{"id":42683,"date":"2011-08-27T23:11:22","date_gmt":"2011-08-28T04:11:22","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=42683"},"modified":"2012-03-27T08:31:43","modified_gmt":"2012-03-27T13:31:43","slug":"perypetie-%c2%abobroncy-wiary%c2%bb-jakub-pytel","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=42683","title":{"rendered":"Perypetie \u00abObro\u0144cy Wiary\u00bb – Jakub Pytel<\/em>"},"content":{"rendered":"

\u00abWszelkie formy protestantyzmu (…) s\u0105 jedynie dziecinnymi igraszkami <\/em>po\u015br\u00f3d wielkiej wojny mi\u0119dzy \u015bwi\u0119tym i powszechnym Ko\u015bcio\u0142em Rzymskim a Antychrystem\u00bb<\/em> (Jan Henryk kardyna\u0142 Newman) .<\/em><\/p>\r\n

W ostatnich dniach stycznia kr\u00f3lowa El\u017cbieta II zasko\u00adczy\u0142a nie tylko sw\u00f3j dw\u00f3r i rz\u0105d, ale tak\u017ce prymasa, kler i synod swego \u201eKo\u015bcio\u00ad\u0142a”, wchodz\u0105c na nowo, zgodnie z u\u017cywanym tytu\u00ad\u0142em, w rol\u0119 \u201eObro\u0144czyni Wiary”. Oto monarchini wbrew protoko\u0142owi nakaza\u00ad\u0142a lordowi szambelanowi, najwy\u017cszemu rang\u0105 urz\u0119d\u00adnikowi kr\u00f3lewskiego dworu, by uda\u0142 si\u0119 do pa\u0142acu kato\u00adlickich arcybiskup\u00f3w West\u00adminsteru i uzyska\u0142 od pry\u00admasa Nicholsa wyja\u015bnienia w sprawie postanowie\u0144 konsty\u00adtucji apostolskiej Anglicanorum coetibus<\/em>. Ten wydany na jesieni ubieg\u0142ego roku papieski doku\u00adment reguluj\u0105cy kwesti\u0119 gru\u00adpowych konwersji z anglikani\u00adzmu do Ko\u015bcio\u0142a katolickiego wywo\u0142a\u0142 \u201d\u201d jak donosz\u0105 media \u201d\u201d \u201ezaniepokojenie” aktualnego \u201enajwy\u017cszego rz\u0105dcy Ko\u015bcio\u0142a Anglii”. A trzeba doda\u0107, \u017ce nie jest nim \u201earcybiskup” Canterbury Rowan Williams, lecz w\u0142a\u00ad\u015bnie Jej Kr\u00f3lewska Wysoko\u015b\u0107…<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n
\"\"<\/td>\r\n<\/tr>\r\n
\r\n

El\u017cbieta II i Alan Harper, \u201earcybiskup” Armagh. Monarchia i \u201eKo\u015bci\u00f3\u0142 Anglii” sta\u0142y si\u0119 wielkim, bogatym w rekwizyty i stroje brytyjskim teatrem narodowym.<\/p>\r\n<\/td>\r\n<\/tr>\r\n<\/tbody>\r\n<\/table>\r\n

Troski angielskiej kr\u00f3lowej<\/strong><\/h4>\r\n

Niepok\u00f3j El\u017cbiety II wydaje si\u0119 nie mie\u0107 zwi\u0105zku z mo\u017cli\u00adwo\u015bci\u0105 odej\u015bcia z organiza\u00adcji religijnej, kt\u00f3rej patro\u00adnuje kr\u00f3lowa, cz\u0119\u015bci kleru i wiernych sk\u0142aniaj\u0105cych si\u0119 ku katolicyzmowi. Monar\u00adchini sympatyzuje bowiem z konserwatywnym, \u201ehisto\u00adrycznym” skrzyd\u0142em Low Church2<\/sup> i uznaje za sw\u00f3j \u015bwi\u0119ty obowi\u0105zek zachowa\u00adnie protestanckiej to\u017csamo\u00ad\u015bci anglikanizmu. A tej nijak przecie\u017c nie mo\u017ce zagrozi\u0107 przej\u015bcie anglokatolik\u00f3w na \u201ewiar\u0119 rzymsk\u0105”.<\/p>\r\n

To, co gn\u0119bi kr\u00f3low\u0105, ma zupe\u0142nie inn\u0105 natur\u0119 i dotyczy raczej politycz\u00adnych nast\u0119pstw ewentualnych masowych konwersji. Wsp\u00f3lno\u00adta Anglika\u0144ska postrzega sam\u0105 siebie jako via media<\/em>2 i nazy\u00adwa si\u0119 \u201epochwal\u0105 eklektyzmu”, bowiem w swym g\u0142\u00f3wnym nur\u00adcie stara si\u0119 \u0142\u0105czy\u0107 katolick\u0105 ortodoksj\u0119 z protestanckimi b\u0142\u0119dami, sw\u00f3j byt za\u015b opiera na pa\u0144stwowym statusie, a nie na misji. Elementy katolickie, g\u0142\u00f3wnie w dziedzinie ustroju i liturgii, zosta\u0142y tam zachowa\u00adne, bowiem legitymizuj\u0105 i doda\u00adj\u0105 presti\u017cu w\u0142adzy monarszej. Gdy w 1660 r., po latach rz\u0105d\u00f3w skrajnie protestanckich puryta\u00adn\u00f3w, restaurowano monarchi\u0119 i na Wyspy przyby\u0142 Karol II Stuart, przedstawiono mu Mil\u00adlenary Petition, <\/em>w kt\u00f3rej reli\u00adgijni radyka\u0142owie prosili o dal\u00adsze reformy i likwidacj\u0119 ustro\u00adju episkopalnego. Kr\u00f3l odpo\u00adwiedzia\u0142 w\u00f3wczas: \u201eno bishops, no king \u201d\u201d <\/em>bez biskup\u00f3w nie ma kr\u00f3la”. Panuj\u0105ca dzi\u015b kr\u00f3lo\u00adwa, cho\u0107 wyznaje religi\u0119 mog\u0105\u00adc\u0105 si\u0119 oby\u0107 bez pojmowanej po katolicku hierarchii, wie, \u017ce jest jej to potrzebne ze wzgl\u0119du na byt monarchii.<\/p>\r\n

Zagro\u017cenie dla tronu stano\u00adwi jednak nie tylko zbyt rady\u00adkalny protestantyzm, ale tak\u017ce katolicyzm. Hipotetyczne (cho\u0107 najzupelniej niemo\u017cliwe bez Boskiej interwencji) pojednanie brytyjskiego monarchy i jego \u201eKo\u015bcio\u0142a” z Rzymem oznacza\u0142oby oczyszczenie anglikani\u00adzmu z b\u0142\u0119dnych doktryn, ale r\u00f3wnie\u017c \u201d\u201d je\u015bli patrze\u0107 na rol\u0119 panuj\u0105cych w krajach tradycyj\u00adnie katolickich \u201d\u201d jeszcze g\u0142\u0119b\u00adszy upadek znaczenia monar\u00adchii.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n
\"\"<\/td>\r\n<\/tr>\r\n
\r\n

Glowa Wsp\u00f3lnoty Anglika\u0144skiej, kr\u00f3lowa El\u017cbieta II, jest zaniepokojona planami Stolicy Apostolskiej dotycz\u0105cymi utworzenia ordynariat\u00f3w personalnych dla anglikan\u00f3w pragn\u0105cych jedno\u015bci z Rzymem. Jej szambelan spotkal si\u0119 w tej sprawie z abp. Nicholsem.<\/p>\r\n<\/td>\r\n<\/tr>\r\n<\/tbody>\r\n<\/table>\r\n

