{"id":41575,"date":"2011-08-02T13:48:05","date_gmt":"2011-08-02T18:48:05","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=41575"},"modified":"2011-08-02T13:49:33","modified_gmt":"2011-08-02T18:49:33","slug":"w-komunistycznym-gorsecie-sluzalczosci-aleksander-scios","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=41575","title":{"rendered":"W komunistycznym gorsecie s\u0142u\u017calczo\u015bci – Aleksander \u015acios<\/em>"},"content":{"rendered":"

System komunistyczny traktuj\u0105c pa\u0144stwo jako instrument totalitarnej w\u0142adzy podporz\u0105dkowa\u0142 swojej ideologii r\u00f3wnie\u017c s\u0105downictwo i uczyni\u0142 z niego jeden z filar\u00f3w ustroju. Powierzy\u0142 mu tak\u017ce zadanie dodatkowe, czyni\u0105c z tzw. wymiaru sprawiedliwo\u015bci zbrodnicze narz\u0119dzie represji, zale\u017cne od partii i aparatu bezpiecze\u0144stwa. Ta funkcja s\u0105d\u00f3w PRL wynika\u0142a bezpo\u015brednio z tre\u015bci Konstytucji, kt\u00f3ra w art.\u00a0 58 stanowi\u0142a, i\u017c \u201eS\u0105dy stoj\u0105 na stra\u017cy ustroju Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, ochraniaj\u0105 zdobycze polskiego ludu pracuj\u0105cego, strzeg\u0105 praworz\u0105dno\u015bci ludowej, w\u0142asno\u015bci spo\u0142ecznej i praw obywateli, karz\u0105 przest\u0119pc\u00f3w<\/em>.\u201d<\/p>\r\n

Konstytucyjna hierarchia pozwala\u0142a komunistom na traktowanie s\u0105d\u00f3w i prawodawstwa jako narz\u0119dzia ochrony w\u0142adzy i stra\u017cnika partyjnych interes\u00f3w. O \u017cadnej niezawis\u0142o\u015bci i niezale\u017cno\u015bci nie mog\u0142o by\u0107 mowy. Brak norm prawnych chroni\u0105cych obywatela przed samowol\u0105 rz\u0105dz\u0105cych, ujawnia\u0142 natomiast\u00a0 ca\u0142kowit\u0105 fikcyjno\u015b\u0107 praw obywatelskich. Prawo stanowione w PRL by\u0142o prawem rz\u0105dz\u0105cych, dawa\u0142o partii pe\u0142ni\u0119 w\u0142adzy nad obywatelem oraz umo\u017cliwia\u0142o zwalczanie istniej\u0105cej i potencjalnej opozycji.<\/p>\r\n

III RP zbudowana na fundamencie pa\u0144stwa komunistycznego, dziedzicz\u0105c jego struktury i aparat represji, zachowa\u0142a r\u00f3wnie\u017c w niezmienionym stanie s\u0105downictwo, dokonuj\u0105c w tym obszarze zmian fasadowych i pozorowanych. Przede wszystkim, armia dyspozycyjnych s\u0119dzi\u00f3w i prokurator\u00f3w, prze\u015bladuj\u0105cych przez lata w\u0142asnych obywateli przesz\u0142a \u201edo \u201enowego\u201d pa\u0144stwa i na mocy fikcji \u201etransformacji ustrojowej\u201d sta\u0142a si\u0119 kadr\u0105 na kt\u00f3rej oparto wymiar sprawiedliwo\u015bci III RP. Warto przypomnie\u0107, \u017ce w PRL-u trudno by\u0142oby znale\u017a\u0107 grup\u0119 bardziej upolitycznion\u0105 i uleg\u0142\u0105 wobec re\u017cimu. Przyk\u0142adowo: w roku 1953 do PZPR nale\u017ca\u0142o 25% s\u0119dzi\u00f3w, w 1966 ju\u017c 58%, a w 1984 – 54 %. W 1982 r. na 113 nowo powo\u0142anych s\u0119dzi\u00f3w S\u0105du Najwy\u017cszego – 88 nale\u017ca\u0142o do partii komunistycznej, 11 do dwu partii kolaboruj\u0105cych, a\u00a0 tylko14 by\u0142o bezpartyjnych.<\/p>\r\n

