{"id":42972,"date":"2011-09-02T21:23:36","date_gmt":"2011-09-03T02:23:36","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=42972"},"modified":"2011-09-02T21:23:36","modified_gmt":"2011-09-03T02:23:36","slug":"sabat-%e2%80%9elegalistow%e2%80%9d-na-trumnie-franco-jacek-bartyzel","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=42972","title":{"rendered":"Sabat \u201elegalist\u00f3w” na trumnie Franco – Jacek Bartyzel<\/em>"},"content":{"rendered":"

Wrzawa, jaka powsta\u0142a po opublikowaniu biogramu General\u00c3\u00adsimo<\/em> Francisco Franco w S\u0142owniku Biograficznym<\/em> hiszpa\u0144skiej Kr\u00f3lewskiej Akademii Historii, daje wiele do my\u015blenia. Przypomnijmy naprz\u00f3d (bo prasowe newsy<\/em> przepadaj\u0105 na dnie studni niepami\u0119ci z zawrotn\u0105 pr\u0119dko\u015bci\u0105), \u017ce spokojny, obiektywny i \u015bci\u015ble naukowy ton owej publikacji – rzecz, zdawa\u0142oby si\u0119, oczywista zwa\u017cywszy charakter wydawnictwa – rozw\u015bcieczy\u0142 do bia\u0142ej gor\u0105czki samozwa\u0144czych \u201ekustoszy pami\u0119ci\u201d, cierpi\u0105cych wszelako bez wyj\u0105tku na t\u0119 przypad\u0142o\u015b\u0107, \u017ce maj\u0105cych tylko jedno – lewe – oko do patrzenia. Przyk\u0142adowo, Fernandowi Savaterowi, znanemu jako autor czytanek, z niewiadomego powodu uchodz\u0105cych za filozoficzne, pono\u0107 nawet a\u017c \u201eodebra\u0142o mow\u0119\u201d, co jednak niestety wydaje si\u0119 informacj\u0105 nieco przesadzon\u0105. \u201eOburzonym\u201d (s\u0142owo ostatnio bardzo popularne w tym kraju) lewicowcom hiszpa\u0144skim, przyszli natychmiast w sukurs tak\u017ce ich pobratymcy z innych kraj\u00f3w, jak marksistowski historyk brytyjski Paul Preston, a w Polsce – no, zgadnij Koteczku?, to nietrudne – oczywi\u015bcie, jak\u017ce by inaczej, Gazeta Wyborcza<\/em>!<\/p>\r\n

Zgodnie z wypr\u00f3bowan\u0105 przez czekist\u00f3w wszystkich pokole\u0144 metod\u0105 zaatakowano naprz\u00f3d \u201epo nazwisku\u201d winowajc\u0119 kontrrewolucyjnego sabota\u017cu i dywersji, czyli autora. Jakie\u017c to nieodpowiednie referencje do napisania biogramu Franco posiada profesor Luis Su\u00e1rez Fern\u00e1ndez – bo o nim tu mowa – zreszt\u0105 cz\u0142onek rzeczywisty tej\u017ce Akademii, a tak\u017ce kilku innych – w Barcelonie i Portugalii, laureat Historycznej Nagrody Narodowej z 2001 roku? Ot\u00f3\u017c, pono\u0107 nie nadaje si\u0119 dlatego, \u017ce w swojej podstawowej sferze zainteresowa\u0144 badawczych jest mediewist\u0105. Zarzut ciekawy, bo na przyk\u0142ad nie przypominam sobie, aby kwestionowano predyspozycje do wypowiadania si\u0119 o historii i polityce wsp\u00f3\u0142czesnej prof. Bronis\u0142awa Geremka, kt\u00f3rego dorobek naukowy stanowi\u0142a w\u0142a\u015bciwie jedna tylko monografia, te\u017c z zakresu p\u00f3\u017anego \u015bredniowiecza, i to na temat bardzo w\u0105ski oraz, nazwijmy to tak, specyficzny, dotyczy\u0142a bowiem\u00a0 \u015brodowiska paryskich opryszk\u00f3w, z\u0142odziei i ladacznic w XV wieku. To oczywi\u015bcie prawda, \u017ce gros<\/em> dorobku prof. Suareza stanowi\u0105 monumentalne dzie\u0142a z zakresu historii \u015bredniowiecza, na czele z pi\u0119ciotomowym opus<\/em> o Kr\u00f3lach Katolickich: Ferdynandzie i Izabeli. Jest jednak r\u00f3wnie\u017c prawd\u0105, \u017ce napisa\u0142 on licz\u0105c\u0105 osiem (!) tom\u00f3w ksi\u0105\u017ck\u0119 Francisco Franco y su tiempo<\/em>, opart\u0105 na \u017ar\u00f3d\u0142ach nieznanych \u017cadnemu innemu historykowi, bo udost\u0119pnionych tylko jemu materia\u0142ach archiwalnych rodziny, jest zatem osob\u0105 w\u0142a\u015bnie najbardziej kompetentn\u0105 do napisania \u201eoficjalnego\u201d biogramu Akademii.<\/p>\r\n

