bnie podziwia arystokrat\u00f3w jako tych, kt\u00f3rzy nie musz\u0105 pracowa\u0107 i st\u0105d nie s\u0105 wpisani w bur\u017cuazyjne schematy dorobkiewiczostwa.<\/p>\r\n

By\u0107 mo\u017ce dobrym podsumowanie eklektycznej, niesp\u00f3jnej \u201eideologii\u201d autora jest s\u0142owo \u201ecyganeria\u201d – w takim znaczeniu, w jakim odnosi si\u0119 ono do XIX-wiecznych dekadent\u00f3w i dandys\u00f3w pokroju Oscara Wilde\u2019a – artyst\u00f3w gardz\u0105cych prac\u0105 i wynosz\u0105cych na piedesta\u0142 \u201eczyst\u0105 sztuk\u0119\u201d; ludzi z jednej strony wierz\u0105cych w porywaj\u0105c\u0105 koncepcj\u0119 wyzwolonego i zrewolucjonizowanego spo\u0142ecze\u0144stwa przysz\u0142o\u015bci, z drugiej za\u015b odwo\u0142uj\u0105cych si\u0119 do wyidealizowanej przesz\u0142o\u015bci (np. \u015bredniowiecza). Ludzi lubuj\u0105cych si\u0119 w prowokowaniu klas wy\u017cszych, ale niekoniecznie rezygnuj\u0105cych z materialnych przywilej\u00f3w, wynikaj\u0105cych z przynale\u017cno\u015bci do tych\u017ce klas. Sam autor nie ukrywa zreszt\u0105 swojego duchowego pokrewie\u0144stwa z tym panteonem \u201eszalonych malarzy i poet\u00f3w\u201d, podobnie jak z muzykami rockowymi, wcielaj\u0105cymi w \u017cycie \u201erewolucj\u0119 \u017cycia\u201d – jak cho\u0107by Penny Rimbaud z grupy Crass, kt\u00f3ry za\u0142o\u017cy\u0142 anarcho-pacyfistyczn\u0105 komun\u0119.<\/p>\r\n

Sporo u Hodgkinsona przekory, a tak\u017ce estetyzmu. Zw\u0142aszcza jego sympatie pro-katolickie zdaj\u0105 si\u0119 po cz\u0119\u015bci wynika\u0107 z faktu, \u017ce aprobowanie katolicyzmu w Wielkiej Brytanii jest czym\u015b oryginalnym (czy to z uwagi na dawn\u0105 dominacj\u0119 anglikanizmu, czy to z powodu post\u0119puj\u0105cej obecnie ateizacji i laicyzacji), po cz\u0119\u015bci za\u015b z tego, \u017ce poci\u0105ga go bogaty w symbole, \u015bwi\u0119ta i dzie\u0142a sztuki \u015bwiat tego wyznania.<\/p>\r\n

Czy to wszystko oznacza, \u017ce jest to ksi\u0105\u017cka bezwarto\u015bciowa, powierzchowna? Niekoniecznie. Wiele uwag Hodgkinsona jest cennych, wiele jego pomys\u0142\u00f3w trafnych i zabawnych. Idzie tylko o to, by to w\u0142a\u015bnie te elementy wychwyci\u0107. Pr\u00f3ba przyj\u0119cia ca\u0142o\u015bci pogl\u0105d\u00f3w autora mog\u0142aby skutkowa\u0107 pogr\u0105\u017ceniem si\u0119 w skomplikowanym labiryncie wewn\u0119trznych sprzeczno\u015bci.<\/p>\r\n

Adam Tomasz Witczak<\/em><\/strong><\/p>\r\n

\r\n

Tom Hodgkinson, Jak by\u0107 wolnym<\/em>, W.A.B. 2010.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Osobliwa to ksi\u0105\u017cka. Inspiruj\u0105ce i przenikliwe spostrze\u017cenia mieszaj\u0105 si\u0119 w niej ze stwierdzeniami banalnymi lub wr\u0119cz niedorzecznymi, za\u015b rozwa\u017cania filozoficzne i teologiczne uzupe\u0142niane s\u0105 stricte praktycznymi poradami na temat od\u017cywiania si\u0119, sprz\u0105tania domu i sp\u0119dzania wolnego czasu. Wiele pogl\u0105d\u00f3w autora wpasowuje si\u0119 w retoryk\u0119 \u015brodowisk anarchistycznych, antyglobalistycznych, pro-ekologicznych i hipisowskich (czego bynajmniej on sam nie […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/43336"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=43336"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/43336\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=43336"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=43336"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=43336"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}