Jeszcze gorszej m\u00f3g\u0142 wygl\u0105da\u0107 odsetek tajnych wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w bezpieki dzia\u0142aj\u0105cych w \u201ewymiarze sprawiedliwo\u015bci\u201d PRL.\u00a0 W tym zakresie nie istniej\u0105 pe\u0142ne i wiarygodne statystki, jednak o skali problemu mo\u017cemy wnioskowa\u0107 cho\u0107by na podstawie wykazu nazwisk os\u00f3b podlegaj\u0105cych w swoim czasie procedurom lustracyjnym, kt\u00f3re trafi\u0142y na list\u0119 sporz\u0105dzon\u0105 w Biurze Rzecznika Interesu Publicznego, zwan\u0105 „list\u0105 Nizie\u0144skiego\u201d. Na og\u00f3ln\u0105 liczb\u0119 588 os\u00f3b, co do kt\u00f3rych zachowa\u0142y si\u0119 dokumenty rejestracyjne w ewidencji organ\u00f3w peerelowskiej bezpieki, znajduje si\u0119 a\u017c 335 nazwisk adwokat\u00f3w, 81 s\u0119dzi\u00f3w i 30 prokurator\u00f3w. Gdy we wrze\u015bniu 2007 roku IPN opublikowa\u0142 pierwsze katalogi os\u00f3b publicznych, b\u0119d\u0105cych w przesz\u0142o\u015bci wsp\u00f3\u0142pracownikami SB, znalaz\u0142y si\u0119 w nich nazwiska 4 s\u0119dzi\u00f3w Naczelnego S\u0105du Administracyjnego, 2 – Trybuna\u0142u Konstytucyjnego i po jednym – S\u0105du Najwy\u017cszego i Trybuna\u0142u Stanu.<\/p>\r\n

S\u0119dziowie III RP, obok wojskowej bezpieki przekszta\u0142conej w WSI, s\u0105 jedyn\u0105 grup\u0105 zawodow\u0105, kt\u00f3r\u0105 omin\u0119\u0142a nawet szcz\u0105tkowa weryfikacja<\/span>. Ca\u0142kowicie bezpodstawnie przyj\u0119to, \u017ce w \u015brodowisku tym dojdzie do samooczyszczania i pozb\u0119dzie si\u0119 ono skompromitowanych cz\u0142onk\u00f3w. Za\u0142o\u017cenie to okaza\u0142o si\u0119 mrzonk\u0105, a\u00a0 samorz\u0105dy korporacyjne nie tylko nie pozby\u0142y si\u0119 zbrodniarzy w togach, ale przez lata chroni\u0142y ich od jakiejkolwiek odpowiedzialno\u015bci. \u0179aden z komunistycznych s\u0119dzi\u00f3w i prokurator\u00f3w legalizuj\u0105cych sowieckie ludob\u00f3jstwo na polskich patriotach, odpowiedzialnych za prze\u015bladowania opozycji czy drako\u0144skie wyroki stanu wojennego, nie zosta\u0142 nawet postawiony w stan oskar\u017cenia. Czy mo\u017ce zatem dziwi\u0107, \u017ce ministrami sprawiedliwo\u015bci takiego aparatu zostawali tajni wsp\u00f3\u0142pracownicy bezpieki, jak Bentkowski, Chrzanowski, Jaskiernia czy Cimoszewicz?<\/p>\r\n

