{"id":42980,"date":"2011-09-02T21:46:02","date_gmt":"2011-09-03T02:46:02","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=42980"},"modified":"2011-09-02T21:50:17","modified_gmt":"2011-09-03T02:50:17","slug":"strach-przed-ludobojcami-ukrainskiej-upa-wraca-do-dzis","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=42980","title":{"rendered":"Strach przed ludob\u00f3jcami ukrai\u0144skiej UPA, wraca do dzi\u015b"},"content":{"rendered":"

Radni partii Swoboda najechali noc\u0105 ob\u00f3z polskiej ekipy prowadz\u0105cej ekshumacje w Ostr\u00f3wkach i Woli Ostrowieckiej.<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Po 68 latach ofiary ludob\u00f3jstwa UPA z Ostr\u00f3wek i Woli Ostrowieckiej na Wo\u0142yniu doczeka\u0142y si\u0119 chrze\u015bcija\u0144skiego poch\u00f3wku. Siedem niewielkich, wykonanych z nieheblowanego drewna trumien, po odprawieniu katolickich i prawos\u0142awnych obrz\u0119d\u00f3w pogrzebowych, spocz\u0119\u0142o na cmentarzu rzymskokatolickim w Ostr\u00f3wkach. Z\u0142o\u017cono w nich szcz\u0105tki ponad 300 os\u00f3b ekshumowanych z dw\u00f3ch zbiorowych mogi\u0142 w lesie pod ukrai\u0144sk\u0105 wsi\u0105 Sok\u00f3\u0142 i z terenu dawnej szko\u0142y w Ostr\u00f3wkach. <\/strong><\/p>\r\n

– Nie b\u0119d\u0119 wymienia\u0142 wszystkich, kt\u00f3rzy przyczynili si\u0119 do tego, \u017ce mo\u017cemy dzisiaj by\u0107 tu spokojnie, bez strachu, bez \u017cadnych problem\u00f3w – m\u00f3wi\u0142 ks. bp Marcjan Trofimiak, ordynariusz \u0142ucki, dzi\u0119kuj\u0105c ukrai\u0144skim w\u0142adzom za umo\u017cliwienie godnego poch\u00f3wku. – Stosunek do zmar\u0142ych jest miar\u0105 cywilizacji – podkre\u015bli\u0142.<\/p>\r\n

Swoboda w natarciu<\/strong><\/p>\r\n

Niestety, miary tej nie znaj\u0105 dzia\u0142acze rosn\u0105cej w si\u0142\u0119 probanderowskiej partii Swoboda, kt\u00f3rzy wszelkimi sposobami, broni\u0105c fa\u0142szywego mitu „bohaterskiej” Ukrai\u0144skiej Armii Powsta\u0144czej, usi\u0142uj\u0105 zanegowa\u0107 jej zbrodnie na polskiej ludno\u015bci kresowej, nawet tak doskonale udokumentowane, jak te dokonane w Ostr\u00f3wkach i Woli Ostrowieckiej. Kwestionuj\u0105 wi\u0119c nie tylko liczb\u0119 ofiar rzezi w Ostr\u00f3wkach, ale nawet ustalon\u0105 przez historyk\u00f3w liczb\u0119 mieszka\u0144c\u00f3w tych polskich wsi. Najnowszym przedmiotem ich ataku sta\u0142y si\u0119 wyniki prac polskich archeolog\u00f3w i antropolog\u00f3w.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n
\"\"<\/td>\r\n<\/tr>\r\n
\r\n

Stepan Bandera, ukrai\u0144ski zbrodniarz uhonorowany na znaczku pocztowym Ukrainy w 2009 roku
Photo Source: wikipedia<\/em><\/p>\r\n<\/td>\r\n<\/tr>\r\n<\/tbody>\r\n<\/table>\r\n

