{"id":42925,"date":"2011-09-01T22:04:12","date_gmt":"2011-09-02T03:04:12","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=42925"},"modified":"2011-09-01T22:04:12","modified_gmt":"2011-09-02T03:04:12","slug":"pycha-i-pokora-%e2%80%93-rozumiane-wlasciwie-adam-tomasz-witczak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=42925","title":{"rendered":"Pycha i pokora \u2013 rozumiane w\u0142a\u015bciwie &#8211; <em>Adam Tomasz Witczak<\/em>"},"content":{"rendered":"<p>Pokora jest jedn\u0105 z fundamentalnych cn\u00f3t chrze\u015bcija\u0144skich. W pismach katolickich i prawos\u0142awnych ascet\u00f3w pokora, \u015bwiadomo\u015b\u0107 w\u0142asnej ma\u0142o\u015bci i w\u0142asnych ogranicze\u0144, to cechy stawiane bardzo wysoko. Przypisuje si\u0119 je tak\u017ce wszystkim \u015bwi\u0119tym i b\u0142ogos\u0142awionym. Przeciwie\u0144stwem pokory jest pycha &#8211; postawa diabolicznego <em>non serviam <\/em>(\u201enie s\u0142u\u017c\u0119\u201d), przecenianie warto\u015bci swojej osoby, wywy\u017cszanie si\u0119 ponad innych. \u015awiadomo\u015b\u0107 tego, \u017ce powinno si\u0119 \u201es\u0142u\u017cy\u0107\u201d &#8211; na najwy\u017cszym poziomie samemu Bogu, ale poza tym tak\u017ce Ojczy\u017anie, rodzinie, prze\u0142o\u017conym &#8211; powinna rozpoczyna\u0107 ka\u017cdy dzie\u0144 rzymskiego katolika, tak aby ju\u017c na wst\u0119pie, ju\u017c o wschodzie s\u0142o\u0144ca niwelowa\u0107 zarzewie lenistwa i samolubno\u015bci. W imi\u0119 pokory czasami nale\u017cy nie tylko pogodzi\u0107 si\u0119 z tym, \u017ce kto\u015b inny (a nie my) ma racj\u0119 lub w czym\u015b jest od nas lepszy, ale nawet z tym, \u017ce z okre\u015blonych przyczyn powinni\u015bmy (przynajmniej przez jaki\u015b czas) znosi\u0107 cudze wady, b\u0142\u0119dy, przypad\u0142o\u015bci i post\u0119pki, kt\u00f3rych nie potrafimy zrozumie\u0107.<\/p>\r\n<p>Pokora jest poza chrze\u015bcija\u0144stwem kojarzona ze s\u0142abo\u015bci\u0105. To odwieczny zarzut pogan, neopogan, nietzscheanist\u00f3w, wielu ateist\u00f3w &#8211; pokora ma by\u0107 przejawem mentalno\u015bci niewolniczej, n\u0119dzy duchowej, p\u00f3j\u015bcia na \u0142atwizn\u0119, braku aspiracji. Na poz\u00f3r tak rzeczywi\u015bcie jest, ale gdy przyjrzymy si\u0119 zjawisku bli\u017cej, wtenczas zobaczymy, \u017ce to w\u0142a\u015bnie pokora wymaga si\u0142y, samozaparcia, po\u015bwi\u0119cenia. Tak samo rzecz si\u0119 ma na przyk\u0142ad z czysto\u015bci\u0105. Wielu jest przecie\u017c takich, kt\u00f3rzy si\u0142\u0119, hardo\u015b\u0107, prawdziw\u0105 m\u0119sko\u015b\u0107 czy kobieco\u015b\u0107 uto\u017csamiaj\u0105 z \u201esamczym instynktem\u201d, \u201eu\u017cywaniem \u017cycia\u201d, \u201epoddawaniem si\u0119 naturalnym pop\u0119dom\u201d itd., nie dostrzegaj\u0105c, \u017ce to w\u0142a\u015bnie panowanie nad sob\u0105 jest przejawem mocy. Analogicznie pokora wymaga powstrzymania odruch\u00f3w, chwilowych pop\u0119d\u00f3w, owej ch\u0119ci leniwienia si\u0119, tupania nog\u0105, z\u0142oszczenia si\u0119 etc. Nie jest wi\u0119c drog\u0105 \u0142atw\u0105, a przeciwnie &#8211; wymaga nieraz trudnych \u0107wicze\u0144 duchowych, zw\u0142aszcza w przypadku ludzi zdradzaj\u0105cych wrodzone sk\u0142onno\u015bci ku irytacji i pysze.