Gdy po dziewi\u0119ciu latach, w grudniu 1998 r. uda\u0142o si\u0119 uchwali\u0107 ustaw\u0119 o odpowiedzialno\u015bci dyscyplinarnej s\u0119dzi\u00f3w, kt\u00f3rzy w latach 1944-1989 sprzeniewierzyli si\u0119 niezawis\u0142o\u015bci s\u0119dziowskiej, okaza\u0142o si\u0119, \u017ce Krajowa Rada S\u0105downictwa (KRS) nie znalaz\u0142a \u017cadnego s\u0119dziego, kt\u00f3rego zachowanie podlega\u0142oby ocenie ustawy. W okresie od wej\u015bcia w \u017cycie ustawy do pa\u017adziernika 2001 r. wp\u0142yn\u0119\u0142o 30 spraw, z czego 28 zosta\u0142o z\u0142o\u017conych przez ministra sprawiedliwo\u015bci, a tylko dwie by\u0142y efektem wniosk\u00f3w rzecznika dyscyplinarnego. We wszystkich sprawach z wniosku ministra sprawiedliwo\u015bci rzecznicy dyscyplinarni dystansowali si\u0119 od nich, wskazuj\u0105c, \u017ce dzia\u0142aj\u0105 z polecenia ministra. Sprawy dotyczy\u0142y zaledwie oko\u0142o 50 s\u0119dzi\u00f3w, w wi\u0119kszo\u015bci w stanie spoczynku, spo\u015br\u00f3d kt\u00f3rych tylko jeden nie by\u0142 s\u0119dzi\u0105 karnym. W toku post\u0119powania a\u017c 41 s\u0119dzi\u00f3w ju\u017c na samym pocz\u0105tku zosta\u0142o uwolnionych od stawianych im zarzut\u00f3w. Opisuj\u0105c t\u0119 fars\u0119 dr Przemys\u0142aw Czarnek w artykule zamieszczonym w \u201eNaszym Dzienniku\u201d wskazywa\u0142, \u017ce \u201eefekty weryfikacji PRL-owskiego wymiaru sprawiedliwo\u015bci s\u0105 wi\u0119c zatrwa\u017caj\u0105ce. Wynika z niej – wbrew oczywistym faktom – \u017ce wszyscy s\u0119dziowie okresu komunistycznego dzia\u0142ali na wskro\u015b etycznie, byli niezawi\u015bli i niezale\u017cni<\/em>.\u201d<\/p>\r\n

Kontynuacja personalna, brak lustracji i dekomunizacji nie s\u0105 jedynymi przes\u0142ankami pozwalaj\u0105cymi dostrzec w wymiarze sprawiedliwo\u015bci III RP spu\u015bcizn\u0119 pa\u0144stwa komunistycznego. W czasach PRL szczeg\u00f3ln\u0105 rol\u0119 w kszta\u0142towaniu \u201esprawiedliwo\u015bci socjalistycznej\u201d odgrywa\u0142a interpretacja, czyli wyk\u0142adnia prawa dokonywana przez S\u0105d Najwy\u017cszy. Kontrowersyjn\u0105 spraw\u0105 by\u0142a kwestia „wytycznych wymiaru sprawiedliwo\u015bci i praktyki s\u0105dowej” wydawanych przez SN poczynaj\u0105c od 1949 r. Wytyczne mia\u0142y zapewni\u0107 jednolito\u015b\u0107 orzecznictwa w sprawach cywilnych i karnych oraz jego zgodno\u015b\u0107 z zasadami „praworz\u0105dno\u015bci ludowej”.\u00a0 W praktyce, g\u0142\u00f3wne tezy wytycznych by\u0142y przygotowywana poza SN, przez parti\u0119 komunistyczn\u0105, za\u015b S\u0105dowi Najwy\u017cszemu pozostawiano redakcj\u0119 tekstu i jego uzasadnienie. Taki mechanizm czyni\u0142 z \u201ewymiaru sprawiedliwo\u015bci\u201d autentyczne narz\u0119dzie partii rz\u0105dz\u0105cej, pozwala\u0142 dowolnie interpretowa\u0107 zapisy prawa i strzec przywilej\u00f3w aparatu w\u0142adzy.<\/p>\r\n

W III RP rol\u0119 wyroczni i organu stoj\u0105cego na stra\u017cy zdobyczy \u201etransformacji ustrojowej\u201d powierzono Trybuna\u0142owi Konstytucyjnemu. Ten komunistyczny, niedemokratyczny tw\u00f3r, powo\u0142any przez Jaruzelskiego ustaw\u0105 z 1985 roku mia\u0142 pocz\u0105tkowo ograniczone kompetencje. Dopiero po 1989 roku nast\u0105pi\u0142o poszerzenie uprawnie\u0144 TK i przekszta\u0142cenie go w organ orzekaj\u0105cy nie tylko o zgodno\u015bci ustaw z Konstytucj\u0105 ale kszta\u0142tuj\u0105cy ca\u0142y porz\u0105dek prawny. Odk\u0105d orzeczenia TK maj\u0105 moc powszechnie obowi\u0105zuj\u0105c\u0105 i s\u0105 ostateczne, organ ten sta\u0142 si\u0119 faktycznie najwy\u017csz\u0105 w\u0142adz\u0105 w pa\u0144stwie, wyj\u0119t\u0105 (podobnie jak s\u0105dy) spod jakiejkolwiek kontroli obywateli. S\u0119dziowie Trybuna\u0142u wyznaczani na 9-letnie kadencje s\u0105 praktycznie nieusuwalni i mog\u0105 bezkarnie wydawa\u0107 nawet najbardziej absurdalne, stronnicze orzeczenia, przekraczaj\u0105c niejednokrotnie swoje kompetencje i ingeruj\u0105c w bie\u017c\u0105ce sprawy polityczne.\u00a0 Podobne instytucje wyst\u0119puj\u0105 jedynie w pa\u0144stwach by\u0142ego Bloku Sowieckiego;\u00a0 w Rosji, Bia\u0142orusi, na Litwie i Ukrainie, nie istniej\u0105 natomiast w dojrza\u0142ych demokracjach.<\/p>\r\n