Jeszcze ciekawsze jest inne – niby to \u201emerytoryczne\u201d – oskar\u017cenie, i\u017c autor biogramu nie napisa\u0142, \u017ce Franco by\u0142 \u201ebuntownikiem\u201d. No prosz\u0119: kiedy lewicowcy opowiadaj\u0105 swoj\u0105 w\u0142asn\u0105 narracj\u0119 (a s\u0142usznie mogliby j\u0105 zaczyna\u0107 ju\u017c od buntu Szatana, kt\u00f3ry te\u017c przecie\u017c nie chcia\u0142 \u201es\u0142u\u017cy\u0107\u201d), to bunt, sprzeciw, rebelia, insurekcja, powstanie, rewolucja etc. s\u0105 s\u0142owami najwy\u017cszej pochwa\u0142y; \u015bmier\u0107 kr\u00f3lom i tyranom<\/em>, wykl\u0119ty powsta\u0144 ludu ziemi<\/em>, powsta\u0144cie, kt\u00f3rych dr\u0119czy g\u0142\u00f3d<\/em>, lepiej umrze\u0107 stoj\u0105c ni\u017c \u017cy\u0107 na kolanach<\/em>, itd. itp. – wszystko to ma wzbudza\u0107 u odbiorc\u00f3w podziw dla buntownik\u00f3w rzucaj\u0105cych wyzwanie ustanowionej w\u0142adzy i pragnienie ich na\u015bladowania, a tutaj nagle tacy w\u015bciekli legali\u015bci, buntowszczik<\/em> im si\u0119 nie podoba! I nic to, \u017ce \u201elegalizm\u201d Frontu Ludowego takiej by\u0142 konduity, jak cnotliwo\u015b\u0107 demi-vierge<\/em>: wszak\u017ce \u201ezwyci\u0119stwo\u201d w wyborach zawdzi\u0119cza\u0142 on bezprawnemu uniewa\u017cnieniu kilkudziesi\u0119ciu tysi\u0119cy nies\u0142usznych, bo reakcyjnych, g\u0142os\u00f3w. Nic to, \u017ce \u201elegalny\u201d rz\u0105d – a dok\u0142adniej funkcjonariusze ministerstwa sprawiedliwo\u015bci! – morduje przyw\u00f3dc\u0119 legalnej opozycji parlamentarnej (J. Calvo Sotelo). Gdy morduje si\u0119 ksi\u0119\u017cy, ziemian, pisarzy, uczonych i polityk\u00f3w prawicy, gdy p\u0142on\u0105 podpalane ko\u015bcio\u0142y, wolno mo\u017ce pisa\u0107 pokorne supliki do w\u0142adzy, a\u017ceby \u0142askawie nie zabija\u0142a, przynajmniej bez dania racji, ale \u201ebunt\u201d wykluczony, legalno\u015b\u0107<\/em> ponad wszystko. Trzeba przyzna\u0107, \u017ce dawniejsza lewica mia\u0142a nad dzisiejsz\u0105 przynajmniej t\u0119 wy\u017cszo\u015b\u0107, \u017ce takiego legalistycznego<\/em> faryzeizmu nie uprawia\u0142a.<\/p>\r\n

