{"id":41675,"date":"2011-08-04T22:03:10","date_gmt":"2011-08-05T03:03:10","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=41675"},"modified":"2011-08-04T22:03:10","modified_gmt":"2011-08-05T03:03:10","slug":"rosjanie-nie-chca-slyszec-odchodzimy-wywiad-z-czlonkiem-komisji-badajacej-wypadki-lotnicze","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=41675","title":{"rendered":"Rosjanie nie chc\u0105 s\u0142ysze\u0107 „odchodzimy” – wywiad z cz\u0142onkiem komisji badaj\u0105cej wypadki lotnicze<\/em>"},"content":{"rendered":"

Podczas lotu specjalnego komisja stwierdzi\u0142a, \u017ce jest mo\u017cliwo\u015b\u0107 wykonania odej\u015bcia w automacie na lotnisku bez ILS<\/em><\/strong>

<\/p>\r\n

Z pp\u0142k. Robertem Benedictem, cz\u0142onkiem Komisji Badania Wypadk\u00f3w Lotniczych Lotnictwa Pa\u0144stwowego, rozmawia Anna Ambroziak<\/strong>

Panie Pu\u0142kowniku, mo\u017ce Pan potwierdzi\u0107 jednoznacznie, \u017ce procedura odej\u015bcia w automacie na lotnisku bez ILS jest wykonalna? <\/strong>
– Tak, mo\u017cna, istnieje fizyczna mo\u017cliwo\u015b\u0107 wykonania takiego odej\u015bcia pod warunkiem wcze\u015bniejszego w\u0142\u0105czenia zakresu l\u0105dowania „glisady”. Komisja wykona\u0142a lot specjalny, kt\u00f3ry to potwierdzi\u0142.

Komisja? Czyli kto?
Pan osobi\u015bcie? <\/strong>
– By\u0142em na pok\u0142adzie podczas tego lotu i ja ten lot merytorycznie opracowa\u0142em.

Jaki by\u0142 sk\u0142ad za\u0142ogi? <\/strong>
– Lot wykona\u0142a za\u0142oga, kt\u00f3ra mia\u0142a stosowne uprawnienia.

Jak\u0105 liczb\u0119 godzin nalotu na tupolewie mieli ci piloci? Wi\u0119ksz\u0105 ni\u017c mjr Arkadiusz Protasiuk? <\/strong>
– W sk\u0142ad za\u0142ogi weszli cz\u0142onkowie z najwy\u017cszymi kwalifikacjami na Tu-154M.

Ilu cz\u0142onk\u00f3w komisji ma do\u015bwiadczenie w lotach na tupolewie, zna t\u0119 maszyn\u0119? <\/strong>
– W komisji s\u0105 takie osoby. Tyle mog\u0119 powiedzie\u0107. To s\u0105 osoby, kt\u00f3re zawodowo lata\u0142y na tupolewie i wykonywa\u0142y loty w charakterze cz\u0142onka za\u0142ogi. Co nie znaczy, \u017ce byli to tylko i wy\u0142\u0105cznie piloci.

Posiadaj\u0105 uprawnienia instruktorskie? <\/strong>
– Nie znam szczeg\u00f3\u0142owo kariery tych os\u00f3b.

Komisja uzna\u0142a, \u017ce Dow\u00f3dztwo Si\u0142 Powietrznych pe\u0142ni\u0142o nieskuteczny nadz\u00f3r nad szkoleniem pilot\u00f3w w 36. SPLT. Dlaczego nie odnios\u0142a si\u0119 w og\u00f3le do kwestii Ministerstwa Obrony Narodowej? <\/strong>
– Badali\u015bmy tylko i wy\u0142\u0105cznie 36. specpu\u0142k, poniewa\u017c do niego nale\u017ca\u0142 samolot. Nadz\u00f3r nad 36. SPLT prowadzi\u0142o Dow\u00f3dztwo Si\u0142 Powietrznych.

W procesie szkolenia pilot\u00f3w jest procedura odej\u015bcia w automacie na lotnisku bez ILS?<\/strong>
– Podczas lotu specjalnego komisja stwierdzi\u0142a, \u017ce jest mo\u017cliwo\u015b\u0107 wykonania odej\u015bcia w automacie na lotnisku bez ILS. Wykonanie takiego odej\u015bcia powoduje od\u0142\u0105czenie stabilizacji pod\u0142u\u017cnej samolotu na minimalnej wysoko\u015bci zni\u017cania. W zwi\u0105zku z tym komisja stwierdzi\u0142a, \u017ce procedura ta jest niebezpieczna. Nie jest ona tak\u017ce opisana w instrukcji u\u017cytkowania samolotu w locie.