Nietrudno dostrzec, \u017ce orzecznictwo TK, szczeg\u00f3lnie w kwestiach dotycz\u0105cych rozliczenia z re\u017cimem komunistycznym, lustracji i dekomunizacji, jest zawsze zgodne z\u00a0 intencjami grupy rz\u0105dz\u0105cej, chroni interesy komunistycznej nomenklatury, esbek\u00f3w i ich tajnych wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w. Jednocze\u015bnie Trybuna\u0142 stoi na stra\u017cy przywilej\u00f3w w\u0142asnego \u015brodowiska, strzeg\u0105c elitarno\u015bci poszczeg\u00f3lnych zawod\u00f3w prawniczych i blokuj\u0105c do nich dost\u0119p osobom spoza \u015brodowiska, pozbawionych znajomo\u015bci i rodzinnych koligacji. Warto przypomnie\u0107 wyrok z kwietnia 2006 roku, gdy TK ukaza\u0142 si\u0119 w roli reprezentanta korporacyjnego lobby i uzna\u0142, \u017ce do wykonywania zawodu adwokata nie wystarczy wykszta\u0142cenie prawnicze i sta\u017c w kancelarii. Nadal potrzebna ma by\u0107 aplikacja, odbyta koniecznie pod nadzorem wywodz\u0105cej si\u0119 z okresu PRL-u instytucji, samorz\u0105du adwokackiego. Tym samym, Trybuna\u0142 zadba\u0142 o zachowanie dotychczasowego, peerelowskiego status quo oraz utrzymanie mechanizm\u00f3w naboru kadr wed\u0142ug zasad ustanowionych w okresie komunizmu. Niezwykle korzystne dla uk\u0142adu rz\u0105dz\u0105cego umocowanie TK, czyni z tej instytucji faktycznego gwaranta porozumie\u0144 okr\u0105g\u0142ego sto\u0142u i rzecznika w\u0105skiej grupy interes\u00f3w. Jedynym ministrem, kt\u00f3ry chcia\u0142 zburzy\u0107 ten patologiczny uk\u0142ad by\u0142 Zbigniew Ziobro, dot\u0105d darzony przez \u015brodowiska prawnicze szczer\u0105 nienawi\u015bci\u0105.\u00a0<\/p>\r\n

Nie mo\u017ce zatem dziwi\u0107, \u017ce s\u0105downictwu III RP oraz tzw. organom sprawiedliwo\u015bci opartym na ci\u0105g\u0142o\u015bci personalnej i mentalnej, powierzono rol\u0119 identyczn\u0105 do tej, jak\u0105 spe\u0142nia\u0142y w pa\u0144stwie \u201erealnego socjalizmu\u201d. Przekonuje nas o tym szereg decyzji i orzecze\u0144 s\u0105dowych wydawanych w interesie grupy rz\u0105dz\u0105cej. Niezawis\u0142o\u015b\u0107 – s\u0142owo wytrych, maj\u0105ce dowodzi\u0107 realnych zmian w systemie s\u0105downictwa, s\u0142u\u017cy g\u0142\u00f3wnie do legalizacji ka\u017cdego, najbardziej niegodziwego lub g\u0142upiego wyroku. Wm\u00f3wienie Polakom, \u017ce nie wolno tych wyrok\u00f3w podwa\u017ca\u0107 b\u0105d\u017a z nimi dyskutowa\u0107, pokazuje jedynie skal\u0119 arogancji, z jak\u0105 spadkobiercy komunistycznej mentalno\u015bci traktuj\u0105 obywateli.<\/p>\r\n

