{"id":41479,"date":"2011-07-31T21:29:06","date_gmt":"2011-08-01T02:29:06","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=41479"},"modified":"2011-07-31T22:49:38","modified_gmt":"2011-08-01T03:49:38","slug":"jan-przybylski-armia-i-nowy-poczatek-historii","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=41479","title":{"rendered":"Armia i nowy pocz\u0105tek historii – Jan Przybylski<\/em>"},"content":{"rendered":"

Wojna to, wed\u0142ug klasycznej definicji, akt przemocy maj\u0105cy na celu zmuszenie przeciwnika do spe\u0142nienia naszej woli. Polska le\u017cy w nieprzyjemnym otoczeniu geostrategicznym. Nie znajduje si\u0119 jednak w stanie realnego konfliktu z s\u0105siadami, kt\u00f3ry czyni\u0142by prawdopodobnym b\u00f3j o \u017cycie, podobny do tego z roku 1920 czy 1939. Nie mo\u017cna mimo to ca\u0142kiem wykluczy\u0107 powa\u017cnego starcia si\u0119 woli Polski z wol\u0105 kt\u00f3rego\u015b z mocarstw o\u015bciennych (ze wskazaniem na wschodnie), skutkuj\u0105cego wzrostem napi\u0119cia.<\/strong><\/p>\r\n

Co by\u0142o na ko\u0144cu historii\u2026<\/strong><\/p>\r\n

Polska wychodzi\u0142a z epoki realnego socjalizmu z wojskiem uwa\u017canym obecnie za pot\u0119\u017cne. W roku 1990 armia liczy\u0142a, ju\u017c po niema\u0142ej redukcji ilo\u015bciowej, ponad 260 tys. \u017co\u0142nierzy, posiada\u0142a czo\u0142gi w kosmicznej dzi\u015b liczbie 2830, 352 samoloty bojowe i mn\u00f3stwo innego sprz\u0119tu. G\u0142\u0119bsza analiza rozwiewa jednak ten mit.<\/p>\r\n

Ludowe Wojsko Polskie by\u0142o chronicznie niedoinwestowane, wysokie stany liczebne utrzymywano za cen\u0119 pot\u0119\u017cnego udzia\u0142u przestarza\u0142ego sprz\u0119tu. Pami\u0119taj\u0105ce II wojn\u0119 \u015bwiatow\u0105 czo\u0142gi T-34\/85, kt\u00f3re powa\u017cn\u0105 warto\u015b\u0107 bojow\u0105 utraci\u0142y jeszcze w latach 50., by\u0142y utrzymywane w dywizjach do 1985 r. W linii w 1990 r. nie by\u0142o ani jednego pojazdu zdolnego nawi\u0105za\u0107 r\u00f3wnorz\u0119dn\u0105 walk\u0119 z niemieckim Leopardem 2 czy sowieckim T-80U. Podobnie by\u0142o w innych formacjach.<\/p>\r\n

W lata 90. Wojsko Polskie wkracza\u0142o pod has\u0142em \u201eArmia mniejsza, ale nowocze\u015bniejsza\u201d. Faktycznie, jej liczebno\u015b\u0107 poma\u0142u spada\u0142a, aby osi\u0105gn\u0105\u0107 na koniec dekady nieca\u0142e 187 tys. os\u00f3b. Jednak nowoczesno\u015b\u0107 ogranicza\u0142a si\u0119 w praktyce do wycofania najbardziej przestarza\u0142ego sprz\u0119tu. Mimo od pewnego momentu nie najgorszej sytuacji ekonomicznej, nie dokonywano \u017cadnych zasadniczych modernizacji. Wyj\u0105tki to wprowadzenie do linii czo\u0142g\u00f3w PT-91 i pozyskanie drog\u0105 barteru 10 ex-czeskich MiG-\u00f3w-29. \u015awiat tymczasem ucieka\u0142 coraz szybciej.<\/p>\r\n

