{"id":43233,"date":"2011-09-07T21:33:35","date_gmt":"2011-09-08T02:33:35","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=43233"},"modified":"2023-03-22T16:44:52","modified_gmt":"2023-03-22T20:44:52","slug":"neokonserwatysci-jak-opus-dei-jacek-bartyzel","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=43233","title":{"rendered":"Neokonserwaty\u015bci jak Opus Dei – Jacek Bartyzel<\/em>"},"content":{"rendered":"
\r\n

Je\u017celi kogo\u015b dziwi, \u017ce po raz trzeci wracam do tematu \u201eneokonserwatywnych judeochrze\u015bcijan\u201d (i tak, niezamierzenie, zrobi\u0142a si\u0119 \u201etrylogia\u201d), to spiesz\u0119 wyja\u015bni\u0107, \u017ce powodem tego s\u0105 n\u0119kaj\u0105ce mnie wyrzuty sumienia z powodu grzechu zaniechania. Wyznaj\u0119 wi\u0119c, jak na spowiedzi \u015bwi\u0119tej, \u017ce przez lata ca\u0142e lekcewa\u017cy\u0142em zagro\u017cenie p\u0142yn\u0105ce ze strony tego\u017c \u201eneokonserwatyzmu\u201d. Wiedzia\u0142em oczywi\u015bcie, jakie spustoszenie poczynili neocons<\/em> w Stanach Zjednoczonych, eliminuj\u0105c praktycznie zupe\u0142nie z polityki i g\u0142\u00f3wnego nurtu \u017cycia intelektualnego wszystko, co mia\u0142o jakikolwiek zwi\u0105zek z autentycznym konserwatyzmem, ale wydawa\u0142o mi si\u0119, \u017ce ideologia tak ca\u0142kowicie obca naszemu rodzimego do\u015bwiadczeniu, zrodzona w \u015brodowisku tak dla nas egzotycznym, roznami\u0119tniona kwestiami maj\u0105cymi si\u0119 nijak do naszych problem\u00f3w, nie ma najmniejszych szans, aby zapu\u015bci\u0107 i u nas korzenie.<\/p>\r\n

Przemawia\u0142 za tym zwyk\u0142y zdrowy rozs\u0105dek. Gdyby \u0107wier\u0107 wieku temu kto\u015b w Polsce rozprawia\u0142 o \u201ejudeochrze\u015bcija\u0144stwie\u201d (wyj\u0105wszy oczywi\u015bcie przypadek elitarnego seminarium czy konferencji naukowej, na kt\u00f3rej spotykaj\u0105 si\u0119 i dyskutuj\u0105 specjali\u015bci badaj\u0105cy najstarsze dzieje Ko\u015bcio\u0142a), to s\u0142uchacze najzwyczajniej pukaliby si\u0119 w czo\u0142a. Us\u0142yszawszy za\u015b o \u201ewsp\u00f3lnej matrycy antropologicznej\u201d judaizmu i chrze\u015bcija\u0144stwa, s\u0142owo \u201ematryca\u201d kojarzyliby z podziemn\u0105 drukarni\u0105, nie wiedz\u0105c jednak jak dopasowa\u0107 do niego reszt\u0119, bo termin \u00f3w jeszcze nie przeszed\u0142 by\u0142 w\u00f3wczas do \u017cargonu niby-naukowego. S\u0105dzi\u0142em przeto, \u017ce po kr\u00f3tkotrwa\u0142ym zach\u0142y\u015bni\u0119ciu si\u0119 kolejn\u0105 nowink\u0105 z Zachodu, moda ta szybko si\u0119 znudzi, i \u017ce jedynym wiernym sympatykiem neokonserwatyzmu pozostanie u nas p. Jacek Kwieci\u0144ski – cz\u0142owiek zacny sk\u0105din\u0105d, tylko \u201ezapeklowany\u201d w realiach tamtego czasu; wydaje mu si\u0119, \u017ce neokoni wci\u0105\u017c dopinguj\u0105 Reagana do walki z sowieckim imperium z\u0142a, a tymczasem oni ju\u017c dawno znale\u017ali sobie innego potwora, kt\u00f3rego \u015bcigaj\u0105 po ca\u0142ym \u015bwiecie i ani im w g\u0142owie dra\u017cni\u0107 postowieckiej Rosji.<\/p>\r\n