Polskie s\u0105downictwo wed\u0142ug opinii spo\u0142ecze\u0144stwa jest w op\u0142akanym stanie. Ka\u017cdy, kto mia\u0142 nieszcz\u0119\u015bcie zetkn\u0105\u0107 si\u0119 z tym organem m\u00f3g\u0142 do\u015bwiadczy\u0107 na sobie skutk\u00f3w fatalnego funkcjonowania s\u0105d\u00f3w. Cho\u0107 (tu\u017c po Niemczech) mamy rekordow\u0105 w Europie liczb\u0119 s\u0119dzi\u00f3w (10 322) urz\u0119dnik\u00f3w s\u0105dowych, asystent\u00f3w, kurator\u00f3w i referendarzy, a ka\u017cdy Polak co miesi\u0105c na ich utrzymanie p\u0142aci 24 z\u0142 i 10 gr., co daje nam pierwsze miejsce w UE – s\u0105dy III RP pracuj\u0105 \u017ale, a droga do uzyskania wyroku wci\u0105\u017c si\u0119 wyd\u0142u\u017ca. Mi\u0119dzy bajki mo\u017cna w\u0142o\u017cy\u0107 zapewnienia, \u017ce powodem tego stanu rzeczy jest przeci\u0105\u017cenie s\u0105d\u00f3w prac\u0105, nie dofinansowanie lub braki kadrowe.<\/p>\r\n

Podobnie jak w PRL-u, ustanawiane w III RP prawo, nadal najlepiej chroni grup\u0119 rz\u0105dz\u0105c\u0105. Dowie si\u0119 o tym ka\u017cdy, kto prze\u015bledzi wyroki wydawane z pozw\u00f3w Adama Michnika lub dostrze\u017ce praktyki prokuratury umarzaj\u0105cej wi\u0119kszo\u015b\u0107 spraw aferalnych. <\/strong>Ha\u0144b\u0105 wymiaru sprawiedliwo\u015bci jest nierozliczenie \u017cadnej ze zbrodni komunistycznych; pocz\u0105wszy od zag\u0142ady polskiej opozycji w latach 50,. poprzez morderstwa robotnik\u00f3w na Wybrze\u017cu, zbrodnie stanu wojennego i mordy polityczne lat 80. Ci sami s\u0119dziowie, kt\u00f3rzy przez 22 lata nie potrafili os\u0105dzi\u0107 \u017cadnego bandyty z SB i PZPR, zadbali jednak o bezpiecze\u0144stwo swoich kamrat\u00f3w i w grudniu 2007 roku na mocy uchwa\u0142y S\u0105du Najwy\u017cszego zdecydowali, \u017ce\u00a0 s\u0119dziowie i prokuratorzy okresu stanu wojennego nie mieli uprawnie\u0144 do badania zgodno\u015bci akt\u00f3w prawnych z Konstytucj\u0105 PRL, a co za tym idzie – nie byli zwolnieni z obowi\u0105zku ich stosowania.\u00a0 Wyrok ten sprawi\u0142, \u017ce wszyscy, postawieni w stan oskar\u017cenia s\u0119dziowie i prokuratorzy aparatu represji zostali zwolnieni od odpowiedzialno\u015bci karnej, a wszcz\u0119te post\u0119powania umorzono.<\/p>\r\n

Wyniesiona z okresu PRL-u zasada, i\u017c wymiar sprawiedliwo\u015bci s\u0142u\u017cy interesom w\u0142adzy ludowej, zosta\u0142a w niezmienionej formie adoptowana w warunkach III RP. Nie by\u0142y potrzebne \u017cadne dodatkowe regulacje, by ka\u017cdy prokurator, ten z Pcimia i ten z Prokuratury Krajowej wiedzia\u0142, \u017ce gorliwe odczytanie i\u00a0 wykonanie\u00a0 intencji w\u0142adzy b\u0119dzie skutkowa\u0142o szybsz\u0105 \u015bcie\u017ck\u0105 kariery i wi\u0119kszymi szansami na awans. Ta zasada, funkcjonuj\u0105ca r\u00f3wnie\u017c w wielu innych \u015brodowiskach, zosta\u0142a w wymiarze sprawiedliwo\u015bci wyniesiona na wy\u017cyny hipokryzji i stanowi podstawow\u0105 przeszkod\u0119 w pozbyciu si\u0119 komunistycznego gorsetu s\u0142u\u017calczo\u015bci. W r\u00f3wnym stopniu dotyczy ona s\u0119dzi\u00f3w, kt\u00f3rzy podlegaj\u0105 ocenom swojej korporacji, a ich kariera jest zale\u017cna od rekomendacji KRS i decyzji prezydenta.<\/p>\r\n

