{"id":42164,"date":"2011-08-14T22:01:59","date_gmt":"2011-08-15T03:01:59","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=42164"},"modified":"2011-08-14T22:01:59","modified_gmt":"2011-08-15T03:01:59","slug":"lewica-chce-zawladnac-umyslami-wywiad-z-prof-ewa-thompson","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=42164","title":{"rendered":"Lewica chce zaw\u0142adn\u0105\u0107 umys\u0142ami &#8211; <em>wywiad z prof. Ew\u0105 Thompson<\/em>"},"content":{"rendered":"<p><strong><em>Marksizm przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 na obszar dyskursu akademickiego, sprzymierzaj\u0105c si\u0119 z psychoanaliz\u0105 i postmodernistyczn\u0105 epistemologi\u0105.<\/em><\/strong><\/p>\r\n<p><strong>Z prof. Ew\u0105 Thompson, specjalistk\u0105 w zakresie literatury por\u00f3wnawczej i slawistyki z Rice University w Houston (USA), publicystk\u0105 i redaktorem kwartalnika &#8222;Sarmatian Review&#8221;, rozmawia Mariusz Bober<\/strong><br \/><br \/><strong>&#8222;Gdzie\u015b pod Warszaw\u0105 znajduje si\u0119 nie centrum polskiego rz\u0105du bur\u017cuazyjnego i republiki kapita\u0142u, ale centrum ca\u0142ego wsp\u00f3\u0142czesnego systemu imperialistycznego&#8221;. W ten spos\u00f3b we wrze\u015bniu 1920 r. sowiecki dyktator Lenin t\u0142umaczy\u0142 cele wojny z Polsk\u0105. Na ile i na jak d\u0142ugo polskie zwyci\u0119stwo w Bitwie Warszawskiej odsun\u0119\u0142o stworzenie nowych odcink\u00f3w frontu &#8222;czerwonej zarazy&#8221; w Europie i na \u015bwiecie?<\/strong><\/p>\r\n<p>&#8211; Lenin mia\u0142 racj\u0119. Kontrola nad Polsk\u0105 by\u0142a zasadniczym elementem kontroli nad Europ\u0105, a wi\u0119c i \u015bwiatem. Polska wygra\u0142a wojn\u0119, ale przegra\u0142a pok\u00f3j w Rydze, zdradzaj\u0105c jednocze\u015bnie Ukrai\u0144c\u00f3w. Koncepcja federalizmu Pi\u0142sudskiego zosta\u0142a wtedy na zawsze pogrzebana. Pi\u0142sudski by\u0142 wielkim wodzem, ale fatalnym dyplomat\u0105. Polscy negocjatorzy w Rydze okazali si\u0119 dzieci\u0119co naiwni. Marzy\u0142a im si\u0119 polonizacja Ukrainy i Bia\u0142orusi, na kt\u00f3r\u0105 by\u0142o ju\u017c wtedy za p\u00f3\u017ano. Lew Trocki napisa\u0142 gdzie\u015b, \u017ce negocjacje ryskie by\u0142y tak \u0142atwe, i\u017c zd\u0105\u017cy\u0142 w tym czasie napisa\u0107 ksi\u0105\u017ck\u0119, kt\u00f3ra nie mia\u0142a z nimi nic wsp\u00f3lnego. Tragedi\u0105 Polski od czas\u00f3w wojny polsko-bolszewickiej jest mi\u0119dzy innymi to, \u017ce nie wyda\u0142a ani jednego wielkiego dyplomaty, kt\u00f3ry potrafi\u0142by przewidzie\u0107 konsekwencje dzisiejszych decyzji dla przysz\u0142ych pokole\u0144. Z drugiej strony, sowieckie s\u0142ownictwo ju\u017c dawno wypad\u0142o z j\u0119zyka tych, kt\u00f3rzy chcieliby kontrolowa\u0107 \u015bwiat. Poj\u0119cia, kt\u00f3rymi pos\u0142ugiwali si\u0119 sowieccy teoretycy marksizmu, takie jak leninizm czy komunizm, s\u0105 dzi\u015b bezu\u017cyteczne. W niepi\u015bmiennym Trzecim \u015awiecie mo\u017cna jeszcze co\u015b tak\u0105 terminologi\u0105 ugra\u0107, ale tam, gdzie toczy si\u0119 walka o realn\u0105 w\u0142adz\u0119, jest inaczej. Marksizm przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 na obszar dyskursu akademickiego, sprzymierzaj\u0105c si\u0119 z psychoanaliz\u0105 i postmodernistyczn\u0105 epistemologi\u0105. Apeluje raczej do pr\u00f3\u017cno\u015bci i mi\u0142o\u015bci w\u0142asnej ni\u017c do poczucia sprawiedliwo\u015bci.