Fidel Defensor<\/em><\/strong><\/h4>\r\n

Katolicy nigdy nie zaakceptowali u\u017cywania przez angielskich monarch\u00f3w tytu\u0142u \u201eObro\u0144ca Wiary”, bowiem zawsze widzie\u00adli w nim kpin\u0119 z hojnego gestu papie\u017ca Leona X wobec Hen\u00adryka VIII oraz zadekretowany przejaw pa\u0144stwowego anty-katolicyzmu. Tytu\u0142 \u201eObro\u0144ca Wiary” (Defender of The Faith<\/em>) nie pochodzi jednak \u201d\u201d wbrew pokutuj\u0105cemu w podr\u0119cznikach historii pogl\u0105dowi \u201d\u201d z nada\u00adnia Wikariusza Chrystusa. Owszem, w 1521 r. Ojciec \u015awi\u0119\u00adty uhonorowa\u0142 Henryka Tudo\u00adra tytu\u0142em Fidei Defensor <\/em>za wydanie pamfletu Assertio septem sacramentorum<\/em> (’Obrona siedmiu sakrament\u00f3w’), w kt\u00f3rym kr\u00f3l odpiera\u0142 ataki Lutra na katolick\u0105 doktryn\u0119 o sied\u00admiu sakramentach. Gdy jed\u00adnak dosz\u0142o do schizmy, papie\u017c Pawe\u0142 III, uznaj\u0105c, \u017ce czyny kr\u00f3la s\u0105 zamachem na wia\u00adr\u0119, odebra\u0142 mu godno\u015b\u0107 nada\u00adn\u0105 przez swego poprzednika. Gdyby jednak Henryk do ko\u0144\u00adca \u017cycia by\u0142 wiernym synem Ko\u015bcio\u0142a, tytu\u0142 \u201eObro\u0144ca Wia\u00adry” zako\u0144czy\u0142by sw\u00f3j \u017cywot wraz z nim, poniewa\u017c zosta\u0142 mu nadany jako przywilej osobisty, a nie dziedziczny.<\/p>\r\n

\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n
\"\"<\/td>\r\n<\/tr>\r\n
\r\n

Assertio Septem Sacramentorum, karta pamfletu napisanego przez Henryka VIII w 1521 roku w obronie katolickiej doktryny o sakramentach. Traktat stanowi\u0142 polemik\u0119 z naukami Marcina Lutra. Historycy przyjmuj\u0105, \u017ce w pracach nad nim bra\u0142 udzia\u0142 \u015bw. Tomasz Morus, jednak jego dok\u0142adny wk\u0142ad pozostaje niejasny.<\/p>\r\n<\/td>\r\n<\/tr>\r\n<\/tbody>\r\n<\/table>\r\n<\/div>\r\n

\r\n

W 1544 r. obie izby parla\u00admentu zgodnie nada\u0142y monarsze i jego nast\u0119pcom tytu\u0142 Defender of the Faith, <\/em>kt\u00f3ry \u201d\u201d cho\u0107 podobny do papieskie\u00adgo \u201d\u201d w rzeczywisto\u015bci by\u0142 jego przeciwie\u0144stwem. Odt\u0105d kr\u00f3l, kt\u00f3ry za rz\u0105d\u00f3w Edwarda VI sta\u0142 si\u0119 \u201eNajwy\u017cszym Rz\u0105dc\u0105 Ko\u015bcio\u0142a Anglii”, mial broni\u0107 jego wiary r\u00f3wnie\u017c \u201d\u201d a mo\u017ce przede wszystkim \u201d\u201d przed katolikami.<\/p>\r\n<\/div>\r\n

Bezbo\u017cny floren<\/strong><\/h4>\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n
\"\"<\/td>\r\n<\/tr>\r\n
\r\n

Floren wybity w 1849 r. by\u0142 pozbawiony tytu\u0142\u00f3w kr\u00f3lowej Wiktorii jako w\u0142adczyni \u201ez Bo\u017cej \u0141aski” i \u201eObro\u0144czyni Wiary”. Zyska\u0142 popularn\u0105 nazw\u0119 \u201ebezbo\u017cnego florena”<\/p>\r\n<\/td>\r\n<\/tr>\r\n<\/tbody>\r\n<\/table>\r\n

Mo\u017cna poda\u0107 wiele przyk\u0142a\u00add\u00f3w prze\u015bladowania katolik\u00f3w odmawiaj\u0105cych uznania supre\u00admacji kr\u00f3la nad Ko\u015bcio\u0142em, ale jednym z ciekawszych przy\u00adk\u0142ad\u00f3w oporu, czy wr\u0119cz kato\u00adlickiej \u201edywersji”, jest epizod z dziej\u00f3w brytyjskiej waluty, kt\u00f3ry mia\u0142 miejsce za czas\u00f3w panowania kr\u00f3lowej Wiktorii, gdy \u201epapizm” by\u0142 ju\u017c oficjalnie tolerowany.<\/p>\r\n

W 1849 r. Mennica Kr\u00f3lew\u00adska wybi\u0142a floreny pozbawione monarszych tytu\u0142\u00f3w uj\u0119tych w skr\u00f3ty \u201eF. D.” i \u201eD. G.” Pierw\u00adszy z tych skr\u00f3t\u00f3w informo\u00adwa\u0142, \u017ce kr\u00f3lowa jest \u201eObro\u0144czy\u00adni\u0105 Wiary”, a drugi, \u017ce panuje \u201ez Bo\u017cej Laski”. Sprawc\u0105 zamie\u00adszania okaza\u0142 si\u0119 piastuj\u0105cy urz\u0105d Mistrza Kr\u00f3lewskiej Men\u00adnicy irlandzki polityk Ryszard Lalor Sheil. By\u0142 on katolikiem zaanga\u017cowanym w dzia\u0142ania na rzecz r\u00f3wnouprawnienia swych wsp\u00f3\u0142wyznawc\u00f3w, a bij\u0105c mone\u00adt\u0119 zwan\u0105 p\u00f3\u017aniej \u201ebezbo\u017cnym florenem”, da\u0142 wyraz przeko\u00adnaniom dotycz\u0105cym brytyjskiej monarchii. Dw\u00f3r natychmiast interweniowa\u0142, a emisj\u0119 kolej\u00adnych monet wstrzymano na dwa lata. Warto doda\u0107, \u017ce \u00f3w incydent wykorzysta\u0142 kanclerz skarbu, czyni\u0105c pierwszy krok w kierunku przyj\u0119cia w bry\u00adtyjskiej walucie systemu dzie\u00adsi\u0119tnego. Nowy srebrny floren zawiera\u0142 wi\u0119c pe\u0142n\u0105 kr\u00f3lewsk\u0105 tytulatur\u0119 i stanowi\u0142 dziesi\u0105t\u0105, a nie dwunast\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 funta3<\/sup>.<\/p>\r\n

Pontifex Maximus?<\/em><\/strong><\/h4>\r\n

Lecz nie tylko katolicy byli przeciwni nadmiernej ingerencji monarchy i pa\u0144stwa w spra\u00adwy religii. Kwestia przyj\u0119cia w Anglii gregoria\u0144skiej refor\u00admy kalendarza sprowokowa\u0142a samych anglikan\u00f3w do postawienia pyta\u0144 o zakres w\u0142adzy kr\u00f3la nad \u201eKo\u015bcio\u0142em Anglii”.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n
\"\"<\/td>\r\n<\/tr>\r\n
\r\n