\u0179ywsze wiatry zacz\u0119\u0142y wia\u0107 dopiero po roku 2000, gdy po ustawowym zagwarantowaniu wydatk\u00f3w MON w wysoko\u015bci 1,95% PKB, przyst\u0105piono do kilku powa\u017cnych program\u00f3w modernizacyjnych. Cz\u0119\u015b\u0107 z nich uda\u0142o si\u0119 doprowadzi\u0107 do fina\u0142u, np. kluczowy dla obronno\u015bci zakup nowych wielozadaniowych samolot\u00f3w bojowych, pozyskanie nowych ko\u0142owych transporter\u00f3w opancerzonych oraz przeciwpancernych pocisk\u00f3w kierowanych. Jednocze\u015bnie ros\u0142y kwoty faktycznie wydawane na obronno\u015b\u0107 – z 1,22% PKB w najgorszych latach 2001-2002 do 1,45% w 2007 r.<\/p>\r\n

Ca\u0142y czas trwa\u0142y redukcje liczebne, przy zwi\u0119kszaj\u0105cym si\u0119 udziale \u017co\u0142nierzy zawodowych. W ostatnim roku poboru wynosi\u0142 on ju\u017c 62%, przy stanie nieco przekraczaj\u0105cym 129 tys. (w roku 1990 – zaledwie 35%). Rozformowywano przy tym kolejne jednostki, likwidowano garnizony. Bardzo istotn\u0105 cezur\u0105 by\u0142 rok 2008, gdy podj\u0119to decyzj\u0119 o profesjonalizacji armii.<\/p>\r\n

Niestety, w owym roku \u201ekryzysowo\u201d zablokowano 3 mld z\u0142, a w roku kolejnym faktyczne niedofinansowanie MON w stosunku do za\u0142o\u017ce\u0144 ustawowych wzros\u0142o do a\u017c 5,2 mld z\u0142, chocia\u017c \u201ekreatywna ksi\u0119gowo\u015b\u0107\u201d mia\u0142a wykaza\u0107 kwot\u0119 2 mld. Jednocze\u015bnie czynione s\u0105 zakusy na wspomniane gwarancje ustawowe.<\/p>\r\n

Co mo\u017cemy mie\u0107?<\/strong><\/p>\r\n

Limity polskiego potencja\u0142u militarnego okre\u015bla Traktat o Konwencjonalnych Si\u0142ach Zbrojnych w Europie (CFE). S\u0105 one nast\u0119puj\u0105ce: 234 tys. \u017co\u0142nierzy, 460 samolot\u00f3w bojowych, 130 \u015bmig\u0142owc\u00f3w bojowych, 1730 czo\u0142g\u00f3w, 2150 bojowych woz\u00f3w opancerzonych, 1610 dzia\u0142 kalibru powy\u017cej 100 mm.<\/p>\r\n

Wojsko posiadaj\u0105ce takie ilo\u015bci nowoczesnego sprz\u0119tu by\u0142oby europejskim mocarstwem konwencjonalnym. Warto\u015bci te zosta\u0142y bowiem okre\u015blone jeszcze w epoce armii masowych, gdy np. w Polsce kr\u00f3lowa\u0142y dzia\u0142a pami\u0119taj\u0105ce generalissimusa Stalina. Od 1990 r. w zasadzie we wszystkich europejskich si\u0142ach zbrojnych zasz\u0142y gigantyczne redukcje ilo\u015bciowe, np. Niemcy z dozwolonych 4166 czo\u0142g\u00f3w maj\u0105 obecnie oko\u0142o\u2026 400. Mo\u017cna wi\u0119c ze spokojem orzec, \u017ce stan prawny w zakresie um\u00f3w mi\u0119dzynarodowych jest ca\u0142kowicie zadowalaj\u0105cy.<\/p>\r\n

