{"id":41509,"date":"2011-07-31T20:50:36","date_gmt":"2011-08-01T01:50:36","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=41509"},"modified":"2011-07-31T20:50:36","modified_gmt":"2011-08-01T01:50:36","slug":"po-przeciwnej-stronie-barykady-dr-leszek-pietrzak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=41509","title":{"rendered":"Po przeciwnej stronie barykady – dr Leszek Pietrzak<\/em>"},"content":{"rendered":"

Okulicki i Berling – \u017cywoty r\u00f3wnoleg\u0142e<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Genera\u0142 Leopold Okulicki i gen. Zygmunt Berling to dwie postacie symbolizuj\u0105ce diametralnie odmienne postawy wobec sprawy najwa\u017cniejszej dla Polak\u00f3w – niepodleg\u0142o\u015bci ich Ojczyzny. Obie postawy mia\u0142y szans\u0119 wyrazi\u0107 si\u0119 w czasie tragicznego Powstania Warszawskiego. Pomimo \u017ce obaj reprezentowali to samo pokolenie polskich oficer\u00f3w, ich wojenne losy i ich stosunek do polskiej niepodleg\u0142o\u015bci usytuowa\u0142y ich po zupe\u0142nie przeciwnych stronach. Dla jednego historia napisa\u0142a rol\u0119 zapomnianego bohatera spoczywaj\u0105cego w nieznanym miejscu, dla drugiego rol\u0119 dezertera i kolaboranta, ale maj\u0105cego swoje miejsce na Pow\u0105zkach i sw\u00f3j pomnik w stolicy.<\/strong>

Genera\u0142 Zygmunt Berling (1896-1980)<\/strong><\/p>\r\n

By\u0142 przedstawicielem tego samego pokolenia polskich wojskowych co gen. Leopold Okulicki. Ich przedwojenne wojskowe kariery wygl\u0105da\u0142y podobnie. Dopiero II wojna \u015bwiatowa napisa\u0142a dla nich zupe\u0142nie inne role. W PRLBerling uchodzi\u0142 za bohatera czas\u00f3w wojny. Dopiero w wolnej i demokratycznej Polsce, kiedy prawdzie zdj\u0119to kajdany, uleg\u0142o to zasadniczej zmianie. Wtedy Berling sta\u0142 si\u0119 synonimem zdrajcy polskiej niepodleg\u0142o\u015bci i kim\u015b, o kim nale\u017ca\u0142oby zapomnie\u0107. Kim\u015b, kto zdradzi\u0142 w najwa\u017cniejszych momentach polskiej historii, gdy Polacy chcieli za wszelk\u0105 cen\u0119 obroni\u0107 swoj\u0105 suwerenno\u015b\u0107 i by\u0107 wolnym narodem.<\/p>\r\n

Berling w czasach gimnazjalnych zaci\u0105gn\u0105\u0142 si\u0119 do Zwi\u0105zku Strzeleckiego, by we wrze\u015bniu 1914 r. znale\u017a\u0107 si\u0119 w szeregach najpierw 2., a potem 4. pp Legion\u00f3w. Po tzw. kryzysie przysi\u0119gowym pe\u0142ni\u0142 s\u0142u\u017cb\u0119 w Polskim Korpusie Posi\u0142kowym, a nast\u0119pnie w armii austro-w\u0119gierskiej. W listopadzie 1918 r. wst\u0105pi\u0142 do odtworzonego 4. pp Legion\u00f3w, gdzie po raz pierwszy spotka\u0142 si\u0119 z Okulickim. Od lutego 1919 r. razem ze swoim pu\u0142kiem bra\u0142 udzia\u0142 w walkach na froncie polsko-bolszewickim. Za sw\u00f3j udzia\u0142 w walce zosta\u0142 odznaczony Krzy\u017cem Srebrnym Orderu Virtuti Militari. Dalsz\u0105 karier\u0119 zwi\u0105za\u0142 r\u00f3wnie\u017c z wojskiem. W 1923 r. jako \u015bwie\u017co upieczony major razem z kpt. Okulickim rozpocz\u0105\u0142 studia w