Ryszard Lalor Sheil (1791-1851) irlandzki pisarz, polityk i m\u0105\u017c stanu, jeden z czo\u0142owych brytyjskich dzia\u0142aczy katolickich domagaj\u0105cych si\u0119 r\u00f3wnouprawnienia wyznawc\u00f3w prawdziwej religii na terenie Zjednoczonego Kr\u00f3lestwa. Za czas\u00f3w, gdy pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 Mistrza Mennicy Kr\u00f3lewskiej, wybito „bezbo\u017cne floreny”.<\/p>\r\n<\/td>\r\n<\/tr>\r\n<\/tbody>\r\n<\/table>\r\n

Gdy w 1582 r. Grzegorz XIII dokona\u0142 reformy kalendarza, Anglia by\u0142a ju\u017c od kilku dzie\u00adsi\u0119cioleci w stanie schizmy. Regulacj\u0119 t\u0119 odrzucono wi\u0119c jako przejaw uzurpacji Bisku\u00adpa Rzymu. Kolejne europej\u00adskie pa\u0144stwa przyjmowa\u0142y jed\u00adnak kalendarz gregoria\u0144ski, a wymiana handlowa pomi\u0119dzy Wysp\u0105 a Kontynentem zacz\u0119\u00ad\u0142a si\u0119 wi\u0105za\u0107 z konieczno\u015bci\u0105 podw\u00f3jnego datowania doku\u00adment\u00f3w, co na d\u0142u\u017csz\u0105 met\u0119 stawa\u0142o si\u0119 niezno\u015bne i prowo\u00adkowa\u0142o wiele nieporozumie\u0144. Pragmatyczni angielscy kup\u00adcy zacz\u0119li si\u0119 domaga\u0107 zmian w kalendarzu. Problemem oka\u00adza\u0142 si\u0119 spos\u00f3b, w jaki mia\u0142o si\u0119 to dokona\u0107. Przyj\u0119cie reformy gregoria\u0144skiej by\u0142oby uzna\u00adniem w\u0142adzy papie\u017ca (i tylko to zadowala\u0142o stronnictwo kato\u00adlickie), na co skrajnie antypa\u00adpieska Anglia zgodzi\u0107 si\u0119 nie chcia\u0142a. Z kolei reforma pocho\u00addz\u0105ca z kr\u00f3lewskiego ustano\u00adwienia nieuchronnie rodzi\u0142a pytania o kompetencje monar\u00adchy w sprawach wiary (kalen\u00addarze \u015bwiecki i liturgiczny by\u0142y w\u00f3wczas jedno\u015bci\u0105), a tak\u017ce o ewentualn\u0105 ch\u0119\u0107 podporz\u0105d\u00adkowania sobie przez anglika\u0144sk\u0105 monarchi\u0119 szkockich prezbiterian, co by\u0142o kwesti\u0105 szczeg\u00f3lnie dra\u017cliw\u0105 i powo\u00addem niejednej wojny.<\/p>\r\n

Papie\u017c Grzegorz, dokonu\u00adj\u0105c reformy kalendarza ustano\u00adwionego przez Juliusza Ceza\u00adra, m\u00f3g\u0142 si\u0119 uwa\u017ca\u0107 w jakim\u015b sensie \u201d\u201d cho\u0107by jako suwe\u00adrenny w\u0142adca Wiecznego Mia\u00adsta \u201d\u201d za jego nast\u0119pc\u0119. Papie\u017c przyj\u0105\u0142 tak\u017ce tytu\u0142 Najwy\u017c\u00adszego Kap\u0142ana, a to przecie\u017c Pontifex Maximus <\/em>sprawowa\u0142 w cesarskim Rzymie piecz\u0119 nad kalendarzem. I mi\u0119dzy inny\u00admi dlatego protestanccy rady\u00adka\u0142owie odrzucali propozycje zmian w kalendarzu, twierdz\u0105c, \u017ce kr\u00f3l uzurpuje sobie w\u0142adz\u0119 podobn\u0105 \u201erzymskiemu anty\u00adchrystowi”. W ko\u0144cu jednak, po dw\u00f3ch rewolucjach i prawie 200 latach podw\u00f3jnego dato\u00adwania dokument\u00f3w, parlament postanowi\u0142 przerwa\u0107 niepo\u00adtrzebne dyskusje. Uchwalono ustaw\u0119 reguluj\u0105c\u0105 wprowadze\u00adnie \u201epoprawionej wersji kalendarza”. Na mocy jej postano\u00adwie\u0144 rok 1752 mia\u0142 liczy\u0107… 282 dni. Niemo\u017cliwe? A jed\u00adnak! Za czas\u00f3w Grzegorza XIII kalendarz sp\u00f3\u017ania\u0142 si\u0119 o pra\u00adwie 13 dni. Papie\u017c usun\u0105\u0142 ich z kalendarza 10, by przywr\u00f3ci\u0107 go do stanu z roku 325 i Sobo\u00adru Nicejskiego, tak aby nie zbu\u00adrzy\u0107 dotychczasowego porz\u0105dku wyznaczania daty Wielkano\u00adcy. W roku 1752 r\u00f3\u017cnica mi\u0119\u00addzy kalendarzami wynosi\u0142a ju\u017c 11 dni. Jednak ich usuni\u0119cie przez angielski parlament nie t\u0142umaczy, dlaczego \u00f3w rok nie mia\u0142 nawet 300 dni. Wyja\u015bnie\u00adnie stanowi tu okoliczno\u015b\u0107, \u017ce na Wyspach pierwszym dniem nowego roku nie by\u0142a oktawa Bo\u017cego Narodzenia, ale Lady Day, czyli \u015bwi\u0119to Zwiastowania. Wraz z przyj\u0119ciem nowego sty\u00adlu zarz\u0105dzono, \u017ce odt\u0105d pierw\u00adszym dniem kolejnego roku b\u0119dzie 1 stycznia. I tak rok 1752 rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 25 marca, zako\u0144czy\u0142 31 grudnia, a dodat\u00adkowo usuni\u0119to z niego 11 dni. By\u0142 przeto najkr\u00f3tszym rokiem w historii Anglii.<\/p>\r\n

\u201eKsi\u0119ga Rozrywek”<\/strong><\/h4>\r\n

Kwestia kr\u00f3lewskich kom\u00adpetencji budzi\u0142a emocje nie tyl\u00adko w\u00f3wczas, gdy szlo o kwestie tak zasadnicze, jak odmierza\u00adnie up\u0142ywaj\u0105cego czasu. Pro\u00adtestanci dostrzegali u swoich w\u0142adc\u00f3w prokatolickie tendencje nawet wtedy, gdy ci wpro\u00adwadzali nie do\u015b\u0107 rygorystycz\u00adne prawa dotycz\u0105ce rozrywek. Ci\u0119\u017cka by\u0142a wi\u0119c dola brytyj\u00adskich monarch\u00f3w wieku XVII i XVIII: gdy ustanawiali dra\u00adko\u0144skie prawa \u201d\u201d okazywali si\u0119 \u201epapistowskimi absolutystami”; gdy za\u015b starali si\u0119 tego unikn\u0105\u0107 \u201d\u201d oskar\u017cano ich o \u201epapistow\u00adskie rozpasanie”.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n
\"\"<\/td>\r\n<\/tr>\r\n
\r\n