Moj\u0105 \u201eczujno\u015b\u0107\u201d u\u015bpi\u0142 nadto znakomity, 41 numer Frondy<\/em>, w kt\u00f3rym pi\u00f3rami autor\u00f3w zar\u00f3wno polskich, jak ameryka\u0144skich (\u201epaleokonserwatyst\u00f3w\u201d), neokonserwatyzm zosta\u0142 dos\u0142ownie zmia\u017cd\u017cony, a wszelka my\u015bl o jego \u201ekserokopiowaniu\u201d – jak mo\u017cna by\u0142o s\u0105dzi\u0107 – skutecznie wy\u015bmiana. Niestety, ekipa redakcyjna, kt\u00f3ra wyda\u0142a jeszcze ten numer, zosta\u0142a wymieciona, i jak teraz dochodz\u0105 mnie s\u0142uchy, w\u0142a\u015bnie z tego powodu. Wiele powinien te\u017c da\u0107 do my\u015blenia fakt podj\u0119cia przez to \u015brodowisko polskiej edycji ameryka\u0144skiego czasopisma First Things<\/em>, a wi\u0119c flagowego organu \u201eneokonserwatyst\u00f3w religijnych\u201d.<\/p>\r\n

First Things<\/em> to \u015brodowisko religijnie synkretyczne: s\u0105 tam katolicy, luteranie, prezbiterianie i rabini. Uchodz\u0105 za religijnych konserwatyst\u00f3w dok\u0142adnie z tego samego powodu, dla kt\u00f3rego jako polityczni konserwaty\u015bci traktowani s\u0105 \u201eneokoni\u201d laiccy: bo w mainstreamie<\/em> nie ma dla nich alternatywy, a wszystko, co poza nimi, jest jeszcze bardziej progresistowskie, modernistyczne i zrewoltowane. Skoro za\u015b religijni neokonserwaty\u015bci przeciwstawiaj\u0105 si\u0119 aborcji, eutanazji, homoseksualizmowi i innym wynaturzeniom wsp\u00f3\u0142czesnej \u201ecywilizacji \u015bmierci\u201d, to wystarczy, aby mogli cieszy\u0107 si\u0119 reputacj\u0105 \u201eultrareakcjonist\u00f3w\u201d.<\/p>\r\n

Nas szczeg\u00f3lnie interesuje oczywi\u015bcie rola tych z nich, kt\u00f3rzy s\u0105 katolikami (najbardziej znany, tak\u017ce w Polsce, jest oczywi\u015bcie prof. Michael Novak). Kr\u0105\u017cy takie powiedzenie, \u017ce ka\u017cdy antysemita ma swojego \u201ealibi-Jude\u201d, czyli zaprzyja\u017anionego \u017byda, kt\u00f3rego mo\u017ce pokaza\u0107 na dow\u00f3d, \u017ce nie jest antysemit\u0105. Nie wiem czy to prawda, ale pasuje jak ula\u0142 do relacji pomi\u0119dzy neocons<\/em> g\u0142\u00f3wnego nurtu a neokonserwatywnymi katolikami, tylko na odwr\u00f3t. Pomimo zdarzaj\u0105cych si\u0119 pomi\u0119dzy nimi nieporozumie\u0144, istnienie katolickich neokonserwatyst\u00f3w to prawdziwa gratka: pe\u0142ni\u0105 oni w\u0142a\u015bnie rol\u0119 \u201ealibi-katoli\u201d, mog\u0105cych za\u015bwiadczy\u0107, \u017ce nie wszystkich neocons<\/em> \u0142\u0105czy (by przywo\u0142a\u0107 sardoniczn\u0105 uwag\u0119 Davida Brooksa) \u201eo\u015b obrzezania\u201d. Nadto s\u0105 oni bardzo po\u017cyteczni z innych powod\u00f3w. Opr\u00f3cz pe\u0142nej aprobaty \u201eposoborowia\u201d (w duchu umiarkowanego modernizmu), katolickich neocons<\/em> znamionuje zapa\u0142 do wstrzykiwania w krwiobieg katolickiej my\u015bli teologicznej, filozoficznej i spo\u0142ecznej pot\u0119\u017cnych zastrzyk\u00f3w z zawarto\u015bci\u0105 ideologii wywodz\u0105cych si\u0119 z anglosasko-protestanckiego o\u015bwiecenia, na czele z liberalizmem. Mo\u017cna rzec, \u017ce do Dziesi\u0119ciu Przykaza\u0144 neocons<\/em> katoliccy dodaj\u0105 jedenaste: \u201eB\u0119dziesz czci\u0142 demokratyczny kapitalizm i wznosi\u0142 akty strzeliste do demokracji liberalnej i wolnego rynku (poza kt\u00f3rymi nie ma zbawienia)\u201d. Nadto, zawsze mo\u017cna na nich liczy\u0107 w priorytetowej dla \u201eneokon\u00f3w\u201d kwestii bezwarunkowego poparcia dla wszystkich dzia\u0142a\u0144 Izraela i \u201ewojny z terroryzmem\u201d: ile\u017c to razy prof. Novak je\u017adzi\u0142 do Watykanu, aby przekonywa\u0107 papie\u017cy, \u017ce podj\u0119te w\u0142a\u015bnie inwazje czy bombardowania to \u201ewojna sprawiedliwa\u201d?<\/p>\r\n

