{"id":42750,"date":"2011-08-30T13:37:02","date_gmt":"2011-08-30T18:37:02","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=42750"},"modified":"2011-08-30T13:37:02","modified_gmt":"2011-08-30T18:37:02","slug":"uduszeni-wolnoscia-aleksander-scios","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=42750","title":{"rendered":"Uduszeni wolno\u015bci\u0105 – Aleksander \u015acios<\/em>"},"content":{"rendered":"

Gdyby zapyta\u0107 dziennikarzy tzw. wiod\u0105cych medi\u00f3w: czy czuj\u0105 si\u0119 dzi\u015b zniewoleni, obrzuciliby nas pogardliwym spojrzeniem, uznali za oszo\u0142om\u00f3w i pisowskich szale\u0144c\u00f3w. Zapewne wielu z nich podobnie zareagowa\u0142o na noworoczne \u017cyczenia Jaros\u0142awa Kaczy\u0144skiego z 2007 roku, gdy by\u0142y premier \u017cyczy\u0142 dziennikarzom \u201eprzede wszystkim tego, czym powinni oddycha\u0107 i jestem przekonany, \u017ce oddychaj\u0105 – czyli wolno\u015bci, jak najwi\u0119cej wolno\u015bci w 2008 roku. To s\u0142u\u017cy dobremu wype\u0142nianiu misji bardzo wa\u017cnej, ogromnie wp\u0142ywowej<\/em>\u201d.<\/p>\r\n

Wierz\u0119 tym ludziom. Wierz\u0119, \u017ce ten rz\u0105d i to pa\u0144stwo zapewnia dziennikarzom upragnione poczucie wolno\u015bci. Pozwala im na upojenie mianem \u201eczwartej w\u0142adzy\u201d i poznanie tajnik\u00f3w \u201ein\u017cynierii dusz\u201d. Wierz\u0119 tym ludziom, poniewa\u017c opieraj\u0105 swoje przekonanie na \u015bwiadomo\u015bci bycia po w\u0142a\u015bciwej stronie i uczestnictwa w delektowaniu si\u0119 technologi\u0105 k\u0142amstwa.<\/p>\r\n

Z tym przekonaniem \u017cyli w latach komunizmu, maj\u0105c \u00a0pewno\u015b\u0107, \u017ce bycie po stronie \u201epana\u201d zapewni im nie tylko dochody i profity ale obdarzy r\u00f3wnie\u017c poczuciem wy\u017cszo\u015bci wynikaj\u0105cym z roli ma\u0142ych demiurg\u00f3w pos\u0142uguj\u0105cych wok\u00f3\u0142 pa\u0144skiego sto\u0142u.. Ilu z nich mog\u0142oby do\u015bwiadczy\u0107 podobnych rozkoszy, gdyby droga kariery by\u0142a uzale\u017cniona od zdolno\u015bci intelektu lub sprawno\u015bci pi\u00f3ra?<\/p>\r\n

\u201eW komunizmie dziennikarz-publicysta mia\u0142 by\u0107 lepiej wiedz\u0105cym i dalej widz\u0105cym \u201eojcem narodu”, wie\u015b\u0107 go jak pasterz ku jedynie s\u0142usznej przysz\u0142o\u015bci<\/em>.\u201d – pisa\u0142 przed laty towarzysz Jerzy Surdykowski, a Dariusz Fikus, w ksi\u0105\u017cce o stanie wojennym przypomina\u0142: \u201eDob\u00f3r w tym zawodzie polega\u0142 na selekcji ujemnej. Kariery robili szybko ludzie bezmy\u015blni i pos\u0142uszni. Dziennikarze nale\u017celi do tej grupy spo\u0142ecznej, kt\u00f3ra do\u015b\u0107 obficie czerpa\u0142a z dobrodziejstw \u201ebudowania drugiej Polski”. (…) P\u0119taj\u0105c si\u0119 wok\u00f3\u0142 w\u0142adzy, pe\u0142nymi r\u0119kami zagarniali to, co z tego obficie w owych latach zaopatrzonego sto\u0142u spada\u0142o<\/em>.\u201d<\/p>\r\n

Trzeba przyzna\u0107 si\u0119 do w\u0142asnej g\u0142upoty, je\u015bli po roku 1989 s\u0105dzili\u015bmy, \u017ce \u201enowe pa\u0144stwo\u201d zbudowane na sojuszu bandyty i cwaniaka, pozwoli ludziom medi\u00f3w pozby\u0107 si\u0119 p\u0119t niewolnictwa i odrzuci\u0107 s\u0142u\u017cebn\u0105 dialektyk\u0119. A oni sami – po co mieliby to czyni\u0107, skoro obrana po 1989 r. idea ci\u0105g\u0142o\u015bci wymaga\u0142a w\u0142\u0105czenia w nowy ustr\u00f3j kolaborant\u00f3w i gloryfikowa\u0142a mentalno\u015b\u0107 niewolnik\u00f3w? Maj\u0105c do wyboru kamienist\u0105 \u015bcie\u017ck\u0119 rzecznik\u00f3w spo\u0142ecze\u0144stwa i szeroki go\u015bciniec przywilej\u00f3w w\u0142adzy – co innego mogli uczyni\u0107 mali demiurgowie, jak nie pod\u0105\u017cy\u0107 za g\u0142osem \u201epana\u201d? \u00a0<\/p>\r\n