<br \/><br \/><strong>Jakie by\u0142y, Pani zdaniem, g\u0142\u00f3wne czynniki, kt\u00f3re przes\u0105dza\u0142y o tym, \u017ce to w\u0142a\u015bnie komunizm &#8222;uwodzi\u0142&#8221; ludzi w innych krajach \u015bwiata, zw\u0142aszcza intelektualist\u00f3w?<\/strong><\/p>\r\n<p>&#8211; W 1950 roku zosta\u0142a wydana w Ameryce ksi\u0105\u017cka pt. &#8222;Autorytarna osobowo\u015b\u0107&#8221; (The Authoritarian Personality) autorstwa grupy filozof\u00f3w-uciekinier\u00f3w z hitlerowskich Niemiec, kt\u00f3rzy po przyje\u017adzie do USA podj\u0119li prac\u0119 na czo\u0142owych ameryka\u0144skich uniwersytetach. Ksi\u0105\u017cka ta jest chyba najbardziej wp\u0142ywowym dzie\u0142em tzw. szko\u0142y frankfurckiej, kt\u00f3ra wiedzie prym we wsp\u00f3\u0142czesnej odmianie marksizmu. &#8222;Autorytarna osobowo\u015b\u0107&#8221; to maria\u017c marksizmu i psychoanalizy. Ksi\u0105\u017cka przedstawia tezy, kt\u00f3rych nie spos\u00f3b udowodni\u0107. Jest czym\u015b w rodzaju bajeczek braci Grimm. Podaje do wierzenia, \u017ce typ osobowo\u015bci, o kt\u00f3rej mowa w tytule, jest odwrotno\u015bci\u0105 ludzi odwa\u017cnych i nastawionych na rozw\u00f3j. Autorytarna osobowo\u015b\u0107 chce raczej s\u0142ucha\u0107 rozkaz\u00f3w, ni\u017c by\u0107 niezale\u017cna, chce raczej bezpiecze\u0144stwa ni\u017c odkrywczo\u015bci, jest tch\u00f3rzliwa i sk\u0142onna do wiary we wszelkiego rodzaju przes\u0105dy. Takie osobowo\u015bci s\u0105 \u015bwietn\u0105 po\u017cywk\u0105 dla faszyzmu: chc\u0105 wodza, kt\u00f3ry b\u0119dzie nimi kierowa\u0142 i kt\u00f3remu b\u0119d\u0105 pos\u0142uszni. Nienawidz\u0105 wszelkiego rodzaju mniejszo\u015bci, kt\u00f3re pos\u0105dzaj\u0105 o niecne poczynania. Karmi\u0105 si\u0119 resentymentem, s\u0105 antyintelektualne, sympatyzuj\u0105 z faszyzmem. S\u0105 to wi\u0119c osobowo\u015bci neurotyczne, chore, kt\u00f3re nie potrafi\u0105 si\u0119 normalnie rozwija\u0107. Ksi\u0105\u017ck\u0119 t\u0119 \u015bwietnie skrytykowa\u0142 p\u00f3\u017aniejszy redaktor &#8222;National Review&#8221; William F. Buckley, ale mimo wykazania absurdalno\u015bci jej tez lewica w dalszym ci\u0105gu je powiela.<br \/><br \/><strong>Na ile przystaj\u0105 one do dzisiejszej rzeczywisto\u015bci?