Przypadek ten przywodzi na my\u015bl inn\u0105 histori\u0119: destrukcyjnej roli odegranej we frankistowskiej Hiszpanii, i nie tylko w niej, przez Opus Dei. Oczywi\u015bcie, nale\u017cy uwzgl\u0119dni\u0107 proporcje zjawisk: Neokonserwaty\u015bci katoliccy to niewielka grupa autor\u00f3w dysponuj\u0105cych kwartalnikiem oraz posadami i grantami od wp\u0142ywowych think tank\u00f3w<\/em>; Opus Dei to pot\u0119\u017cna kongregacja dysponuj\u0105ca tysi\u0105cami zdyscyplinowanych cz\u0142onk\u00f3w i dziesi\u0105tkami uniwersytet\u00f3w, maj\u0105ca ogromne wp\u0142ywy w Ko\u015bciele (i status pra\u0142atury personalnej) oraz w \u015bwiecie polityki, biznesu i kultury. Niemniej, podobie\u0144stwa s\u0105 liczne i uderzaj\u0105ce. Skupiam si\u0119 tu jednak tylko na zewn\u0119trznych aspektach dzia\u0142alno\u015bci Dzie\u0142a – tak w polityce, jak w Ko\u015bciele – nie zamierzaj\u0105c bynajmniej kwestionowa\u0107 tego, \u017ce wielu jego cz\u0142onk\u00f3w prowadzi autentycznie u\u015bwi\u0119cone \u017cycie duchowe.<\/p>\r\n

Za\u0142o\u017cyciel Opus Dei, ks. Josemar\u00ed\u00ada Escriv\u00e1 de Balaguer zr\u0119cznie omota\u0142 pobo\u017cnego Caudillo<\/em> oraz szybko zdoby\u0142 du\u017ce poparcie tak w Ko\u015bciele hiszpa\u0144skim, jak w samym Watykanie. Ma\u0142o kto w\u00f3wczas dostrzega\u0142, \u017ce duchowo\u015b\u0107 i etos promowane w Dziele maj\u0105 nalot protestancki (kalwinistyczny). Gdy idzie o sprawy wewn\u0105trz-hiszpa\u0144skie opusdeistas<\/em> szybko postawili na \u201ew\u0142a\u015bciw\u0105 kart\u0119\u201d: widz\u0105c (uzasadnion\u0105) niech\u0119\u0107 Franco do hrabiego Barcelony, jako niepoprawnego libera\u0142a i demokraty, a ignoruj\u0105c karlistowski legitymizm, stali si\u0119 gor\u0105cymi juancarlistas<\/em>, podsycaj\u0105c nadziej\u0119 Franco, \u017ce odpowiednie wychowanie ksi\u0119cia Juana Carlosa zapewni sukcesj\u0119 w osobie w\u0142adcy prawdziwie katolickiego. Jaki by\u0142 tego skutek – gdy znamy ju\u017c \u201edorobek\u201d 35 lat panowania Jana Karola I Dzieciob\u00f3jcy – nie trzeba wyja\u015bnia\u0107. Ich pozycj\u0119 wzmocni\u0142 \u201ecud gospodarczy\u201d, kt\u00f3rego autorami byli ministrowie \u201etechnokraci\u201d z Opus Dei po 1957 roku: Mariano Navarro Rubio (finanse) i Alberto Ullatres Calvo (handel); Franco cieszy\u0142 si\u0119 jak dziecko, \u017ce Hiszpanie si\u0119 bogac\u0105.<\/p>\r\n

