{"id":41600,"date":"2011-08-02T21:33:38","date_gmt":"2011-08-03T02:33:38","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=41600"},"modified":"2017-12-22T09:31:15","modified_gmt":"2017-12-22T14:31:15","slug":"czy-przodkowie-sw-piusa-x-pochodzili-z-polski-ks-jozef-uminski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=41600","title":{"rendered":"Czy przodkowie \u015bw. Piusa X pochodzili z Polski? – ks. J\u00f3zef Umi\u0144ski<\/em>"},"content":{"rendered":"

Dodano: 2011-08-2 9:33 pm<\/small><\/p>\r\n

Dnia 3 czerwca 1951 r. odby\u0142a si\u0119 w Rzymie beatyfikacja*) papie\u017ca, Piusa X.<\/strong><\/p>\r\n

Starsi wiekiem przypominaj\u0105 sobie, \u017ce zosta\u0142 on papie\u017cem na skutek do\u015b\u0107 wyj\u0105tkowego zbiegu okoliczno\u015bci, a mianowicie zawdzi\u0119cza sw\u00f3j wyb\u00f3r tak\u017ce wielkiej odwadze cywilnej i zdecydowanemu poczuciu patriotycznemu polskiego uczestnika konklawe z r. 1903, biskupa krakowskiego, kardyna\u0142a Puzyny.<\/p>\r\n

Mniej ju\u017c jest wiadomo, \u017ce wkr\u00f3tce po swym wyniesieniu na stolic\u0119 Piotrow\u0105 wielki ten \u201eodnowiciel wszystkiego w Chrystusie\u201d, jeden z najwi\u0119kszych reformator\u00f3w i u\u015bwi\u0119cicieli \u017cycia ko\u015bcielnego w dziejach chrze\u015bcija\u0144stwa, \u201epapie\u017c Eucharystii\u201d, Pius X, urodzony w r. 1835 jako syn ubogiego i skromnego pracownika w ma\u0142ej mie\u015bcinie p\u00f3\u0142nocno-w\u0142oskiej Riese, wyni\u00f3s\u0142 w r. 1905 na o\u0142tarze \u015al\u0105zaka, m\u0119czennika za wiar\u0119 z pocz\u0105tk\u00f3w XVII w., urodzonego w Cieszynie, b\u0142og. Melchiora Grodzieckiego. Rok p\u00f3\u017aniej wystosowa\u0142 na r\u0119ce prymasa Polski, arcybiskupa gnie\u017anie\u0144skiego i pozna\u0144skiego, ks. Stablewskiego, serdecznie napisany list, kt\u00f3rym podni\u00f3s\u0142 i pokrzepi\u0142 ducha narodu polskiego, a jeszcze trzy lata p\u00f3\u017aniej, co r\u00f3wnie\u017c nie powinno by\u0107 dla nas oboj\u0119tne, kanonizowa\u0142 pracuj\u0105cego niegdy\u015b tak\u017ce w Warszawie Morawianina, \u015bw. Klemensa Mari\u0119 Hofbauera (Dworzaka). Gdy w r. 1910 spad\u0142a na Polsk\u0119 szkarada zbrodni jasnog\u00f3rskiej, to Pius X po\u015bpieszy\u0142 z pociech\u0105, ofiarowuj\u0105c dla klasztoru cz\u0119stochowskiego cenne korony na cudowny obraz Matki Bo\u017cej. Gdy za\u015b nast\u0119pnego roku zawakowa\u0142a przez \u015bmier\u0107 kardyna\u0142a Puzyny stolica biskupia krakowska, wyni\u00f3s\u0142 na ni\u0105 i w\u0142asnor\u0119cznie konsekrowa\u0142 swego przybocznego szambelana, a pod koniec \u017cycia kardyna\u0142a, ksi\u0119cia Sapieh\u0119.<\/p>\r\n

