{"id":41515,"date":"2011-07-31T22:52:06","date_gmt":"2011-08-01T03:52:06","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=41515"},"modified":"2011-07-31T22:52:06","modified_gmt":"2011-08-01T03:52:06","slug":"co-zapisal-ostatni-sygnal-taws","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=41515","title":{"rendered":"Co zapisa\u0142 ostatni sygna\u0142 TAWS"},"content":{"rendered":"

Profesor Kazimierz Nowaczyk: Odczyty sensor\u00f3w na wykresach MAK zosta\u0142y przesuni\u0119te tak, by zlokalizowa\u0107 zarejestrowane przez nie wydarzenia bli\u017cej miejsca zderzenia samolotu z brzoz\u0105<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Jak wyt\u0142umaczy\u0107 rozbie\u017cno\u015bci pomi\u0119dzy danymi Mi\u0119dzypa\u0144stwowego Komitetu Lotniczego a wykonanymi w Redmond odczytami z ameryka\u0144skiej aparatury, zamontowanej w tupolewie, skoro pochodz\u0105 z tych samych sensor\u00f3w? Rosjanie do deszyfracji czarnych skrzynek u\u017cywaj\u0105 programu WinArm32. Wszystkie wykresy zamieszczone w raporcie MAK opracowano z wykorzystaniem w\u0142a\u015bnie tego programu. Umo\u017cliwia on m.in. usuwanie punkt\u00f3w, korekt\u0119 b\u0142\u0119d\u00f3w systematycznych itd. Nie trzeba wcale manipulowa\u0107 danymi z rejestrator\u00f3w, pod warunkiem, \u017ce nikt inny ich nie dostanie i nie zastosuje do analizy innego oprogramowania. Ciekawostk\u0105 potwierdzaj\u0105c\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 ingerencji jest brak odczyt\u00f3w parametr\u00f3w na wykresach w miejscu ostatniego komunikatu TAWS. Wyst\u0119puj\u0105 tam jedynie szare linie, kt\u00f3re nazwano „szar\u0105 stref\u0105”.<\/strong>

Profesor Kazimierz Nowaczyk, ameryka\u0144ski fizyk polskiego pochodzenia, przeanalizowa\u0142 oprogramowanie do deszyfracji tzw. czarnych skrzynek, kt\u00f3rym od lat pos\u0142uguje si\u0119 MAK. Por\u00f3wna\u0142 opublikowane przez Rosjan dane o po\u0142o\u017ceniu polskiego Tu-154M z wynikami odczyt\u00f3w ameryka\u0144skiej aparatury, kt\u00f3r\u0105 zainstalowano w maszynie 36. SPLT. Wnioski naukowca daj\u0105 wiele do my\u015blenia. MAK nie tylko m\u00f3g\u0142 do\u015b\u0107 swobodnie manipulowa\u0107 zarejestrowan\u0105 histori\u0105 lotu, ale rzeczywi\u015bcie tak si\u0119 sta\u0142o i te modyfikacje wydaj\u0105 si\u0119 mie\u0107 bardzo jasny cel: zmian\u0119 obrazu tego, co faktycznie wydarzy\u0142o si\u0119 po zderzeniu ze s\u0142ynn\u0105 brzoz\u0105. Profesor Nowaczyk, fizyk, jest gda\u0144szczaninem. Pracuje w Centrum Spektroskopii Fluorescencyjnej Wydzia\u0142u Biochemii i Biologii Molekularnej Szko\u0142y Medycznej Uniwersytetu Maryland (USA), mieszcz\u0105cego si\u0119 w Baltimore. Spektroskopia fluorescencyjna to wa\u017cna metoda badawcza maj\u0105ca praktyczne zastosowanie m.in. w fizyce, chemii, biologii i medycynie.
Do parlamentarnego zespo\u0142u ds. katastrofy smole\u0144skiej zg\u0142osi\u0142 si\u0119 sam. – Podj\u0105\u0142em si\u0119 tych oblicze\u0144, dlatego \u017ce posiadam do\u015bwiadczenie fizyka eksperymentalnego i moja umiej\u0119tno\u015b\u0107 opracowywania danych, cz\u0119sto g\u0142\u0119boko ukrytych w\u015br\u00f3d szum\u00f3w i zak\u0142\u00f3ce\u0144, jest bardzo pomocna – m\u00f3wi. Fizyk przeanalizowa\u0142 dane z system\u00f3w pok\u0142adowych produkcji ameryka\u0144skiej odczytanych w USA, to jest systemu TAWS (ostrzegaj\u0105cy o mo\u017cliwo\u015bci zderzenia) i FMS (zarz\u0105dzania lotem). Dzi\u0119ki nim okre\u015bli\u0142 do\u015b\u0107 dok\u0142adnie po\u0142o\u017cenie geograficzne oraz trajektori\u0119 poziom\u0105 i pionow\u0105 samolotu. Te dane por\u00f3wna\u0142 z wykresami znajduj\u0105cymi si\u0119 w raporcie MAK. Okazuje si\u0119, \u017ce s\u0105 du\u017ce rozbie\u017cno\u015bci. – Pewne zdarzenia, wed\u0142ug MAK, mia\u0142y miejsce w innym momencie, ni\u017c wynika to z zapis\u00f3w TAWS i FMS. Z czasem wi\u0105\u017ce si\u0119 te\u017c oczywi\u015bcie miejsce, w jakim do nich dosz\u0142o. R\u00f3\u017cnice kilkusekundowe oznaczaj\u0105, przy tej pr\u0119dko\u015bci, setki metr\u00f3w – t\u0142umaczy prof. Nowaczyk. Okazuje si\u0119, \u017ce odczyty sensor\u00f3w zosta\u0142y przesuni\u0119te tak, aby zlokalizowa\u0107 zarejestrowane przez nie dramatyczne wydarzenia bli\u017cej miejsca zderzenia samolotu z brzoz\u0105. Zapewne po to, \u017ceby zasugerowa\u0107, i\u017c uszkodzenie skrzyd\u0142a, odchylenie od \u015bcie\u017cki schodzenia i p\u00f3\u0142beczka autorotacyjna by\u0142y wynikiem \u015bci\u0119cia drzewa.
