{"id":42413,"date":"2011-08-21T21:00:10","date_gmt":"2011-08-22T02:00:10","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=42413"},"modified":"2011-08-21T21:00:10","modified_gmt":"2011-08-22T02:00:10","slug":"skok-na-kase-rezerwy-demograficznej-maciej-rapkiewicz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=42413","title":{"rendered":"Skok na kas\u0119 rezerwy demograficznej – Maciej Rapkiewicz<\/em>"},"content":{"rendered":"

Decyzje o wcze\u015bniejszych wyp\u0142atach \u015brodk\u00f3w z Funduszu Rezerwy Demograficznej prowadz\u0105 do zachwiania stabilno\u015bci machiny emerytalnej w przysz\u0142o\u015bci.<\/em><\/strong><\/p>\r\n

S\u0119dzia-komisarz w post\u0119powaniu upad\u0142o\u015bciowym AMICA MEDICAL Sp. z o.o. z siedzib\u0105 w Warszawie, prowadzonym przez S\u0105d Rejonowy dla m.st. Warszawy X Wydzia\u0142 Gospodarczy pod sygnatur\u0105 akt X GUp 32\/08 zawiadamia, \u017ce zosta\u0142 sporz\u0105dzony ostateczny plan podzia\u0142u funduszy masy upad\u0142o\u015bci. Plan podzia\u0142u mo\u017cna przegl\u0105da\u0107 w sekretariacie S\u0105du (00-454 Warszawa, ul. Czerniakowska 100) i w terminie dw\u00f3ch tygodni od daty obwieszczenia wnie\u015b\u0107 do niego pisemne zarzuty.<\/strong><\/p>\r\n


Tyka demograficzna bomba zagra\u017caj\u0105ca stabilno\u015bci finansowej systemu emerytalnego, a rz\u0105d zamiast wprowadzi\u0107 rozwi\u0105zania, jakie pozwol\u0105 zgasi\u0107 p\u0142on\u0105cy lont, os\u0142abia Fundusz Rezerwy Demograficznej.<\/strong>

Zamiast podejmowa\u0107 dzia\u0142ania maj\u0105ce na celu realn\u0105 napraw\u0119 finans\u00f3w publicznych, rz\u0105d Donalda Tuska poszed\u0142 na \u0142atwizn\u0119 i podj\u0105\u0142 niekorzystn\u0105 z punktu widzenia przysz\u0142ych emeryt\u00f3w oraz kr\u00f3tkowzroczn\u0105, je\u017celi chodzi o interes finans\u00f3w publicznych, decyzj\u0119 o przekazaniu 4 mld z\u0142 z Funduszu Rezerwy Demograficznej (FRD) do Funduszu Ubezpiecze\u0144 Spo\u0142ecznych (FUS).

FRD – s\u0142uszne za\u0142o\u017cenia<\/strong><\/p>\r\n

Zreformowany w roku 1999 system emerytalny zak\u0142ada\u0142 bardzo istotn\u0105 rol\u0119 Funduszu Rezerwy Demograficznej. Stabilno\u015b\u0107 systemu, kt\u00f3ry zak\u0142ada, \u017ce znaczna cz\u0119\u015b\u0107 wyp\u0142at bie\u017c\u0105cych emerytur ma by\u0107 finansowana ze sk\u0142adek odprowadzanych przez aktualnie pracuj\u0105cych, uzale\u017cniona jest w znacznej mierze od zachowania odpowiedniej proporcji liczby odprowadzaj\u0105cych sk\u0142adki do pobieraj\u0105cych \u015bwiadczenia. Poniewa\u017c ju\u017c przy wdra\u017caniu systemu znane by\u0142y prognozy, z kt\u00f3rych wynika\u0142o, \u017ce po roku 2020 nast\u0119powa\u0107 b\u0119dzie zmniejszenie liczby pracuj\u0105cych oraz zwi\u0119kszenie liczby emeryt\u00f3w, co zwi\u0105zane jest z osi\u0105ganiem wieku emerytalnego przez tzw. powojenny wy\u017c demograficzny, stworzono FRD, maj\u0105cy zapewni\u0107 \u015brodki na uzupe\u0142nianie niedoboru w systemie emerytalnym. \u0179r\u00f3d\u0142a przychod\u00f3w Funduszu to g\u0142\u00f3wnie \u015brodki pochodz\u0105ce z cz\u0119\u015bci sk\u0142adki na ubezpieczenie emerytalne (obecnie to 0,35 proc. sk\u0142adki na ubezpieczenie emerytalne), a tak\u017ce cz\u0119\u015b\u0107 wp\u0142yw\u00f3w z prywatyzacji maj\u0105tku nale\u017c\u0105cego do Skarbu Pa\u0144stwa. Ponadto \u015brodki FRD mia\u0142y by\u0107 pomna\u017cane w wyniku inwestycji dokonywanych przez fundusz.