W niekt\u00f3rych, z r\u00f3\u017cnych powod\u00f3w mniej \u017cyczliwych Piusowi X, ko\u0142ach w\u0142oskich i nie w\u0142oskich m\u00f3wiono o nim, \u017ce jest \u201eobcym typem mi\u0119dzy papie\u017cami\u201d i \u017ce \u201eposiada tylko przeci\u0119tn\u0105 inteligencj\u0119\u201d. Temu ostatniemu zarzutowi przecz\u0105 jego liczne, bardzo \u015bmia\u0142e, prze\u0142omowe, programowe na przysz\u0142o\u015b\u0107, niekiedy wprost rewolucyjne i niezwykle owocne przedsi\u0119wzi\u0119cia, kt\u00f3re podje! i r\u00f3wnie \u015bmia\u0142e, bez ogl\u0105dania si\u0119. na przeciwie\u0144stwa i trudno\u015bci, przeprowadzi\u0142. Dla nas w tej chwili jest najwa\u017cniejsze, \u017ce ju\u017c w niespe\u0142na dziesi\u0119\u0107 lat po zgonie podj\u0119to jego proces beatyfikacyjny i \u017ce proces ten zd\u0105\u017cy\u0142 ju\u017c si\u0119 pomy\u015blnie zako\u0144czy\u0107, tak i\u017c po zmar\u0142ym blisko 400 lat temu \u015bw. Piusie V, Pius X jest dopiero pierwszym nast\u0119pnym papie\u017cem, kt\u00f3rego spotka\u0142 wielki w Ko\u015bciele przywilej beatyfikacji. Ot\u00f3\u017c poza pewnymi o\u015brodkami na \u015al\u0105sku, prawdopodobnie nigdzie indziej w kraju nie s\u0142yszano, \u017ce w powiatach Opolszczyzny s\u0105 wie\u015bniacze rodziny, kt\u00f3re chlubi\u0105 si\u0119 pokrewie\u0144stwem z Piusem X. Twierdz\u0105 one, \u017ce ojciec papie\u017ca pochodzi\u0142 ze \u015al\u0105ska Opolskiego, nazywa\u0142 si\u0119 Krawiec, a jako m\u0142odzieniec w czasie wojny napoleo\u0144skiej, chroni\u0105c si\u0119 przed pa\u0144szczyzn\u0105, czy te\u017c przed wzi\u0119ciem do pruskiego wojska, zbieg\u0142 do p\u00f3\u0142nocnych W\u0142och i zmieniwszy nazwisko na w\u0142oski jego odpowiednik: Sarto, pozosta\u0142 tam na sta\u0142e. Na potwierdzenie tych opowie\u015bci przechowuj\u0105 starannie i demonstruj\u0105 ciekawym wykazy genealogiczne, w kt\u00f3rych punktem wyj\u015bcia jest (rzekomy czy rzeczywisty?) dziadek Piusa X ze strony ojca, a jednym z cz\u0142onk\u00f3w sam papie\u017c.<\/p>\r\n

Gadki na ten temat szczeg\u00f3lnie \u017cywo kr\u0105\u017cy\u0142y w okresie panowania w Niemczech Hitlera, kiedy to niemieckie w\u0142adze domaga\u0142y si\u0119 od r\u00f3\u017cnych funkcjonariusz\u00f3w publicznych i os\u00f3b sk\u0142adaj\u0105cych dyplomowe egzaminy pa\u0144stwowe dowod\u00f3w aryjsko\u015bci ich pochodzenia, skutkiem czego wielu musia\u0142o na gwa\u0142t szpera\u0107 w ksi\u0119gach metrycznych i innych \u017ar\u00f3d\u0142ach i wypisywa\u0107 stamt\u0105d swoich przodk\u00f3w. Mi\u0119dzy innymi do\u015b\u0107 cz\u0119sto wtedy rozprawiano o owym rzekome polskim pochodzeniu Piusa X w ulubionym miejscu pielgrzymek \u015bl\u0105skich, klasztorze OO. Franciszkan\u00f3w na G\u00f3rze \u015bw. Anny, i w domu macierzystym za\u0142o\u017conego przez Edmunda Bojanowskiego zakonu \u015bl\u0105skich si\u00f3str S\u0142u\u017cebniczek NMP w Por\u0119bie, z tej g\u0142\u00f3wnie przyczyny, \u017ce obydwa te domy zakonne znajduj\u0105 si\u0119 w s\u0105siedztwie wsi Dolna (powiat Strzelce Wielkie), kt\u00f3ra jest jednym z miejsc zamieszkania cz\u0119\u015bci owych \u201ekrewnych\u201d papieskich, a tak\u017ce dlatego, \u017ce i mi\u0119dzy S\u0142u\u017cebniczkami by\u0142y owe \u201ekrewne\u201d.<\/p>\r\n