Komisja stwierdza te\u017c, \u017ce dokumentacja samolotu nie zosta\u0142a przet\u0142umaczona z j\u0119zyka rosyjskiego na polski pomimo wniosku 36. SPLT w tej sprawie, co utrudnia\u0142o prac\u0119 s\u0142u\u017cbie in\u017cynieryjno-lotniczej i samym za\u0142ogom. Genera\u0142 B\u0142asik od 2007 roku konsekwentnie ponawia\u0142 apele o fundusze na przet\u0142umaczenie instrukcji, bezskutecznie. <\/strong>
– Jedno z zalece\u0144 profilaktycznych sformu\u0142owanych przez komisj\u0119 brzmi: „Przet\u0142umaczy\u0107 na j\u0119zyk polski dokumentacj\u0119 statk\u00f3w powietrznych eksploatowanych w 36. SPLT lub zorganizowa\u0107 kursy j\u0119zykowe dla personelu lataj\u0105cego i technicznego”.

Te kursy ju\u017c si\u0119 rozpocz\u0119\u0142y? <\/strong>
– To pytanie do dow\u00f3dcy Si\u0142 Powietrznych.

W\u015br\u00f3d okoliczno\u015bci sprzyjaj\u0105cych tragedii raport wymienia brak okre\u015blenia kryteri\u00f3w tzw. ustabilizowanego podej\u015bcia. Ale ten zarzut nie powinien by\u0107 formu\u0142owany wobec za\u0142ogi czy nawet specpu\u0142ku. To jest pytanie do autor\u00f3w RL-2006 Doc. 8168 (Regulaminu Lot\u00f3w).<\/strong>
– To r\u00f3wnie\u017c pytanie do Dow\u00f3dztwa.

Dlaczego w raporcie nie ma za\u0142\u0105cznik\u00f3w z dokumentami, na podstawie kt\u00f3rych procedowano post\u0119powanie w sprawie katastrofy? Podczas prezentacji raportu minister Miller podkre\u015bli\u0142, \u017ce lot mia\u0142 charakter wojskowy. Tymczasem przyj\u0119to procedur\u0119 do wyja\u015bnie\u0144 zdarze\u0144 lotniczych cywilnych. Profesor \u0179ylicz w rozmowie z „Naszym Dziennikiem” stwierdzi\u0142, \u017ce komisji zabrak\u0142o czasu, by zaj\u0105\u0107 si\u0119 t\u0105 kwesti\u0105… <\/strong>
– Kwalifikacja lotu nie mia\u0142a wp\u0142ywu na jego przebieg i decyzje podejmowane przez za\u0142og\u0119. Komisja zosta\u0142a powo\u0142ana w celu wyja\u015bnienia przyczyn i okoliczno\u015bci katastrofy, natomiast sama komisja nie zajmuje si\u0119 uregulowaniami prawnymi, na podstawie kt\u00f3rych zosta\u0142a powo\u0142ana.

Psycholog lotniczy p\u0142k dr Olaf Truszczy\u0144ski, jeden z ekspert\u00f3w komisji, powiedzia\u0142, \u017ce gdyby genera\u0142 Andrzej B\u0142asik interweniowa\u0142 w przebieg lotu, to do katastrofy 10 kwietnia 2010 roku prawdopodobnie by nie dosz\u0142o.<\/strong>
– To s\u0105 tylko dywagacje, na kt\u00f3re nie ma dowod\u00f3w. Komisja stwierdzi\u0142a fakt: gen. B\u0142asik nie wywiera\u0142 bezpo\u015bredniej presji na za\u0142og\u0119.

Komisja opracowa\u0142a ju\u017c protok\u00f3\u0142 wojskowy? <\/strong>
– Elementem ko\u0144cz\u0105cym prace komisji jest protok\u00f3\u0142 wraz z za\u0142\u0105cznikami. Raport ko\u0144cowy komisji i protok\u00f3\u0142 maj\u0105 identyczn\u0105 zawarto\u015b\u0107 merytoryczn\u0105. Z oczywistych powod\u00f3w raport napisany jest mniej technicznym j\u0119zykiem, ale co do meritum oba dokumenty s\u0105 w pe\u0142ni zgodne.