Wy\u017cszej Szkole Wojennej w Warszawie. Po jej uko\u0144czeniu pe\u0142ni\u0142 s\u0142u\u017cb\u0119 w dow\u00f3dztwie 15. DP, a nast\u0119pnie zajmowa\u0142 stanowisko szefa sztabu Dow\u00f3dztwa Okr\u0119gu Korpusu nr V w Krakowie. Jesieni\u0105 1932 r. zosta\u0142 zast\u0119pc\u0105 dow\u00f3dcy, a po trzech latach dow\u00f3dc\u0105 6. pp w 1. DP Legion\u00f3w w Wilnie. Jednak w ko\u0144cu lat trzydziestych jego stabilna kariera w wojsku uleg\u0142a zahamowaniu. Kolejne ma\u0142\u017ce\u0144stwo Berlinga, z Rumunk\u0105 Jolant\u0105 Magyarosi, sko\u0144czy\u0142o si\u0119 obyczajowym skandalem w \u015brodowisku oficerskim. Za niegodne oficera zachowanie zosta\u0142 ukarany i straci\u0142 honor w \u015brodowisku. Popad\u0142 r\u00f3wnie\u017c w konflikt z gen. Stefanem D\u0105b-Biernackim, a nast\u0119pnie z gen. Micha\u0142em Tokarzewskim-Karaszewiczem. Skutkiem tego by\u0142a jego depresja i podj\u0119ta decyzja odej\u015bcia z armii w stan spoczynku. Kampani\u0119 wrze\u015bniow\u0105 1939 r. mimo kierowanych pr\u00f3\u015bb sp\u0119dzi\u0142 bez przydzia\u0142u. W drugiej po\u0142owie wrze\u015bnia znalaz\u0142 si\u0119 w Wilnie, gdzie podj\u0105\u0142 decyzj\u0119 maj\u0105c\u0105 zasadnicze skutki dla jego przysz\u0142o\u015bci. Dobrowolnie zg\u0142osi\u0142 si\u0119 do przedstawiciela Armii Czerwonej z ofert\u0105 wsp\u00f3\u0142pracy. W rezultacie trafi\u0142 do wi\u0119zienia na \u0141ukiszkach, a nast\u0119pnie do obozu polskich oficer\u00f3w w Starobielsku. Tam dokona\u0142 podobnego wyboru, decyduj\u0105c si\u0119 na wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z NKWD. W ten spos\u00f3b unikn\u0105\u0142 tragicznego losu swoich koleg\u00f3w w Katyniu. Ze Starobielska wraz z grup\u0105 wyselekcjonowanych przez NKWD polskich oficer\u00f3w trafi\u0142 do wi\u0119zienia na Butyrkach, a potem do willi w Ma\u0142ach\u00f3wce ko\u0142o Moskwy. Tam Berling jako pierwszy zgodzi\u0142 si\u0119 na z\u0142o\u017con\u0105 przez NKWD propozycj\u0119 podpisania propagandowego listu, kt\u00f3ry de facto przekre\u015bla\u0142 polsk\u0105 niepodleg\u0142o\u015b\u0107 w przysz\u0142o\u015bci. Usi\u0142owa\u0142 zmusi\u0107 do tego czynu przebywaj\u0105cych w o\u015brodku innych polskich oficer\u00f3w. Nagrod\u0105 za to by\u0142 jego udzia\u0142 w moskiewskiej defiladzie Armii Czerwonej w maju 1941 r. na trybunie honorowej w towarzystwie Stalina. Po podpisaniu uk\u0142adu Sikorski – Majski zosta\u0142 skierowany przez NKWD do tworz\u0105cej si\u0119 armii polskiej gen. Andersa, kt\u00f3ry mianowa\u0142 go szefem sztabu dowodzonej przez gen. Mieczys\u0142awa Borut\u0119-Spiechowicza 5. DP. Po konflikcie z nim w lutym 1942 r. zosta\u0142 skierowany do polskiej bazy ewakuacyjnej w Krasnowodzku nad Morzem Kaspijskim. Gdy armia Andersa ewakuowa\u0142a si\u0119, Berling pozosta\u0142 na terenie Zwi\u0105zku Sowieckiego. W rezultacie tej decyzji zosta\u0142 zaocznie skazany za dezercj\u0119 na kar\u0119 \u015bmierci. Na pocz\u0105tku 1943 r. z polecenia Stalina