<\/strong><\/p>\r\n<p>&#8211; To stamt\u0105d pochodzi pomys\u0142, \u017ce nie nale\u017cy dyskutowa\u0107 ze swoimi politycznymi przeciwnikami. Zamiast tego nale\u017cy ich o\u015bmiesza\u0107 i sugerowa\u0107, \u017ce s\u0105 chorzy psychicznie. Autorzy ksi\u0105\u017cki doskonale rozumieli zwi\u0105zek mi\u0119dzy w\u0142adz\u0105 i upokorzeniem. Najefektowniejszym sposobem umocnienia swojej w\u0142adzy jest upokorzenie przeciwnika i o\u015bmieszenie go. Wsp\u00f3\u0142cze\u015bni marksi\u015bci nie nawo\u0142uj\u0105 wi\u0119c do rewolucji, lecz do zmiany \u015bwiadomo\u015bci. Jak zauwa\u017cy\u0142 w\u0142oski marksista Antonio Gramsci, rewolucja zbrojna tak naprawd\u0119 nie zmienia spo\u0142ecze\u0144stwa, natomiast rewolucja w my\u015bleniu &#8211; owszem. Nale\u017cy wi\u0119c zmieni\u0107 spos\u00f3b my\u015blenia przeci\u0119tnego cz\u0142owieka, a wtedy w\u0142adz\u0119 mo\u017cna b\u0119dzie obj\u0105\u0107 bez rewolucji. St\u0105d wysi\u0142ki lewicy, by opanowa\u0107 nie tylko \u015brodki masowego przekazu, ale r\u00f3wnie\u017c uniwersytety, wydawnictwa oraz \u017cycie intelektualno-artystyczne.<br \/><br \/><strong>Niekt\u00f3rzy uwa\u017caj\u0105, \u017ce komunizm tak bardzo przyci\u0105ga\u0142 spo\u0142ecze\u0144stwa, bo kraje Zachodu nie przeciwstawi\u0142y mu silnej alternatywy. Uczestnik Bitwy Warszawskiej gen. Kazimierz Sosnkowski po zako\u0144czeniu II wojny \u015bwiatowej ostrzega\u0142 Zach\u00f3d, \u017ce przegra rywalizacj\u0119 ideologiczn\u0105 z komunizmem, je\u015bli nie powr\u00f3ci do chrze\u015bcija\u0144skich zasad. Podziela Pani ten pogl\u0105d?<\/strong><\/p>\r\n<p>&#8211; Od czasu rozpadu Zwi\u0105zku Sowieckiego lewica ju\u017c nie szermuje has\u0142ami r\u00f3wno\u015bci i sprawiedliwo\u015bci. Rdzeniem marksizmu bowiem nie s\u0105 sprawy ekonomiczne, lecz ideologia. Mo\u017cna by\u0107 marksist\u0105 i jednocze\u015bnie zwolennikiem tzw. wolnego rynku. Dzisiaj elektorat lewicy sk\u0142ada si\u0119 z jednej strony g\u0142\u00f3wnie z mi\u0119sa armatniego oraz po\u017cytecznych idiot\u00f3w, a z drugiej &#8211; z ludzi \u017c\u0105dnych w\u0142adzy, kt\u00f3rzy doskonale rozumiej\u0105, \u017ce jedynie kraje wdra\u017caj\u0105ce lewicowe postulaty daj\u0105 pewnym jednostkom szans\u0119 na pe\u0142ni\u0119 w\u0142adzy. W przeciwie\u0144stwie do tego zasad\u0105 konserwatyzmu jest nieoddawanie w\u0142adzy organom pa\u0144stwowym i pozostawianie jej w kr\u0119gach lokalnych.<br \/><br \/><strong>Genera\u0142 Sosnkowski m\u00f3wi\u0142, \u017ce de facto komunizmowi przys\u0142uguje si\u0119 ka\u017cdy polityk, kt\u00f3ry g\u0142osz\u0105c has\u0142a &#8222;sprawiedliwo\u015bci i wolno\u015bci, kupczy cudzymi ziemiami, wolno\u015bci\u0105 jednostek i wolno\u015bci\u0105 narod\u00f3w, zdrad\u0105 p\u0142aci za wierno\u015b\u0107, kt\u00f3ry wierzy, \u017ce w czasach dzisiejszych da si\u0119, wbrew pr\u0105dom nurtuj\u0105cym ludzko\u015b\u0107, niewol\u0105 po\u0142owy \u015bwiata okupi\u0107 wolno\u015b\u0107 dla drugiej jego po\u0142owy&#8221;. To trafna diagnoza przyczyn s\u0142abo\u015bci Zachodu?