Kt\u00f3re elementy protoko\u0142u nie zostan\u0105 upublicznione? <\/strong>
– Wydaje mi si\u0119, \u017ce poza publikacj\u0105 pozostan\u0105 tylko dane medyczne. To naprawd\u0119 drastyczne opisy obra\u017ce\u0144. Ich publikacja by\u0142aby naruszeniem prywatno\u015bci ofiar.
Analiza psychologiczna dow\u00f3dcy za\u0142ogi Tu-154M wskazuje na du\u017c\u0105 determinacj\u0119 z jego strony, by l\u0105dowa\u0107. Jednocze\u015bnie w raporcie jest opisana technicznie pr\u00f3ba nieudanego odej\u015bcia. Major Protasiuk chcia\u0142 wi\u0119c l\u0105dowa\u0107 czy nie?
– Komisja stwierdzi\u0142a jednoznacznie, \u017ce pilot nie chcia\u0142 l\u0105dowa\u0107. Chcia\u0142 wykona\u0107 podej\u015bcie do l\u0105dowania i odej\u015b\u0107 na drugi kr\u0105g.

W uwagach strony polskiej do raportu MAK wyliczono d\u0142ug\u0105 list\u0119 dokument\u00f3w, kt\u00f3rych strona rosyjska nie przekaza\u0142a stronie polskiej. Ile z tych brakuj\u0105cych dokument\u00f3w wp\u0142yn\u0119\u0142o odt\u0105d na r\u0119ce komisji i na ile ich posiadanie by\u0142oby istotne dla prac komisji? <\/strong>
– Lista dokument\u00f3w, od momentu kiedy by\u0142y opracowane uwagi do raportu MAK, nie zmieni\u0142a si\u0119. \u0179aden nowy dokument nie wp\u0142yn\u0105\u0142.

Na podstawie jakich dokument\u00f3w komisja pracowa\u0142a? <\/strong>
– Komisja dysponowa\u0142a: rozmowami z kierownikiem lot\u00f3w, z kierownikiem strefy l\u0105dowania, z zast\u0119pc\u0105 dow\u00f3dcy bazy, kierownikiem stacji meteorologicznej, dokumentami z ogl\u0119dzin miejsca zdarzenia i dokumentacj\u0105 fotograficzn\u0105, pomiarami geodezyjnymi ostatniej fazy lotu i miejsca upadku samolotu, a tak\u017ce odpisem korespondencji radiowej i rozmowami prowadzonymi na bli\u017cszym stanowisku kierowania lotami na lotnisku Smole\u0144sk P\u00f3\u0142nocny. Pozyskali\u015bmy dokumenty dotycz\u0105ce przygotowania lotniska – raport o wykonaniu oblotu technicznego lotniska i raport o kontroli lotniska pod k\u0105tem przyjmowania lot\u00f3w specjalnych, dokumentacj\u0119 przygotowania grupy kierowania lotami.

Jak oceni\u0142 Pan wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z Rosjanami? <\/strong>
– W p\u00f3\u017aniejszym etapie badania w Moskwie wyst\u0105pi\u0142y k\u0142opoty. Ta lista dokument\u00f3w, uj\u0119ta w odpowiedzi strony polskiej do raportu MAK, zacz\u0119\u0142a powstawa\u0107 ju\u017c w kwietniu 2010 roku. Zabiegali\u015bmy o instrukcj\u0119 funkcjonowania lotniska i o instrukcj\u0119 kierowania. To by\u0142y dwa pierwsze dokumenty, kt\u00f3re chcieli\u015bmy pozyska\u0107. I to nie po to, by je na przyk\u0142ad skopiowa\u0107 czy te\u017c wzi\u0105\u0107 w ca\u0142o\u015bci, ale wy\u0142\u0105cznie po to, by si\u0119 z nimi zapozna\u0107. Dokument\u00f3w tych nie otrzymali\u015bmy. Im bardziej zag\u0142\u0119biali\u015bmy si\u0119 w badanie tej katastrofy, lista dokument\u00f3w ros\u0142a, a z ni\u0105 liczba pyta\u0144.

