{"id":42009,"date":"2011-08-12T06:01:54","date_gmt":"2011-08-12T11:01:54","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=42009"},"modified":"2011-08-11T22:04:53","modified_gmt":"2011-08-12T03:04:53","slug":"to-kpina-z-powstania-warszawskiego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=42009","title":{"rendered":"To kpina z Powstania Warszawskiego"},"content":{"rendered":"

Gdyby Micha\u0142 Zadara przed zrealizowaniem swojego spektaklu, maj\u0105cego „u\u015bwietni\u0107” obchody 67. rocznicy Powstania Warszawskiego, przeczyta\u0142 cho\u0107 kilka tekst\u00f3w prof. Witolda Kie\u017cuna, akowca walcz\u0105cego w Powstaniu i odznaczonego Krzy\u017cem Virtuti Militari przez gen. Tadeusza Bora-Komorowskiego, to by\u0107 mo\u017ce jego „Awantura warszawska” nie by\u0142aby pseudoteatralnym be\u0142kotem. Ale, jak wida\u0107, nie przeczyta\u0142, wi\u0119c mamy, co mamy: chaos, wrzask, przekrzykiwanie si\u0119 wykonawc\u00f3w, bieganin\u0119 i \u017ca\u0142osne aktorstwo.<\/strong>

Akcja, je\u015bli tak to mo\u017cna nazwa\u0107, toczy si\u0119 symultanicznie na pi\u0119ciu podestach rozmieszczonych w r\u00f3\u017cnych miejscach w Sali pod Liberatorem Muzeum Powstania Warszawskiego. Aktorzy biegaj\u0105 po ca\u0142ej sali, przeskakuj\u0105c z jednego podestu na inny jako na miejsce gry i wykrzykuj\u0105 teksty depesz Franklina Roosevelta, Winstona Churchilla, J\u00f3zefa Stalina i polskich dow\u00f3dc\u00f3w, kt\u00f3re wymieniano mi\u0119dzy Waszyngtonem, Moskw\u0105 i Londynem podczas Powstania Warszawskiego. Mi\u0119dzy g\u0142osy aktor\u00f3w reprezentuj\u0105cych dyplomat\u00f3w w\u0142o\u017cono wypowiedzi \u0142\u0105czniczki relacjonuj\u0105cej wydarzenia kolejnych dni Powstania (w tej roli Barbara Wysocka). A poniewa\u017c wszystko to dzieje si\u0119 jednocze\u015bnie, krzyki aktor\u00f3w nak\u0142adaj\u0105 si\u0119 na siebie, wszyscy biegaj\u0105, og\u0142upieni widzowie spiesz\u0105 za aktorami do poszczeg\u00f3lnych stanowisk gry, a nim dobiegn\u0105, to ci ju\u017c wykrzykuj\u0105 teksty z innego miejsca – tworzy si\u0119 wi\u0119c gigantyczny chaos. Trudno zrozumie\u0107 s\u0142owa.<\/p>\r\n

Wszystko to sprawi\u0142o, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 widz\u00f3w nie dotrwa\u0142a do ko\u0144ca spektaklu. A ci, kt\u00f3rzy wytrzymali, w pewnym momencie zrezygnowali z cz\u0119\u015bci „teatralnej” i zasiedli w kinowej cz\u0119\u015bci sali, gdzie na wielkim ekranie wy\u015bwietlany by\u0142 film pokazuj\u0105cy ten spektakl, kt\u00f3ry realnie toczy\u0142 si\u0119 par\u0119 metr\u00f3w dalej. Zgodnie bowiem z mod\u0105 panuj\u0105c\u0105 w dzisiejszym teatrze przedstawienia cz\u0119sto s\u0105 bezpo\u015brednio transmitowane na zawieszonym nad scen\u0105 ekranie. Tutaj sytuacja jest podobna, tyle \u017ce ekran znajduje si\u0119 w kinowej cz\u0119\u015bci muzeum. Ale ten filmowy zapis r\u00f3\u017cni si\u0119 od \u017cywego planu przede wszystkim tym, \u017ce widz ogl\u0105da zdarzenia okiem kamerzysty, kt\u00f3ry dokonuje wyboru miejsca i osoby, kt\u00f3r\u0105 pokazuje. Nie mog\u0119 poj\u0105\u0107, dlaczego w kt\u00f3rym\u015b momencie kamera niemal „wesz\u0142a” do otwartych ust aktora, bodaj Juliusza Chrz\u0105stowskiego (rola Winstona Churchilla), zatrzymuj\u0105c si\u0119 na jego uz\u0119bieniu i na pierwszym planie pokazuj\u0105c noszony przez niego aparat ortodontyczny. Nie powiem, \u017ceby obraz nale\u017ca\u0142 do estetycznych, jaki zatem by\u0142 cel takiej operacji? <\/p>\r\n