Demografia? Gorzej to dopiero b\u0119dzie…<\/strong><\/p>\r\n

Zgodnie z obowi\u0105zuj\u0105cymi przepisami \u015brodki zgromadzone w FRD mog\u0105 by\u0107 wykorzystane na uzupe\u0142nienie niedoboru funduszu emerytalnego, ale wtedy, gdy niedob\u00f3r wynika z przyczyn demograficznych. Dlatego w uzasadnieniu do rozporz\u0105dzenia, na mocy kt\u00f3rego odby\u0142o si\u0119 przekazanie 4 mld z\u0142 z FRD na wyp\u0142at\u0119 bie\u017c\u0105cych \u015bwiadcze\u0144, znalaz\u0142o si\u0119 stwierdzenie, \u017ce decyduj\u0105ce s\u0105 wzgl\u0119dy demograficzne. Czy rzeczywi\u015bcie sytuacja demograficzna Polski wygl\u0105da obecnie tak \u017ale, \u017ce nale\u017cy korzysta\u0107 ze \u015brodk\u00f3w zgromadzonych w Funduszu? W przysz\u0142o\u015bci b\u0119dzie lepiej? Przyjrzyjmy si\u0119 danym z prognoz publikowanych przez ZUS.<\/p>\r\n

Zgodnie z szacunkami w roku 2035 liczebno\u015b\u0107 ludno\u015bci Polski z obecnych 38 mln ma spa\u015b\u0107 do ok. 36 mln, a nast\u0119pnie w 2060 roku do ok. 30,6 mln. Dramatycznie wygl\u0105daj\u0105 prognozy przedzia\u0142\u00f3w wiekowych ludno\u015bci w kontek\u015bcie wspomnianej powy\u017cej proporcji liczby odprowadzaj\u0105cych sk\u0142adki do pobieraj\u0105cych \u015bwiadczenia, decyduj\u0105cej o stabilno\u015bci systemu emerytalnego. W roku 2055 ludno\u015bci Polski w tzw. wieku poprodukcyjnym (czyli pobieraj\u0105cej \u015bwiadczenia emerytalne) ma by\u0107 o ok. 90 proc. wi\u0119cej ni\u017c w roku 2010 (zak\u0142adany wzrost z 6,4 mln do 11,4 mln), podczas gdy liczba ludno\u015bci w wieku produkcyjnym (odprowadzaj\u0105cych sk\u0142adki) zmniejszy si\u0119 w 2060 roku o 40 proc. w stosunku do roku 2010 (przewidywany spadek z 24,5 mln do 14,7 mln)! Oznacza to m.in., \u017ce udzia\u0142 ludno\u015bci w wieku produkcyjnym w og\u00f3lnej liczbie mieszka\u0144c\u00f3w Polski, wynosz\u0105cy obecnie ponad 64 proc., spadnie poni\u017cej poziomu 50 proc. w 2060 roku. Demograficzna katastrofa wynikaj\u0105ca ze starzej\u0105cego si\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwa nie nadejdzie nagle za 40-50 lat, ale b\u0119dzie nast\u0119powa\u0107 stopniowo. Obecnie osoby w wieku poprodukcyjnym stanowi\u0105 ok. 16,8 proc. ludno\u015bci. Natomiast w roku 2020 os\u00f3b, kt\u00f3re przekrocz\u0105 wiek emerytalny, b\u0119dzie ju\u017c ponad 22 proc., natomiast w latach 40. ponad 30 proc. ludno\u015bci. <\/p>\r\n