Na ile brak tej dokumentacji zawa\u017cy\u0142 na ocenie komisji? <\/strong>
– Na pewno nie wnios\u0142yby one nic istotnego, je\u015bli chodzi o ustalenie przyczyny katastrofy. Oficjalne dopuszczenie nas do instrukcji wykonywania lot\u00f3w w rejonie Smole\u0144sk P\u00f3\u0142nocny prawdopodobnie skr\u00f3ci\u0142oby czas pracy komisji w tej dziedzinie. To nie znaczy, \u017ce skr\u00f3ci\u0142oby ca\u0142kowity czas pracy komisji. M\u00f3wi\u0105c o zabezpieczeniu funkcjonowania lotniska i os\u00f3b, kt\u00f3re by\u0142y za to odpowiedzialne, nie chc\u0119 powiedzie\u0107, \u017ce ci ludzie i to lotnisko byli przyczyn\u0105 katastrofy. To jedynie czynnik, kt\u00f3ry mia\u0142 wp\u0142yw na t\u0119 katastrof\u0119.

Badali Panowie w\u0105tek rozm\u00f3w z genera\u0142em z moskiewskiej „Logiki”? <\/strong>
– Badaniom podlega\u0142a ca\u0142o\u015b\u0107 korespondencji telefonicznej, rozm\u00f3w prowadzonych na wie\u017cy. Zapis, kt\u00f3ry pozyskali\u015bmy w Smole\u0144sku – osobi\u015bcie zgrywa\u0142em te nagrania – by\u0142 efektem bardzo \u017cmudnej pracy. Trzeba by\u0142o tak zgra\u0107 te rozmowy, by uzyska\u0107 idealn\u0105 jako\u015b\u0107 odczytu. A tam panowa\u0142y wr\u0119cz polowe warunki. Z zapisu analogowego na ta\u015bmie by\u0142 tworzony zapis cyfrowy po to, by mo\u017cna go by\u0142o dok\u0142adnie analizowa\u0107. Ca\u0142y zapis rozm\u00f3w na wie\u017cy podlega\u0142 naszej analizie.

Komisja ustali\u0142a, o jakiego genera\u0142a chodzi\u0142o? <\/strong>
– O dow\u00f3dc\u0119 bazy. Zast\u0119pca dow\u00f3dcy bazy sk\u0142ada\u0142 meldunek swemu prze\u0142o\u017conemu – dow\u00f3dcy bazy w Twerze – o wykonaniu czynno\u015bci w zwi\u0105zku z przyjmowaniem lot\u00f3w specjalnych.

Badali Panowie wrak bezpo\u015brednio czy opierali si\u0119 wy\u0142\u0105cznie na ekspertyzach wykonanych przez stron\u0119 rosyjsk\u0105?<\/strong>
– Nie da si\u0119 zrobi\u0107 ekspertyz bez udzia\u0142u pa\u0144stwa, w kt\u00f3rym dosz\u0142o do wypadku. W Smole\u0144sku ekspertyzy by\u0142y wykonywane wsp\u00f3lnie z Rosjanami, na przyk\u0142ad ekspertyza przyrz\u0105d\u00f3w pok\u0142adowych. Komisja przeprowadzi\u0142a badania przyrz\u0105d\u00f3w, kt\u00f3rych elementy, je\u015bli chodzi o ustawienie, nie s\u0105 rejestrowane. Rejestrator zapisuje bardzo wiele danych, w tym sprawno\u015b\u0107 urz\u0105dze\u0144. Je\u017celi z zapisu wynika, \u017ce przyrz\u0105dy by\u0142y sprawne, nie ma potrzeby tego weryfikowa\u0107. Pewne elementy nie s\u0105 jednak rejestrowane, na przyk\u0142ad ustawienie ci\u015bnienia na wysoko\u015bciomierzach. Mo\u017cna to ustali\u0107 przez zbadanie tych przyrz\u0105d\u00f3w. I w\u0142a\u015bnie to zosta\u0142o wykonane.

Na czym polega\u0142o to „wsp\u00f3lne” badanie, na obserwacji pracy Rosjan? <\/strong>
– Prowadzone wsp\u00f3lne badanie jest ekspertyz\u0105 wsp\u00f3ln\u0105. Je\u017celi m\u00f3wimy o tym, \u017ce chcemy bada\u0107 wysoko\u015bciomierze, to badamy je wsp\u00f3lnie. Po wsp\u00f3lnym badaniu zosta\u0142 spisany protok\u00f3\u0142. To nie jest tak, \u017ce Rosjanie dali nam do podpisania zrobiony przez nich dokument. Cz\u0142onkowie komisji obserwowali ca\u0142y proces badania.

To dotyczy wszystkich urz\u0105dze\u0144 pok\u0142adowych? <\/strong>
– Tak, wszystkich urz\u0105dze\u0144, kt\u00f3re s\u0105 istotne w zdiagnozowaniu przyczyn katastrofy.