Opactwo Westminsterskie, 2 czerwca 1953 r. Koronacja Jej Wysoko\u015bci El\u017cbiety II, z Bo\u017cej \u0141aski Kr\u00f3lowej Zjednoczonego Kr\u00f3lestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii P\u00f3\u0142nocnej oraz innych Jej Kr\u00f3lestw i Ziem, lilowy Wsp\u00f3lnoty Brytyjskiej, Obro\u0144czyni Wiary. Monarchie europejskie, poza brytyjsk\u0105, zaprzesta\u0142y organizowania ceremonii koronacyjnych \u201d\u201d kr\u00f3lowie sk\u0142adaj\u0105 jedynie przysi\u0119g\u0119 na konstytucj\u0119, a ich intronizacja ma charakter \u015bwiecki.<\/p>\r\n<\/td>\r\n<\/tr>\r\n<\/tbody>\r\n<\/table>\r\n

Poddani kr\u00f3la Anglii Jakuba I toczyli gor\u0105ce spory nie tyl\u00adko w dziedzinie podstawowych prawd wiary czy kr\u00f3lewskiej supremacji, ale nawet w kwe\u00adstiach rozrywek. Sprawa oka\u00adza\u0142a si\u0119 tak istotna, \u017ce monarcha postanowi\u0142 j\u0105 uregulowa\u0107, wydaj\u0105c w 1617 r. \u201eDeklara\u00adcj\u0119 o Rozrywkach” (Declara\u00adtion of Sports<\/em>) znan\u0105 r\u00f3wnie\u017c jako \u201eKsi\u0119ga Rozrywek” (Book of Sports<\/em>). <\/em>Dokument zawiera\u0142 list\u0119 zabaw i dyscyplin spor\u00adtowych, kt\u00f3rych praktykowa\u00adnie by\u0142o dozwolone w niedziele i \u015bwi\u0119ta. Zbi\u00f3r zosta\u0142 sporz\u0105dzo\u00adny przez anglika\u0144skiego ordy\u00adnariusza Chester Tomasza Mortona po debacie mi\u0119dzy puryta\u00adnami a ziemia\u0144stwem, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rego przewa\u017cali anglikanie, ale spory odsetek nadal stano\u00adwili katolicy. Dokument wymie\u00adnia\u0142 \u0142ucznictwo, taniec, skoki, wolty\u017cerk\u0119 i \u201ewszystkie inne podobnie nieszkodliwe rozryw\u00adki” jako dozwolone. Wraz z nimi dopu\u015bci\u0142 tak\u017ce budz\u0105ce kontro\u00adwersje, bo zawieraj\u0105ce pewne elementy poga\u0144skie \u201egry majo\u00adwe”, festyny z okazji Zielonych \u015awi\u0105t czy zabawy taneczne zwa\u00adne Morris Dance.<\/p>\r\n

W 1618 r. Jakub I nakaza\u0142 wszystkim proboszczom odczy\u00adta\u0107 t\u0119 deklaracj\u0119 z ambon, ale silny sprzeciw protestanckich pastor\u00f3w sprawi\u0142, \u017ce kr\u00f3l by\u0142 zmuszony wycofa\u0107 sw\u00f3j rozkaz. Deklaracja zosta\u0142a pot\u0119piona przez purytan\u00f3w, a jej kryty\u00adka stanowi\u0142a odt\u0105d or\u0119\u017c w wal\u00adce o wprowadzenie obowi\u0105zku daleko id\u0105cej wstrzemi\u0119\u017aliwo\u00ad\u015bci w dzie\u0144 \u201echrze\u015bcija\u0144skiego szabatu”.<\/p>\r\n

Book of Sports <\/em>zosta\u0142a ponownie wydana w 1633 r., ju\u017c za panowania Karola I. Nosi\u00ad\u0142a tytu\u0142 \u201eDeklaracji Jego Kr\u00f3\u00adlewskiej Mo\u015bci dla poddanych jego przeznaczonej, a dotycz\u0105\u00adcej rozrywek z prawem zgod\u00adnych, kt\u00f3rych za\u017cywa\u0107 mo\u017cna”. Reedycja nast\u0105pi\u0142a za spraw\u0105 nowego zwierzchnika diecezji Canterbury Wilhelma Lau\u00adda i by\u0142a jednym z wielu akt\u00f3w przywracaj\u0105cym Anglii i jej ofi\u00adcjalnej religii nieco bardziej katolickie oblicze. Karol zarz\u0105\u00addzi\u0142, by ka\u017cdy duchowny, kt\u00f3ry odm\u00f3wi jej odczytania, zosta\u0142 pozbawiony swego stanowiska. Zapisy deklaracji pr\u00f3bowano wciela\u0107 w \u017cycie a\u017c do 1641 r. i upadku Wilhelma Lauda. Dwa lata po jego egzekucji zdomino\u00adwany przez purytan\u00f3w parla\u00adment nakaza\u0142 publiczne spale\u00adnie ksi\u0119gi, a w 1649 r. pozbawi\u0142 g\u0142owy samego kr\u00f3la.<\/p>\r\n

Drwiny Newmana<\/strong><\/h4>\r\n

Dekapitacja kr\u00f3la nie zako\u0144\u00adczy\u0142a sporu o kr\u00f3lewsk\u0105 supre\u00admacj\u0119, bowiem angielski ekspe\u00adryment z wprowadzeniem ustro\u00adju republika\u0144skiego zako\u0144czy\u0142 si\u0119 ca\u0142kowitym fiaskiem. Spra\u00adwa wolno\u015bci \u201eKo\u015bcio\u0142a Anglii” powr\u00f3ci\u0142a po dw\u00f3ch stuleciach dzi\u0119ki Newmanowi i ruchowi oksfordzkiemu, kt\u00f3rego uczest\u00adnicy sprzeciwiali si\u0119 nadmier\u00adnej ingerencji pa\u0144stwa w spra\u00adwy religii. Jednak ju\u017c po kon\u00adwersji na katolicyzm Newman kpi\u0142 z w\u0142asnej przesz\u0142ej niekon\u00adsekwencji, a tak\u017ce \u00f3wczesnej niekonsekwencji anglokatoli\u00adk\u00f3w, kt\u00f3rzy tworz\u0105c traktaty eklezjologiczne, zdawali si\u0119 nie zauwa\u017ca\u0107 radykalnej sprzecz\u00adno\u015bci mi\u0119dzy ortodoksj\u0105 a era\u00adstianizmem. W swoich Difficul\u00adties of Ang<\/em>li<\/em>cans <\/em>tak pisa\u0142:<\/p>\r\n