Sam otrzyma\u0142em t\u0119 dla mnie sensacyjn\u0105 wiadomo\u015b\u0107 z ust jednego z OO. Franciszkan\u00f3w \u015bwi\u0119toja\u0144skich dopiero w dzie\u0144 Zielonych \u015awi\u0105t 1951 r., niebawem za\u015b powt\u00f3rzy\u0142a mi j\u0105, z dodaniem jeszcze niekt\u00f3rych szczeg\u00f3\u0142\u00f3w, prze\u0142o\u017cona generalna Si\u00f3str S\u0142u\u017cebniczek. Dziesi\u0119\u0107 dni p\u00f3\u017aniej dostarczono mi do wgl\u0105du specjalnie na ten cel wypo\u017cyczony z Dolnej jeden z tych pieczo\u0142owicie chronionych i mimo niedawnej burzy wojennej, kt\u00f3ra i przez Doln\u0105 przechodzi\u0142a, szcz\u0119\u015bliwie dochowanych \u201edowod\u00f3w pokrewie\u0144stwa\u201d.<\/p>\r\n

Jest to \u015brednich rozmiar\u00f3w (46 x 37 cm), pi\u0119knie wykonane i gustownie oprawione przeznaczone do zawieszenia na \u015bcianie, odbicie popiersia Piusa X na dobrym kartonie, na odwrotnej stronie kt\u00f3rego widnieje du\u017cym, kaligraficznym pismem wprawn\u0105 r\u0119k\u0105 wypisana tablica genealogiczna. Zestawiono j\u0105, jakby z podanych tam dat wyp\u0142ywa\u0142o, w kilka albo kilkana\u015bcie lat po \u015bmierci papie\u017ca i, oczywi\u015bcie, w j\u0119zyku, kt\u00f3ry naonczas obowi\u0105zywa\u0142 w szkole i w urz\u0119dach Opolszczyzny, czyli niemieckim. Niestety, osoba trzecia, kt\u00f3ra mi t\u0119 tablic\u0119 przywioz\u0142a, nie umia\u0142a poda\u0107 nazwiska jej w\u0142a\u015bciciela, ani te\u017c kto j\u0105 spisywa\u0142.<\/p>\r\n

G\u0142osi ona, \u017ce we wsi Boguszyce (prawdopodobnie wie\u015b w parafii Toszek pow. Gliwicki. Istnieje jeszcze tej nazwy wie\u015b pod Opolem) by\u0142o niegdy\u015b ma\u0142\u017ce\u0144stwo Krawiec (Krawietz). Tablica wymienia pi\u0119cioro ich dzieci. Z tych pierwszy syn, Antoni, o\u017ceni\u0142 si\u0119 w Jemielnicy (pow. Strzelce) – \u201enach Himmelwitz verheiratet\u201d. Drugi syn (bez podania imienia) zbieg\u0142 w czasie wojny 1812\/13 r. do Ameryki. Trzeci syn (r\u00f3wnie\u017c bez podania imienia) zbieg\u0142 w czasie tej\u017ce wojny do Riese w p\u00f3\u0142nocnych W\u0142oszech, tam o\u017ceni\u0142 si\u0119, by\u0142 urz\u0119dnikiem pocztowym i mia\u0142 o\u015bmioro dzieci – \u201egeflichtet in Kriege 1812\/13 nach Riese in Oberitalien, dort verh. als Postmeister, 8 Kinder\u201d. Z boku na marginesie tej pozycji dodano t\u0105 sam\u0105 r\u0119k\u0105: \u201eVater des Giuseppe (Joseph)\u201d. C\u00f3rka, Katarzyna, wysz\u0142a za ma\u017c za Marcina Mois\u0119 w Dolnej. Zmar\u0142a dn. 24.4.1888 r. Druga c\u00f3rka zosta\u0142a wydana za Franciszka Moczyg\u0119b\u0119 z P\u0142u\u017cnicy (Gross Pluschnitz, pow. Strzelce). Jej syn by\u0142 spowiednikiem w Rzymie, a p\u00f3\u017aniej \u201enuncjuszem\u201d (?) w Santos (?) Texas w Ameryce – \u201eihr Sohn als Beichvater in Rom, spaeter Nuntius in Santos Texas (Amerika)\u201d Co\u015b jest popl\u0105tanego w tej ostatniej uwadze, w ka\u017cdym razie nazwisko ks. Moczyg\u0119by jest g\u0142o\u015bne w dziejach emigracji polskiej w Stanach Zjednoczonych. Mia\u0142by to wi\u0119c by\u0107, wed\u0142ug omawianej tablicy, kuzyn Piusa X.<\/p>\r\n