Trzeba przyzna\u0107, \u017ce opusdeistas<\/em> zwiedli tak\u017ce na pewien czas tradycjonalist\u00f3w (karlist\u00f3w). Ich sympati\u0119 zyska\u0142 zw\u0142aszcza czo\u0142owy intelektualista Opus Dei tego okresu – Rafael Calvo Serer (1916-1988), kt\u00f3ry w 1949 roku opublikowa\u0142 g\u0142o\u015bn\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 pt. Hiszpania bez problemu<\/em>. By\u0142a ona znakomit\u0105 replik\u0105 na wydan\u0105 rok wcze\u015bniej ksi\u0105\u017ck\u0119 Hiszpania jako problem<\/em>, kt\u00f3rej autorem by\u0142 intelektualista falangistowski – jeszcze niedawno sympatyk hitleryzmu, kt\u00f3ry mia\u0142 za z\u0142e Franco, \u017ce nie przeprowadzi\u0142 rewolucji faszystowskiej – Pedro La\u00c3\u00adn Entralgo. W ksi\u0105\u017cce tej La\u00c3\u00adn podni\u00f3s\u0142 jedn\u0105 z ulubionych idei falangist\u00f3w, tj. przekroczenia podzia\u0142u na \u201edwie Hiszpanie\u201d: katolick\u0105, tradycjonalistyczn\u0105 i monarchistyczn\u0105 oraz laick\u0105, liberaln\u0105 i republika\u0144sk\u0105, proponuj\u0105c – w ramach \u201epolityki wyci\u0105gni\u0119tej r\u0119ki\u201d – aby r\u00f3wnouprawni\u0107 obie Hiszpanie, jako wsp\u00f3lne dziedzictwo narodowe. Calvo zdecydowanie odrzuci\u0142 ten fa\u0142szywy irenizm, dowodz\u0105c, \u017ce niepodobna pogodzi\u0107 \u201ehiszpa\u0144skiej ortodoksji\u201d z \u201ehiszpa\u0144sk\u0105 heterodoksj\u0105\u201d (przeciwstawienie zaczerpni\u0119te od XIX-wiecznego polihistora Marcelina Menendeza Pelayo) i konieczna jest \u201erestauracja\u201d katolickiej Hiszpanii. T\u0119 opcj\u0119, nazwan\u0105 przez niego \u201eneotradycjonalizmem\u201d, rozwija\u0142 jeszcze w kolejnych pracach, jak Teoria Restauracji<\/em> (1952), Podchody libera\u0142\u00f3w i postawa tradycjonalistyczna<\/em> (1956) i Monarchia ludowa<\/em> (1957). Calvo Serer za\u0142o\u017cy\u0142 te\u017c miesi\u0119cznik Arbor<\/em> [\u201eAltana\u201d] i wydawnictwo Rialp, w kt\u00f3rym ukaza\u0142y si\u0119 najwa\u017cniejsze dzie\u0142a karlist\u00f3w: La Monarqu\u00c3\u00ada<\/em> social y representativa<\/em> (1953) Rafaela Gambry i La monarqu\u00eda tradicional<\/em> (1954) F. Eliasa de Tejady.<\/p>\r\n