<\/strong><\/p>\r\n<p>&#8211; Trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce marksistowska lewica nigdy nie g\u0142osi\u0142a zasady wolno\u015bci narod\u00f3w. Zamiast tego u\u017cywa terminu &#8222;demokracja&#8221;. Marksizm bardzo wrogo odnosi si\u0119 do poj\u0119cia narodu. Ze wsp\u00f3\u0142czesnych nam ideologii lewicowych to poj\u0119cie zosta\u0142o ca\u0142kowicie wyeliminowane. Niedawno w Polsce g\u0142o\u015bno by\u0142o o antypolsko\u015bci R\u00f3\u017cy Luksemburg. Urodzona na ziemiach polskich Luksemburg by\u0142a gor\u0105c\u0105 przeciwniczk\u0105 odbudowy pa\u0144stwa polskiego. W przeciwie\u0144stwie do niej Pi\u0142sudski jecha\u0142 poci\u0105giem socjalizmu tylko do przystanku &#8222;Polska niepodleg\u0142a&#8221; i tam wysiad\u0142.<br \/><br \/><strong>P\u00f3\u017aniejsze rozprzestrzenianie si\u0119 komunistycznej ideologii w krajach Azji, Ameryki \u0141aci\u0144skiej, Afryki, a tak\u017ce Europy wynika\u0142o jedynie z aktywno\u015bci komunistycznej agentury czy tak\u017ce ze s\u0142abo\u015bci cywilizacji Zachodu?<\/strong><\/p>\r\n<p>&#8211; Mog\u0119 tu odpowiedzie\u0107 cytatem z wiersza Williama Butlera Yeatsa &#8222;Drugie przyj\u015bcie&#8221;: &#8222;Najlepsi trac\u0105 wszelk\u0105 wiar\u0119, w najgorszych kipi \u017carliwa i porywcza moc&#8221;. W jaki spos\u00f3b powinni\u015bmy dzia\u0142a\u0107, aby sprawy przekierowa\u0107 na lepsze tory? Zdajemy sobie spraw\u0119, \u017ce Zach\u00f3d pope\u0142nia\u0142 i pope\u0142nia wielkie b\u0142\u0119dy, a nawet zbrodnie, i \u017ce cz\u0119\u015bciowo dlatego narracje lewicowe &#8222;chwyci\u0142y&#8221; w\u015br\u00f3d spo\u0142ecze\u0144stw Trzeciego \u015awiata, jak r\u00f3wnie\u017c w\u015br\u00f3d rozczarowanych Europejczyk\u00f3w i Amerykan\u00f3w. W cywilizacji zachodniej teoria zbyt cz\u0119sto nie zgadza\u0142a si\u0119 z praktyk\u0105 &#8211; np. wojny narkotykowe w Chinach, gdy rzekomo wysoce cywilizowane imperium brytyjskie stara\u0142o si\u0119 zaszczepi\u0107 na\u0142\u00f3g u\u017cywania opium w\u015br\u00f3d Chi\u0144czyk\u00f3w i dobrze na tym zarobi\u0107. Do tego trzeba doda\u0107 indywidualne wady moralne, chciwo\u015b\u0107 i nienawi\u015b\u0107, zawi\u015b\u0107 i \u017c\u0105dz\u0119 zemsty, kt\u00f3re razem sk\u0142ada\u0142y si\u0119 i sk\u0142adaj\u0105 na bardzo niedoskona\u0142e spo\u0142ecze\u0144stwa. Tomista ameryka\u0144ski Alasdair MacIntyre zako\u0144czy\u0142 jedn\u0105 ze swoich ksi\u0105\u017cek uwag\u0105, \u017ce prawdziwie odkrywczy my\u015bliciele nie maj\u0105 obecnie dost\u0119pu do &#8222;centralnych for\u00f3w naszego porz\u0105dku kulturalnego i spo\u0142ecznego&#8221;. Naszym wi\u0119c zadaniem jest &#8222;ci\u0105gle stara\u0107 si\u0119 wynajdywa\u0107 nowe sposoby na to, aby tych my\u015blicieli spo\u0142ecze\u0144stwa mog\u0142y us\u0142ysze\u0107&#8221;. Nic doda\u0107, nic uj\u0105\u0107.<br \/><br \/><strong>Oficjalnie komunizm zbankrutowa\u0142 i zosta\u0142 &#8222;pogrzebany&#8221; wraz z upadkiem Zwi\u0105zku Sowieckiego jako system polityczny i jako ideologia. Ale jego mutacje s\u0105 dzi\u015b obecne w wielu krajach \u015bwiata. To lewicowa reaktywacja?