Tak\u017ce rejestrator\u00f3w pok\u0142adowych? <\/strong>
– R\u00f3wnie\u017c. Ogl\u0119dziny wraku i pe\u0142na analiza danych z rejestrator\u00f3w parametr\u00f3w lotu daj\u0105 pe\u0142ny obraz dotycz\u0105cy stanu technicznego samolotu.

Stwierdzi\u0142 Pan, \u017ce za ka\u017cdym razem, kiedy pojawia\u0142a si\u0119 konieczno\u015b\u0107 rozmontowania danego elementu samolotu, odbywa\u0142o si\u0119 to w porozumieniu ze stron\u0105 polsk\u0105. Edmund Klich w rozmowie z „Naszym Dziennikiem” powiedzia\u0142, \u017ce Rosjanie informowali go, \u017ce b\u0119d\u0105 wrak rozmontowywa\u0107 i przenosi\u0107. Jest du\u017ca r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy tymi sformu\u0142owaniami „w porozumieniu” a „poinformowa\u0107”. <\/strong>
– Badanie wraku rozpoczyna si\u0119 od procedury poinformowania o jego przeniesieniu. To normalna procedura, kt\u00f3r\u0105 zastosowa\u0142a strona rosyjska. Pyta\u0142a ona te\u017c, czy strona polska ma jakie\u015b uwagi do ogl\u0119dzin miejsca zdarzenia. To po pierwsze. Po drugie, jest te\u017c sam moment przenoszenia. Na miejscu zdarzenia by\u0142o obecnych 18 polskich specjalist\u00f3w. Cz\u0119\u015b\u0107 in\u017cynier\u00f3w przygl\u0105da\u0142a si\u0119 tej procedurze przenoszenia.

Po prezentacji raportu pad\u0142o pytanie, czy komisja powinna publikowa\u0107 raport bez ekspertyzy Instytutu Ekspertyz S\u0105dowych im. prof. dr. Jana Sehna w Krakowie.<\/strong>
– Komisja zleci\u0142a ekspertyz\u0119 odczytu korespondencji radiowej z kabiny Centralnemu Laboratorium Kryminalistycznemu Komendy G\u0142\u00f3wnej Policji. Trwa\u0142o to bardzo d\u0142ugo i otrzymali\u015bmy wi\u0119cej danych ni\u017c Rosjanie.

O jakie kwestie polski odczyt jest bogatszy? <\/strong>
– W wersji rosyjskiej nie by\u0142o w og\u00f3le komendy „odchodzimy”, kt\u00f3r\u0105 wydaje dow\u00f3dca i kt\u00f3r\u0105 potwierdza drugi pilot, a tak\u017ce innych fragment\u00f3w rozm\u00f3w zarejestrowanych w kabinie i na bli\u017cszym stanowisku kierowania lotami.

Czy przedmiotem bada\u0144 komisji by\u0142o to, czy istnia\u0142a mo\u017cliwo\u015b\u0107, by samolot podchodzi\u0142 z drugiej strony lotniska Siewiernyj, tj. od strony zachodniej, gdzie nie ma tych nier\u00f3wno\u015bci terenu, jaru? <\/strong>
– Tak.

I co Panowie ustalili? <\/strong>
– Nie wystawiono tam system\u00f3w naziemnego zabezpieczenia, takich jak radiolatarnie prowadz\u0105ce. Lotnisko nie by\u0142o czynne z pomocniczego kierunku. Z kierunku 79 nie nadesz\u0142a \u017cadna pomoc nawigacyjna, aby mo\u017cna by\u0142o sprowadzi\u0107 samolot. Lotnisko by\u0142o czynne tylko z jednego kierunku.

Jak to nale\u017cy rozumie\u0107? Czy to r\u00f3wnie\u017c jeden z element\u00f3w zaniedba\u0144 ze strony rosyjskiej?<\/strong>
– W raporcie z oblotu lotniska, kt\u00f3ry otrzymali\u015bmy po katastrofie, zosta\u0142o wyra\u017anie zaznaczone, \u017ce lotnisko 10 kwietnia by\u0142o czynne tylko z jednego kierunku. Grupa kierowania lotami, w tym wypadku kierownik lot\u00f3w, nie pozwoli\u0142aby na podej\u015bcie do l\u0105dowania ze strony przeciwnej, bo nie by\u0142o tam \u017cadnych \u015brodk\u00f3w nawigacyjnych.