Wierz\u0119 zatem, \u017ce obecna w\u0142adza daje dziennikarzom bezkresne poczucie wolno\u015bci i stanowi dla nich wcielenie idea\u0142u heglowskiej \u201edialektyki panowania i s\u0142u\u017cebno\u015bci\u201d. Poniewa\u017c ca\u0142a strategia rz\u0105dzenia partii Tuska opiera si\u0119 na utrzymaniu dodatniego, medialnego wizerunku i jest zale\u017cna od efekt\u00f3w propagandowych – ten rz\u0105d dopu\u015bci\u0142 dziennikarzy do sto\u0142u obfito\u015bci i na nowo pozwoli\u0142 rozkoszowa\u0107 si\u0119 uczestnictwem w totalnym k\u0142amstwie. Wystarczy, by uznaj\u0105c wy\u017cszo\u015b\u0107 \u201epana\u201d podporz\u0105dkowali mu swoje aspiracje i oczekiwania.<\/p>\r\n

Tych, kt\u00f3rzy nie skorzystali z propozycji udzia\u0142u w \u201erz\u0105dzie dusz\u201d i wykazywali sk\u0142onno\u015bci do walki skazano na marginalizacj\u0119 lub skierowano do nich agent\u00f3w ABW. Do pozosta\u0142ych prewencyjne pouczenia wyg\u0142osi\u0142 g\u0142\u00f3wny re\u017cyser afery marsza\u0142kowej Bronis\u0142aw Komorowski, gdy we wrze\u015bniu 2008 roku, stwierdzi\u0142: \u201eJa bym sugerowa\u0142 du\u017c\u0105 wstrzemi\u0119\u017aliwo\u015b\u0107 w okazywaniu solidarno\u015bci zawodowej dziennikarskiej<\/em>\u201d i powt\u00f3rzy\u0142 ten apel kilka miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej: \u201eJa uwa\u017cam, \u017ce tutaj jest jaka\u015b g\u0142\u0119boka przesada w okazywaniu solidarno\u015bci korporacyjnej przez niekt\u00f3rych… a mo\u017ce \u015brodowiskowej<\/em>\u201d. \u015arodowisko, pomne przyk\u0142adu Sumli\u0144skiego, musia\u0142o zapami\u0119ta\u0107, \u017ce \u201eprzesada w okazywaniu solidarno\u015bci korporacyjnej<\/em>\u201d mo\u017ce si\u0119 r\u00f3wnie\u017c zako\u0144czy\u0107 \u201ewsadzaniem do aresztu<\/em>\u201d.<\/p>\r\n

Mo\u017cemy sobie roi\u0107, \u017ce dziennikarskim obowi\u0105zkiem jest opisywanie rzeczywisto\u015bci, szczeg\u00f3lnie tej, kt\u00f3r\u0105 ludzie w\u0142adzy chcieliby ukry\u0107 przed wzrokiem Polak\u00f3w. Mo\u017cemy utrzymywa\u0107, \u017ce obowi\u0105zek publicysty polega na stawianiu w\u0142adzy trudnych pyta\u0144 i ujawnianiu mechanizm\u00f3w jej funkcjonowania. Wolno nam nawet s\u0105dzi\u0107, \u017ce istniej\u0105 standardy demokracji wyznaczaj\u0105ce mediom rol\u0119 niezale\u017cnego arbitra i rzecznika interes\u00f3w spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/p>\r\n

Jednak to nie my i nie wci\u0105\u017c pauperyzowane spo\u0142ecze\u0144stwo wyznaczamy granice dziennikarskich wolno\u015bci. Ludziom oddanym w s\u0142u\u017cb\u0119 wok\u00f3\u0142 \u201epa\u0144skiego\u201d sto\u0142u, nie mamy nic do zaproponowania, pr\u00f3cz kilku staro\u015bwieckich zasad i nudnych moralitet\u00f3w. Oni wiedz\u0105, \u017ce tylko wierne uczestnictwo w teatrze mim\u00f3w zapewni im przetrwanie i pozwoli korzysta\u0107 z nienale\u017cnej roli \u201eautorytet\u00f3w\u201d i \u201ew\u0142adc\u00f3w dusz\u201d. Bez \u201epana\u201d i jego atrybut\u00f3w w\u0142adzy, byliby wci\u0105\u017c skazani na poszukiwanie \u017cyciowej roli. W poczuciu misji kreator\u00f3w rzeczywisto\u015bci, kt\u00f3r\u0105 gwarantuje im obecny uk\u0142ad, odgrywaj\u0105 swoje \u017ca\u0142osne role wirtualnych zwyci\u0119zc\u00f3w. \u00a0<\/p>\r\n