\u201e\u00abCzy chcemy (te s\u0142owa New\u00adman w\u0142o\u017cy\u0142 w usta przedsta\u00adwiciela ruchu oksfordzkiego, czyli tzw. traktarianina \u201d\u201d uwa\u00adga J.P.), aby uwa\u017cano nas jedy\u00adnie za urz\u0119dnik\u00f3w pa\u0144stwo\u00adwych, jakimi s\u0105 dyrektorzy szk\u00f3\u0142, nauczyciele, \u017co\u0142nierze lub s\u0119dziowie czy inni funkcjo\u00adnariusze? Czy to pa\u0144stwo nas stworzy\u0142o, czy mo\u017ce sprawi\u0107, \u017ceby nas nie by\u0142o, czy mo\u017ce wysy\u0142a\u0107 misjonarzy, czy mo\u017ce organizowa\u0107 diecezje?\u00bb. \u00abWil\u00adhelm IV \u201d\u201d odpowiada pierwszy s\u0119dzia w pa\u0144stwie \u201d\u201d z Bo\u017cej \u0142aski kr\u00f3l Zjednoczonego Kr\u00f3\u00adlestwa Wielkiej Brytanii i Irlan\u00addii, Obro\u0144ca Wiary, pozdra\u00adwia wszystkich, do kt\u00f3rych niniejsze pisma dojd\u0105. Pok\u0142ada\u00adj\u0105c wielkie zaufanie w wiedzy, moralno\u015bci i uczciwo\u015bci nasze\u00adgo umi\u0142owanego i czcigodne\u00adgo Wilhelma Granta Brough\u00adtona, uroczy\u015bcie mianujemy go biskupem i ordynariuszem die\u00adcezji australijskiej\u00bb.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n
\"\"<\/td>\r\n<\/tr>\r\n
\r\n

\u201eO ile znam siebie, najg\u0142\u0119bsz\u0105 przyczyn\u0105 tego, i\u017c bior\u0119 pod rozwag\u0119 zmian\u0119 [wyznania], jest moje g\u0142\u0119bokie niezmienne przekonanie, \u017ce nasz Ko\u015bci\u00f3\u0142 znajduje si\u0119 w schizmie i \u017ce moje zbawienie zale\u017cy od przy\u0142\u0105czenia si\u0119 do Ko\u015bcio\u0142a Rzymskiego” (J. H. Newman, Wyznania konwertyty).<\/p>\r\n<\/td>\r\n<\/tr>\r\n<\/tbody>\r\n<\/table>\r\n

\u00abBierzmowanie jest obrz\u0105d\u00adkiem \u201d\u201d m\u00f3wi traktat \u201d\u201d w kt\u00f3\u00adrym biskup \u015bwiadczy za Chry\u00adstusa (…). Biskup jest jego obrazem i podobie\u0144stwem, kie\u00addy k\u0142adzie r\u0119ce na dzieci\u0119cych g\u0142owach. Wtedy Chrystus przychodzi do nich i umacnia w nich \u0142ask\u0119 chrztu\u00bb. \u00abA my niniejszym uroczy\u015bcie nadajemy rzeczone\u00admu biskupowi Australii \u201d\u201d kon\u00adtynuuje jego kr\u00f3lewska mo\u015b\u0107 \u201d\u201d i jego nast\u0119pcom biskupom Australii pe\u0142ne uprawnienia i w\u0142adze bierzmowania tych, kt\u00f3rzy s\u0105 ochrzczeni i osi\u0105gn\u0119li wiek rozeznania\u00bb.<\/p>\r\n

\u00abPonadto \u201d\u201d m\u00f3wi traktat \u201d\u201d biskup rz\u0105dzi Ko\u015bcio\u0142em tu na ziemi, jak Chrystus rz\u0105dzi nim w niebie (…). Jest on narz\u0119dziem Chrystusa\u00bb. \u00abI niniejszym uroczy\u015bcie nadajemy rzeczone\u00admu biskupowi i jego nast\u0119p\u00adcom, biskupom Australii, pe\u0142ne uprawnienia i w\u0142adz\u0119 dopusz\u00adczania do \u015bwi\u0119ce\u0144 kap\u0142a\u0144skich, kolejno na diakona i kap\u0142ana, ka\u017cdej osoby, kt\u00f3r\u0105 b\u0119dzie uwa\u00ad\u017ca\u0142 za odpowiedni\u0105\u00bb.<\/p>\r\n

\u00abBiskup przemawia we mnie \u201d\u201d m\u00f3wi traktat \u201d\u201d jak Chry\u00adstus dzia\u0142a\u0142 w nim i jak B\u00f3g pos\u0142a\u0142 Chrystusa; w ten spos\u00f3b zaz\u0119bia si\u0119 ca\u0142y plan zbawienia: Chrystus, prawdziwy po\u015bred\u00adnik; jego s\u0142uga biskup, jego ziemski obraz; ludzko\u015b\u0107 s\u0142ucha\u00adj\u0105ca jego nauki; B\u00f3g \u201d\u201d tw\u00f3rca zbawienia\u00bb. A kr\u00f3lowa odpo\u00adwiada: \u00abNiniejszym uroczy\u015bcie czynimy wiadom\u0105 jego prze\u00adwielebno\u015bci Ojcu Wilhelmowi, lordowi arcybiskupowi Canter\u00adbury, nasz\u0105 nominacj\u0119 rzeczo\u00adnego Augusta, \u017c\u0105daj\u0105c w imi\u0119 wiary i mi\u0142o\u015bci, moc\u0105 kt\u00f3rych winien nam jest pos\u0142usze\u0144stwo, nakazuj\u0105c temu\u017c Przewielebne\u00admu Ojcu w Chrystusie uzna\u0107 i konsekrowa\u0107 tego\u017c Augusta\u00bb. A konsekrowany pra\u0142at odpo\u00adwiada przez ocean: \u00abAugust, biskup z \u0142aski Boga i kr\u00f3lowej Wiktorii\u00bb”.<\/p>\r\n

O tym, jak bardzo idea nie\u00adzale\u017cno\u015bci Ko\u015bcio\u0142a od w\u0142adzy \u015bwieckiej by\u0142a obca wsp\u00f3\u0142cze\u00adsnym Newmanowi anglikanom i jak bardzo ruch oksfordzki wstrz\u0105sn\u0105\u0142 brytyjskim eklezjal\u00adnym establishmentem, \u015bwiadcz\u0105 s\u0142owa jednego z przyjaci\u00f3\u0142 konwertyty, anglika\u0144skiego pastora i dziekana u \u015bw. Paw\u0142a, Ryszarda W. Churcha. Odpo\u00adwiedzia\u0142 on Newmanowi w ten spos\u00f3b: \u201eKt\u00f3\u017c to kiedykolwiek wierzy\u0142 w te pompatyczne non\u00adsensy o sukcesji apostolskiej i niepodleg\u0142ym Ko\u015bciele, zanim ty i kilku twoich oksfordzkich przyjaci\u00f3\u0142 ich nie wysun\u0119li\u015bcie? Nam zawsze wystarcza\u0142 i w dalszym ci\u0105gu wystarcza najzu\u00adpe\u0142niej \u00abprzywilej dany z \u0142aski pa\u0144stwa\u00bb \u201d\u201d kt\u00f3ry dzia\u0142a nader sprawnie, niezale\u017cnie od nie\u00adlogiczno\u015bci, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna mu zarzuci\u0107”. Wida\u0107 wi\u0119c, \u017ce dla anglikan\u00f3w sukcesja apostol\u00adska nie jest wa\u017cniejsza od suk\u00adcesji, kt\u00f3r\u0105 cieszy si\u0119 \u201eNajwy\u017c\u00adszy Rz\u0105dca”…<\/p>\r\n