Obecna w\u0142adza posun\u0119\u0142a si\u0119 w tej hipokryzji dalej i w roku 2008 dokona\u0142a zmian w ustawie o prokuraturze, rozdzielaj\u0105c stanowiska ministra sprawiedliwo\u015bci i prokuratora generalnego. Okrzykni\u0119te w\u00f3wczas rewolucyjnymi nowelizacje s\u0142u\u017cy\u0142y uwolnieniu rz\u0105du Donalda Tuska od odpowiedzialno\u015bci za stan bezpiecze\u0144stwa obywateli oraz stworzeniu silnej korporacji prokuratorskiej, kt\u00f3ra w zamkni\u0119tym systemie zawod\u00f3w prawniczych sta\u0142aby si\u0119 pot\u0119\u017cnym i wp\u0142ywowym lobby. Powo\u0142anie urz\u0119du Prokuratora Generalnego tylko pozornie wzmacnia\u0142o niezale\u017cno\u015b\u0107 prokuratury. Brak umocowania tego urz\u0119du w Konstytucji (tak jak dzieje si\u0119 to w dojrza\u0142ych systemach prawnych) sprawi\u0142, \u017ce niezale\u017cno\u015b\u0107 PG sta\u0142a si\u0119 iluzoryczna, podlega on bowiem ocenie politycznej dokonywanej corocznie przez Sejm i Senat i jest opiniowany przez ministra sprawiedliwo\u015bci. Odrzucenie sprawozdania, uprawnia premiera do wnioskowania o odwo\u0142anie Prokuratora. Jak zwraca\u0142 w\u00f3wczas uwag\u0119 prof. Piotr Winczorek \u201eistnieje ryzyko, \u017ce prokurator generalny sam stanie si\u0119 politykiem\u201d.\u00a0 Obserwacja zachowa\u0144 Andrzeja Seremeta, w zwi\u0105zku ze \u015bledztwem w sprawie tragedii smole\u0144skiej, zdaje si\u0119 potwierdza\u0107 t\u0119 ocen\u0119. Z ca\u0142ej \u201erewolucyjnej\u201d koncepcji zmian, najwa\u017cniejszym elementem by\u0142o powo\u0142anie Krajowej Rady Prokurator\u00f3w (KRP), kt\u00f3ra poprzez prawo wnioskowania o nominacje prokuratorskie oraz szerokie uprawnienia konsultacyjne sta\u0142a si\u0119 organem decyzyjnym w zakresie polityki karnej. Postawienie na czele Rady by\u0142ego komunistycznego prokuratora Edwarda Zalewskiego, da\u0142o grupie rz\u0105dz\u0105cej gwarancj\u0119 zachowania wp\u0142yw\u00f3w na decyzje prokuratorskie, a poprzez w\u0142a\u015bciw\u0105 polityk\u0119 kadrow\u0105 zabezpiecza\u0142o trwa\u0142o\u015b\u0107 uk\u0142adu postkomunistycznego.<\/p>\r\n

Aleksander \u015acios<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Artyku\u0142 opublikowany w nr 7\/2011 Nowego Pa\u0144stwa.
<\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"System komunistyczny traktuj\u0105c pa\u0144stwo jako instrument totalitarnej w\u0142adzy podporz\u0105dkowa\u0142 swojej ideologii r\u00f3wnie\u017c s\u0105downictwo i uczyni\u0142 z niego jeden z filar\u00f3w ustroju. Powierzy\u0142 mu tak\u017ce zadanie dodatkowe, czyni\u0105c z tzw. wymiaru sprawiedliwo\u015bci zbrodnicze narz\u0119dzie represji, zale\u017cne od partii i aparatu bezpiecze\u0144stwa. Ta funkcja s\u0105d\u00f3w PRL wynika\u0142a bezpo\u015brednio z tre\u015bci Konstytucji, kt\u00f3ra w art.\u00a0 58 stanowi\u0142a, i\u017c […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[66,98,81,36],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/41575"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=41575"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/41575\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=41575"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=41575"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=41575"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}