Aktywno\u015b\u0107 dzia\u0142aczy Swobody wzros\u0142a, gdy ekshumacje by\u0142y ju\u017c na uko\u0144czeniu, a znalezione szcz\u0105tki przygotowane do poch\u00f3wku. Szczeg\u00f3lnie przykra by\u0142a wieczorna wizyta radnych Swobody w obozie polskich naukowc\u00f3w w przeddzie\u0144 uroczysto\u015bci pogrzebowych. W towarzystwie osoby przedstawiaj\u0105cej si\u0119 jako lekarz s\u0105dowy kazali otworzy\u0107 przygotowane ju\u017c do poch\u00f3wku trumny, wyci\u0105gali z nich i sk\u0142adali na foli\u0119 ko\u015bci, usi\u0142uj\u0105c wm\u00f3wi\u0107 polskim badaczom, \u017ce ko\u015bci jest mniej, ni\u017c by\u0142o w rzeczywisto\u015bci, i nale\u017c\u0105 do znacznie mniejszej liczby os\u00f3b, ni\u017c wskazywali polscy archeolodzy i antropolodzy. Wed\u0142ug rzeczoznawcy partii Swoboda, dla ustalenia liczby odkopanych zw\u0142ok nale\u017cy policzy\u0107 ko\u015bci udowe i podzieli\u0107 na dwa. Doliczy\u0142 si\u0119 on ok. 140 takich ko\u015bci, co mia\u0142o \u015bwiadczy\u0107 o 70 odkopanych zw\u0142okach. Zupe\u0142nie nie dociera\u0142a do niego informacja, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 ofiar stanowi\u0142y dzieci, w tym nawet noworodki, a stan wykopanych ko\u015bci i ich ubytki s\u0105 wynikiem warunk\u00f3w, w jakich spoczywa\u0142y przez prawie 70 lat. – Jestem \u015bwiadkiem, \u017ce ci panowie nie wyj\u0119li z trumien wszystkich ko\u015bci udowych i nie sprawdzali, czy s\u0105 to ko\u015bci prawe czy lewe – m\u00f3wi zbulwersowana dr Iwona Teul, wybitny antropolog, potrafi\u0105ca identyfikowa\u0107 ludzkie szcz\u0105tki nawet pochodz\u0105ce z urn. – Ciekawe zreszt\u0105, jak wyt\u0142umacz\u0105 istnienie ponad 200 odkopanych czaszek – dodaje.<\/p>\r\n

Po blisko trzech godzinach dyskusji dzia\u0142acze partii Swoboda g\u0142\u0119bok\u0105 noc\u0105 opu\u015bcili cmentarz, domagaj\u0105c si\u0119 przeprowadzenia ekspertyzy ko\u015bci przez wskazanych przez nich specjalist\u00f3w, co musia\u0142oby si\u0119 wi\u0105za\u0107 z odwo\u0142aniem zaplanowanego na nast\u0119pny dzie\u0144 pogrzebu. Nazajutrz radni Swobody zorganizowali konferencj\u0119 prasow\u0105, w czasie kt\u00f3rej twierdzili, \u017ce polscy naukowcy po\u0142amali znalezione ko\u015bci udowe, aby sztucznie powi\u0119kszy\u0107 liczb\u0119 ofiar zamordowanych we wsiach Ostr\u00f3wki i Wola Ostrowiecka.<\/p>\r\n

Wobec niebezpiecze\u0144stwa zak\u0142\u00f3cenia uroczysto\u015bci pogrzebowych przez demonstrant\u00f3w Swobody teren wok\u00f3\u0142 cmentarza zosta\u0142 zabezpieczony przez ukrai\u0144skie si\u0142y porz\u0105dkowe i do \u017cadnych eksces\u00f3w nie dosz\u0142o.<\/p>\r\n

Niewyobra\u017calna zbrodnia<\/strong><\/p>\r\n

Rze\u017a w Ostr\u00f3wkach i Woli Ostrowieckiej przera\u017ca nie tylko przekraczaj\u0105c\u0105 tysi\u0105c ofiar liczb\u0105 zamordowanych, co stawia j\u0105 w rz\u0119dzie najwi\u0119kszych banderowskich masakr, ale tak\u017ce szczeg\u00f3lnym okrucie\u0144stwem, wyrachowaniem i bezwzgl\u0119dno\u015bci\u0105 oprawc\u00f3w. Kilkuset polskich m\u0119\u017cczyzn ta\u015bmowo zabijano, roz\u0142upuj\u0105c im g\u0142owy siekierami i m\u0142otami; 250 os\u00f3b, g\u0142\u00f3wnie kobiety i dzieci, spalono w szkole w Ostr\u00f3wkach b\u0105d\u017a zastrzelono w trakcie ucieczki, kilkadziesi\u0105t spalono w jednej ze stod\u00f3\u0142, oko\u0142o 300, g\u0142\u00f3wnie dzieci i ich matki, po kilkukilometrowym marszu \u015bmierci zastrzelono na \u0142\u0105ce w pobli\u017cu lasu.<\/p>\r\n

W wyniku 30-letnich bada\u0144 prowadzonych przez dr. Leona Popka z lubelskiego IPN, kt\u00f3ry w zag\u0142adzie Ostr\u00f3wek i Woli Ostrowieckiej straci\u0142 ok. 40 cz\u0142onk\u00f3w bli\u017cszej i dalszej rodziny, powsta\u0142a bogata naukowa dokumentacja tej zbrodni. Do dzi\u015b \u017cyj\u0105 te\u017c jej naoczni \u015bwiadkowie.<\/p>\r\n

