{"id":41889,"date":"2011-08-09T08:24:23","date_gmt":"2011-08-09T13:24:23","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=41889"},"modified":"2011-08-09T08:24:23","modified_gmt":"2011-08-09T13:24:23","slug":"trzy-waskie-gardla-w-raporcie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=41889","title":{"rendered":"Trzy w\u0105skie gard\u0142a w raporcie"},"content":{"rendered":"

CO NIE GRA W RAPORCIE: Radiowysoko\u015bciomierz nawigatora, wysoko\u015b\u0107 zderzenia z brzoz\u0105, wysoko\u015b\u0107 pasa<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Raport Jerzego Millera zawiera sprzeczne dane dotycz\u0105ce wysoko\u015bci radiowej samolotu Tu-154M, kt\u00f3ry rozbi\u0142 si\u0119 na Siewiernym. Chodzi o po\u0142o\u017cenie maszyny w momencie zderzenia z brzoz\u0105, kt\u00f3re mia\u0142o spowodowa\u0107 utrat\u0119 cz\u0119\u015bci lewego skrzyd\u0142a. Tabela nr 1 za\u0142\u0105cznika 4 do polskiego raportu „Geometria zderzenia samolotu” wskazuje, \u017ce maszyna by\u0142a przy drzewie na wysoko\u015bci 6,2 metra. Tabela nr 2 okre\u015bla z kolei t\u0119 sam\u0105 warto\u015b\u0107 na 5,1 metra. Ale na tym nie koniec. Wysoko\u015b\u0107 pasa startowego i przewy\u017cszenia terenu s\u0105 inne ni\u017c ustalenia Rosjan. I trzecia bardzo wa\u017cna rzecz: w polskim raporcie wysoko\u015b\u0107 z radiowysoko\u015bciomierza odczytuje nawigator, podczas gdy takie urz\u0105dzenie – wynika to z lektury samego raportu – mieli na pulpitach wy\u0142\u0105cznie piloci.<\/strong>

W swoim raporcie Mi\u0119dzypa\u0144stwowy Komitet Lotniczy (MAK) w rozdziale „1.12. Informacje o stanie element\u00f3w statku powietrznego i o ich rozmieszczeniu na miejscu zdarzenia” podaje, \u017ce pierwsze zderzenie samolotu z wierzcho\u0142kiem drzewa, bez zniszczenia konstrukcji, „mia\u0142o miejsce na wysoko\u015bci oko\u0142o 11 metr\u00f3w, w rejonie bli\u017cszej radiolatarni prowadz\u0105cej, w odleg\u0142o\u015bci oko\u0142o 1100 metr\u00f3w od progu WPP26”. Wed\u0142ug MAK, przewy\u017cszenie terenu w rejonie bli\u017cszej radiolatarni prowadz\u0105cej i miejsca pierwszego zderzenia wynosi 233 metry, a przewy\u017cszenie progu WPP26 wynosi 258 metr\u00f3w. „A zatem w chwili przelotu bli\u017cszej radiolatarni prowadz\u0105cej samolot znajdowa\u0142 si\u0119 o ~15 m poni\u017cej poziomu progu WPP26”. Dalej raport MAK podaje, \u017ce w odleg\u0142o\u015bci 244 m od punktu pierwszego zderzenia, „na wysoko\u015bci oko\u0142o 5 metr\u00f3w nast\u0105pi\u0142o zderzenie samolotu z brzoz\u0105 o \u015brednicy pnia 30-40 cm” i w chwili zderzenia samolot nieznacznie si\u0119 wznosi\u0142. „\u015awiadczy o tym wzrost wysoko\u015bci \u015blad\u00f3w zderze\u0144 z drzewami z 4 do 5 m przy og\u00f3lnym wzro\u015bcie rze\u017aby terenu (przewy\u017cszenie miejsca zderzenia z brzoz\u0105 248 m)”.<\/p>\r\n