Dalszy jej ci\u0105g wymienia ju\u017c tylko potomstwo Marcina i Katarzyny Mois\u00f3w z Dolnej. A wi\u0119c Ignacego Mois\u0119, urodzonego w Dolnej 31 I 1840, a zmar\u0142ego 20 VI 1874, i jego brata Emanuela, kt\u00f3ry wyw\u0119drowa\u0142 do Ameryki, po czym podaje trzy c\u00f3rki Ignacego: Ann\u0119, \u201eobecnie Wycisk, ur. 27 XI 1866 r., wydan\u0105 za m\u0105\u017c 1887 r. w Wi\u015bniczu\u201d (pow. Gliwice), Mari\u0119 \u201eobecnie Cedzich-Zwi\u00f3r w Dolnej\u201d i Jadwig\u0119, \u201eobecnie Mainka w Bytomiu\u201d. Przy nazwisku Anny Wyciskowej dopisanych zosta\u0142o siedmioro jej dzieci, a wi\u0119c c\u00f3rka zakonnica Boromeuszka, syn zmar\u0142y w roku 1918 we Francji, inny syn zamieszka\u0142y w Berlinie, jeszcze inny w Limburgu i troje pozosta\u0142ych na miejscu w Wi\u015bniczu.<\/p>\r\n

Po tych wszystkich danych autor tablicy wykaligrafowa\u0142 znacznie wi\u0119kszymi, uroczystszymi literami notat\u0119: \u201eKrawietz = Schneider = Sarto, Giuseppe Melchiore geb. 2.6.1835 zu Riese Provinz Treviso OberItalien stammt von einfachen Eltern, 1858 Friester\u201d itd. a\u017c do kardynalatu, papiestwa i \u015bmierci w 1914 r. Jeszcze ni\u017cej doklejono na rogu tablicy kr\u00f3tki wycinek z niemieckiej gazety, donosz\u0105cy o rozpocz\u0119ciu procesu beatyfikacyjnego Piusa X i jego pierwszych etapach.<\/p>\r\n

Tyle tablica. Zachodzi pytanie, co s\u0105dzi\u0107 o podanej przez ni\u0105 historii Krawiec-Sarto. Wyznaj\u0119, \u017ce dla Polaka i czciciela pami\u0119ci wielkiego papie\u017ca jest ona bardzo pon\u0119tna. Tym wi\u0119cej, \u017ce mia\u0142em szcz\u0119\u015bcie, a\u017c dwukrotnie widzie\u0107 z bliska Piusa X i obydwa razy uderza\u0142 mnie jaki\u015b inny, ani\u017celi u W\u0142och\u00f3w, wyraz jego oczu, ma\u0142o w\u0142oska cera i rysy twarzy a tak\u017ce jaki\u015b inny uk\u0142ad czaszki. Obecnie gdy us\u0142ysza\u0142em te opowie\u015bci \u015bl\u0105skie, mimo woli nasuwa si\u0119 my\u015bl, czy przypadkiem nie mieli jednak racji ci, kt\u00f3rzy mu zarzucali \u201eobco\u015b\u0107 typu\u201d, a to nie tyle z powodu jego niezwyk\u0142ej prostoty w obcowaniu, ze \u015bwiatem i odmiennej postawy duchowej, o kt\u00f3re im zapewne chodzi\u0142o, ile raczej z przyczyny jego p\u00f3\u0142-obcego, w tym wypadku p\u00f3\u0142-s\u0142owia\u0144skiego, pochodzenia.<\/p>\r\n

Mimo to jestem sceptycznie do tej hipotezy usposobiony. Wydaje si\u0119 zbyt korzystn\u0105, aby by\u0142a prawdziwa. Niedowierzanie r\u00f3wnie\u017c budzi brak imienia ojca papieskiego. Jest przeto mo\u017cliwe, \u017ce hipoteza ta powsta\u0142a skutkiem jakiego\u015b przywidzenia, albo nieporozumienia. \u00c5\u00b9r\u00f3d\u0142em jej powstania mog\u0142a by\u0107 fa\u0142szywa ambicja, swoisty snobizm kogo\u015b, zwi\u0105zanego krwi\u0105 ze \u015bl\u0105skimi Krawiecami, albo nawet pospolity dowcip lub \u017cart. M\u00f3g\u0142 kto\u015b znaj\u0105cy znaczenie wyrazu Sarto i zdaj\u0105cy sobie spraw\u0119 z w\u0119dr\u00f3wek \u015al\u0105zak\u00f3w po \u015bwiecie, zadworowa\u0107 sobie z kt\u00f3rego z nich, \u017ce Pius X, to tak\u017ce z pochodzenia ich rodak i to zosta\u0142o p\u00f3\u017aniej prostodusznie powt\u00f3rzone, przyj\u0119te za dobr\u0105 monet\u0119 i rozg\u0142oszone. Niemniej i odrzuca\u0107 tej historii z g\u00f3ry, jak d\u0142ugo nie zostan\u0105 dok\u0142adniej zbadane, zar\u00f3wno polskie jak i w\u0142oskie materia\u0142y \u017ar\u00f3d\u0142owe, nie mog\u0119. To np., co podaje o pochodzeniu Piusa X, sk\u0105din\u0105d powa\u017cny historyk Schmidlin, zar\u00f3wno w swej pracy z 1903 r. jak i w p\u00f3\u017aniejszej Papstgeschichie der neuesten Zeit<\/em>, wcale nie budzi zaufania. Biografie papie\u017ca g\u0142osz\u0105, \u017ce ojciec jego urodzi\u0142 si\u0119 oko\u0142o 1753, a o\u017ceni\u0142 z dwudziestoletni\u0105 W\u0142oszk\u0105, maj\u0105c ju\u017c lat 40, w r. 1833. Ten do\u015b\u0107 p\u00f3\u017any, jak na wiejskie stosunki w\u0142oskie o\u017cenek daje sporo do my\u015blenia. Wcale r\u00f3wnie\u017c nie w\u0142osk\u0105, a za to jak\u017ce zgodn\u0105 z praktykami ludu \u015bl\u0105skiego, wydaje si\u0119 prostota si\u00f3str papieskich, kt\u00f3re mieszkaj\u0105c tak d\u0142ugo przy swym wielkim bracie nigdy ani przez moment nie pomy\u015bla\u0142y, aby si\u0119 wyzby\u0107 swego wie\u015bniaczego charakteru.<\/p>\r\n