Kt\u00f3ry rodzaj wojska jest najwa\u017cniejszy? Przy ograniczonych \u015brodkach bud\u017cetowych nie da si\u0119 uciec przed takimi rozwa\u017caniami. 1,95% PKB przeznaczone na obronno\u015b\u0107 to wbrew pozorom niewiele, szczeg\u00f3lnie \u017ce na zakupy sprz\u0119tu przeznaczane jest ok. 20% bud\u017cetu ministerstwa – drugie tyle stanowi \u201egarb emerytalny\u201d. Kluczowe programy musz\u0105 by\u0107 realizowane ze \u015brodk\u00f3w specjalnych: tylko tak m\u00f3g\u0142 dokona\u0107 si\u0119 zakup F-16, jedynie w ten spos\u00f3b mo\u017ce si\u0119 uda\u0107 zrewitalizowa\u0107 Marynark\u0119 Wojenn\u0105 itp. Specjali\u015bci, konfrontuj\u0105c przewidywane \u015brodki bud\u017cetowe z potrzebami modernizacyjnymi na lata 2009-2018, orzekli, \u017ce niedob\u00f3r wyniesie, bagatela, 150 mld z\u0142.<\/p>\r\n

Skoro ko\u0142dra jest tak kr\u00f3tka, trzeba po\u0142o\u017cy\u0107 nacisk na kt\u00f3ry\u015b z rodzaj\u00f3w broni. Na podstawie analizy konflikt\u00f3w w Serbii, Gruzji, a tak\u017ce Iraku, jestem przekonany, \u017ce s\u0105 nimi lotnictwo i obrona przeciwlotnicza. Si\u0142y powietrzne mog\u0105 realizowa\u0107 najszerszy zakres zada\u0144: ten sam F-16 o godzinie 6.00 mo\u017ce przechwytywa\u0107 rosyjskie samoloty nad Krakowem, o 14.00 niszczy\u0107 infrastruktur\u0119 transportow\u0105 pod Smole\u0144skiem, a o 20.00 dokona\u0107 dekompozycji kolumn pancernych pod Suwa\u0142kami. Warunkiem opanowania terytorium jest osi\u0105gni\u0119cie panowania powietrznego nad nim – bez tego nie ma co marzy\u0107 o dzia\u0142aniach wojsk l\u0105dowych, \u0142atwych do wykrycia przez powietrzne systemy rozpoznawcze, skrajnie uzale\u017cnionych od wra\u017cliwego na zniszczenie zaplecza logistycznego i zaopatrzeniowego.<\/p>\r\n

Obrona przeciwlotnicza z kolei utrudnia nieprzyjacielskim si\u0142om powietrznym osi\u0105gni\u0119cie panowania nad Polsk\u0105, mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c utrudni\u0107 wykonywanie zada\u0144 przez pociski rakietowe kr\u00f3tkiego i \u015bredniego zasi\u0119gu.<\/p>\r\n

Jaki model armii?<\/strong><\/p>\r\n

W dyskusjach na ten temat \u015bciera si\u0119 kilka zasadniczych stanowisk. Istniej\u0105 zwolennicy armii zawodowej, wojska mieszanego, okre\u015blanego w uproszczeniu jako poborowe, wreszcie g\u0142osiciele masowej, taniej armii terytorialnej.<\/p>\r\n

W mojej opinii, w wyobra\u017calnym horyzoncie czasowym d\u0142ugi konflikt pe\u0142noskalowy jest ma\u0142o prawdopodobny, wi\u0119c problem ten nie jest faktycznie decyduj\u0105cy. Mo\u017cliwe zadania jest w stanie wype\u0142ni\u0107 zar\u00f3wno sensownie zorganizowana, finansowana i uzbrojona armia profesjonalna, jak i takie\u017c wojsko poborowe. Gdyby jednak konflikt tego rodzaju mia\u0142 zaistnie\u0107, rezerwi\u015bci niewiele pomog\u0105. Przegrana bitwa graniczna wymusi rych\u0142\u0105 kapitulacj\u0119 z uwagi na sprzyjaj\u0105ce ruchom wojsk ukszta\u0142towanie powierzchni naszego kraju i jego stosunkowo niedu\u017c\u0105 przecie\u017c wielko\u015b\u0107, pozwalaj\u0105c\u0105 nieprzyjacielskiemu lotnictwu na osi\u0105gni\u0119cie cel\u00f3w na ca\u0142ym obszarze.<\/p>\r\n