Czy mo\u017cna zak\u0142ada\u0107, \u017ce prognozy te oka\u017c\u0105 si\u0119 zbyt pesymistyczne? Trudno w\u0105tpi\u0107 jednak w poprawno\u015b\u0107 wskazanych prognoz, gdy minimalna warto\u015b\u0107, tzw. wska\u017anik dzietno\u015bci konieczny dla zapewnienia zast\u0119powalno\u015bci pokole\u0144 i stabilno\u015bci demograficznej, wynosi 2,1, podczas gdy w Polsce w roku 2010 osi\u0105gn\u0105\u0142 wysoko\u015b\u0107 1,3! W rankingu uwzgl\u0119dniaj\u0105cym ten wska\u017anik Polska w roku 2010 zosta\u0142a sklasyfikowana na 209. miejscu w \u015bwiecie na 223 pa\u0144stwa, m.in. za Chinami (wska\u017anik 1,54), kt\u00f3re prowadz\u0105 antynatalistyczn\u0105 polityk\u0119. Z tych wszystkich danych nie wynika, by perspektywy demograficzne uzasadnia\u0142y przekazanie w roku 2011 4 mld z\u0142 z Funduszu Rezerwy Demograficznej na wyp\u0142at\u0119 bie\u017c\u0105cych emerytur.

Rzeczywiste przyczyny<\/strong><\/p>\r\n

Jakie zatem by\u0142y rzeczywiste przyczyny si\u0119gni\u0119cia po \u015brodki z FRD? Rz\u0105d przyzna\u0142, \u017ce do zapewnienia wyp\u0142aty \u015bwiadcze\u0144 emerytalnych potrzebne s\u0105 dodatkowe \u015brodki poza przewidzian\u0105 w bud\u017cecie dotacj\u0105 w wysoko\u015bci ponad 37 mld z\u0142otych. Czyli po prostu brakuje pieni\u0119dzy.<\/p>\r\n

Problem niedoboru \u015brodk\u00f3w emerytalnych mo\u017cna rozstrzygn\u0105\u0107 w r\u00f3\u017cny spos\u00f3b, przede wszystkim w wyniku obni\u017cenia innych wydatk\u00f3w bud\u017cetowych, najlepiej poprzez kompleksow\u0105 reform\u0119 finans\u00f3w publicznych. Znajdujemy si\u0119 jako kraj w sytuacji, kt\u00f3ra powinna wymusza\u0107 zdecydowane dzia\u0142ania. Przecie\u017c w 2010 roku Polska zanotowa\u0142a rekordowy deficyt sektora finans\u00f3w publicznych, przekraczaj\u0105cy 112 mld z\u0142 i 7,9 proc. PKB. Zad\u0142u\u017cenie publiczne, mimo ukrywania jego cz\u0119\u015bci w Krajowym Funduszu Drogowym, wed\u0142ug oficjalnych statystyk, na koniec I kwarta\u0142u 2011 roku. zbli\u017cy\u0142o si\u0119 do 780 mld z\u0142otych. Przekroczenie kolejnego progu ostro\u017cno\u015bciowego okre\u015blonego na poziomie 55 proc. PKB jest znacznie bli\u017csze ni\u017c zej\u015bcie poni\u017cej poziomu 50 proc. PKB. Dzieje si\u0119 tak pomimo wy\u017cszych ni\u017c zak\u0142adano dochod\u00f3w bud\u017cetu, g\u0142\u00f3wnie z podatku VAT, na co wp\u0142yw ma wy\u017csza inflacja. Rz\u0105d jednak jak dot\u0105d unika podejmowania kompleksowych, trudnych decyzji w zakresie reformy finans\u00f3w. W takiej sytuacji, zamiast podj\u0105\u0107 trudne decyzje ograniczaj\u0105ce wydatki publiczne, rz\u0105d poszed\u0142 na \u0142atwizn\u0119, wybieraj\u0105c rozwi\u0105zanie przynosz\u0105ce skutek „tu i teraz”, ale kr\u00f3tkowzroczne, pozbawione spojrzenia perspektywicznego. Rozwi\u0105zanie przyj\u0119te przez rz\u0105d jest sprzeczne z ide\u0105 wprowadzenia Funduszu i pogarsza perspektywy przysz\u0142ych emeryt\u00f3w, a tak\u017ce tych, kt\u00f3rzy b\u0119d\u0105 wypracowywa\u0107 \u015brodki na wyp\u0142at\u0119 przysz\u0142ych \u015bwiadcze\u0144.