Wed\u0142ug prof. Kazimierza Nowaczyka, s\u0142awna ju\u017c brzoza wcale nie zmieni\u0142a kursu tupolewa, lecz po ponad 140 metrach nast\u0105pi\u0142o co\u015b innego: dwa silne impulsy. Na wykresach przedstawionych przez MAK zobrazowano je jako nag\u0142e zmiany przyspieszenia pionowego. Tak silne, \u017ce sam prof. Nowaczyk nie mo\u017ce uwierzy\u0107, \u017ce ponad 80-tonowa maszyna w ci\u0105gu u\u0142amk\u00f3w sekundy dozna\u0142a tak silnych zmian wysoko\u015bci. – Nast\u0105pi\u0142a zmiana przyspieszenia od 1,2 g do 0,2 g. To r\u00f3\u017cnica, jak\u0105 poczuje osoba, kt\u00f3rej waga w ci\u0105gu p\u00f3\u0142 sekundy zmieni si\u0119 ze 120 do 20 kilogram\u00f3w – t\u0142umaczy fizyk. Dodaje przy tym, \u017ce nie wiemy, czy to ca\u0142y samolot raptem (dwukrotnie) opad\u0142 w d\u00f3\u0142 i wzni\u00f3s\u0142 si\u0119 gwa\u0142townie do g\u00f3ry, czy tylko, na przyk\u0142ad, podnios\u0142a si\u0119 cz\u0119\u015b\u0107 dziobowa, a opad\u0142 ty\u0142.
Do silnych impuls\u00f3w z zewn\u0105trz dosz\u0142o, wed\u0142ug ameryka\u0144skiego naukowca, po pi\u0105tym i ostatnim ostrze\u017ceniu TAWS przemilczanym w raporcie MAK, tu\u017c przed zamro\u017ceniem dzia\u0142ania komputera FMS po zaniku zasilania. St\u0105d bardzo prawdopodobne, \u017ce by\u0142y one przyczyn\u0105 przerwania zasilania kluczowego systemu. Profesor Nowaczyk dystansuje si\u0119 natomiast od hipotezy zwi\u0105zku tej awarii z uderzeniem samolotu w brzoz\u0119. – S\u0105dz\u0119, \u017ce te wstrz\u0105sy by\u0142y znacznie silniejsze i nast\u0105pi\u0142y p\u00f3\u017aniej – komentuje. Z jego oblicze\u0144 wynika, \u017ce samolot po zderzeniu z brzoz\u0105 przelecia\u0142 jeszcze oko\u0142o 140 metr\u00f3w bez zmiany kursu, z czego wynika, \u017ce nie m\u00f3g\u0142 wykona\u0107 beczki autorotacyjnej. Dokument MAK pokazuje na s. 97 zmian\u0119 kursu tu\u017c za \u015bci\u0119tym drzewem, natomiast polski raport jest bardziej „elastyczny” w tej kwestii. Na s. 70 twierdzi, \u017ce samolot skr\u0119ca\u0142 wcze\u015bniej, natomiast siedem stron dalej czytamy, \u017ce nie skr\u0119ca\u0142. Ostatni zapis systemu TAWS (dokonany 142 metry za brzoz\u0105) tak\u017ce odnotowuje prawid\u0142owy kurs, przy czym jest to ostatni poprawny odczyt danych z kompasu – o czym informuje nas FMS. Mog\u0142o to by\u0107 skutkiem uszkodzenia przyrz\u0105du lub przekroczenia dopuszczalnego b\u0142\u0119du pomiaru azymutu.