Niestety, w \u015bl\u0105skich ksi\u0119gach urodzin w\u015br\u00f3d szeregu innych luk mamy tak\u017ce luk\u0119 w latach 1792\/1793. Gdy wi\u0119c idzie o urodziny ojca papieskiego, skazani jeste\u015bmy wy\u0142\u0105cznie na poszukiwanie we W\u0142oszech. Ewentualny brak metryki jego urodzenia w archiwach w\u0142oskich przemawia\u0142by powa\u017cnie za prawdziwo\u015bci\u0105 gadki \u015bl\u0105skiej. Z drugiej jednak strony nawet posiadanie takiej metryki nie powinno z g\u00f3ry przes\u0105dza\u0107 o sprawie, trzeba by bowiem najprz\u00f3d bardzo starannie sprawdzi\u0107, czy czasem nie zosta\u0142a ona spreparowana (sfa\u0142szowana) ex post<\/em>.<\/p>\r\n

Biografie Piusa X m\u00f3wi\u0105 o jego dziadku i stryju Antonim, kt\u00f3ry mia\u0142 p\u00f3\u017aniejszego papie\u017ca trzyma\u0107 do chrztu. Ot\u00f3\u017c, badaj\u0105c materia\u0142y w\u0142oskie, trzeba by odpowiedzie\u0107 tak\u017ce na pytanie, czy to prawdziwy dziadek i stryj; nie nale\u017cy bowiem traci\u0107 z oczu i takiej mo\u017cliwo\u015bci, \u017ce zbieg\u0142y ze \u015al\u0105ska m\u0142ody Krawiec, znalaz\u0142szy we W\u0142oszech rodzin\u0119 Sarto, przyklei\u0142 si\u0119 do niej, zar\u00f3wno wi\u0119c \u201edziadek\u201d, jak i \u201estryj\u201d byliby tylko \u201eprzyszywani\u201d.<\/p>\r\n

Mimo wszystko my\u015bl\u0119, \u017ce warto by\u0142o te opowie\u015bci \u015al\u0105zak\u00f3w poda\u0107 do szerszej wiadomo\u015bci. Raz dlatego, \u017ce od chwili beatyfikacji Piusa X sta\u0142y si\u0119 tym ciekawsze, po wt\u00f3re za\u015b, \u017ce ju\u017c od d\u0142u\u017cszego czasu istnieje ca\u0142kiem poka\u017ana grupa ludzi, kt\u00f3ra nimi \u017cyje.<\/p>\r\n

Z materia\u0142\u00f3w ks. J\u00f3zefa Umi\u0144skiego, zmar\u0142ego we Wroc\u0142awiu 1.05.1954 r.<\/em><\/p>\r\n

*) Artyku\u0142 niniejszy zosta\u0142 napisany jeszcze przed kanonizacj\u0105 Piusa X i dlatego mowa w nim o beatyfikacji – przyp. red. \u201eKatolika\u201d [kanonizacji dokona\u0142 papie\u017c Pius XII 29 maja 1954<\/em>]<\/p>\r\n

Artyku\u0142 ukaza\u0142 si\u0119 w \u201eKatoliku\u201d z 13 stycznia 1957 r.<\/p>\r\n