Powa\u017cne konsekwencje<\/strong><\/p>\r\n

Si\u0119gni\u0119cie po \u015brodki z FRD rz\u0105d uzasadnia\u0142 wysoko\u015bci\u0105 \u015brodk\u00f3w zgromadzonych w Funduszu, kt\u00f3re na koniec roku maj\u0105 zwi\u0119kszy\u0107 si\u0119 do poziomu 14,25 mld z\u0142, co oznacza, \u017ce nawet po zabraniu 4 mld z\u0142 zgromadzone aktywa i tak wzrosn\u0105 w por\u00f3wnaniu do roku 2010. Uzasadnienie to w kontek\u015bcie przysz\u0142ych potrzeb zwi\u0105zanych z pokrywaniem niedoboru \u015brodk\u00f3w emerytalnych, zwi\u0105zanych z opisanymi powy\u017cej zmianami demograficznymi, brzmi jednak mocno kuriozalnie.<\/p>\r\n

W roku 2010, przy sytuacji demograficznej niepor\u00f3wnywalnie lepszej od tej, jaka czeka nas za kilka, a najdalej kilkana\u015bcie lat, dotacja z bud\u017cetu pa\u0144stwa do Funduszu Ubezpiecze\u0144 Spo\u0142ecznych przekroczy\u0142a 38 mld z\u0142 (bez refundacji \u015brodk\u00f3w przekazywanych do otwartych funduszy emerytalnych), mimo \u017ce w roku ubieg\u0142ym rz\u0105d si\u0119gn\u0105\u0142 po \u015brodki z Funduszu Rezerwy Demograficznej w wysoko\u015bci nawet wy\u017cszej ni\u017c w roku bie\u017c\u0105cym, bo 7,5 mld z\u0142otych. Sam fundusz emerytalny wi\u0105za\u0142 si\u0119 z wydatkami blisko 80 mld z\u0142, przy wp\u0142ywach ze sk\u0142adek w wysoko\u015bci 51,4 mld z\u0142otych. Ten wysoki deficyt blednie jednak z por\u00f3wnaniu z prognozami deficyt\u00f3w funduszu emerytalnego wykonanymi przez ZUS. Ju\u017c w roku 2020 deficyt mo\u017ce przekroczy\u0107 100 mld z\u0142, a w latach 30. XXI wieku, nawet przy za\u0142o\u017ceniu solidnego, stabilnego wzrostu gospodarczego, spadku bezrobocia i wzrostu p\u0142ac, stanowi\u0105cych podstaw\u0119 naliczania sk\u0142adek, mo\u017ce osi\u0105gn\u0105\u0107 poziom 150 mld z\u0142otych. Ze wskazanych danych wynika zatem, \u017ce tyka demograficzna bomba zagra\u017caj\u0105ca stabilno\u015bci finansowej systemu, a rz\u0105d zamiast wprowadzi\u0107 rozwi\u0105zania, jakie pozwol\u0105 zgasi\u0107 p\u0142on\u0105cy lont, os\u0142abia i tak do\u015b\u0107 rachityczne os\u0142ony maj\u0105ce chroni\u0107 przed skutkami wybuchu. Aby bowiem pokry\u0107 przewidywany niedob\u00f3r \u015brodk\u00f3w na wyp\u0142aty \u015bwiadcze\u0144, bez drastycznego podnoszenia sk\u0142adek emerytalnych (co prowadzi\u0142oby do znacznego obni\u017cenia konkurencyjno\u015bci gospodarki), nie do\u015b\u0107, \u017ce \u015brodki zgromadzone w Funduszu Rezerwy Demograficznej musz\u0105 by\u0107 bardzo wysokie, ale powinny te\u017c zosta\u0107 wprowadzone radykalne reformy w obowi\u0105zuj\u0105cym systemie emerytalnym. W takiej sytuacji fakt, \u017ce wskazana przez rz\u0105d wysoko\u015b\u0107 \u015brodk\u00f3w, jaka ma by\u0107 zgromadzona w Funduszu na koniec 2011 roku w wysoko\u015bci 14,25 mld z\u0142, jest ni\u017csza od stanu funduszu zapisanego w planie rocznym FRD (15,45 mld z\u0142), kt\u00f3ry znajduje si\u0119 na stronie internetowej ZUS, ma, cho\u0107 istotne, to jednak drugorz\u0119dne znaczenie. <\/p>\r\n