Co ciekawe, polska komisja ma w tym zakresie nie tylko inne ustalenia, ale dodatkowo podawane s\u0105 w raporcie Jerzego Millera w dw\u00f3ch niesp\u00f3jnych wersjach. W rozdziale „1.1. Historia lotu” czytamy, \u017ce „w odleg\u0142o\u015bci 1099 metr\u00f3w i 5 metr\u00f3w poni\u017cej poziomu DS26, nast\u0105pi\u0142o pierwsze zetkni\u0119cie samolotu z przeszkod\u0105 terenow\u0105 (przyci\u0119cie na wysoko\u015bci 10 metr\u00f3w wierzcho\u0142ka brzozy rosn\u0105cej w parowie w pobli\u017cu BRL), nie powoduj\u0105c jednak uszkodze\u0144 mog\u0105cych mie\u0107 wp\u0142yw na jego zdolno\u015b\u0107 do lotu”, i dalej „pomimo \u017ce samolot zacz\u0105\u0142 si\u0119 ju\u017c wolno wznosi\u0107, ze wzgl\u0119du na kszta\u0142towanie terenu jego wysoko\u015b\u0107 nad ziemi\u0105 obni\u017cy\u0142a si\u0119 z 10 m w rejonie BRL do 4 metr\u00f3w w rejonie poro\u015bni\u0119tym m\u0142odymi drzewami i krzakami”. W ko\u0144cu raport stwierdza, \u017ce „na wysoko\u015bci 1,1 m nad poziomem lotniska, w odleg\u0142o\u015bci 855 m od progu DS26, samolot zderzy\u0142 si\u0119 lewym skrzyd\u0142em z brzoz\u0105 o \u015brednicy pnia 30-40 cm, w wyniku czego nast\u0105pi\u0142a utrata oko\u0142o 1\/3 d\u0142ugo\u015bci lewego skrzyd\u0142a”. Informacje te znajduj\u0105 odzwierciedlenie w za\u0142\u0105czniku 4 do polskiego raportu „Geometria zderzenia samolotu” w tabeli nr 2. Analiza zawartych dam danych wskazuje na rozbie\u017cno\u015b\u0107 z raportem MAK co do wysoko\u015bci DS26, kt\u00f3ry wed\u0142ug oblicze\u0144 komisji Millera le\u017cy 254 metry n.p.m. (wg MAK jest to 258 metr\u00f3w n.p.m.). Raport Millera w tym miejscu jest tak\u017ce wewn\u0119trznie sprzeczny. W tym samym za\u0142\u0105czniku w tabeli nr 1 znajduj\u0105 si\u0119 dane, kt\u00f3re wskazuj\u0105 inne po\u0142o\u017cenie samolotu w wymienionych punktach. Tabela nr 1 uznaje bowiem, \u017ce „wysoko\u015b\u0107 radiowa” samolotu przy pierwszej brzozie wynosi\u0142a 12,5 metra (nad ziemi\u0105) i przy brzozie, kt\u00f3ra doprowadzi\u0142a do utraty skrzyd\u0142a, 6,2 metra. Tabela nr 2, jak i g\u0142\u00f3wny dokument, okre\u015blaj\u0105 te warto\u015bci kolejno („wysoko\u015b\u0107 samolotu w stosunku do ziemi”) na 10 metr\u00f3w i 5,1 metra. R\u00f3wnocze\u015bnie okre\u015blana jest tu „wysoko\u015b\u0107 przyci\u0119cia przeszk\u00f3d terenowych” kolejno na 10 i 5 metr\u00f3w.
Zestawienie danych Komisji Badania Wypadk\u00f3w Lotniczych Lotnictwa Pa\u0144stwowego z wnioskami MAK daje do\u015b\u0107 niejasne wyniki, z kt\u00f3rych wida\u0107 wyra\u017an\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0119 w ustaleniach obu komisji co do wysoko\u015bci samolotu wzgl\u0119dem pasa startowego.<\/p>\r\n