Lecz nawet i ten faryzejski legalizm<\/em> okazuje si\u0119 bardzo kr\u00f3tki, bo chwil\u0119 potem dowiadujemy si\u0119, \u017ce co najmniej tak\u0105 sam\u0105 my\u015blozbrodni\u0105 autora biogramu jest nazwanie Franco generalissimusem i szefem pa\u0144stwa, za\u015b ustaw organicznych pa\u0144stwa hiszpa\u0144skiego z lat 1939-1975 – jego konstytucj\u0105. Do tego zatem ju\u017c doszli\u015bmy, a raczej nas doprowadzono: nawet oczywiste fakty polityczno-prawne nie mog\u0105 by\u0107 przedmiotem prostej konstatacji! Je\u017celi kogo\u015b nie lubimy, a co wi\u0119cej, uwa\u017camy go za zbrodniarza, to nie wolno napisa\u0107 nawet, \u017ce by\u0142 tym, kim by\u0142. To tak jak by w kronikach m\u0119czennik\u00f3w chrze\u015bcija\u0144skich utrzymywano, \u017ce prze\u015bladowcy: Neron, Decjusz czy Dioklecjan nie byli cesarzami Rzymu. No to kim w\u0142a\u015bciwie byli: widmami? Ci imbecyle, bo inaczej tego nazwa\u0107 niepodobna, nie zauwa\u017caj\u0105 nawet tego, \u017ce je\u015bli Francisco Franco nie by\u0142 General\u00c3\u00adsimo<\/em> powsta\u0144czych si\u0142 zbrojnych w wojnie domowej, ani Jefe de Estado<\/em> po jej zako\u0144czeniu, to w takim razie nie mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c obci\u0105\u017ca\u0107 go odpowiedzialno\u015bci\u0105 za domniemane zbrodnie, o kt\u00f3re go oskar\u017caj\u0105, bo jak mo\u017ce ponosi\u0107 polityczno-prawn\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 kto\u015b, kto nie pe\u0142ni\u0142 tych funkcji, a wi\u0119c politycznie i prawnie go nie by\u0142o.<\/p>\r\n

I wreszcie \u201ekoronny dow\u00f3d\u201d, zdaniem sfory, kt\u00f3ra dopad\u0142a prof. Suareza, jego \u201enienaukowo\u015bci\u201d: stwierdzenie, i\u017c ustr\u00f3j ustanowiony przez gen. Franco by\u0142 \u201eautorytarny, lecz nie totalitarny\u201d. Tymczasem, to \u201eoczywista oczywisto\u015b\u0107\u201d, a samo rozr\u00f3\u017cnienie pomi\u0119dzy autorytaryzmem a totalitaryzmem jest standardem nauk politycznych, i to zupe\u0142nie niezale\u017cnie od ideowo-politycznych sympatii poszczeg\u00f3lnych uczonych, kt\u00f3rzy naturalnie je posiadaj\u0105. R\u00f3\u017cnica ta jest kardynalna i z wielu powod\u00f3w: sam prof. Su\u00e1rez poda\u0142 (zapewne ze wzgl\u0119du na wymogi zwi\u0119z\u0142o\u015bci w tego typu publikacji) tylko jedn\u0105, ale w\u0142a\u015bnie najbardziej zobiektywizowan\u0105 naukowo: w totalitaryzmie (mono)partia podporz\u0105dkowuje sobie pa\u0144stwo, w autorytaryzmie za\u015b \u201epartia oficjalna\u201d, zorganizowana jako wielonurtowy ruch skupiaj\u0105cy wszystkie si\u0142y popieraj\u0105ce ustr\u00f3j i przyw\u00f3dc\u0119 jest jedn\u0105 z instytucji wewn\u0105trz pa\u0144stwa, jemu s\u0142u\u017c\u0105c\u0105 i jemu podporz\u0105dkowan\u0105.<\/p>\r\n

Lekcja, jak\u0105 otrzymali\u015bmy od bior\u0105cych dzi\u015b odwet za swoj\u0105 dawn\u0105 kl\u0119sk\u0119, i pr\u00f3buj\u0105cych nas tresowa\u0107 lewicowych \u201elegalist\u00f3w\u201d jest niezwykle czytelna. \u201ePowa\u017cnym\u201d historykiem mo\u017ce by\u0107 tylko ten, kto pisz\u0105c o wrogach lewicy wyrabia stachanowsk\u0105 norm\u0119 wyzwisk i dokonuje \u201e\u015bwieckich egzorcyzm\u00f3w\u201d nad ich zw\u0142okami.<\/p>\r\n

Jacek Bartyzel<\/em><\/strong><\/p>\r\n

\r\n

Pierwodruk w: \u201ePolonia Christiana\u201d nr 21\/2011<\/p>\r\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Wrzawa, jaka powsta\u0142a po opublikowaniu biogramu General\u00c3\u00adsimo Francisco Franco w S\u0142owniku Biograficznym hiszpa\u0144skiej Kr\u00f3lewskiej Akademii Historii, daje wiele do my\u015blenia. Przypomnijmy naprz\u00f3d (bo prasowe newsy przepadaj\u0105 na dnie studni niepami\u0119ci z zawrotn\u0105 pr\u0119dko\u015bci\u0105), \u017ce spokojny, obiektywny i \u015bci\u015ble naukowy ton owej publikacji – rzecz, zdawa\u0142oby si\u0119, oczywista zwa\u017cywszy charakter wydawnictwa – rozw\u015bcieczy\u0142 do bia\u0142ej gor\u0105czki […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[189],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/42972"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=42972"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/42972\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=42972"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=42972"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=42972"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}