Prawo o dziedziczeniu brytyjskiego tronu<\/strong><\/h4>\r\n

Act of Settlement, <\/em>prawo reguluj\u0105ce nast\u0119pstwo brytyj\u00adskiego tronu, cho\u0107 literalnie dyskryminuje jedynie kato\u00adlik\u00f3w, to w rzeczywisto\u015bci, w konsekwencji zwierzchnic\u00adtwa monarchy nad \u201eKo\u015bcio\u0142em Anglii”, blokuje dost\u0119p do tro\u00adnu ka\u017cdemu nieanglikaninowi (czy szerzej: nieprotestantowi). Ustawa o sukcesji zabezpiecza tron przed obj\u0119ciem go przez \u201epapist\u0119”, wy\u0142\u0105czaj\u0105c z dzie\u00addziczenia nawet pretendent\u00f3w maj\u0105cych katolickich ma\u0142\u017con\u00adk\u00f3w4<\/sup>.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n
\"\"<\/td>\r\n<\/tr>\r\n
\r\n

Pa\u0142ac Apostolski, 27 kwietnia 2009 r. Ksi\u0105\u017c\u0119 Karol, nast\u0119pca brytyjskiego tronu, wraz ze sw\u0105 \u201ema\u0142\u017conk\u0105” ksi\u0119\u017cn\u0105 Kamil\u0105, podczas spotkania z Ojcem \u015awi\u0119tym. Ksi\u0119\u017cna jest rozw\u00f3dk\u0105 po\u015blubion\u0105 wcze\u015bniej przez katolika \u201d\u201d na kilka dni przed ich wizyt\u0105 na Watykanie w mediach pojawi\u0142a si\u0119 plotka, \u017ce Benedykt XVI zamierza podarowa\u0107 ksi\u0105\u017c\u0119cej parze reprint pro\u015bby Henryka VIII o stwierdzenie niewa\u017cno\u015bci jego ma\u0142\u017ce\u0144stwa z Katarzyn\u0105 Arago\u0144sk\u0105.<\/p>\r\n<\/td>\r\n<\/tr>\r\n<\/tbody>\r\n<\/table>\r\n

Dotychczas nikt nie m\u00f3g\u0142 si\u0119 spodziewa\u0107, \u017ce na tronie Wiel\u00adkiej Brytanii mo\u017ce zasi\u0105\u015b\u0107 kto inny ni\u017c chrze\u015bcijanin, lecz dzi\u00adsiaj nie jest to ju\u017c taki sam kraj, jak w roku 1707, gdy zawarto szkocko-angielsk\u0105 uni\u0119 real\u00adn\u0105, ani nawet za czas\u00f3w Jerze\u00adgo VI, ojca obecnej kr\u00f3lowej. Mezalianse i rozwody w rodzi\u00adnie panuj\u0105cej udowodni\u0142y, \u017ce w nieco d\u0142u\u017cszej perspektywie czasowej ma\u0142\u017conkiem ewen\u00adtualnej angielskiej nast\u0119pczy\u00adni tronu mo\u017ce zosta\u0107 nie tylko \u201epapista”, ale tak\u017ce np. muzu\u0142\u00admanin. A trudno sobie wyobra\u00adzi\u0107, by innowierca stawa\u0142 na czele Wsp\u00f3lnoty Anglika\u0144skiej, zaprzysi\u0119ga\u0142 jej prawa, zobo\u00adwi\u0105zywa\u0142 si\u0119 j\u0105 chroni\u0107 i by\u0142 koronowany przez anglika\u0144\u00adskiego prymasa5<\/sup>.<\/p>\r\n

Cho\u0107 politycy od wielu lat zapowiadali zmiany w prawie, ustawa o sukcesji wydawa\u0142a si\u0119 nietykalna. Prace nad \u201edosto\u00adsowaniem jej do wymog\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci” ruszy\u0142y wraz z nastaniem obecnego gabinetu. Brytyjska lewica ju\u017c 12 lat temu og\u0142asza\u0142a zamiar dokona\u00adnia zmian w Act of Settlement<\/em>, kt\u00f3rego zapisy \u201d\u201d jak m\u00f3wiono \u201d\u201d \u201enie przystaj\u0105 do obecnego pojmowania prawa i praw cz\u0142o\u00adwieka”. I cho\u0107 wi\u0119kszo\u015b\u0107 cz\u0142on\u00adk\u00f3w Partii Pracy by\u0142a za refor\u00adm\u0105, \u00f3wczesny premier Antoni Blair, kt\u00f3rego \u017cona jest kato\u00adliczk\u0105 (i kt\u00f3ry po z\u0142o\u017ceniu urz\u0119\u00addu sam wst\u0105pi\u0142 do Ko\u015bcio\u0142a), nie doprowadzi\u0142 do zapowiadanych zmian. Niekt\u00f3rzy komentato\u00adrzy twierdz\u0105, \u017ce uleg\u0142 zorgani\u00adzowanej presji dworu oraz hie\u00adrarchii anglika\u0144skiej i katolic\u00adkiej. Trzeba mie\u0107 bowiem \u015bwia\u00addomo\u015b\u0107, \u017ce majstrowanie przy ustawie o dziedziczeniu tronu jest spowodowane nie tyle ch\u0119\u00adci\u0105 r\u00f3wnouprawnienia wyznaw\u00adc\u00f3w religii katolickiej, ile zamia\u00adrem dostosowania do wymog\u00f3w \u201er\u00f3wno\u015bci i niedyskryminacji ze wzgl\u0119du na p\u0142e\u0107, ras\u0119, religi\u0119 i orientacj\u0119 seksualn\u0105”. Poza tym, je\u015bli anglikanizm utraci w ko\u0144cu sw\u00f3j pa\u0144stwowy status (cho\u0107 z pozoru taka sytu\u00adacja powinna by\u0107 katolikom na r\u0119k\u0119), to ca\u0142e chrze\u015bcija\u0144stwo w Anglii, nawet w jego najbar\u00addziej u\u0142omnym wydaniu i bez wzgl\u0119du na konfesj\u0119, ogromnie straci na znaczeniu, a ju\u017c teraz jest bardzo s\u0142abe6<\/sup>. W debacie publicznej miejsce chrze\u015bcija\u0144\u00adstwa jako reprezentanta reli\u00adgijnej cz\u0119\u015bci brytyjskiej popula\u00adcji mog\u0105 w konsekwencji zaj\u0105\u0107 przedstawiciele islamu \u201d\u201d naj\u017cy\u00adwotniejszej dzi\u015b religii wyzna\u00adwanej na Wyspach7<\/sup>. Nieuchron\u00adnie doprowadzi to do sytuacji znanej z Francji, gdzie starcie si\u0142 laickiego pa\u0144stwa i islam\u00adskiego fundamentalizmu nie tylko nie wzmacnia chrze\u015bci\u00adja\u0144stwa, ale jeszcze bardziej je marginalizuje.<\/p>\r\n