Przypisy:<\/h4>\r\n
    \r\n\t
  1. Co si\u0119 do\u015b\u0107 cz\u0119sto bezkrytycznie powtarza o innych motywach s\u0142ynnego veta<\/em> kardyna\u0142a Puzyny przeciwko obiorowi kard. Rampolli, jest nieporozumieniem i wypaczeniem prawdy.<\/li>\r\n\t
  2. Polak\u00f3w zainteresuje jeszcze, \u017ce jedn\u0105 z pierwszych czynno\u015bci papieskich Piusa X, podj\u0119tych zaraz w 1903 r., by\u0142 osobisty jego bardzo czynny udzia\u0142 w procesie beatyfikacyjnym znanego nam z historii Jana III Sobieskiego i odsieczy wiede\u0144skiej o. Marka d\u2019Aviano. Sam papie\u017c przewodniczy\u0142 trybuna\u0142owi procesowemu i zadawa\u0142 od siebie pytania (podaje o tym Schmidlin w swej pracy o Piusie X z 1903 r.). Dekretem z 28 XI 1908 r. zatwierdzi\u0142 Pius X dla Polski u\u017cywane ju\u017c bodaj od czas\u00f3w Jana Kazimierza wezwanie Litanii Loreta\u0144skiej \u201eKr\u00f3lowo Korony Polskiej\u201d, oddaj\u0105c Polsk\u0119 pod szczeg\u00f3lniejsz\u0105 opiek\u0119 N.M.Panny (p. Skrudlik, Kr\u00f3lowa Korony Polskiej<\/em>, Lw\u00f3w 1930, str. 140). W r. 1910 pochwali\u0142 Pius X projekt, powstaj\u0105cej w\u00f3wczas specjalnie, polskiej (p\u0142ockiej) instytucji tzw. Ksi\u0119\u017cy Misjonarzy Diecezjalnych i nada\u0142 jej szczeg\u00f3lne przywileje (p. ks. dr W. Jezusek w \u201eMiesi\u0119czniku Past. P\u0142ockim\u201d, 1951, nr 9-12, str. 98 i 135).<\/li>\r\n\t
  3. W owych czasach zbieganie m\u0142odych wie\u015bniak\u00f3w \u015bl\u0105skich przed pa\u0144szczyzn\u0105 do p\u00f3\u0142nocnych W\u0142och by\u0142o zjawiskiem bardzo cz\u0119stym.<\/li>\r\n\t
  4. Aby to skontrolowa\u0107, wystarczy por\u00f3wna\u0107 umieszczane do\u015b\u0107 cz\u0119sto obok siebie (najcz\u0119\u015bciej w katolickich encyklopediach) portrety papie\u017cy: Piusa IX, Leona XIII, Piusa X, Benedykta XV, lombardczyka (germanina) Piusa XI i Piusa XII.<\/li>\r\n\t
  5. Nie wiem, czy kto podejmowa\u0142 te badania.<\/li>\r\n\t
  6. Ostro\u017cno\u015b\u0107 kaza\u0142aby tu postawi\u0107 sobie pytanie, czy przypadkiem odno\u015bna ksi\u0119ga nie zosta\u0142a celowo wy\u0142\u0105czona i zniszczona.<\/li>\r\n<\/ol>\r\n

     <\/p>\r\n

    \r\n

    AAB. Teki Kardyna\u0142a Hlonda. Okres przedwojenny 1927-1939. Korespondencja Bpa J. Gawliny 1936-37<\/strong>.<\/h2>\r\n
    \r\n

    Do Kard. A. Hlonda (25 IV 1937)<\/p>\r\n

    \r\n

    Katowice, 25 IV 1937<\/p>\r\n

    Wasza Eminencjo!<\/p>\r\n

    Najdostojniejszy Ksi\u0119\u017ce Kardynale Prymasie!<\/p>\r\n

    Korzystaj\u0105c z obecno\u015bci na sakrze biskupiej w Katowicach, pozwalam sobie przes\u0142a\u0107 Waszej Eminencji gar\u015b\u0107 wiadomo\u015bci.<\/p>\r\n