<\/p>\r\n<p>Co do pychy, to jest ona nieprzyjaci\u00f3\u0142k\u0105 Prawdy. Pych\u0105 nie nazywamy przecie\u017c rzetelnej oceny samego siebie, ale ocen\u0119 wypaczon\u0105, kompleks wy\u017cszo\u015bci, samooszukiwanie si\u0119. Oczywi\u015bcie cz\u0142owiek pyszny nigdy nie zgodzi si\u0119 z tym, \u017ce cechuje go cokolwiek wi\u0119cej, ni\u017c tylko \u201eprawid\u0142owe poczucie w\u0142asnej warto\u015bci\u201d i \u201euczciwa ocena innych\u201d &#8211; powinien jednak w\u00f3wczas powa\u017cnie zastanowi\u0107 si\u0119, czy w og\u00f3le rozpocz\u0105\u0142 proces os\u0105du samego siebie i otoczenia, czy wezwa\u0142 \u201eobro\u0144c\u00f3w i \u015bwiadk\u00f3w\u201d, czy mo\u017ce zamiast tego wyda\u0142 wyrok po pobie\u017cnym zapoznaniu si\u0119 z tematem?<\/p>\r\n<p>Pycha jest wrogiem Prawdy, ale to nie znaczy, \u017ce pokora nie mo\u017ce zb\u0142\u0105dzi\u0107. Nie chc\u0119 tu rozpisywa\u0107 si\u0119 na temat pokory fa\u0142szywej &#8211; wszelkich pochlebstw i rzekomych uni\u017ce\u0144, obliczonych li tylko na poklask czy wzruszenie \u201eos\u00f3b, u kt\u00f3rych mo\u017cna co\u015b za\u0142atwi\u0107\u201d i \u201eludzi, kt\u00f3rych g\u0142osy mog\u0105 si\u0119 przyda\u0107\u201d. Hipokryzja jest grzechem cz\u0119stym, ale na sw\u00f3j spos\u00f3b banalnym. Warto o jej manowcach pami\u0119ta\u0107, niemniej dla ka\u017cdego jest przynajmniej teoretycznie jasne, \u017ce \u201ew sercu jedno, na ustach drugie\u201d to niezbyt uczciwa droga \u017cycia.<\/p>\r\n<p>Wi\u0119kszym problemem mo\u017ce by\u0107 sytuacja, w kt\u00f3rej szczere i s\u0142uszne pragnienie bycia pokornym, pos\u0142usznym, roztropnym i cierpliwym zmienia si\u0119 w niepotrzebn\u0105 uleg\u0142o\u015b\u0107 wobec ludzi, kt\u00f3rzy bezczelnie nas wykorzystuj\u0105 lub pos\u0142uguj\u0105 si\u0119 swoim autorytetem dla narzucenia nam przekona\u0144 b\u0142\u0119dnych i takich, co do kt\u00f3rych nasze sumienie i nasz rozum zg\u0142aszaj\u0105 powa\u017cne w\u0105tpliwo\u015bci. Znamy z \u017cycia przypadki ludzi, o kt\u00f3rych m\u00f3wi si\u0119, \u017ce s\u0105 bezwolni, wyzbyci w\u0142asnej inicjatywy, bezwiednie powtarzaj\u0105cy cudze opinie, \u0142atwo poddaj\u0105cy si\u0119 wp\u0142ywom. Taka postawa mo\u017ce by\u0107 skutkiem zwyczajnie s\u0142abego charakteru i nie mie\u0107 \u017cadnego zwi\u0105zku ze \u015bwiadomie \u0107wiczon\u0105 pokor\u0105, ale mo\u017ce si\u0119 te\u017c zdarzy\u0107, \u017ce b\u0119dzie ona wynikiem przesadnego ukorzenia si\u0119 i prze\u015bwiadczenia, \u017ce skoro inni co\u015b robi\u0105, m\u00f3wi\u0105 i insynuuj\u0105, to \u201echyba co\u015b w tym jest\u201d, bo przecie\u017c \u201eja sam jestem tak ma\u0142y i ograniczony\u201d. W skrajnych przypadkach s\u0142yszy si\u0119 nawet o sytuacjach, w kt\u00f3rych wp\u0142yw kierownika duchowego w tej czy innej wsp\u00f3lnocie staje si\u0119 negatywny. Zdarzaj\u0105 si\u0119 rodzice, kt\u00f3rzy uporczywie pr\u00f3buj\u0105 modelowa\u0107 \u017cycie osobiste i zawodowe swoich dzieci (nawet doros\u0142ych) wed\u0142ug w\u0142asnych pomys\u0142\u00f3w i uprzedze\u0144, dzieci za\u015b nie potrafi\u0105 si\u0119 temu przeciwstawi\u0107 i zdoby\u0107 na samodzielno\u015b\u0107. Kto inny mo\u017ce prze\u017cywa\u0107 katusze skrupu\u0142\u00f3w i drobiazgowych dylemat\u00f3w pod wp\u0142ywem dyskusji, rozm\u00f3w i lektur, z kt\u00f3rych dowie si\u0119 czego\u015b, co mo\u017ce nie wydaje mu si\u0119 sensowne, ale od czego trudno mu si\u0119 uwolni\u0107.