Og\u00f3lny ba\u0142agan spektaklu pot\u0119guje jeszcze rozpaczliwy poziom artystyczny ca\u0142o\u015bci, w tym fatalne aktorstwo, za co win\u0119 ponosi przede wszystkim re\u017cyser, wszak nie da\u0142 odtw\u00f3rcom najmniejszej szansy na cho\u0107by minimalne budowanie postaci. Aktorzy „graj\u0105” (je\u015bli to mo\u017cna nazwa\u0107 gr\u0105) po kilka r\u00f3l. Kto jest kim w danym momencie, mo\u017cemy przeczyta\u0107 z tabliczek umieszczonych na kijach, z kt\u00f3rymi arty\u015bci biegaj\u0105 (co przypomina zabaw\u0119 w przedszkolu). A zatem pr\u00f3cz Wielkiej Tr\u00f3jki s\u0105 tu m.in. Stanis\u0142aw Miko\u0142ajczyk, Edward Os\u00f3bka-Morawski, Kazimierz Sosnkowski, Andrzej Witos, Wanda Wasilewska, Wiaczes\u0142aw Mo\u0142otow, Boles\u0142aw Bierut, kt\u00f3ry – nie wiedzie\u0107 czemu – siedzi na pod\u0142odze i dziurkaczem wycina dziurki w czerwonym papierze. Postaci jest wiele, ale o czym m\u00f3wi\u0105, to znaczy, co wykrzykuj\u0105 – prosz\u0119 mnie nie pyta\u0107, bo nie wiem. Nie spos\u00f3b zrozumie\u0107 owego be\u0142kotu.<\/p>\r\n

Pod koniec, kiedy zrezygnowa\u0142am ju\u017c z pr\u00f3by u\u0142o\u017cenia w jak\u0105\u015b ca\u0142o\u015b\u0107 owego spektaklu tak, aby zorientowa\u0107 si\u0119, o co w\u0142a\u015bciwie chodzi re\u017cyserowi – przesz\u0142am do cz\u0119\u015bci kinowej. I tu zobaczy\u0142am \u015bwietn\u0105 scen\u0119 b\u0119d\u0105c\u0105 metafor\u0105 zagarniania po\u0142aci naszego kraju przez rych\u0142ego ju\u017c nowego okupanta Stalina. Na pod\u0142odze zasypanej zapa\u0142kami aktor odwr\u00f3con\u0105 tabliczk\u0105 powoli zmiata zapa\u0142ki, a przed widzem ods\u0142ania si\u0119 kawa\u0142ek pod\u0142ogi, kt\u00f3ra okazuje si\u0119 map\u0105 Polski ze zmieniaj\u0105cymi si\u0119 granicami. Dokonuje si\u0119 czwarty rozbi\u00f3r Polski. I to jest, niestety, jedyna scena do uratowania. Ale tylko w wersji filmowej, bo nie s\u0105dz\u0119, by te osoby, kt\u00f3re znajdowa\u0142y si\u0119 w przestrzeni realnej gry, zauwa\u017cy\u0142y ten mocny, znakomity niuans.<\/p>\r\n