Za\u0142oga Tu-154M wiedzia\u0142a o tym? <\/strong>
– Informacji tej strona rosyjska nie przekaza\u0142a za\u0142odze Tu-154M. Faktem jest te\u017c to, \u017ce karty podej\u015bcia, kt\u00f3re mia\u0142a za\u0142oga, by\u0142y z 2009 roku. I na tych kartach kierunek 79, czyli kierunek pomocniczy, jest czynny. To jest ten element, kt\u00f3ry nie by\u0142 doprecyzowany – nieprzekazanie stronie polskiej informacji, \u017ce lotnisko jest czynne i sprawne, ale tylko z kierunku 256.

Czy to element istotny dla okre\u015blenia przyczyn katastrofy? <\/strong>
– Nie. To tylko kwestia funkcjonowania lotniska. Elementem istotnym jest to, \u017ce nie by\u0142o obiegu informacji – polska za\u0142oga powinna wiedzie\u0107 o tym, \u017ce podej\u015bcie do l\u0105dowania jest mo\u017cliwe tylko z kierunku g\u0142\u00f3wnego, a nie z kierunku pomocniczego.

Komisja bada\u0142a minimum lotniska? <\/strong>
– Oczywi\u015bcie. Minimum lotniska okre\u015bla si\u0119 na podstawie kilku element\u00f3w: samo lotnisko, przeszkody terenowe, system \u015bwietlny i system radiolokacyjny. Te wszystkie elementy w zale\u017cno\u015bci od ich wyposa\u017cenia okre\u015blaj\u0105 minimum lotniska. Je\u017celi jeden z tych element\u00f3w wypada, minimum si\u0119 podnosi, zwi\u0119ksza si\u0119 minimalna wysoko\u015b\u0107 zni\u017cania i widzialno\u015bci. Ta informacja jest istotna, bo \u015bwiadczy o tym, \u017ce to bezpiecze\u0144stwo jest ca\u0142y czas podnoszone do poziomu przeciwdzia\u0142ania jakiemukolwiek zdarzeniu. Zdiagnozowali\u015bmy, \u017ce system \u015bwietlny na Siewiernym by\u0142 niekompletny i niesprawny. Brak sprawnego systemu \u015bwietlnego powoduje zwi\u0119kszenie minimum lotniska. Przy wy\u017cszej minimalnej wysoko\u015bci zni\u017cania ostatnia faza lotu mog\u0142aby przebiega\u0107 inaczej.

Siewiernyj zosta\u0142 formalnie dopuszczony do operacji lotniczych? Czy komisja dysponuje dokumentacj\u0105, kt\u00f3ra by to potwierdza\u0142a? <\/strong>
– Komisja ma taki dokument. By\u0142 on tworzony pod k\u0105tem sprawdzenia lotniska do przyjmowania lot\u00f3w specjalnych. Po kontroli lotniska Siewiernyj Rosjanie opracowali protok\u00f3\u0142, kt\u00f3ry potwierdza, \u017ce by\u0142o ono w stanie przyj\u0105\u0107 loty specjalne. Protok\u00f3\u0142 ten uwzgl\u0119dnia minimum lotniska.

Jakie elementy samolot gubi\u0142 przed uderzeniem w brzoz\u0119? Komisja analizowa\u0142a ten proces? <\/strong>
– Oczywi\u015bcie, to wszystko jest zapisane na rejestratorze. Je\u017celi wycieka paliwo, to rejestrator poka\u017ce nam, \u017ce poziom paliwa zmniejsza si\u0119 nienaturalnie. Tak samo je\u015bli zmniejsza si\u0119 ilo\u015b\u0107 p\u0142ynu hydraulicznego. Rejestrator zapisze, \u017ce system hydrauliczny jest nieszczelny i \u017ce spada ci\u015bnienie.

Ale czy samolot gubi\u0142 paliwo? <\/strong>
– Nie. To znaczy nie przed tym, kiedy urwa\u0142o si\u0119 skrzyd\u0142o. W nim znajduje si\u0119 zbiornik. Kiedy skrzyd\u0142o zosta\u0142o uszkodzone, nast\u0105pi\u0142o rozszczelnienie zbiornika paliwowego, w zwi\u0105zku z tym nast\u0105pi\u0142 wyciek paliwa.

Na jakiej podstawie komisja stwierdzi\u0142a obecno\u015b\u0107 gen. B\u0142asika w kokpicie?<\/strong>
– Na podstawie ods\u0142uchania odczytu korespondencji radiowej rozpoznano g\u0142os genera\u0142a B\u0142asika.