    a) Sprawa pochodzenia g\u00f3rno\u015bl\u0105skiego Piusa X staje si\u0119 verisimilima. Ks. [Emil] Szramek zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 do W. P\u0142u\u017cnic z pro\u015bb\u0105 o bli\u017csze szczeg\u00f3\u0142y co do matki O. Leopolda Moczygemby. Otrzyma\u0142 odpowied\u017a, \u017ce nazywa\u0142a si\u0119 Ewa z d. Krawiec. R\u00f3wnocze\u015bnie proboszcz od siebie pisze ks. Szramkowi, \u017ce od dawna kr\u0105\u017c\u0105 pog\u0142oski jakoby to by\u0142a ciotka Piusa X. Przypomina sobie ks. Szramek sam, \u017ce jego proboszcz \u015bp. ks. [J\u00f3zef] Gregor, historyk, m\u00f3wi\u0105c o O. Moczygembie, wspomnia\u0142 o pewnym wuju O. Moczygemby, Kanoniku czy Biskupie w Mantui, kt\u00f3rego ten\u017ce cz\u0119sto odwiedza\u0142.<\/p>\r\n

    Podobno uchodzi\u0142 wiadomy krawiec w 1872, uchylaj\u0105c si\u0119 przed poborem do wojska, o\u017ceni\u0142 si\u0119 w Riese dosy\u0107 p\u00f3\u017ano, gdy si\u0119 zaaklimatyzowa\u0142. Ks. [Emil] Szramek zreszt\u0105 Eminencji wszystko dok\u0142adnie opisze. Warto by zwr\u00f3ci\u0107 si\u0119 do proboszcza w Riese o badania metrykalne i do Mons. Bressana. Najracjonalniejsze by\u0142oby wys\u0142anie listu przez Wasz\u0105 Eminencj\u0119, kt\u00f3rej ani jeden ani drugi adresat nie odm\u00f3wi odpowiedzi. Do Texas ju\u017c napisa\u0142em modo non suspecto. Ks. Konstanty Michalski zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 do Ks. Metrop. [Adama] Sapiehy, kt\u00f3ry by\u0142 szambelanem Piusa X. Quod deus bene vertat. Warto by sprawdzi\u0107 obszerniejsze monografie o Piusie X, kt\u00f3rych ja nie znam.<\/p>\r\n

    b) Zdaniem moim grozi niebezpiecze\u0144stwo KAP-owi. Przyby\u0142 do mnie p. Rewerowski (dawniej Rewera-Rothel) z dwoma wycinkami z gazet na temat nie dawno aresztowanych fa\u0142szerzy monet w Warszawie. S\u0105 to, jak p. R.[ewerowski] z ca\u0142\u0105 stanowczo\u015bci\u0105 twierdzi, poniewa\u017c ich osobi\u015bcie zna, szwagier i brat Teodor ks. K. Aczkolwiek panuje opinia, \u017ce ks. K.[aczy\u0144ski] dzi\u0119ki swoim stosunkom przynajmniej brata z wi\u0119zienia uwolni, b\u0119dzie mia\u0142 trudne stanowisko. Szwagier otrzyma\u0142 uniewa\u017cnienie pierwszego ma\u0142\u017ce\u0144stwa w Warszawie, a z drug\u0105 \u017con\u0105, siostr\u0105 ks. K. nie \u017cyje r\u00f3wnie\u017c.<\/p>\r\n

    c) W sprawie usi\u0142owa\u0144 rozwodowych genera\u0142a [Tadeusza] Kasprzyckiego uda\u0142em si\u0119 do niego wprost jako \u017ce on moim ministrem, a ja jego biskupem. Chcia\u0142em poprostu spe\u0142ni\u0107 sw\u00f3j obowi\u0105zek duszpasterski, aczkolwiek przypuszcza\u0142em, \u017ce nie b\u0119dzie chcia\u0142 m\u00f3wi\u0107 na ten temat. Tymczasem po wyt\u0142umaczeniu mu a limine, \u017ce to nie jest jego sprawa prywatna – \u015blub obecny, jak stwierdzi\u0142em u \u015bw. Krzy\u017ca jest wa\u017cny – by\u0142a to rozmowa niezmiernie ciekawa i niezwyk\u0142a. Chwyci\u0142em go od punktu honoru i s\u0142owa oficerskiego. Nie chc\u0119 jako jego biskup, by o moim ministrze po Warszawie kr\u0105\u017cy\u0142y te i te plotki. T\u0142umaczy\u0142em mu lata przej\u015bciowe, w kt\u00f3rych organizm szykuj\u0105c si\u0119 do staro\u015bci, szuka raz jeszcze jakiego\u015b romantycznego wybuchu uczucia. By\u0142 szczery, aczkolwiek raz po raz si\u0119 rzuca\u0142. T\u0142umaczy\u0142 mi wiele. Ja za\u015b zapewnia\u0142em, \u017ce ten romans uczuciowo minie, a gdy zn\u00f3w zacz\u0105\u0142 o rozwodzie, o\u015bwiadczy\u0142em mu, \u017ce nie b\u0119dzie szcz\u0119\u015bliwy, gdy \u017con\u0119 i synka opu\u015bci. Zrezygnowa\u0142 z nieprzejednanego postanowienia rozwodowego, lecz doda\u0142, \u017ce nie wie, co z sob\u0105 pocz\u0105\u0107. Prosi\u0142 by go nie pot\u0119pia\u0107, je\u015bli jednak si\u0119 rozwiedzie. W ka\u017cdym razie, by\u0142 zadowolony z rozmowy, lecz zaznaczy\u0142, \u017ce na pewno rozwiedzie si\u0119 gdyby si\u0119 przekona\u0142, \u017ce jaka\u015b „zorganizowana klika na mnie lub na pani\u0105 K. chcia\u0142aby wywiera\u0107 presj\u0119”. Modl\u0119 si\u0119 o \u015bwiat\u0142o dla niego.<\/p>\r\n