Liberalne szyd\u0142o wysz\u0142o z neotradycjonalistycznego worka w latach 60., podczas Soboru Watyka\u0144skiego II i po jego zako\u0144czeniu. Opus Dei dokona\u0142o zwrotu o 180\u00ba, przyjmuj\u0105c doktrynalne nowinkarstwo, na czele z nauk\u0105 o wolno\u015bci religijnej, oraz nowy ryt mszy, a poniewa\u017c jego kap\u0142ani odprawiali j\u0105 \u201ewed\u0142ug rubryk\u201d i bez dodatkowych ekstrawagancji, to zyskali reputacj\u0119 \u201ekonserwatyst\u00f3w\u201d – cho\u0107 s\u0142uszniej nale\u017ca\u0142oby ich okre\u015bli\u0107 mianem \u201eposoborowego High Church\u201d. Wykorzystuj\u0105c wielk\u0105 zdrad\u0119 jezuit\u00f3w, kt\u00f3rzy stali si\u0119 jawn\u0105 ekspozytur\u0105 czerwonej rewolucji, Dzie\u0142o zaj\u0119\u0142o ich dotychczasowe miejsce, jako \u201ewojsko papie\u017ca\u201d.<\/p>\r\n

T\u0119 sam\u0105 lini\u0119, co w Ko\u015bciele, Opus Dei przyj\u0119\u0142o w Hiszpanii, rozpoczynaj\u0105c demonta\u017c autorytarnego pa\u0144stwa katolickiego – doko\u0144czony przez ich konkurent\u00f3w, aparatczyk\u00f3w postfalangistowskiego Movimiento, na czele z Adolfo Suarezem Gonzalezem. Przyj\u0119ta z inicjatywy opusdeistas Ustawa o wolno\u015bci religijnej<\/em> (1967) by\u0142a pierwszym wy\u0142omem w ortodoksyjnym murze \u201ejedno\u015bci katolickiej\u201d Hiszpanii. Intelektuali\u015bci i politycy zwi\u0105zani z Dzie\u0142em poszli jeszcze dalej, przechodz\u0105c nawet do antyfrankistowskiej \u201eopozycji demokratycznej\u201d. Niedawny neotradycjonalista Calvo Serer i jego przyjaciel Antonio Font\u00e1n P\u00c3\u00a9rez (1923-2010) za\u0142o\u017cyli w 1966 roku domagaj\u0105cy si\u0119 demokracji dziennik Madrid<\/em>, w kt\u00f3rym popierali nawet goszystowsk\u0105 rewolt\u0119 studenck\u0105 1968 roku. Font\u00e1n organizowa\u0142 p\u00f3\u017aniej Parti\u0119 Demokratyczn\u0105, a Calvo Serer wszed\u0142 do antyfrankistowskiej koalicji pn. Junta Demokratyczna w towarzystwie i we wsp\u00f3\u0142pracy z komunistycznym morderc\u0105 – g\u0142\u00f3wnym sprawc\u0105 \u201ehiszpa\u0144skiego Katynia\u201d (masakr w Paracuellos de Jarama) – Santiago Carrillo. Nie ma przeto \u017cadnej w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce opusdeistas<\/em> s\u0105 jednymi z g\u0142\u00f3wnych aktor\u00f3w \u201eprzej\u015bcia\u201d (transici\u00f3n<\/em>) do demokracji liberalnej, parlamentarnej, partiokratycznej i ostatecznie\u2026 ateistycznej – z monarchistyczn\u0105 dekoracj\u0105. Ju\u017c w tej\u017ce demokracji politycy zwi\u0105zani z Dzie\u0142em za pe\u0142n\u0105 aprobat\u0105 swoich duchowych kierownik\u00f3w zasilaj\u0105 wszystkie partie establishmentu: chadeckie, liberalne, socjaldemokratyczne. Dzia\u0142aj\u0105 zatem dok\u0142adnie tak samo jak masoneria, \u201eobstawiaj\u0105c\u201d wszystkie opcje, aby umo\u017cliwi\u0107 w razie tar\u0107 upragniony \u201ekonsens\u201d. \u201eKonserwatystami\u201d s\u0105 wi\u0119c jedynie w takim sensie, \u017ce konserwuj\u0105 i stabilizuj\u0105 system demoliberalny. Zauwa\u017cmy, \u017ce po \u015bmierci Fontana nie mog\u0142a si\u0119 go do\u015b\u0107 nachwali\u0107 Gazeta Wyborcza<\/em>: bardzo wymowny (i trafny) jest sam tytu\u0142 po\u015bwi\u0119conego mu artyku\u0142u Macieja Stasi\u0144skiego: Antonio Font\u00e1n, czyli jak by\u0107 monarchist\u0105 i katolikiem, libera\u0142em i demokrat\u0105<\/em> (\u201eGW\u201d, 29 I 2010). Faktycznie, all inclusive<\/em>!<\/p>\r\n