Odczytu, kt\u00f3rego kopie komisja otrzyma\u0142a od strony rosyjskiej? <\/strong>
– Nikt nie pracuje na oryginale. Standardem jest wykonanie kopii, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna w dowolny spos\u00f3b przes\u0142uchiwa\u0107.

Jednak te kopie zgrywali Rosjanie. Dlaczego nie strona polska? <\/strong>
– Na miejscu katastrofy rejestratory znale\u017ali Rosjanie. Standardem jest to, \u017ce nikt tych rejestrator\u00f3w nie rusza, dop\u00f3ki nie przyb\u0119d\u0105 obie strony, w tym wypadku eksperci rosyjscy i polscy. I tak te\u017c by\u0142o w tym wypadku. Rejestratory zosta\u0142y zabrane, zaplombowane i odes\u0142ane do Moskwy. Tam podj\u0119to decyzj\u0119, \u017ce eksperci rosyjscy s\u0105 w stanie odczyta\u0107 tylko zapis z rejestrator\u00f3w produkcji rosyjskiej, nie s\u0105 natomiast w stanie odczyta\u0107 zapisu z polskiego rejestratora, kt\u00f3ry ostatecznie zosta\u0142 odczytany w Polsce. Rejestratory rosyjskie s\u0105 ta\u015bmowe, wi\u0119c mo\u017cna by\u0142o prze\u0142o\u017cy\u0107 szpule do magnetofonu, kt\u00f3ry je odczytuje. Ta\u015bma jest sczytana tylko raz, by nie zniszczy\u0107 tych danych, kt\u00f3re s\u0105 na niej zapisane. Odczytuj\u0105c zapis, prowadzi si\u0119 od razu zgrywanie i robi si\u0119 kopi\u0119. Ka\u017cda ze stron m\u00f3wi, czy ma jakie\u015b uwagi co do metody zgrania. Je\u015bli nikt takich uwag nie wnosi, temat jest zamkni\u0119ty. Je\u017celi wszyscy zgadzaj\u0105 si\u0119 z tym, \u017ce nagranie jest prawid\u0142owe, to ta kopia jest wi\u0105\u017c\u0105ca. Szpule chowa si\u0119 do skrzyni, kt\u00f3r\u0105 plombuje strona rosyjska i polska, wk\u0142ada si\u0119 je do sejfu, kt\u00f3ry r\u00f3wnie\u017c si\u0119 plombuje. Orygina\u0142 ca\u0142y czas le\u017cy nietkni\u0119ty.

Komisja stwierdza, \u017ce gen. B\u0142asik odczytywa\u0142 wysoko\u015bciomierz barometryczny, a za\u0142oga – radiowy. To troch\u0119 dziwne.<\/strong>
– Genera\u0142 B\u0142asik odczytywa\u0142 wysoko\u015bciomierz barometryczny technika pok\u0142adowego. Ale trzeba te\u017c wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 to, \u017ce w tym samym czasie za\u0142oga przez s\u0142uchawki s\u0142ysza\u0142a komendy systemu TAWS, kt\u00f3ry generowa\u0142 PULL UP! Jest du\u017ce prawdopodobie\u0144stwo, \u017ce za\u0142oga nie s\u0142ysza\u0142a tego, co m\u00f3wi\u0142 gen. B\u0142asik.

Za\u0142oga skupi\u0142a si\u0119 wy\u0142\u0105cznie na tych informacjach, kt\u00f3re s\u0142ysza\u0142a przez s\u0142uchawki? <\/strong>
– W kokpicie by\u0142 ha\u0142as wynikaj\u0105cy z pracy silnik\u00f3w. By\u0142y d\u017awi\u0119ki generowane przez urz\u0105dzenia, ponadto do s\u0142uchawek za\u0142ogi by\u0142y podawane informacje, a za\u0142oga prowadzi\u0142a korespondencj\u0119 radiow\u0105. W tej sytuacji s\u0142\u00f3w genera\u0142a, kt\u00f3ry m\u00f3wi, \u017ce jest 100 metr\u00f3w, za\u0142oga mog\u0142a prawdopodobnie nie s\u0142ysze\u0107.

Komisja jest pewna, \u017ce to by\u0142 g\u0142os genera\u0142a B\u0142asika? <\/strong>
– Tak, jeste\u015bmy pewni.

A co, je\u015bli biegli z krakowskiego Instytutu prof. Sehna stwierdz\u0105 co\u015b innego? <\/strong>
– Komisja otrzyma\u0142a zapis z Centralnego Laboratorium Kryminalistycznego i uzna\u0142a, \u017ce wyniki ekspertyzy s\u0105 wystarczaj\u0105ce do zako\u0144czenia prac.