    d) Minister prosi\u0142 o \u017ca\u0142obne Msze polowe na rocznic\u0119 \u015bmierci Marsza\u0142ka Pi\u0142sudskiego. Odm\u00f3wi\u0142em. Zgodzi\u0142em si\u0119 natomiast na 3 maja.<\/p>\r\n

    e) Marsza\u0142ek [Edward] \u015amig\u0142y-Rydz przejdzie od jutra operacj\u0119 wyci\u0119cia migda\u0142\u00f3w.<\/p>\r\n

    f) Przypadkiem wpad\u0142em przed wczoraj do ks. Kosibowicza. Zasta\u0142em tam wicemarsza\u0142ka Podolskiego, kt\u00f3ry z polecenia p\u0142k. [Adama] Koca nawi\u0105zuje kontakt z Jezuitami.<\/p>\r\n

    g) Od 15 do 28 maja mam zamiar wyjecha\u0107 do Wiednia.<\/p>\r\n

    Ca\u0142uj\u0105c pier\u015bcie\u0144 Waszej Eminencji \u0142\u0105cze wyrazy najg\u0142\u0119bszej czci.<\/p>\r\n

    (-) + J\u00f3zef Gawlina<\/p>\r\n<\/div>\r\n<\/blockquote>\r\n

    Przypisy:<\/h4>\r\n
      \r\n\t
    1. Ks. Juliusz Bieniek (1895-1978) w dniu 13 III 1937 zosta\u0142 mianowany biskupem pomocniczym biskupa katowickiego St. Adamskiego. Konsekrowany zosta\u0142 25 IV 1937 przez bpa St. Adamskiego, w asy\u015bcie bpa J. Gawliny i A. Zimniaka.<\/li>\r\n\t
    2. Pius X urodzi\u0142 si\u0119 w roku 1835.<\/li>\r\n\t
    3. Ks. Leopold Moczygemba (1824-1891) by\u0142 duszpasterzem zak\u0142adaj\u0105cym polskie parafie w\u015br\u00f3d emigrant\u00f3w w USA.<\/li>\r\n\t
    4. gen. Tadeusz Kasprzycki (1891-1978) od roku 1935 by\u0142 ministrem spraw wojskowych.<\/li>\r\n\t
    5. J\u00f3zef Pi\u0142sudski (1887-1935) zmar\u0142 12 maja 1935. Data pierwszej rocznicy zgonu.<\/li>\r\n\t
    6. Edward Rydz-\u015amig\u0142y (1886-1941) od roku 1935 by\u0142 generalnym Inspektorem Si\u0142 Zbrojnych.<\/li>\r\n<\/ol>\r\n

      Za: Bractwo Kap\u0142a\u0144skie \u015bw. Piusa X<\/a><\/p>\r\n<\/blockquote>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Dodano: 2011-08-2 9:33 pm Dnia 3 czerwca 1951 r. odby\u0142a si\u0119 w Rzymie beatyfikacja*) papie\u017ca, Piusa X. Starsi wiekiem przypominaj\u0105 sobie, \u017ce zosta\u0142 on papie\u017cem na skutek do\u015b\u0107 wyj\u0105tkowego zbiegu okoliczno\u015bci, a mianowicie zawdzi\u0119cza sw\u00f3j wyb\u00f3r tak\u017ce wielkiej odwadze cywilnej i zdecydowanemu poczuciu patriotycznemu polskiego uczestnika konklawe z r. 1903, biskupa krakowskiego, kardyna\u0142a Puzyny. Mniej […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[135],"tags":[185],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/41600"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=41600"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/41600\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=41600"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=41600"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=41600"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}