Kilka s\u0142\u00f3w nale\u017cy si\u0119 problemowi obrony terytorialnej i armii partyzanckiej. Dobrze poj\u0119ta obrona terytorialna mo\u017ce stanowi\u0107 bardzo warto\u015bciowe uzupe\u0142nienie armii \u201eci\u0119\u017ckiej\u201d, operuj\u0105cej skomplikowanym i drogim sprz\u0119tem. Miejmy jednak w pami\u0119ci wojn\u0119 o Kosowo. Nie\u017ale uzbrojeni, do\u015bwiadczeni i bitni Serbowie mogli na l\u0105dzie sprawi\u0107 wojskom NATO pewne problemy. Jednak na bombardowania prowadzone za pomoc\u0105 broni precyzyjnej z wysoko\u015bci 5 km marn\u0105 odpowied\u017a stanowi nawet 5 mln m\u0119\u017cczyzn z ka\u0142asznikowami i kilkoma tysi\u0105cami Stinger\u00f3w. Niestety, wojsko musi mie\u0107 kosztuj\u0105ce po niemal 100 mln dolar\u00f3w za sztuk\u0119 my\u015bliwce, czo\u0142gi po kilka milion\u00f3w itp.<\/p>\r\n

Ponadto z \u201earmi\u0105 partyzanck\u0105\u201d wi\u0105\u017ce si\u0119 mniej czy bardziej explicite wyra\u017cone za\u0142o\u017cenie, \u017ce konflikt b\u0119dzie si\u0119 odbywa\u0142 w g\u0142\u0119bi naszego terytorium. Tymczasem kolejnej fali destrukcji infrastruktury i kultury materialnej oraz rzezi obywateli, ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem elit – Polska nie prze\u017cyje. Wojna jest przed\u0142u\u017ceniem polityki, wi\u0119c zadaniem tej drugiej jest niedopuszczenie do jej toczenia w skrajnie niekorzystnych warunkach, przy pewno\u015bci pora\u017cki. Niestety, mo\u017ce si\u0119 to wi\u0105za\u0107 z koncesjami czy zmianami sojuszy wbrew woli i sentymentom, je\u017celi jednak ma to by\u0107 cen\u0105 biologicznego i historycznego przetrwania, to warto j\u0105 zap\u0142aci\u0107.<\/p>\r\n

Co mamy?<\/strong><\/p>\r\n

Polska dysponuje obecnie armi\u0105 zawodow\u0105, licz\u0105c\u0105 ok. 100 tys. \u017co\u0142nierzy. Ma ona by\u0107 wspierana przez tworzone obecnie 20-tysi\u0119czne Narodowe Si\u0142y Rezerwy. Om\u00f3wmy pokr\u00f3tce g\u0142\u00f3wne rodzaje broni.<\/p>\r\n