Przed kilkoma laty, w jednym z tekst\u00f3w przypomina\u0142em s\u0142owa J\u00f3zefa Tischner z wa\u017cnej ksi\u0105\u017cki \u201eSpowied\u017a rewolucjonisty\u201d w kt\u00f3rej autor zawar\u0142 przemy\u015blenia dotycz\u0105ce heglowskiej \u201eFenomenologii ducha\u201d.<\/p>\r\n

\u201eNie ma bardziej niebezpiecznej sytuacji dla cz\u0142owieka<\/em> \u201d\u201d pisa\u0142 Tischner \u00a0\u201d\u201d ni\u017c sytuacja pana-zwyci\u0119zcy. Oto we wn\u0119trzu \u015bwiadomo\u015bci pana gnie\u017adzi si\u0119 iluzja. S\u0105 przekonani, \u017ce s\u0105 panami. Nie byliby jednak panami, gdyby nie masy niewolnik\u00f3w, kt\u00f3rzy ich za pan\u00f3w uznali<\/em>.\u201d<\/p>\r\n

Kim zatem s\u0105 owe \u201emasy niewolnik\u00f3w<\/em>\u201d sankcjonuj\u0105ce fa\u0142szyw\u0105 dialektyk\u0119 i na kim opiera si\u0119 gliniana pot\u0119ga \u201eczwartej w\u0142adzy\u201d? \u00a0To dzi\u0119ki nim funkcjonuje za\u0142gany uk\u0142ad, w kt\u00f3rym byle \u0107wier\u0107inteligent uzurpuje sobie pozycj\u0119 m\u0119drca, a zakompleksiony \u017curnalista sili si\u0119 na poz\u0119 wojownika. Tylko dlatego mo\u017cliwe s\u0105 wyst\u0119py be\u0142koc\u0105cych \u201eanalityk\u00f3w\u201d i partyjne agitki miernot, odznaczonych przez ras\u0119 \u201epan\u00f3w\u201d za „wybitne zas\u0142ugi dla rozwoju niezale\u017cnego dziennikarstwa<\/em>„.<\/p>\r\n

\u201eNie byliby jednak panami, gdyby nie masy niewolnik\u00f3w, kt\u00f3rzy ich za pan\u00f3w uznali\u201d. <\/em>Trzeba t\u0119 prawd\u0119 wybi\u0107 wielkimi literami i rzuca\u0107 w twarz wszystkim, kt\u00f3rzy sami konserwuj\u0105 zab\u00f3jcz\u0105 dla wolno\u015bci dialektyk\u0119. Komu rzesze dziennikarskich wyrobnik\u00f3w zawdzi\u0119czaj\u0105 dzi\u015b swoj\u0105 nienale\u017cn\u0105 pozycj\u0119, je\u015bli nie tym, kt\u00f3rzy \u015blepi i g\u0142usi na prawd\u0119 obdarzaj\u0105 ich zainteresowaniem lub chc\u0105 w nich postrzega\u0107 rzecznik\u00f3w naszych interes\u00f3w?<\/p>\r\n

Na nas spada odpowiedzialno\u015b\u0107 za urojenia witkiewiczowskich Puczymord\u00f3w, kt\u00f3rym marz\u0105 si\u0119 \u201epapawerdy zakrapiane oblikatoryjnymi f\u0105frami<\/em>\u201d i nie ma wi\u0119kszego upodlenia, ni\u017c przynale\u017cno\u015b\u0107 do \u201emasy niewolnik\u00f3w<\/em>\u201d podtrzymuj\u0105cych ma\u0142ych demiurg\u00f3w w prze\u015bwiadczeniu o wyj\u0105tkowo\u015bci.<\/p>\r\n

Aleksander \u015acios<\/em><\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Gdyby zapyta\u0107 dziennikarzy tzw. wiod\u0105cych medi\u00f3w: czy czuj\u0105 si\u0119 dzi\u015b zniewoleni, obrzuciliby nas pogardliwym spojrzeniem, uznali za oszo\u0142om\u00f3w i pisowskich szale\u0144c\u00f3w. Zapewne wielu z nich podobnie zareagowa\u0142o na noworoczne \u017cyczenia Jaros\u0142awa Kaczy\u0144skiego z 2007 roku, gdy by\u0142y premier \u017cyczy\u0142 dziennikarzom \u201eprzede wszystkim tego, czym powinni oddycha\u0107 i jestem przekonany, \u017ce oddychaj\u0105 – czyli wolno\u015bci, jak […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[98,159,20],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/42750"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=42750"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/42750\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=42750"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=42750"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=42750"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}