Berling nawi\u0105za\u0142 kontakty z polskimi komunistami przebywaj\u0105cymi w Zwi\u0105zku Sowieckim. Stalin z\u0142o\u017cy\u0142 mu kusz\u0105c\u0105 propozycj\u0119 utworzenia nowej polskiej jednostki wojskowej w ZSRS pod jego dow\u00f3dztwem. W po\u0142owie kwietnia 1943 r. zapad\u0142a ostateczna decyzja o rozpocz\u0119ciu organizowania 1. Dywizji im. Tadeusza Ko\u015bciuszki, a Berling zosta\u0142 jej dow\u00f3dc\u0105. Wkr\u00f3tce dywizj\u0119 Berlinga przekszta\u0142cono w 1. Korpus PSZ, a samego Berlinga uchwa\u0142\u0105 Rady Komisarzy Ludowych awansowano do stopnia genera\u0142a majora. W ten spos\u00f3b pu\u0142kownik sanacyjnej armii zosta\u0142 sowieckim genera\u0142em. 13 pa\u017adziernika 1943 r. dywizja Berlinga rozpocz\u0119\u0142a sw\u00f3j szlak bojowy bitw\u0105 pod Lenino. Ponios\u0142a w niej ogromne straty, a z jej szereg\u00f3w zdezerterowa\u0142o kilkuset \u017co\u0142nierzy. Dla maj\u0105cego coraz wi\u0119ksze ambicje Berlinga bitwa by\u0142a pora\u017ck\u0105. Wkr\u00f3tce te\u017c popad\u0142 on w konflikt z komunistami z ZPP, kt\u00f3rzy zarzucili mu m.in. antykomunizm i szerzenie idei legionowych w polskiej armii. Stalin nie mia\u0142 zamiaru polega\u0107 dalej na Berlingu w uk\u0142adaniu polskich spraw. By\u0142 to dla niego tylko sanacyjny polski oficer i „agent Andersa”, kt\u00f3ry odegra\u0142 ju\u017c przewidzian\u0105 dla niego rol\u0119 w jego polskiej grze. Gdy w lipcu 1944 r. zacz\u0119to scala\u0107 armi\u0119 Berlinga z Armi\u0105 Ludow\u0105, nowym naczelnym wodzem WP zosta\u0142 gen. Micha\u0142 Rola-\u0179ymierski. Sfrustrowany t\u0105 decyzj\u0105 Berling wr\u00f3ci\u0142 ponownie do zada\u0144 frontowych. Jego armia sta\u0142a na lewym brzegu Wis\u0142y, patrz\u0105c na dramatyczn\u0105 walk\u0119 powsta\u0144czej Warszawy. Widz\u0105c narastaj\u0105ce napi\u0119cie w szeregach swoich \u017co\u0142nierzy i obawiaj\u0105c si\u0119 ich buntu, Berling podj\u0105\u0142 nieudan\u0105 pr\u00f3b\u0119 sforsowania Wis\u0142y i uchwycenia przycz\u00f3\u0142k\u00f3w na warszawskim Czerniakowie i \u0179oliborzu. Jego decyzja na pewno nie by\u0142a podyktowana ch\u0119ci\u0105 pomocy walcz\u0105cej Warszawie. Nie chcia\u0142 walczy\u0107 o suwerenn\u0105 Polsk\u0119, kt\u00f3r\u0105 ju\u017c dawno zdradzi\u0142. Pr\u00f3ba forsowania Wis\u0142y pogorszy\u0142a i tak jego s\u0142abn\u0105c\u0105 pozycj\u0119 na Kremlu. Wkr\u00f3tce Stalin zaaprobowa\u0142 decyzj\u0119 o jego odwo\u0142aniu ze stanowiska dow\u00f3dcy 1. Armii. W listopadzie 1944 r. na jego polecenie zaproponowano Berlingowi odbycie studi\u00f3w wojskowych w s\u0142ynnej sowieckiej „Woroszy\u0142\u00f3wce”. Dla absolwenta Wy\u017cszej Szko\u0142y Wojennej w Warszawie by\u0142a to upokarzaj\u0105ca propozycja, ale Berling j\u0105 przyj\u0105\u0142. Gdy w lutym 1947 r. wr\u00f3ci\u0142 do powojennej Polski, pe\u0142ni\u0142 jeszcze r\u00f3\u017cne funkcje, ale nie mia\u0142y one ju\u017c \u017cadnego politycznego znaczenia i nie spe\u0142nia\u0142y jego ambicji.