Premier Gordon Brown, syn pastora prezbiteria\u0144skie\u00adgo \u201eKo\u015bcio\u0142a Szkocji”, kt\u00f3ry nie darzy monarchii szczeg\u00f3l\u00adnymi wzgl\u0119dami, a ju\u017c zupe\u0142\u00adnie nie powa\u017ca anglikanizmu, wszcz\u0105\u0142 stosowne procedury w parlamencie. Zmiany wydaj\u0105 si\u0119 wi\u0119c ju\u017c przes\u0105dzone, cho\u0107 nadal mog\u0105 by\u0107 odleg\u0142e w cza\u00adsie. Brytyjski monarcha panu\u00ad je bowiem nie tylko w Zjedno\u00adczonym Kr\u00f3lestwie Wielkiej Brytanii i Irlandii P\u00f3\u0142nocnej, ale w ca\u0142ej Wsp\u00f3lnocie Brytyj\u00adskiej, czyli tak\u017ce w Kanadzie, Australii, Nowej Zelandii, na Jamajce, Barbadosie, Baha\u00admach, Grenadzie, Papui-Nowej Gwinei, Wyspach Salomona, Tuvalu, Wyspie \u015awi\u0119tej \u0141ucji, Wyspie \u015aw. Wincentego i Gre\u00adnadynach, w Belize, na Antigui i Barbudzie oraz Wyspie \u015aw. Krzysztofa i Nevis. Jest tak\u017ce Ksi\u0119ciem Normandii (z kt\u00f3rej pozosta\u0142y mu Wyspy Kana\u0142o\u00adwe: Jersey, Guernsey, Alder\u00adney, Sark i Herm), Dziedzicz\u00adnym Panem Wyspy Man i Naj\u00adwy\u017cszym Wodzem (sic!<\/em>) Wyspy Fid\u017ci. Na zmian\u0119 tego prawa b\u0119d\u0105 wi\u0119c musia\u0142y wyrazi\u0107 zgo\u00add\u0119 parlamenty ponad dwudzie\u00adstu pa\u0144stw i jedna rada starszy\u00adzny plemiennej \u201d\u201d a to wymaga niema\u0142o czasu.<\/p>\r\n

Karol III, \u201eObro\u0144ca Wiar”?<\/strong><\/h4>\r\n

Tytu\u0142 Defender of The Faith <\/em>funkcjonuje nadal, ale sko\u00adro zosta\u0142 nadany przez parlament, mo\u017ce by\u0107 przeze\u0144 zmo\u00addyfikowany lub nawet zniesio\u00adny. A m\u00f3wi si\u0119 o tym coraz cz\u0119\u00ad\u015bciej. Takie projekty czyni ksi\u0105\u00ad\u017c\u0119 Karol, kt\u00f3ry nie jest prote\u00adstantem r\u00f3wnie przekonanym, jak jego kr\u00f3lewska matka. Przed kilkoma laty ksi\u0105\u017c\u0119 Walii publicznie zastanawia\u0142 si\u0119 nad zast\u0105pieniem w tytule Defen\u00adder of The Faith <\/em>s\u0142owa \u201efaith” (wiara) liczb\u0105 mnog\u0105 \u201efaiths”, <\/em>co czyni\u0142oby go \u201eObro\u0144c\u0105 [wie\u00adlu] Wiar” wyznawanych przez poddanych Korony Brytyjskiej. Ksi\u0105\u017c\u0119, kt\u00f3rego g\u0142\u00f3wn\u0105 prak\u00adtyk\u0105 religijn\u0105 jest wyg\u0142aszanie m\u00f3w na spotkaniach ekume\u00adnicznych, m\u00f3wi\u0142 nawet o ch\u0119\u00adci zmiany rytu koronacyjne\u00adgo8<\/sup>. Wywo\u0142a\u0142o to zdecydowan\u0105 reakcj\u0119 zwierzchnika anglika\u00adn\u00f3w, Rowana Williamsa, kt\u00f3ry nie ukrywa\u0142 dezaprobaty wobec projekt\u00f3w \u201eekumenicznego i ponadreligijnego” namaszcza\u00adnia kr\u00f3la.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n
\"\"<\/td>\r\n<\/tr>\r\n
\r\n

Ksi\u0105\u017c\u0119 Walii Karol planuje po obj\u0119ciu tronu zmian\u0119 tytu\u0142u \u201eObro\u0144ca Wiary” na \u201eObro\u0144ca Wiar” wyznawanych przez wszystkich poddanych Korony Brytyjskiej. Sprzeciwia si\u0119 temu zar\u00f3wno anglika\u0144ski prymas Rowan Williams, jak i obecnie panuj\u0105ca kr\u00f3lowa El\u017cbieta II. Czy ksi\u0105\u017c\u0119 Karol kiedykolwiek stanie si\u0119 Karolem III i \u201eObro\u0144c\u0105 Wiar”?<\/p>\r\n<\/td>\r\n<\/tr>\r\n<\/tbody>\r\n<\/table>\r\n

Kr\u00f3lowa El\u017cbieta II wydaje si\u0119 podziela\u0107 niech\u0119\u0107 Williamsa wobec plan\u00f3w jej syna (i to nie tylko w sferze religii), czego dowodem mo\u017ce by\u0107 to, \u017ce nie\u00addawno przekaza\u0142a spor\u0105 cze\u015b\u0107 swych obowi\u0105zk\u00f3w nie ksi\u0119ciu Karolowi, ale swemu wnukowi Wilhelmowi. Czy to oznacza, \u017ce Karol nigdy nie b\u0119dzie mia\u0142 okazji sta\u0107 si\u0119 \u201eObro\u0144c\u0105 Wiar”? \u201d\u201d By\u0107 mo\u017ce. Zar\u00f3wno jego pogl\u0105dy, jak i maria\u017c z Kami\u00adl\u0105 Parker Bowles, rozw\u00f3dk\u0105 pozostaj\u0105c\u0105 de facto <\/em>prawowi\u00adt\u0105 \u017con\u0105 katolika, nie dzia\u0142aj\u0105 na jego korzy\u015b\u0107. Lecz nawet je\u015bli Karol III zasi\u0105dzie na tro\u00adnie, to pozostaje pytanie, czy znajdzie w parlamencie popar\u00adcie dla projektowanych zmian. Ostatnio sk\u0142ania si\u0119 nawet ku pomys\u0142owi nieco \u0142agodniejszej zmiany w tytule, kt\u00f3ra polega\u00ad\u0142aby na wykre\u015bleniu z tytu\u0142u Defender of The Faith <\/em>angiel\u00adskiego przedimka okre\u015blone\u00adgo the. <\/em>Tytu\u0142 brzmia\u0142by wi\u0119c Defender of Faith \u201d\u201d <\/em>Obro\u0144ca Wiary, ale nie \u201etej”, konkret\u00adnej, anglika\u0144skiej, lecz wszelkiej w og\u00f3le wiary. Je\u015bli tak, to czy przy tej okazji parlament nie pozwoli sobie na jeszcze dalej id\u0105ce modyfikacje? By\u0107 mo\u017ce zatem spo\u015br\u00f3d kr\u00f3lew\u00adskich tytu\u0142\u00f3w niebawem znik\u00adnie wzmianka o jakiejkolwiek wierze.<\/p>\r\n

Dziecinne igraszki<\/strong><\/h4>\r\n

\u201eWszelkie formy protestanty\u00adzmu (…) s\u0105 jedynie dziecinny\u00admi igraszkami po\u015br\u00f3d wielkiej wojny mi\u0119dzy \u015bwi\u0119tym powszechnym Ko\u015bcio\u0142em Rzym\u00adskim i Antychrystem” \u201d\u201d s\u0142owa Jana Henryka kardyna\u0142a New\u00admana nie tylko \u015bwietnie podsu\u00admowuj\u0105 protestanck\u0105 doktryn\u0119 i wag\u0119 dylemat\u00f3w jej zwolenni\u00adk\u00f3w, ale tak\u017ce stanowi\u0105 znako\u00admit\u0105 wskaz\u00f3wk\u0119 dla anglika\u00adn\u00f3w rozwa\u017caj\u0105cych konwersj\u0119 na katolicyzm, kt\u00f3rzy nadal si\u0119 wahaj\u0105c, spogl\u0105daj\u0105 z nostalgi\u0105 na zmursza\u0142\u0105 i coraz bardziej rozsypuj\u0105c\u0105 si\u0119 fasad\u0119 \u201eKo\u015bcio\u00ad\u0142a Anglii”. \u00ce\u00a9<\/strong><\/p>\r\n