Wed\u0142ug danych MAK, w rejonie pierwszej brzozy (233 m n.p.m.) samolot lecia\u0142 11 metr\u00f3w nad ziemi\u0105, zatem znajdowa\u0142 si\u0119 244 m n.p.m. Wed\u0142ug danych komisji Millera, przy pierwszej brzozie (239 m n.p.m.) samolot by\u0142 10 lub 12,5 m nad ziemi\u0105, zatem jego wysoko\u015b\u0107 w polskim raporcie waha si\u0119 od 249 do 251,5 m n.p.m.<\/p>\r\n

Dalej MAK podaje, \u017ce przy bli\u017cszej radiolatarni samolot znajdowa\u0142 si\u0119 15 metr\u00f3w poni\u017cej wysoko\u015bci pasa (258 m n.p.m.), a zatem nadal na wysoko\u015bci 243 metr\u00f3w n.p.m. Strona polska uzna\u0142a, \u017ce w rejonie BLR (254 m n.p.m.) samolot by\u0142 9,4 metra nad ziemi\u0105, a zatem na wysoko\u015bci 248,4 m n.p.m.<\/p>\r\n

W ko\u0144cu MAK stwierdzi\u0142, i\u017c do kontaktu z drug\u0105 brzoz\u0105 dosz\u0142o na przewy\u017cszeniu (248 m n.p.m.) i na wysoko\u015bci 5 metr\u00f3w nad ziemi\u0105, co oznacza, \u017ce samolot znajdowa\u0142 si\u0119 253 metr\u00f3w n.p.m. Analiza polskiego raportu wskazuje za\u015b, \u017ce przy drugiej brzozie (250 m n.p.m.) samolot by\u0142 5,1 lub 6,2 metra nad ziemi\u0105, czyli 255,1 lub 256,2 metra n.p.m.

W\u0105tpliwo\u015bci zamiast wyja\u015bnie\u0144<\/strong><\/p>\r\n

Nie\u015bcis\u0142o\u015bci w raporcie jest wi\u0119cej. Szczeg\u00f3lnie zastanawia podawany przez komisj\u0119 fakt, \u017ce nawigator odczytywa\u0142 wysoko\u015b\u0107 samolotu z radiowysoko\u015bciomierza, podczas gdy takie urz\u0105dzenia – w my\u015bl tego, co prezentuje raport – mieli na swoich pulpitach tylko piloci. Forma przedstawienia tych fakt\u00f3w w raporcie rodzi powa\u017cne pytania o wiarygodno\u015b\u0107 tego dokumentu i mo\u017cliwo\u015b\u0107 \u017conglowania danymi. Komisja Millera wskazuje, \u017ce trzy urz\u0105dzenia do pomiaru wysoko\u015bci mia\u0142 dow\u00f3dca za\u0142ogi i by\u0142y to: WBE-SWS – wska\u017anik elektroniczny zintegrowany z central\u0105 danych aerodynamicznych, wskazuje wysoko\u015b\u0107 barometryczn\u0105 bezwzgl\u0119dn\u0105 lub wzgl\u0119dn\u0105 i wsp\u00f3\u0142pracuje z systemami TAWS i FMS, UWO-15M1B – elektromechaniczny wska\u017anik wysoko\u015bci barometrycznej oraz wska\u017anik radiowysoko\u015bciomierza UW-5M. Z kolei drugi pilot w swoim zestawie posiada\u0142: wysoko\u015bciomierz WBE-SWS, wysoko\u015bciomierz WM-15PB – przyrz\u0105d mechaniczny, kt\u00f3ry s\u0142u\u017cy do pomiaru i zobrazowania wysoko\u015bci barometrycznej, oraz radiowysoko\u015bciomierz UW-5M. Dalej raport stwierdza, \u017ce technik pok\u0142adowy dysponuje jednym wysoko\u015bciomierzem – barycznym WM-15PB (z niego wysoko\u015b\u0107 czyta\u0142 gen. Andrzej B\u0142asik), a nawigator na swoim stanowisku zamontowany ma wysoko\u015bciomierz\/wariometr KAV-485 – zespolony wska\u017anik wysoko\u015bciomierza barometrycznego oraz wariometru. Taki opis wzbudzi\u0142 powa\u017cne w\u0105tpliwo\u015bci o to, sk\u0105d pochodzi\u0142y dane z radiowysoko\u015bciomierza czytane przez nawigatora.<\/p>\r\n