Genera\u0142 Leopold Okulicki (1898-1946)<\/strong><\/p>\r\n

Jego droga wojskowa by\u0142a typowa dla tego pokolenia oficer\u00f3w. Jeszcze w czasach gimnazjalnych zwi\u0105za\u0142 si\u0119 z ruchem niepodleg\u0142o\u015bciowym, wst\u0119puj\u0105c w 1913 r. do Zwi\u0105zku Strzeleckiego. Sw\u00f3j pierwszy wojenny szlak rozpocz\u0105\u0142 w sierpniu 1914 r., wyruszaj\u0105c z krakowskich Oleandr\u00f3w wraz z 1. Kompani\u0105 Kadrow\u0105. Potem by\u0142y Legiony, Polska Organizacja Wojskowa i Wojsko Polskie. Jesieni\u0105 1918 r. jako \u017co\u0142nierz 4. pp Legion\u00f3w bra\u0142 udzia\u0142 w walkach o oswobodzenie Lwowa. Od lutego 1919 r. uczestniczy\u0142 w walkach na froncie polsko-bolszewickiej wojny. By\u0142 trzykrotnie ranny, wyr\u00f3\u017cnia\u0142 si\u0119 m\u0119stwem i odwag\u0105, za co zosta\u0142 odznaczony Orderem Virtuti Militari V klasy. Wojn\u0119 z bolszewikami zako\u0144czy\u0142 w stopniu kapitana. Po zako\u0144czeniu wojny postanowi\u0142 pozosta\u0107 w armii i w 1923 r. zosta\u0142 skierowany na studia do Wy\u017cszej Szko\u0142y Wojennej w Warszawie, kt\u00f3r\u0105 uko\u0144czy\u0142 w 1925 roku. W latach 1925-
-1939 pe\u0142ni\u0142 r\u00f3\u017cne funkcje w Okr\u0119gu Korpusu nr III w Grodnie, w Centrum Wyszkolenia Piechoty w Rembertowie, a w 1935 r. zosta\u0142 skierowany do s\u0142u\u017cby w Sztabie G\u0142\u00f3wnym, gdzie obj\u0105\u0142 kierownictwo Wydzia\u0142u „Wsch\u00f3d” w ramach Oddzia\u0142u III. Zajmowa\u0142 si\u0119 m.in. przygotowaniem plan\u00f3w operacyjnych na wypadek wojny ze Zwi\u0105zkiem Sowieckim. We wrze\u015bniu 1939 r. jako oficer Sztabu Naczelnego Wodza znalaz\u0142 si\u0119 w centrum wojennych wydarze\u0144. Nie ewakuowa\u0142 si\u0119 ze sztabem NW i od 8 wrze\u015bnia bra\u0142 udzia\u0142 w walkach w obronie Warszawy. U schy\u0142ku kampanii wrze\u015bniowej odda\u0142 si\u0119 do dyspozycji gen. Micha\u0142a Karaszewicza-Tokarzewskiego i tworz\u0105cej si\u0119 S\u0142u\u017cby Zwyci\u0119stwu Polski. W ten spos\u00f3b zosta\u0142 jednym z pierwszych \u017co\u0142nierzy Polski Podziemnej. Od pa\u017adziernika 1939 r. by\u0142 komendantem Okr\u0119gu \u0141\u00f3dzkiego SZP, a nast\u0119pnie, w pa\u017adzierniku 1940 r., zosta\u0142 skierowany do Lwowa, gdzie obj\u0105\u0142 stanowisko komendanta Obszaru nr III i komendanta Okupacji Sowieckiej. W nocy z 21 na 22 stycznia 1941 r. zosta\u0142 aresztowany przez NKWD i uwi\u0119ziony. Przez ponad 6 miesi\u0119cy w wi\u0119zieniu na \u0141ubiance przechodzi\u0142 gehenn\u0119 ca\u0142ego sowieckiego \u015bledztwa, b\u0119d\u0105c przes\u0142uchiwany m.in. przez zast\u0119pc\u0119 szefa NKWD gen. Iwana Sierowa. Jego los, podobnie jak wielu innych polskich oficer\u00f3w przebywaj\u0105cych w sowieckich wi\u0119zieniach, uratowa\u0142 podpisany 30 lipca 1941 r. uk\u0142ad Sikorski – Majski. Po zwolnieniu z sowieckiego wi\u0119zienia Lefortowo dow\u00f3dca tworz\u0105cej si\u0119 Armii Polskiej gen. W\u0142adys\u0142aw Anders mianowa\u0142 Okulickiego swoim szefem sztabu, a nast\u0119pnie powierzy\u0142 mu dow\u00f3dztwo 7. DP. Coraz bardziej dojrzewa\u0142 do decyzji o powrocie do okupowanej Polski i potrzebie s\u0142u\u017cby w szeregach konspiracyjnej AK. Po niezb\u0119dnym przeszkoleniu, w nocy z 22 na 23 maja 1943 r. zosta\u0142 zrzucony w rejonie Krakowa. Wyl\u0105dowa\u0142 ju\u017c jako \u015bwie\u017co mianowany genera\u0142 WP. By\u0142 jednym z 316 cichociemnych \u017co\u0142nierzy PSZ, kt\u00f3rzy przedostali si\u0119 do kraju, by w\u0142a\u015bnie tutaj – w okupowanej Polsce – prowadzi\u0107 walk\u0119. Na pocz\u0105tku czerwca 1944 r. obj\u0105\u0142 funkcj\u0119 szefa operacji w Dow\u00f3dztwie KG AK.