<\/strong><\/p>\r\n<p>&#8211; W powie\u015bci Jamesa Joyce\u00b4a &#8222;Portret artysty jako m\u0142odego cz\u0142owieka&#8221; jeden z bohater\u00f3w, pytany, dlaczego odrzuci\u0142 katolicyzm, odpowiada &#8222;Non serviam&#8221; &#8211; &#8222;nie b\u0119d\u0119 s\u0142u\u017cy\u0142&#8221;. W ten spos\u00f3b powiedzia\u0142, \u017ce nie zgadza si\u0119 na bycie cz\u0119\u015bci\u0105 bardzo niedoskona\u0142ego \u015bwiata, w kt\u00f3rym nas B\u00f3g umie\u015bci\u0142. My\u015bl\u0119, \u017ce cz\u0119sto, zdaj\u0105c sobie spraw\u0119 z g\u0142\u0119bi tej niedoskona\u0142o\u015bci, jeste\u015bmy kuszeni do jej odrzucenia, czyli do odrzucenia \u015bwiata. To jest motywacja nie tylko bohater\u00f3w Joyce\u00b4a, ale i Iwana Karamazowa oraz wielu innych postaci nowoczesnej literatury. Jest to pozornie szlachetna motywacja i na pewno pewien procent tych, kt\u00f3rzy prezentuj\u0105 opcj\u0119 lewicow\u0105, da\u0142by takie w\u0142a\u015bnie wyt\u0142umaczenie swojego wyboru. Ale bardzo du\u017cy procent lewicowc\u00f3w po prostu stadnie idzie za wi\u0119kszo\u015bci\u0105 (bo dzi\u015b lewica nadaje ton publicznemu dyskursowi nie tylko w Polsce, lecz w ca\u0142ej Europie) albo czyni to z wyrachowania (kariera, w\u0142adza, ch\u0119\u0107 pokazania, \u017ce nam si\u0119 w \u017cyciu uda\u0142o).<br \/><br \/><strong>Dzi\u015b coraz bardziej widoczne s\u0105 problemy zwi\u0105zane z zad\u0142u\u017ceniem praktycznie wszystkich pa\u0144stw \u015bwiata. To jeden ze wsp\u00f3\u0142czesnych symptom\u00f3w lewicowej choroby &#8211; ch\u0119\u0107 \u017cycia ponad stan i na koszt innych ludzi?<\/strong><\/p>\r\n<p>&#8211; Lekkomy\u015blno\u015b\u0107 jest pospolit\u0105 wad\u0105, wi\u0119c nie zrzuca\u0142bym tu winy jedynie na lewic\u0119. Jedn\u0105 z przyczyn tego zjawiska by\u0142a i jest tendencja polityk\u00f3w do \u015blepej wiary w &#8222;odkrycia&#8221; ekonomist\u00f3w i innych ekspert\u00f3w. Mam tu na my\u015bli teorie Johna Maynarda Keynesa, kt\u00f3ry zach\u0119ca\u0142 rz\u0105dy do drukowania pieni\u0119dzy bez pokrycia i ws\u0142awi\u0142 si\u0119 powiedzeniem, \u017ce nie warto troszczy\u0107 si\u0119 o przysz\u0142o\u015b\u0107, bo &#8222;na d\u0142u\u017csz\u0105 met\u0119 wszyscy pomrzemy&#8221;.<br \/><br \/><strong>A czy wsp\u00f3\u0142czesne tworzenie wielkich ponadnarodowych instytucji skupiaj\u0105cych coraz wi\u0119ksz\u0105 w\u0142adz\u0119, np. Unii Europejskiej, strefy euro, Mi\u0119dzynarodowego Funduszu Walutowego itd., nie jest r\u00f3wnie\u017c przejawem lewicowego my\u015blenia &#8211; tworzenia scentralizowanych instytucji narzucaj\u0105cych swoj\u0105 wol\u0119 pa\u0144stwom narodowym?<\/strong><\/p>\r\n<p>&#8211; U\u017cywaj\u0105c angielskiego wyra\u017cenia, tu chyba pomieszane s\u0105 jab\u0142ka i pomara\u0144cze. Unia Europejska by\u0142a pomys\u0142em chrze\u015bcija\u0144skich polityk\u00f3w rodem z Francji, Niemiec, Luksemburga i Belgii, przede wszystkim Roberta Schumana i Konrada Adenauera. Obaj byli katolikami. Pierwotny projekt UE by\u0142 nawi\u0105zaniem do \u015bredniowiecznej jedno\u015bci Europy. To prawda, \u017ce projekt ten zosta\u0142 przechwycony przez polityk\u00f3w lewicowych, ale jego za\u0142o\u017cenia s\u0105 z