{"id":42473,"date":"2011-08-23T11:02:10","date_gmt":"2011-08-23T16:02:10","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=42473"},"modified":"2011-08-23T11:02:25","modified_gmt":"2011-08-23T16:02:25","slug":"sila-i-slabosc-polskiej-zbrojeniowki-boguslaw-kowalski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=42473","title":{"rendered":"Si\u0142a i s\u0142abo\u015b\u0107 polskiej zbrojeni\u00f3wki – Bogus\u0142aw Kowalski<\/em>"},"content":{"rendered":"

Bezpiecze\u0144stwo narodowe to jedno z najwa\u017cniejszych zada\u0144 pa\u0144stwa. Trudno je realizowa\u0107 w oderwaniu od w\u0142asnej si\u0142y militarnej i nowoczesnego zaplecza w postaci przemys\u0142u obronnego. Byli tego \u015bwiadomi polscy przyw\u00f3dcy za czas\u00f3w II Rzeczypospolitej z Eugeniuszem Kwiatkowskim na czele. Wielkim og\u00f3lnonarodowym wysi\u0142kiem zbudowano wtedy Centralny Okr\u0119g Przemys\u0142owy, dzi\u0119ki kt\u00f3remu odrodzona Polska mog\u0142a swoj\u0105 suwerenno\u015b\u0107 oprze\u0107 na w\u0142asnym potencjale wytw\u00f3rczym. Po 1989 r. polska zbrojeni\u00f3wka przechodzi trudne czasy. O tym, jakie s\u0105 jej obecne mo\u017cliwo\u015bci, mo\u017cemy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo dowiedzie\u0107 na podstawie raportu na temat eksportu uzbrojenia i sprz\u0119tu wojskowego z Polski. Po raz pierwszy w historii dokument taki ujawni\u0142 nasz MSZ.\u00a0<\/strong><\/p>\r\n

Handel broni\u0105 jako narz\u0119dzie polityki zagranicznej<\/strong>\u00a0<\/p>\r\n

Charakterystyczne, \u017ce raport dotycz\u0105cy eksportu zosta\u0142 przygotowany przez ministerstwo zajmuj\u0105ce si\u0119 sprawami zagranicznymi, a nie gospodark\u0105. Wynika to ze specyfiki obrotu artyku\u0142ami militarnymi. W najwi\u0119kszym skr\u00f3cie chodzi o to, aby nie sprzedawa\u0107 broni re\u017cimom agresywnym, mog\u0105cym wywo\u0142a\u0107 \u015bwiatowy konflikt, terrorystom i swoim wrogom. Istotny jest te\u017c dost\u0119p do technologii. Kwestie te podlegaj\u0105 \u015bcis\u0142ej kontroli politycznej, a Polska jest zwi\u0105zana licznymi umowami, wynikaj\u0105cymi z mi\u0119dzynarodowych uzgodnie\u0144 oraz sojuszy militarnych. Najwa\u017cniejsze ograniczenia dotycz\u0105 nierozpowszechniania broni j\u0105drowej, zakazu produkcji, gromadzenia i stosowania broni chemicznej, biologicznej i toksycznej. Polska jest r\u00f3wnie\u017c sygnatariuszem konwencji o zakazie lub ograniczeniu u\u017cycia pewnych broni konwencjonalnych, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 uznane za maj\u0105ce szczeg\u00f3lnie niehumanitarne skutki, oraz o zakazie stosowania min przeciwpiechotnych.<\/p>\r\n