Jednym z nich jest 82-letnia pani Zofia Suszko, kt\u00f3ra na pogrzeb przyby\u0142a a\u017c spod Bydgoszczy. W szkole w Woli Ostrowieckiej zostali spaleni jej starsza siostra z dwoma synami – siedmioletnim Bolkiem i dwuletnim Bartkiem. Zamordowany zosta\u0142 te\u017c jeden z braci pani Zofii – J\u00f3zek.
Pani Suszko uratowa\u0142a si\u0119, gdy\u017c p\u0119dzona przez banderowc\u00f3w na \u015bmier\u0107 ko\u0142o zagrody ksi\u0119dza wraz z mam\u0105 i bratem oderwa\u0142a si\u0119 od reszty i zacz\u0119\u0142a biec w kierunku sadu. Ukrai\u0144cy pos\u0142ali za nimi seri\u0119 z karabinu maszynowego, kt\u00f3ra przesz\u0142a tu\u017c ponad ich g\u0142owami. Upadli na ziemi\u0119, a oprawcy uznali, \u017ce strza\u0142y by\u0142y celne. – Dzieci, nie ruszajcie si\u0119, mo\u017ce nas Matka Boska swoim p\u0142aszczem ochroni, szepn\u0119\u0142a mama, a my a\u017c wtulili\u015bmy si\u0119 w ziemi\u0119 – opowiada pani Zofia. W ten spos\u00f3b unikn\u0119li losu ok. 300 kobiet i dzieci, kt\u00f3rzy zostali zamordowani w pobli\u017cu wsi Sok\u00f3\u0142. Udaj\u0105c zabitych, le\u017celi w pobli\u017cu rodzinnej zagrody, sk\u0105d s\u0142yszeli t\u0119pe odg\u0142osy towarzysz\u0105ce mordowaniu m\u0119\u017cczyzn. To w\u0142a\u015bnie za domem Suszk\u00f3w banderowcy zorganizowali jedno z kilku miejsc ka\u017ani. Gdy odeszli, pani Zofia widzia\u0142a d\u00f3\u0142 z zamordowanymi m\u0119\u017cczyznami. Niekt\u00f3rzy jeszcze \u017cyli. Zauwa\u017cy\u0142a, \u017ce jedna z ofiar, starszy m\u0119\u017cczyzna, mia\u0142a odr\u0105bane stopy. Oznaki \u017cycia dawa\u0142 m\u0142ody ch\u0142opak przywalony innymi cia\u0142ami. – Chcia\u0142 pi\u0107 i jak mu podawa\u0142am rondelek wody, to musia\u0142am stan\u0105\u0107 na plecy jakiego\u015b zabitego m\u0119\u017cczyzny. Pami\u0119tam to do dzi\u015b – wspomina tragiczne wydarzenia pani Zofia.
Jak wi\u0119kszo\u015b\u0107 ocala\u0142ych mieszka\u0144c\u00f3w Ostr\u00f3wek i Woli Ostrowieckiej rodzina Suszk\u00f3w szuka\u0142a ratunku najpierw w pobliskim Jagodzinie, a potem u rodziny w Lubomlu. – Wielu z tych, kt\u00f3rzy si\u0119 uratowali, Niemcy zakwaterowali w magazynach wojskowych, a po kilku dniach podstawili wagony i wywie\u017ali ich na roboty do Niemiec – twierdzi pani Suszko.<\/p>\r\n

Pani Zofia ponownie ujrza\u0142a rodzinne strony w 1992 roku. – Po 49 latach, gdy przyjecha\u0142am tutaj i zobaczy\u0142am Ukrai\u0144c\u00f3w, to z wra\u017cenia serce wali\u0142o mi jak m\u0142ot – wspomina. – My\u015bla\u0142am, \u017ce zaraz nas pobij\u0105. Ten strach wraca do dzisiaj.<\/p>\r\n

Ekipa poszukuj\u0105ca szcz\u0105tk\u00f3w ofiar przywioz\u0142a pani\u0105 Zofi\u0119 do Ostr\u00f3wek w lipcu br., maj\u0105c nadziej\u0119, \u017ce wska\u017ce ona miejsce, gdzie znajdowa\u0142a si\u0119 stodo\u0142a w jej rodzinnym gospodarstwie, co pomog\u0142oby w ustaleniu zbiorowej mogi\u0142y ok. 100 zamordowanych tam m\u0119\u017cczyzn. Niestety, po latach nie uda\u0142o si\u0119 jej zlokalizowa\u0107.<\/p>\r\n