\u00a0Jakub Pytel<\/em><\/strong><\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

\r\n

\u00a0PRZYPISY:<\/p>\r\n

1<\/sup>\u00a0 \u201eKo\u015bci\u00f3\u0142 niski” (ang. Low Church) to jeden z trzech g\u0142\u00f3wnych nurt\u00f3w \u201eKo\u015bcio\u0142a Anglii”, a tak\u017ce innych wsp\u00f3l\u00adnot tradycji anglika\u0144skiej, silnie podkre\u015blaj\u0105cy sw\u0105 prote\u00adstanck\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107. \u0179ywe s\u0105 w nim tradycje kalwi\u0144skie i puryta\u0144skie. W \u201eKo\u015bciele niskim” wyr\u00f3\u017cni\u0107 mo\u017cna dwa zasadnicze nurty: historyczny i ewangelikalny. Oba pod\u00adkre\u015blaj\u0105 sw\u00f3j reformowany charakter i przywi\u0105zuj\u0105 du\u017ce znaczenie do literalnej wierno\u015bci wobec \u201eXXXIX artyku\u0142\u00f3w wiary” jako obiektywnego wyznacznika anglika\u0144skiej to\u017c\u00adsamo\u015bci. Historyczny nurt \u201eKo\u015bcio\u0142a niskiego” pozostaje pod wp\u0142ywem pobo\u017cno\u015bci puryta\u0144skiej, w tym \u015bcis\u0142ych norm reguluj\u0105cych porz\u0105dek nabo\u017ce\u0144stwa, podczas gdy ewangelikalni anglikanie s\u0105 zwolennikami duchowo\u015bci pie\u00adtystycznej. Ideowo \u201eKo\u015bci\u00f3\u0142 niski” z jednej strony sprzeci\u00adwia si\u0119 prokatolickim tendencjom \u201eKo\u015bcio\u0142a wysokiego”, z drugiej za\u015b od\u017cegnuje si\u0119 od liberalizmu g\u0142oszonego przez \u201eKo\u015bci\u00f3\u0142 szeroki”, kt\u00f3ry znany jest m.in. z akceptacji dla ordynacji kobiet i czynnych homoseksualist\u00f3w.<\/p>\r\n

2<\/sup>\u00a0 'Droga \u015brodka’.<\/p>\r\n

3<\/sup>\u00a0 Brytyjski system monetarny zosta\u0142 oparty na systemie dziesi\u0119tnym dopiero po reformie walutowej z roku 1971. Wcze\u015bniej funt dzieli\u0142 si\u0119 na 20 szyling\u00f3w, szyling na 12 pens\u00f3w, pens na 4 farthingi. Dodatkowo 5 szyling\u00f3w sk\u0142a\u00addano si\u0119 na koron\u0119, a istnia\u0142a jeszcze gwinea, kt\u00f3ra warta by\u0142a 21 szyling\u00f3w, czyli jednego funta i jednego szylinga.<\/p>\r\n

4<\/sup>\u00a0 Ksi\u0105\u017c\u0119 Kentu, Micha\u0142, pierwszy kuzyn kr\u00f3lowej i wnuk Jerzego V, utraci\u0142 prawo do tronu (by\u0142 15. pretendentem w kolejno\u015bci), gdy w 1983 r. poj\u0105\u0142 za \u017con\u0119 katoliczk\u0119 Mari\u0119 Krystyn\u0119 von Reibnitz, kt\u00f3ra odm\u00f3wi\u0142a przyj\u0119cia anglikanizmu. Z kolei w 2008 r. Autumn Kelly, \u017cona Petera Philip\u00adsa, wnuka kr\u00f3lowej El\u017cbiety, porzuci\u0142a wiar\u0119 katolick\u0105 dla z\u0142udnych nadziei na tron (jej m\u0105\u017c jest 11. w kolejce).<\/p>\r\n

5<\/sup> Kardyna\u0142 Bazyli Hume (arcybiskup Westminsteru w latach 1976-1999) odm\u00f3wi\u0142 propozycji przyj\u0119cia tytu\u0142u para i zasiadania w Izbie Lord\u00f3w, aby nie tworzy\u0107 nawet pozoru podporz\u0105dkowania brytyjskich katolik\u00f3w g\u0142owie \u201eKo\u015bcio\u0142a Anglii”. Jego nast\u0119pca, kardyna\u0142 Murphy–O’Connor, nie mia\u0142 ju\u017c w swym \u201eekumenicznym” zapale tego typu skrupu\u0142\u00f3w i tylko ze wzgl\u0119du na interwencje Stolicy Apostolskiej odst\u0105pi\u0142 od zamiaru zasiadania w Izbie Lord\u00f3w wsp\u00f3lnie z anglika\u0144skimi \u201ebiskupami”.<\/p>\r\n

6<\/sup> Na 25 mln brytyjskich anglikan\u00f3w regularnie prakty\u00adkuje ok. 840 tys., a na 4,5 mln katolik\u00f3w \u201d\u201d 860 tys.; trzeba doda\u0107, \u017ce \u201eKo\u015bci\u00f3\u0142 Anglii” \u201d\u201d inaczej ni\u017c katolicki \u201d\u201d nie nak\u0142ada na swoich wiernych obowi\u0105zku uczestnictwa w niedzielnych nabo\u017ce\u0144stwach.<\/p>\r\n

7\u00a0 <\/sup>W maju ubieg\u0142ego roku dyrektorem ds. program\u00f3w religijnych BBC zosta\u0142 muzu\u0142manin, Aaqil Achmed, a na pocz\u0105tku tego roku szefostwo stacji og\u0142osi\u0142o, \u017ce czas trwa\u00adnia audycji po\u015bwi\u0119conych chrze\u015bcija\u0144stwu zostanie skr\u00f3co\u00adny na rzecz innych religii, przede wszystkim islamu.<\/p>\r\n

8<\/sup>\u00a0 Wielka Brytania to ostatnie europejskie pa\u0144stwo utrzymuj\u0105ce zwyczaj koronacji w\u0142adcy. W pa\u0144stwach nie\u00adgdy\u015b katolickich nadal b\u0119d\u0105cych monarchiami (Belgia, Hiszpania) religijn\u0105 ceremoni\u0119 namaszczenia i koronacji kr\u00f3la zast\u0105piono \u015bwieck\u0105 uroczysto\u015bci\u0105, podczas kt\u00f3rej monarcha zaprzysi\u0119ga konstytucj\u0119.<\/p>\r\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"\u00abWszelkie formy protestantyzmu (…) s\u0105 jedynie dziecinnymi igraszkami po\u015br\u00f3d wielkiej wojny mi\u0119dzy \u015bwi\u0119tym i powszechnym Ko\u015bcio\u0142em Rzymskim a Antychrystem\u00bb (Jan Henryk kardyna\u0142 Newman) . W ostatnich dniach stycznia kr\u00f3lowa El\u017cbieta II zasko\u00adczy\u0142a nie tylko sw\u00f3j dw\u00f3r i rz\u0105d, ale tak\u017ce prymasa, kler i synod swego \u201eKo\u015bcio\u00ad\u0142a”, wchodz\u0105c na nowo, zgodnie z u\u017cywanym tytu\u00ad\u0142em, w rol\u0119 […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[135],"tags":[196,195],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/42683"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=42683"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/42683\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=42683"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=42683"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=42683"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}