Rz\u0105d polski dot\u0105d nie publikowa\u0142 raport\u00f3w na temat eksportu naszej \u201ezbrojeni\u00f3wki\u201d. Zosta\u0142 jednak do tego zmuszony przez Rad\u0119 Unii Europejskiej, kt\u00f3ra w grudniu 2008 r. postanowi\u0142a, \u017ce wszystkie kraje cz\u0142onkowskie musz\u0105 publikowa\u0107 roczne sprawozdania dotycz\u0105ce eksportu uzbrojenia. Pierwszy polski raport obejmuje lata 2008-2009 i zosta\u0142 ujawniony w ko\u0144cu ubieg\u0142ego roku. Sprzeda\u017c broni podlega \u015bcis\u0142ej kontroli ze strony pa\u0144stwa. Zajmuje si\u0119 tym odpowiedni departament w Ministerstwie Gospodarki, kt\u00f3ry na ka\u017cd\u0105 transakcj\u0119 wydaje specjalne pozwolenia. Zanim je wyda, zasi\u0119ga opinii m.in. w takich instytucjach, jak Agencja Bezpiecze\u0144stwa Wewn\u0119trznego czy Agencja Wywiadu. Eksport uzbrojenia, opr\u00f3cz zdolno\u015bci produkcyjnych polskich zak\u0142ad\u00f3w, musi by\u0107 wi\u0119c zgodny z polityk\u0105 bezpiecze\u0144stwa narodowego.\u00a0<\/p>\r\n

Niewielka warto\u015b\u0107 eksportu<\/strong>\u00a0<\/p>\r\n

S\u0142abo\u015bci\u0105 polskiego raportu s\u0105 dane o wielko\u015bci eksportu, podane w oparciu o wydane pozwolenia, a nie rzeczywi\u015bcie zrealizowane transakcje. Liczby te mog\u0105 by\u0107 wi\u0119c nieco zawy\u017cone i przez to trzeba je traktowa\u0107 wy\u0142\u0105cznie orientacyjnie. Wynika z nich, \u017ce od 2006 r. sprzeda\u017c systematycznie ro\u015bnie. Wynios\u0142a ona w\u00f3wczas 275,4 mln euro, a w 2008 ju\u017c 368,1 mln euro. Gwa\u0142towny wzrost nast\u0105pi\u0142 w 2009 r. – do kwoty 1,4 mld euro. Ale by\u0142 to jednorazowy skok, wynikaj\u0105cy z du\u017cego eksportu kooperacyjnego firm polskich, wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105cych z koncernami z USA i Kanady, a polegaj\u0105cy na sprzeda\u017cy podzespo\u0142\u00f3w dla lotnictwa i pojazd\u00f3w l\u0105dowych. Przyjmuj\u0105c dane z 2008 r. jako bardziej oddaj\u0105ce d\u0142ugookresow\u0105 tendencj\u0119, nale\u017cy stwierdzi\u0107, \u017ce sprzeda\u017c broni to zaledwie ok. 0,4 proc. ca\u0142ego polskiego eksportu.<\/p>\r\n

Polska pod tym wzgl\u0119dem wypada s\u0142abo nie tylko na tle takich pot\u0119g w przemy\u015ble zbrojeniowym, jak USA czy Rosja, ale tak\u017ce innych kraj\u00f3w z UE. W 2008 r. zajmowali\u015bmy tam dopiero 11. miejsce. Tu zdecydowanym liderem jest Francja – ze sprzeda\u017c\u0105 o warto\u015bci 10,6 mld euro, Niemcy – 5,8 mld euro i W\u0142ochy – 5,7 mld euro. Ale wyprzedzaj\u0105 nas te\u017c takie kraje, jak: Holandia i Belgia – po 1,3 mld euro, Austria – 946 mln euro, Szwecja – 877 mln euro, a nawet Bu\u0142garia – 475,5 mln euro. Depcze nam po pi\u0119tach ma\u0142a gospodarka Finlandii – 337 mln euro i Czech – 212,3 mln euro.\u00a0<\/p>\r\n

Co i gdzie sprzedajemy?<\/strong><\/p>\r\n

W 2008 r. sprzedali\u015bmy 21 czo\u0142g\u00f3w typu PT-91 M do Malezji oraz jeden typu T-55 do Finlandii, ale ju\u017c tylko do cel\u00f3w muzealnych. Do tego kraju sprzedali\u015bmy jeszcze 5 woz\u00f3w opancerzonych Rosomak, ale z przeznaczeniem do przer\u00f3bki i dalszego transferu do Zjednoczonych Emirat\u00f3w Arabskich. Du\u017cym odbiorc\u0105 by\u0142 te\u017c Irak, kt\u00f3ry naby\u0142 od nas 44 pojazdy bojowe typu Dzik. W 2009 r. wyeksportowali\u015bmy sporo czo\u0142g\u00f3w. Znowu naby\u0142a je Malezja – 18 sztuk typu PT-91 M oraz Czechy, kt\u00f3re wzi\u0119\u0142y a\u017c 54 sztuki T-72. Ale, niestety, z przeznaczeniem na cz\u0119\u015bci zamienne, co specjalnie nam chluby nie przynosi. Dodatkowo do Indonezji sprzedano 81 rakiet GROM wraz z 4 zestawami wyrzutni POPRAD.<\/p>\r\n