Trudno zatem dziwi\u0107 si\u0119, \u017ce przeznaczenie \u015brodk\u00f3w z FRD na wyp\u0142at\u0119 bie\u017c\u0105cych \u015bwiadcze\u0144 emerytalnych spotka\u0142o si\u0119 z nieprzychylnymi stanowiskami cz\u0119sto bardzo r\u00f3\u017cni\u0105cych si\u0119 od siebie \u015brodowisk, pocz\u0105wszy od biznesowych, jak Pracodawcy RP czy Krajowa Izba Gospodarcza, do organizacji zwi\u0105zkowych. Od problemu niedoboru \u015brodk\u00f3w na wyp\u0142at\u0119 emerytur nie ucieknie si\u0119 poprzez zabieranie \u015brodk\u00f3w z FRD. Najp\u00f3\u017aniej za kilkana\u015bcie lat problem powr\u00f3ci, tylko \u017ce ju\u017c nie b\u0119dzie sk\u0105d bra\u0107 pieni\u0119dzy na wyp\u0142aty \u015bwiadcze\u0144. <\/p>\r\n

Decyzje o wcze\u015bniejszych wyp\u0142atach \u015brodk\u00f3w z Funduszu prowadz\u0105 w konsekwencji do zachwiania stabilno\u015bci machiny emerytalnej w przysz\u0142o\u015bci, jednocze\u015bnie zwi\u0119kszaj\u0105c prawdopodobie\u0144stwo wzrostu wysoko\u015bci sk\u0142adek, r\u00f3wnie\u017c w kontek\u015bcie dokonanego w bie\u017c\u0105cym roku znacz\u0105cego os\u0142abienia kapita\u0142owej cz\u0119\u015bci systemu. Wy\u017csze obci\u0105\u017cenia sk\u0142adkami to droga do obni\u017cenia konkurencyjno\u015bci gospodarki, zwi\u0119kszenia emigracji, szczeg\u00f3lnie w najbardziej mobilnej grupie os\u00f3b m\u0142odych, oraz pogorszenia perspektyw na stabilny wzrost gospodarczy.<\/p>\r\n

Maciej Rapkiewicz<\/strong><\/em><\/p>\r\n

Autor jest ekspertem Instytutu Sobieskiego z zakresu finans\u00f3w publicznych.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Decyzje o wcze\u015bniejszych wyp\u0142atach \u015brodk\u00f3w z Funduszu Rezerwy Demograficznej prowadz\u0105 do zachwiania stabilno\u015bci machiny emerytalnej w przysz\u0142o\u015bci. S\u0119dzia-komisarz w post\u0119powaniu upad\u0142o\u015bciowym AMICA MEDICAL Sp. z o.o. z siedzib\u0105 w Warszawie, prowadzonym przez S\u0105d Rejonowy dla m.st. Warszawy X Wydzia\u0142 Gospodarczy pod sygnatur\u0105 akt X GUp 32\/08 zawiadamia, \u017ce zosta\u0142 sporz\u0105dzony ostateczny plan podzia\u0142u funduszy masy […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[8],"tags":[98,52],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/42413"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=42413"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/42413\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=42413"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=42413"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=42413"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}