– To jedno z kilku miejsc, gdzie musimy wr\u00f3ci\u0107 i odszuka\u0107 szcz\u0105tki naszych bliskich, aby pochowa\u0107 ich na cmentarzu – zapewnia dr Popek. – Mo\u017ce uda si\u0119 tego dokona\u0107 w przysz\u0142ym roku – dodaje.<\/p>\r\n

Kiedy sp\u0142acimy d\u0142ug?<\/strong><\/p>\r\n

Uratowani z masakry, o ile pozwalaj\u0105 im na to si\u0142y, staraj\u0105 si\u0119 uczestniczy\u0107 w corocznej pielgrzymce do rodzinnej wsi. S\u0119dziwy Jan Ulewicz z Woli Ostrowieckiej, kt\u00f3ry w czasie rzezi mia\u0142 17 lat, z 22 dotychczasowych pielgrzymek opu\u015bci\u0142 tylko dwie. Pami\u0119tnego 30 sierpnia 1943 r. straci\u0142 rodzic\u00f3w i siostr\u0119. – Ch\u0142opaki, kt\u00f3rzy wyskoczyli z podpalonej szko\u0142y w Ostr\u00f3wkach, widzieli w \u015brodku moj\u0105 mam\u0119, wi\u0119c pewnie tam si\u0119 spali\u0142a, a ojca zabili za stodo\u0142\u0105 u Stra\u017cyca. Jego szcz\u0105tki zosta\u0142y pochowane na cmentarzu po ekshumacji w 1992 r., a teraz przysz\u0142a kolej na mam\u0119 i siostr\u0119 – m\u00f3wi ze spokojem w g\u0142osie.<\/p>\r\n

Na pytanie, jak sam si\u0119 uratowa\u0142, rozk\u0142ada r\u0119ce i m\u00f3wi, \u017ce to dzia\u0142anie Opatrzno\u015bci Bo\u017cej. Wraz z koleg\u0105 ukryli si\u0119 w stodole nad stajni\u0105, przykrywaj\u0105c such\u0105 koniczyn\u0105. S\u0142yszeli, jak tropi\u0105cy Polak\u00f3w banderowcy k\u0142uli siano bagnetami i odgra\u017cali si\u0119, \u017ce jak podpal\u0105 stodo\u0142\u0119, to Polacy sami powy\u0142a\u017c\u0105. – Ale r\u0119ka Boska ich powstrzyma\u0142a i nie podpalili – m\u00f3wi.<\/p>\r\n

Ch\u0142opcy przeczekali w stodole najgorsze i potem uciekli do Jagodzina. Panu Ulewiczowi, gdy opuszcza\u0142 rodzinn\u0105 wie\u015b, pozosta\u0142y w pami\u0119ci stercz\u0105ce kominy spalonych dom\u00f3w. Gdy ponownie przyby\u0142 tu na pocz\u0105tku lat 90., ze wsi nie zosta\u0142o ju\u017c nic. – To dzi\u015b prawdziwe dzikie pola – m\u00f3wi z rezygnacj\u0105.
Jan Ulewicz sprzeciwia si\u0119 nazywaniu ludob\u00f3jczej dzia\u0142alno\u015bci UPA walk\u0105 narodowowyzwole\u0144cz\u0105. – Zabija\u0107 niewinnych, i to od kolebki do starego dziadka, kto to widzia\u0142?! – m\u00f3wi poruszony. – Zna\u0142em Ukrai\u0144c\u00f3w dobrze, do dzi\u015b zrozumie\u0107 nie mog\u0119, jak oni mogli to robi\u0107.
Dla wielu Kresowian prace ekshumacyjne i przeprowadzone z rozmachem uroczysto\u015bci pogrzebowe w Ostr\u00f3wkach stanowi\u0142y du\u017ce zaskoczenie.<\/p>\r\n