W trudnych dniach lipca 1944 r. by\u0142 zwolennikiem podj\u0119cia bitwy z Niemcami w stolicy. By\u0142 przekonany, \u017ce Warszawa musi by\u0107 wyzwolona przy udziale AK i \u017ce musi wyst\u0105pi\u0107 wobec Sowiet\u00f3w w roli pe\u0142noprawnego gospodarza. Jego g\u0142os w KG AK by\u0142 jednym z tych, kt\u00f3re przewa\u017cy\u0142y o podj\u0119ciu ostatecznej decyzji o wybuchu powstania. 27 lipca zosta\u0142 mianowany szefem organizacji NIE, przygotowanej na ewentualno\u015b\u0107 okupacji sowieckiej. We wrze\u015bniu 1944 r. przekaza\u0142 t\u0119 funkcj\u0119 gen. Emilowi Fieldorfowi. Zosta\u0142 r\u00f3wnie\u017c przewidziany jako ewentualny nast\u0119pca komendanta g\u0142\u00f3wnego AK gen. Tadeusza Bora-Komorowskiego. W trakcie powsta\u0144czych walk przej\u0105\u0142 okresowo obowi\u0105zki szefa Sztabu KG. Gdy 2 pa\u017adziernika 1944 r. nast\u0105pi\u0142a kapitulacja, Okulicki wydosta\u0142 si\u0119 z Warszawy wraz z ludno\u015bci\u0105 cywiln\u0105, by na nowo organizowa\u0107 si\u0142y konspiracyjnej AK. Przyszed\u0142 wtedy czas najtrudniejszy dla niego jako dow\u00f3dcy. Sytuacja AK stawa\u0142a si\u0119 coraz trudniejsza. Na nowo trzeba by\u0142o organizowa\u0107 \u0142\u0105czno\u015b\u0107, kierowa\u0107 okr\u0119gami pod okupacj\u0105 niemieck\u0105 i mie\u0107 wgl\u0105d na coraz trudniejsze po\u0142o\u017cenie AK na terenach na wsch\u00f3d od linii Wis\u0142y. Tropienie i prze\u015bladowanie \u017co\u0142nierzy AK na terenach Polski Lubelskiej nasila\u0142o si\u0119 z ka\u017cdym miesi\u0105cem. Jego polityczne dramaty spot\u0119gowa\u0142a \u015bmier\u0107 syna na froncie w\u0142oskim, o czym dowiedzia\u0142 si\u0119 w grudniu 1944 roku. 19 stycznia 1945 r., chc\u0105c pozbawi\u0107 NKWD pretekstu do dalszych represji, wyda\u0142 ostatni rozkaz o rozwi\u0105zaniu AK i zwolni\u0142 jej \u017co\u0142nierzy ze z\u0142o\u017conej przysi\u0119gi. Mia\u0142 w\u00f3wczas przekonanie, \u017ce za wszelk\u0105 cen\u0119 trzeba oszcz\u0119dzi\u0107 „substancj\u0119 narodu”, bo zwyci\u0119stwo sowieckie nie zako\u0144czy wojny o polsk\u0105 suwerenno\u015b\u0107.<\/p>\r\n

Rozpoczyna\u0142a si\u0119 misterna gra Stalina o wyeliminowanie z \u017cycia podziemnego pa\u0144stwa jego przyw\u00f3dc\u00f3w, a nast\u0119pnie z\u0142amanie tego pa\u0144stwa jako legalnej konstytucyjnej polskiej w\u0142adzy. W wyniku prowokacji NKWD w dniach 27-28 marca 1945 r., zaproszony wraz z cz\u0142onkami Delegatury Rz\u0105du przez gen. Iwana Sierowa na odbycie politycznych pertraktacji razem z 15 innymi przyw\u00f3dcami PPP, Okulicki zosta\u0142 porwany i wywieziony do Moskwy. Tam ponownie trafi\u0142 do znanego ju\u017c sobie wi\u0119zienia na \u0141ubiance. Po \u015bledztwie NKWD zosta\u0142 w sfingowanym procesie szesnastu oskar\u017cony o przest\u0119pstwa na zapleczu sowieckiego frontu. W trakcie procesu odwa\u017cnie broni\u0142 idei Powstania Warszawskiego i podkre\u015bla\u0142, \u017ce dobre stosunki z ZSRS w przysz\u0142o\u015bci nie b\u0119d\u0105 mo\u017cliwe bez zachowania niepodleg\u0142o\u015bci Polski. 