Spektakl mia\u0142 pokaza\u0107 zachowanie dyplomacji mi\u0119dzynarodowej w czasie trwania Powstania. Tytu\u0142 za\u015b wzi\u0119ty jest z wypowiedzi Stalina. Pomys\u0142, by zrealizowa\u0107 spektakl podejmuj\u0105cy tematyk\u0119 ukazuj\u0105c\u0105 stanowisko aliant\u00f3w wobec Powstania, jest dobry. Tyle tylko \u017ce jego realizacja stanowi zaprzeczenie owego tematu i jego jak\u017ce istotnej wagi. Przedstawienie Zadary, w warstwie tekstowej oparte na dokumentach historycznych, mia\u0142oby szans\u0119 spe\u0142ni\u0107 co najmniej kilka wa\u017cnych funkcji, pr\u00f3cz stricte artystycznej, tak\u017ce w najlepszym tego s\u0142owa znaczeniu edukacyjn\u0105 oraz polityczn\u0105 w sensie ukazania podw\u00f3jnej gry i prawdziwego oblicza tzw. Wielkiej Tr\u00f3jki: Roosevelta (Edward Linde-Lubaszenko jako jedyny chyba gra tylko jedn\u0105, w\u0142a\u015bnie t\u0119 posta\u0107) Churchilla i Stalina. Ale tak si\u0119 nie sta\u0142o.
Re\u017cyser postawi\u0142 na form\u0119. Temat za\u015b jest dla\u0144 tylko pretekstem do tzw. gry formalnej. Dlaczego tak zrobi\u0142? Niemoc intelektualna i artystyczna, brak dostatecznej wiedzy historycznej czy te\u017c do\u0142\u0105czenie do politycznie poprawno\u015bciowego ch\u00f3ru krytykant\u00f3w podwa\u017caj\u0105cych s\u0142uszno\u015b\u0107 decyzji wybuchu Powstania? Inaczej m\u00f3wi\u0105c: chodzi o tzw. demitologizacj\u0119 Powstania Warszawskiego, a wi\u0119c o umniejszenie jego wagi, heroizmu walcz\u0105cych Polak\u00f3w, kt\u00f3rzy wci\u0105\u017c pozostaj\u0105 dla Narodu wzorem patriotyzmu i podstawowych warto\u015bci. Trudno darowa\u0107 re\u017cyserowi, kt\u00f3ry na bazie autentycznych dokument\u00f3w zabiera si\u0119 do tematu m\u00f3wi\u0105cego o jednym z najwa\u017cniejszych wydarze\u0144 w ca\u0142ej naszej historii i tworzy bezczeln\u0105 kpin\u0119 z Powstania Warszawskiego.<\/p>\r\n

Czy dyrekcja Muzeum Powstania Warszawskiego nie poczuwa si\u0119 do odpowiedzialno\u015bci za ten pseudoteatralny be\u0142kot, kt\u00f3ry co roku funduje Polakom, zapraszaj\u0105c do re\u017cyserii czy to Klat\u0119, czy Passiniego, czy Libera, czy \u0141ysaka, czy – jak teraz – Zadar\u0119?<\/p>\r\n

Temida Stankiewicz-Podhorecka<\/strong><\/em><\/p>\r\n

\r\n

„Awantura warszawska”, scen., re\u017c. Micha\u0142 Zadara, scenog. Robert Rumas, kost. Julia Kornacka, muz. Dominik Strycharski, Muzeum Powstania Warszawskiego.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Gdyby Micha\u0142 Zadara przed zrealizowaniem swojego spektaklu, maj\u0105cego „u\u015bwietni\u0107” obchody 67. rocznicy Powstania Warszawskiego, przeczyta\u0142 cho\u0107 kilka tekst\u00f3w prof. Witolda Kie\u017cuna, akowca walcz\u0105cego w Powstaniu i odznaczonego Krzy\u017cem Virtuti Militari przez gen. Tadeusza Bora-Komorowskiego, to by\u0107 mo\u017ce jego „Awantura warszawska” nie by\u0142aby pseudoteatralnym be\u0142kotem. Ale, jak wida\u0107, nie przeczyta\u0142, wi\u0119c mamy, co mamy: chaos, wrzask, […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[98,97],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/42009"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=42009"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/42009\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=42009"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=42009"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=42009"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}