<\/p>\r\n<p>Nale\u017cy wi\u0119c pami\u0119ta\u0107, \u017ce prawdziwa pokora nie oznacza braku w\u0142asnego zdania, l\u0119ku przed zaanga\u017cowaniem rozumu w ocen\u0119 zjawisk, braku samodzielno\u015bci &#8211; zw\u0142aszcza w \u017cyciu \u015bwieckim, gdzie nie przyjmujemy np. \u015bcis\u0142ych zobowi\u0105za\u0144 zakonnych. Bywa przecie\u017c tak, \u017ce to my mamy racj\u0119, niezale\u017cnie od tego, jak bardzo staraliby\u015bmy si\u0119 uwzgl\u0119dni\u0107 w\u0142asn\u0105 ma\u0142o\u015b\u0107 i opinie innych. Bywa tak, \u017ce musimy podj\u0105\u0107 odwa\u017cn\u0105, nawet brutaln\u0105 decyzj\u0119, godz\u0105c si\u0119 z tym, \u017ce kto\u015b inny (rodzice, krewni, przyjaciele) b\u0119dzie ni\u0105 oburzeni. Zauwa\u017cmy bowiem, \u017ce wytwarzanie w sobie prze\u015bwiadczenia, jakoby w ka\u017cdej sytuacji by\u0142o si\u0119 \u201etym najgorszym\u201d, tym \u201enajmniej wiedz\u0105cym\u201d mo\u017ce by\u0107 fa\u0142szem takim samym, jak pycha i wywy\u017cszanie si\u0119. Oczywi\u015bcie kluczowym aspektem jest tu budowanie w\u0142asnego sumienia &#8211; temu s\u0142u\u017cy sakrament pokuty i pouczenia kap\u0142an\u00f3w, lektura pism na temat ascezy i formacji duchowej, modlitwa i w\u0142a\u015bciwe organizowanie w\u0142asnego czasu. W ostatecznym rozrachunku i tak trzeba podj\u0105\u0107 decyzj\u0119, a chyba zawsze b\u0119dzie kto\u015b, kto na naszym miejscu podj\u0105\u0142by inn\u0105. Pozostaje wi\u0119c zaufa\u0107 Opatrzno\u015bci, kt\u00f3ra nasze motywacje jest w stanie oceni\u0107 lepiej nawet, ni\u017c my sami.<\/p>\r\n<p><strong><em>Adam Tomasz Witczak<\/em><\/strong><\/p>\r\n<div>\r\n<p>Za: \u201eNowe \u0179ycie\u201d nr 7-8, lipiec-sierpie\u0144 2011 r.<\/p>\r\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Pokora jest jedn\u0105 z fundamentalnych cn\u00f3t chrze\u015bcija\u0144skich. W pismach katolickich i prawos\u0142awnych ascet\u00f3w pokora, \u015bwiadomo\u015b\u0107 w\u0142asnej ma\u0142o\u015bci i w\u0142asnych ogranicze\u0144, to cechy stawiane bardzo wysoko. Przypisuje si\u0119 je tak\u017ce wszystkim \u015bwi\u0119tym i b\u0142ogos\u0142awionym. Przeciwie\u0144stwem pokory jest pycha &#8211; postawa diabolicznego non serviam (\u201enie s\u0142u\u017c\u0119\u201d), przecenianie warto\u015bci swojej osoby, wywy\u017cszanie si\u0119 ponad innych. \u015awiadomo\u015b\u0107 tego, \u017ce [&hellip;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/42925"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=42925"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/42925\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=42925"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=42925"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=42925"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}