21 czerwca 1945 r. zosta\u0142 skazany na 10 lat wi\u0119zienia, otrzymuj\u0105c najwy\u017csz\u0105 kar\u0119 w\u015br\u00f3d oskar\u017conych. Ostatnie pewne informacje o losach gen. Okulickiego pochodz\u0105 z grudnia 1946 r., gdy przebywa\u0142 w sowieckim wi\u0119zieniu w Lefortowie.<\/p>\r\n

Przez wiele lat jego dalsze losy by\u0142y nieznane. Kuriozalne by\u0142o tak\u017ce to, \u017ce Okulicki jako zaginiony zosta\u0142 8 pa\u017adziernika 1945 r. skre\u015blony ze stan\u00f3w Polskich Si\u0142 Zbrojnych. Dopiero gdy w 1955 r. rz\u0105dy USA i Wielkiej Brytanii z\u0142o\u017cy\u0142y oficjalne noty dyplomatyczne w Moskwie i Warszawie z zapytaniem o los wszystkich oskar\u017conych w procesie szesnastu, kt\u00f3rzy nie powr\u00f3cili z ZSRS, w\u0142adze sowieckie og\u0142osi\u0142y, \u017ce Okulicki zmar\u0142 w wi\u0119zieniu na \u0141ubiance 24 grudnia 1946 r. na skutek ataku serca i parali\u017cu, a jego cia\u0142o zosta\u0142o spalone. Po kilkudziesi\u0119ciu latach nadal nie znamy miejsca poch\u00f3wku gen. Okulickiego. Wprawdzie IPN w prowadzonym \u015bledztwie w sprawie procesu szesnastu ustali\u0142 okoliczno\u015bci jego \u015bmierci 24 grudnia 1946 r., ale wskutek odmowy pomocy prawnej przez obecne w\u0142adze Federacji Rosyjskiej nie uda\u0142o si\u0119 dokona\u0107 innych ustale\u0144, w tym zw\u0142aszcza miejsca jego poch\u00f3wku. Dla Rosjan ca\u0142kowicie bezprawny proces Okulickiego i jego towarzyszy to nadal przest\u0119pstwa, kt\u00f3re z perspektywy ich kodeksu karnego dawno uleg\u0142y przedawnieniu.
<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Dr Leszek Pietrzak<\/em><\/strong><\/p>\r\n

\r\n

Autor jest historykiem, by\u0142ym pracownikiem BBN.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Okulicki i Berling – \u017cywoty r\u00f3wnoleg\u0142e Genera\u0142 Leopold Okulicki i gen. Zygmunt Berling to dwie postacie symbolizuj\u0105ce diametralnie odmienne postawy wobec sprawy najwa\u017cniejszej dla Polak\u00f3w – niepodleg\u0142o\u015bci ich Ojczyzny. Obie postawy mia\u0142y szans\u0119 wyrazi\u0107 si\u0119 w czasie tragicznego Powstania Warszawskiego. Pomimo \u017ce obaj reprezentowali to samo pokolenie polskich oficer\u00f3w, ich wojenne losy i ich stosunek […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[66,81,59],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/41509"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=41509"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/41509\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=41509"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=41509"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=41509"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}