– To dla mnie prawdziwy szok – przyznaje pani Helena Honczaruk, uratowana z rzezi jako p\u00f3\u0142toraroczne dziecko. – My\u015bla\u0142am, \u017ce to b\u0119dzie normalna pielgrzymka jak co roku, a tu takie wielkie uroczysto\u015bci, tak zmieniona droga na cmentarz i jego otoczenie.
Pani\u0105 Helen\u0119 uratowa\u0142 ojciec, Jan Szwed, kt\u00f3ry w przeddzie\u0144 napadu wywi\u00f3z\u0142 \u017con\u0119 i trzy c\u00f3rki do Jagodzina. Dosta\u0142 si\u0119 w r\u0119ce banderowc\u00f3w, gdy rano poszed\u0142 do swojego gospodarstwa, aby oporz\u0105dzi\u0107 inwentarz. Zgin\u0105\u0142 w stodole u Stra\u017cyca. – Dowiedzia\u0142am si\u0119, \u017ce uci\u0119li mu g\u0142ow\u0119 siekier\u0105, przytrzymuj\u0105c wid\u0142ami, \u017ceby si\u0119 nie wyrwa\u0142 – m\u00f3wi kobieta.<\/p>\r\n

Nag\u0142e przyspieszenie i spe\u0142nienie nadziei na katolicki poch\u00f3wek bliskich zaskoczy\u0142 nawet 90-letni\u0105 Helen\u0119 Popek, matk\u0119 dr. Leona Popka. – Ju\u017c zaczyna\u0142am traci\u0107 nadziej\u0119, \u017ce Leonowi si\u0119 uda – wyznaje. – Bo wszystko jakby przycich\u0142o, nikt ju\u017c go nie popiera\u0142, a Ukrai\u0144cy za wszelk\u0105 cen\u0119 chcieli wyciszy\u0107 ca\u0142\u0105 spraw\u0119. A\u017c tu naraz taka wiadomo\u015b\u0107. To chyba cud – dodaje.<\/p>\r\n

Prze\u0142om w sprawie ekshumacji i upami\u0119tnienia ofiar banderowskiej zbrodni w Ostr\u00f3wkach i Woli Ostrowieckiej zwi\u0105zany jest z polsko-ukrai\u0144skimi uzgodnieniami politycznymi na najwy\u017cszym szczeblu. Wkr\u00f3tce na cmentarzu w Ostr\u00f3wkach Rada Ochrony Pami\u0119ci Walk i M\u0119cze\u0144stwa ma wystawi\u0107 okaza\u0142e upami\u0119tnienie, w ods\u0142oni\u0119ciu kt\u00f3rego wezm\u0105 udzia\u0142 prezydenci Polski i Ukrainy. Niejako w rewan\u017cu po stronie polskiej w Sahryniu obaj prezydenci ods\u0142oni\u0105 pomnik maj\u0105cy upami\u0119tni\u0107 cywilne ofiary ataku oddzia\u0142\u00f3w AK i BCh na terroryzuj\u0105cy polskie wsie bastion UPA i policji ukrai\u0144skiej w Sahryniu.<\/p>\r\n

Nie wchodz\u0105c w ca\u0142\u0105 nieadekwatno\u015b\u0107 tego zestawienia, trudno nie zada\u0107 pytania, co dalej z upami\u0119tnieniem dziesi\u0105tek tysi\u0119cy zbiorowych i pojedynczych ofiar ludob\u00f3jstwa dokonanego na Polakach przez OUN-UPA na Kresach.<\/p>\r\n

– W czasie dzisiejszego nabo\u017ce\u0144stwa z jednej strony jak gdyby p\u0142acimy d\u0142ug tym, kt\u00f3rzy tak d\u0142ugo czekali na ten dzie\u0144, ale przecie\u017c to nie wszyscy, jest ich o wiele wi\u0119cej w nieznanych mogi\u0142ach – upomnia\u0142 si\u0119 o Polak\u00f3w le\u017c\u0105cych w niepo\u015bwi\u0119conej kresowej ziemi ks. bp Marcjan Trofimiak w czasie pogrzebu w Ostr\u00f3wkach.<\/p>\r\n

Adam Kruczek<\/em><\/strong>
Ostr\u00f3wki, Ukraina<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Radni partii Swoboda najechali noc\u0105 ob\u00f3z polskiej ekipy prowadz\u0105cej ekshumacje w Ostr\u00f3wkach i Woli Ostrowieckiej. Po 68 latach ofiary ludob\u00f3jstwa UPA z Ostr\u00f3wek i Woli Ostrowieckiej na Wo\u0142yniu doczeka\u0142y si\u0119 chrze\u015bcija\u0144skiego poch\u00f3wku. Siedem niewielkich, wykonanych z nieheblowanego drewna trumien, po odprawieniu katolickich i prawos\u0142awnych obrz\u0119d\u00f3w pogrzebowych, spocz\u0119\u0142o na cmentarzu rzymskokatolickim w Ostr\u00f3wkach. Z\u0142o\u017cono w nich […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[167,17],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/42980"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=42980"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/42980\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=42980"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=42980"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=42980"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}