gruntu s\u0142uszne i powr\u00f3t do nich jest mo\u017cliwy. Natomiast MFW mia\u0142 na celu utrzymywanie wyp\u0142acalno\u015bci pa\u0144stw i bank\u00f3w, bez uwzgl\u0119dnienia tego, jak si\u0119 to mo\u017ce odbi\u0107 na sytuacji materialnej ludno\u015bci. Na przyk\u0142ad jednemu z pa\u0144stw afryka\u0144skich, a konkretnie Malawi, MFW zaleci\u0142, aby rz\u0105d nie subsydiowa\u0142 zakupu nasion przez rolnik\u00f3w, bo tego rodzaju subsydia przecz\u0105 zasadzie wolnego rynku. Rz\u0105d zastosowa\u0142 si\u0119 do tego zalecenia i skutkiem tego by\u0142 g\u0142\u00f3d w tym kraju. W\u00f3wczas rz\u0105d zignorowa\u0142 zalecenia MFW i powr\u00f3ci\u0142 do subsydiowania nasion. W efekcie w ci\u0105gu kilku lat Malawi nie tylko sta\u0142o si\u0119 samowystarczalne \u017cywno\u015bciowo, ale i zacz\u0119\u0142o eksportowa\u0107 nadwy\u017cki. Straci\u0142y na tym mi\u0119dzynarodowe banki, bo rz\u0105d przesta\u0142 wyp\u0142aca\u0107 procent od po\u017cyczek, kt\u00f3re w nich zaci\u0105ga\u0142 i kt\u00f3re zreszt\u0105 nie mia\u0142y szansy by\u0107 sp\u0142acone (rz\u0105d zaci\u0105gn\u0105\u0142 je, aby by\u0107 wyp\u0142acalnym, ale ich &#8222;cen\u0105&#8221; by\u0142a obietnica rz\u0105dowa, \u017ce nie b\u0119dzie subsydiowa\u0142 zakupu nasion przez rolnik\u00f3w oraz zastosuje si\u0119 do innych zalece\u0144 MFW). Bankom op\u0142aca\u0142o si\u0119 pobiera\u0107 procenty, bo ich warto\u015b\u0107 po latach przekracza\u0142a warto\u015b\u0107 udzielonej po\u017cyczki (a pakiety po\u017cyczkowe mo\u017cna by\u0142o sprzeda\u0107 i na tym r\u00f3wnie\u017c zarobi\u0107). A wi\u0119c mo\u017cna uzna\u0107 MFW za typowo lewicowe przedsi\u0119wzi\u0119cie, bo rezultatem jego dzia\u0142alno\u015bci jest zwi\u0119kszenie kontroli nad pa\u0144stwami narodowymi, nie za\u015b polepszenie bytu materialnego mas.<br \/><br \/><strong>Dzi\u0119kuj\u0119 za rozmow\u0119.<\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Marksizm przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 na obszar dyskursu akademickiego, sprzymierzaj\u0105c si\u0119 z psychoanaliz\u0105 i postmodernistyczn\u0105 epistemologi\u0105. Z prof. Ew\u0105 Thompson, specjalistk\u0105 w zakresie literatury por\u00f3wnawczej i slawistyki z Rice University w Houston (USA), publicystk\u0105 i redaktorem kwartalnika &#8222;Sarmatian Review&#8221;, rozmawia Mariusz Bober&#8222;Gdzie\u015b pod Warszaw\u0105 znajduje si\u0119 nie centrum polskiego rz\u0105du bur\u017cuazyjnego i republiki kapita\u0142u, ale centrum ca\u0142ego [&hellip;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[100,66,23,59],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/42164"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=42164"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/42164\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=42164"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=42164"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=42164"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}