Jak przyznaje w rozmowie z „Naszym Dziennikiem” jeden z by\u0142ych pilot\u00f3w Tu-154M, zapisy raportu w tym zakresie s\u0105 wysoce nieprecyzyjne. Sugeruj\u0105, \u017ce nawigator posiada\u0142 w\u0142asny panel urz\u0105dze\u0144, z kt\u00f3rego nie korzysta\u0142, a to rodzi niepotrzebne w\u0105tpliwo\u015bci. Tymczasem w praktyce „przyrz\u0105dy nawigatora” znajduj\u0105 si\u0119 na \u015brodkowym panelu, pomi\u0119dzy przyrz\u0105dami dow\u00f3dcy i drugiego pilota, i s\u0105 widoczne i dla pilot\u00f3w, i nawigatora. Rozmieszczenie tych przyrz\u0105d\u00f3w obrazuj\u0105 fotografie kokpitu… ale te w raporcie MAK. Wspomniany KAV-485 bezpo\u015brednio s\u0105siaduje z zestawem trzech wysoko\u015bciomierzy po stronie dow\u00f3dcy za\u0142ogi. Jest tu\u017c obok radiowysoko\u015bciomierza, co zapewne u\u0142atwia\u0142o dostrze\u017cenie r\u00f3\u017cnic we wskazaniach przyrz\u0105d\u00f3w. Jednak zdaniem komisji, nikt z cz\u0142onk\u00f3w za\u0142ogi nie by\u0142 w stanie ich dostrzec i tylko gen. Andrzej B\u0142asik, stoj\u0105cy za plecami za\u0142ogi, odczytywa\u0142 poprawn\u0105 wysoko\u015b\u0107 z wysoko\u015bciomierza barometrycznego technika pok\u0142adowego, ale – tu kolejna hipoteza – piloci go nie s\u0142yszeli, bo mieli s\u0142uchawki na uszach, a na dodatek w kabinie panowa\u0142 ha\u0142as. Tezie tej przecz\u0105 Rosjanie, kt\u00f3rzy – niestety – na potrzeby udowodnienia nacisk\u00f3w na za\u0142og\u0119 uznali, \u017ce s\u0142uchawki b\u0119d\u0105ce w wyposa\u017ceniu Tu-154M nie przeszkadza\u0142y w rozmowach w kokpicie, a ha\u0142as nie by\u0142 tak du\u017cy, by za\u0142oga nie s\u0142ysza\u0142a gen. B\u0142asika.

Marcin Austyn<\/strong><\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"CO NIE GRA W RAPORCIE: Radiowysoko\u015bciomierz nawigatora, wysoko\u015b\u0107 zderzenia z brzoz\u0105, wysoko\u015b\u0107 pasa Raport Jerzego Millera zawiera sprzeczne dane dotycz\u0105ce wysoko\u015bci radiowej samolotu Tu-154M, kt\u00f3ry rozbi\u0142 si\u0119 na Siewiernym. Chodzi o po\u0142o\u017cenie maszyny w momencie zderzenia z brzoz\u0105, kt\u00f3re mia\u0142o spowodowa\u0107 utrat\u0119 cz\u0119\u015bci lewego skrzyd\u0142a. Tabela nr 1 za\u0142\u0105cznika 4 do polskiego raportu „Geometria zderzenia […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[139],"tags":[137],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/41889"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=41889"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/41889\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=41889"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=41889"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=41889"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}