Wed\u0142ug MAK, nie ma powa\u017cnych r\u00f3\u017cnic pomi\u0119dzy oboma zapisami. „Ostrzegawcze zdarzenia by\u0142y zarejestrowane (…) i s\u0105 zbie\u017cne z rejestracj\u0105 tych zdarze\u0144 przez pok\u0142adowe rejestratory parametryczny i d\u017awi\u0119kowy” – czytamy w rosyjskim dokumencie (s. 118). Zauwa\u017ca si\u0119 natomiast zanik zasilania FMS. Na s. 119 znajduje si\u0119 zapis: „Zanik zasilania FMS („zamro\u017cenie pami\u0119ci”) nast\u0105pi\u0142 o 10:41:05, na wysoko\u015bci barometrycznej skorygowanej do poziomu lotniska (…) oko\u0142o 15 metr\u00f3w, pr\u0119dko\u015bci podr\u00f3\u017cnej 145 w\u0119z\u0142\u00f3w (270 km\/h), w punkcie o wsp\u00f3\u0142rz\u0119dnych 54 49,483\u00b4 N, 032 161\u00b4 E”. Natomiast polski raport w \u017caden spos\u00f3b nie odnosi si\u0119 do przerwania pracy komputera, by\u0107 mo\u017ce dlatego, \u017ce wed\u0142ug przedstawionych w nim danych na mapie (za\u0142\u0105cznik 1.1) FMS zamrozi\u0142 si\u0119 0,5 sekundy po pierwszym uderzeniu w ziemi\u0119, na wysoko\u015bci 15 metr\u00f3w i w odleg\u0142o\u015bci oko\u0142o 60 metr\u00f3w od rzeczywistej pozycji zanotowanej w pami\u0119ci tego urz\u0105dzenia.
Profesor jest pow\u015bci\u0105gliwy i ostro\u017cny w wysuwaniu wniosk\u00f3w. Nie wypowiada si\u0119 na temat przyczyn wstrz\u0105s\u00f3w ani odchylenia samolotu od \u015bcie\u017cki. – Dotychczas dok\u0142adnie przeanalizowali\u015bmy tylko poziome po\u0142o\u017cenie samolotu. Teraz opracowujemy wysoko\u015b\u0107 (po\u0142o\u017cenie pionowe) i dop\u00f3ki nie zako\u0144czymy oblicze\u0144, nie chc\u0119 wypowiada\u0107 si\u0119 na temat przyczyn znalezienia si\u0119 maszyny znacznie pod \u015bcie\u017ck\u0105 podej\u015bcia do l\u0105dowania, prezentowanych przez MAK i komisj\u0119 Millera. Wszystkimi danymi odczytanymi przez Amerykan\u00f3w, na kt\u00f3re si\u0119 powo\u0142ywa\u0142em, dysponowa\u0142y tak\u017ce obie komisje – wyja\u015bnia profesor.
Jak jednak wyt\u0142umaczy\u0107 rozbie\u017cno\u015bci pomi\u0119dzy danymi MAK a odczytami z ameryka\u0144skiej aparatury, skoro pochodz\u0105 z tych samych sensor\u00f3w? Nowaczyk zwraca uwag\u0119, \u017ce Rosjanie do odczytu czarnych skrzynek u\u017cywaj\u0105 programu WinArm32. – Wszystkie wykresy zamieszczone w raporcie MAK pochodz\u0105 w\u0142a\u015bnie z tego programu. Umo\u017cliwia on, mi\u0119dzy innymi, usuwanie punkt\u00f3w, korekt\u0119 b\u0142\u0119d\u00f3w systematycznych itd. Nie trzeba w og\u00f3le manipulowa\u0107 danymi z czarnych skrzynek, pod warunkiem, \u017ce nikt inny tych skrzynek nie dostanie. Nie wiadomo, czy „kopie z czarnych skrzynek”, o kt\u00f3rych wszyscy m\u00f3wi\u0105, to nie s\u0105 kopie z tego programu – wyja\u015bnia. Ciekawostk\u0105 potwierdzaj\u0105c\u0105 mo\u017cliwe manipulacje jest brak odczyt\u00f3w danych na wykresach w miejscu ostatniego komunikatu TAWS, wyst\u0119puj\u0105 tam jedynie szare linie, kt\u00f3re nazwano „szar\u0105 stref\u0105”. – Nie ma jeszcze takiej specjalno\u015bci: odtwarzanie katastrofy lotniczej z zafa\u0142szowanych wykres\u00f3w – komentuje profesor.

Piotr Falkowski<\/strong><\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Profesor Kazimierz Nowaczyk: Odczyty sensor\u00f3w na wykresach MAK zosta\u0142y przesuni\u0119te tak, by zlokalizowa\u0107 zarejestrowane przez nie wydarzenia bli\u017cej miejsca zderzenia samolotu z brzoz\u0105 Jak wyt\u0142umaczy\u0107 rozbie\u017cno\u015bci pomi\u0119dzy danymi Mi\u0119dzypa\u0144stwowego Komitetu Lotniczego a wykonanymi w Redmond odczytami z ameryka\u0144skiej aparatury, zamontowanej w tupolewie, skoro pochodz\u0105 z tych samych sensor\u00f3w? Rosjanie do deszyfracji czarnych skrzynek u\u017cywaj\u0105 programu […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[139],"tags":[137],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/41515"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=41515"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/41515\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=41515"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=41515"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=41515"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}