Podsumujmy: \u201eneokonserwaty\u015bci\u201d – ci religijni, bo pozosta\u0142ymi w og\u00f3le nie ma sobie co zawraca\u0107 g\u0142owy – s\u0105 kolejnym awatarem tej samej tendencji, kt\u00f3r\u0105 w XIX wieku reprezentowali \u201ekatolicy liberalni\u201d, w XX za\u015b chadecy, \u201epersonali\u015bci\u201d, wreszcie Opus Dei, czyli d\u0105\u017cenia do pogodzenia Ko\u015bcio\u0142a z Rewolucj\u0105, niemo\u017cliwej z gruntu syntezy Tradycji katolickiej z protestantyzmem, o\u015bwieceniem, liberalizmem i demokracj\u0105. Chc\u0105 ono zatem dok\u0142adnie tego wszystkiego, co zosta\u0142o uroczy\u015bcie pot\u0119pione w 80. tezie Syllabusa<\/em> papie\u017ca Piusa IX. To modernizm w Ko\u015bciele i demoliberalizm w polityce, panowanie \u201ewolno\u015bci religijnej\u201d i \u201epraw cz\u0142owieka\u201d zamiast Spo\u0142ecznego Kr\u00f3lestwa Chrystusa. Wk\u0142adem w\u0142asnym neokon\u00f3w jest jeszcze, co najmniej ocieraj\u0105ca si\u0119 o herezj\u0119, m\u0119tna koncepcja \u201etradycji judeochrze\u015bcija\u0144skiej\u201d. W obozie konserwatywno-katolickim s\u0105 oni wi\u0119c, czy z tego zdaj\u0105 sobie spraw\u0119, czy nie, \u201ekoniem troja\u0144skim\u201d. Trzeba im powiedzie\u0107 jasno – ale spokojnie i bez niegodnych wyzwisk, kt\u00f3rymi tak bardzo za\u015bmiecona jest przestrze\u0144 wirtualna – nie mamy ze sob\u0105 wsp\u00f3lnej sprawy. Zreszt\u0105 oni chyba ju\u017c te\u017c to rozumiej\u0105.<\/p>\r\n

Jacek Bartyzel<\/em><\/strong><\/p>\r\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Je\u017celi kogo\u015b dziwi, \u017ce po raz trzeci wracam do tematu \u201eneokonserwatywnych judeochrze\u015bcijan\u201d (i tak, niezamierzenie, zrobi\u0142a si\u0119 \u201etrylogia\u201d), to spiesz\u0119 wyja\u015bni\u0107, \u017ce powodem tego s\u0105 n\u0119kaj\u0105ce mnie wyrzuty sumienia z powodu grzechu zaniechania. Wyznaj\u0119 wi\u0119c, jak na spowiedzi \u015bwi\u0119tej, \u017ce przez lata ca\u0142e lekcewa\u017cy\u0142em zagro\u017cenie p\u0142yn\u0105ce ze strony tego\u017c \u201eneokonserwatyzmu\u201d. Wiedzia\u0142em oczywi\u015bcie, jakie spustoszenie poczynili […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[35],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/43233"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=43233"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/43233\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":139526,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/43233\/revisions\/139526"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=43233"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=43233"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=43233"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}