Nieco lepiej wygl\u0105da sytuacja w przypadku broni strzeleckiej. Tu okazuje si\u0119, \u017ce g\u0142\u00f3wnym odbiorc\u0105 s\u0105 Stany Zjednoczone, kt\u00f3re w 2008 r. na rynek wewn\u0119trzny zakupi\u0142y 11,2 tys. pistolet\u00f3w 9 mm P-64, 7 tys. karabin\u00f3w 7,62 AKMS i 1,15 tys. lekkich karabin\u00f3w maszynowych 7,62 mm DP wz. 27,156 ci\u0119\u017ckich karabin\u00f3w maszynowych oraz 54 r\u0119czne granatniki. W 2009 r. na ten rynek sprzedano ponad 10 tys. tego typu broni. Znaczne ilo\u015bci broni strzeleckiej wyeksportowano tak\u017ce do Wielkiej Brytanii, Izraela, Austrii, Libanu, Afganistanu i Czadu.<\/p>\r\n

Ta analiza pokazuje, \u017ce polscy eksporterzy nie wchodz\u0105 na nowe rynki. A tradycyjne powoli si\u0119 kurcz\u0105. Po zako\u0144czeniu realizacji kontraktu na czo\u0142gi do Malezji pod znakiem zapytania staje nasza obecno\u015b\u0107 w Azji Po\u0142udniowo-Wschodniej, zw\u0142aszcza \u017ce od kilku lat nie ma dostaw do najwi\u0119kszego dotychczasowego polskiego partnera w Azji – Indii. W raporcie zwraca si\u0119 te\u017c uwag\u0119 na znikomy eksport do kraj\u00f3w UE, co niew\u0105tpliwie rodzi pytania o skuteczno\u015b\u0107 zabieg\u00f3w polskiego rz\u0105du na tym forum. Tym bardziej wobec plan\u00f3w tworzenia wsp\u00f3lnej platformy zam\u00f3wie\u0144 obronnych UE. Obraz wy\u0142aniaj\u0105cy si\u0119 z raportu pokazuje, \u017ce polska zbrojeni\u00f3wka okres \u015bwietno\u015bci ma dawno za sob\u0105. Ale te\u017c istnieje jeszcze pewien potencja\u0142, kt\u00f3ry przy m\u0105drym wsparciu ze strony rz\u0105du m\u00f3g\u0142by w nieodleg\u0142ej przysz\u0142o\u015bci jeszcze do tego okresu nawi\u0105za\u0107.\u00a0<\/p>\r\n

Bogus\u0142aw Kowalski<\/strong><\/em><\/p>\r\n

\u00a0Artyku\u0142 ukaza\u0142 si\u0119 w tygodniku \u201eNiedziela\u201d, nr 32\/2011<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Bezpiecze\u0144stwo narodowe to jedno z najwa\u017cniejszych zada\u0144 pa\u0144stwa. Trudno je realizowa\u0107 w oderwaniu od w\u0142asnej si\u0142y militarnej i nowoczesnego zaplecza w postaci przemys\u0142u obronnego. Byli tego \u015bwiadomi polscy przyw\u00f3dcy za czas\u00f3w II Rzeczypospolitej z Eugeniuszem Kwiatkowskim na czele. Wielkim og\u00f3lnonarodowym wysi\u0142kiem zbudowano wtedy Centralny Okr\u0119g Przemys\u0142owy, dzi\u0119ki kt\u00f3remu odrodzona Polska mog\u0142a swoj\u0105 suwerenno\u015b\u0107 oprze\u0107 na […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[84,98],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/42473"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=42473"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/42473\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=42473"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=42473"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=42473"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}