Komisja wykluczy\u0142a jednak bezpo\u015bredni\u0105 presj\u0119 na za\u0142og\u0119. Dlaczego nie reagowali Pa\u0144stwo przez ten ca\u0142y czas, kiedy nie tylko media, ale tak\u017ce konkretne osoby – mam na my\u015bli cho\u0107by p\u0142k. Edmunda Klicha czy cz\u0142onka Pa\u0144stwa komisji prof. \u0179ylicza – podnosi\u0142y temat nacisk\u00f3w? <\/strong>
– Komisja nie dyskutuje, dop\u00f3ki nie zako\u0144czy pracy. Komisja pracowa\u0142a w trybie niejawnym.

Ale\u017c te argumenty pada\u0142y przez ponad rok. Mo\u017ce powinni Pa\u0144stwo cho\u0107 powiedzie\u0107 s\u0142owo w obronie pilot\u00f3w? Nie chodzi o dyskusj\u0119… ale o kr\u00f3tkie dementi, \u017ce nacisk\u00f3w nie by\u0142o… Bali si\u0119 Pa\u0144stwo ewentualnej weryfikacji? <\/strong>
– Nie mo\u017cna wypowiada\u0107 si\u0119 na jaki\u015b temat, dop\u00f3ki nie zako\u0144czy si\u0119 praca badawcza. Ostateczny odczyt korespondencji komisja dosta\u0142a w maju tego roku. Do tego czasu mieli\u015bmy tylko szcz\u0105tkowe informacje z laboratorium. Gdyby si\u0119 okaza\u0142o, \u017ce eksperci w kwietniu br. ods\u0142uchali to nagranie i wykazali co\u015b zupe\u0142nie innego? Chcieli\u015bmy wykluczy\u0107 tego typu p\u00f3\u017aniejsze dywagacje.

Czy ca\u0142y zapis zosta\u0142 odczytany? <\/strong>
– S\u0105 miejsca, kt\u00f3rych nie da\u0142o si\u0119 odczyta\u0107.

W jakim re\u017cimie tupolew l\u0105dowa\u0142 w Smole\u0144sku 7 kwietnia? <\/strong>
– Procedura zastosowana 7 kwietnia by\u0142a inna ni\u017c 10 kwietnia. G\u0142\u00f3wnie z uwagi na pogod\u0119. 7 kwietnia pilot wykona\u0142 podej\u015bcie z widzialno\u015bci\u0105 pasa, wed\u0142ug tzw. podej\u015bcia wizualnego. Pilot widzi lotnisko i przy dobrej widzialno\u015bci podchodzi do l\u0105dowania, koryguj\u0105c po\u0142o\u017cenie na podstawie w\u0142asnej obserwacji.
10 kwietnia lotnisko by\u0142o przykryte mg\u0142\u0105, podchodzi\u0142o si\u0119 wed\u0142ug przyrz\u0105d\u00f3w. Jednym z element\u00f3w tego lotu by\u0142o podej\u015bcie do l\u0105dowania. Na podstawie radiolokacyjnego systemu l\u0105dowania KSL podaje pilotowi informacje o po\u0142o\u017ceniu samolotu wzgl\u0119dem \u015bcie\u017cki zni\u017cania i kursu. W\u0142\u0105czenie si\u0119 do tego systemu automatycznego pozwala stabilizowa\u0107 samolot w dok\u0142adnej pozycji.

Dzi\u0119kuj\u0119 za rozmow\u0119.<\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Podczas lotu specjalnego komisja stwierdzi\u0142a, \u017ce jest mo\u017cliwo\u015b\u0107 wykonania odej\u015bcia w automacie na lotnisku bez ILS Z pp\u0142k. Robertem Benedictem, cz\u0142onkiem Komisji Badania Wypadk\u00f3w Lotniczych Lotnictwa Pa\u0144stwowego, rozmawia Anna AmbroziakPanie Pu\u0142kowniku, mo\u017ce Pan potwierdzi\u0107 jednoznacznie, \u017ce procedura odej\u015bcia w automacie na lotnisku bez ILS jest wykonalna? – Tak, mo\u017cna, istnieje fizyczna mo\u017cliwo\u015b\u0107 wykonania takiego odej\u015bcia […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[139],"tags":[137],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/41675"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=41675"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/41675\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=41675"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=41675"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=41675"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}