Lotnictwo odebra\u0142o w\u0142a\u015bnie dostaw\u0119 48 sztuk F-16C\/D Block 52+, kt\u00f3re wspieraj\u0105 32 MiG-i-29 i wycofywane Su-22. F-16, wbrew bzdurnemu stygmatowi \u201egrat\u00f3w z lat 70.\u201d, stanowi\u0105 sprz\u0119t w pe\u0142ni warto\u015bciowy. S\u0105 wr\u0119cz jednymi z maszyn tej klasy odznaczaj\u0105cych si\u0119 najwi\u0119kszymi mo\u017cliwo\u015bciami. Gorzej z MiG-ami-29 – obecnie to samoloty bardzo przestarza\u0142e, o niewielkim potencjale w zakresie walki powietrze-powietrze, do\u015b\u0107 du\u017cym w walce manewrowej, ale prawie \u017cadnym w dziedzinie powietrze-ziemia, operuj\u0105ce w dodatku ze starym uzbrojeniem o w\u0105tpliwej jako\u015bci. Modernizacja ich jest mo\u017cliwa technicznie, ale trudna politycznie, gdy\u017c producentem jest Rosja. Maszyny te mia\u0142y znikn\u0105\u0107 z linii po roku 2018, lecz prawdopodobnie zostan\u0105 poddane pewnej modernizacji, kt\u00f3ra jednak nie zwi\u0119kszy znacz\u0105co ich mo\u017cliwo\u015bci.<\/p>\r\n

Licz\u0105ce ponad \u0107wier\u0107 wieku Su-22 mia\u0142o czeka\u0107 w najbli\u017cszych latach z\u0142omowisko albo sprzeda\u017c za granic\u0119. Wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce to najlepsze, co z nimi mo\u017cna w tej chwili zrobi\u0107 – stosowny moment na ich modernizacj\u0119 zosta\u0142 przespany w latach 90. Tymczasem najnowsze pog\u0142oski sugeruj\u0105, \u017ce r\u00f3wnie\u017c cz\u0119\u015b\u0107 tych maszyn ma zosta\u0107 unowocze\u015bniona. Og\u00f3lnie bior\u0105c jednak stan lotnictwa, dzi\u0119ki wprowadzeniu do s\u0142u\u017cby F-16 i osi\u0105gni\u0119ciu przez nie wst\u0119pnej gotowo\u015bci bojowej, mo\u017cna okre\u015bli\u0107 jako w miar\u0119 przyzwoity. Obraz zaciemnia przestarza\u0142o\u015b\u0107 systemu szkolenia oraz coroczne problemy z przydzia\u0142ami paliwa, utrudniaj\u0105ce utrzymanie w\u0142a\u015bciwej gotowo\u015bci bojowej i osi\u0105gni\u0119cie wymaganych nalot\u00f3w przez za\u0142og\u0119.<\/p>\r\n

Wojska Obrony Przeciwlotniczej Si\u0142 Powietrznych dysponuj\u0105 w zakresie dalekiego zasi\u0119gu 12 wyrzutniami rakiet S-200 Wega (250 km). Za zasi\u0119g \u015bredni odpowiada 18 zestaw\u00f3w 2K11 Krug (55 km), za kr\u00f3tki – 60 wyrzutni S-125 Newa SC (25 km). Wojska Obrony Przeciwlotniczej Wojsk L\u0105dowych maj\u0105 80 wyrzutni rakiet 2K12 Kub (24 km) i 64 zestawy 9K33 Osa (10,5 km). Uzupe\u0142nienie systemu obrony przeciwlotniczej stanowi\u0105 przeno\u015bne zestawy rakietowe Grom i Strza\u0142a-2M oraz dzia\u0142a plot kalibr\u00f3w 57 i 23 mm. Zasadniczy problem polega na tym, \u017ce wszystkie wymienione typy wyrzutni, sprz\u0119t sowiecki o korzeniach si\u0119gaj\u0105cych lat 60., a nawet 50., b\u0119d\u0105 musia\u0142y zosta\u0107 nied\u0142ugo wycofane (np. Krugi maj\u0105 znikn\u0105\u0107 ju\u017c w przysz\u0142ym roku; jedynie Osy pos\u0142u\u017c\u0105 nieco d\u0142u\u017cej, do 2021 r.). Sytuacj\u0119 pogarsza fakt zestarzenia si\u0119 \u015brodk\u00f3w bojowych – pocisk\u00f3w rakietowych.<\/p>\r\n

Jedynym obok F-16 optymistycznym, niezwykle przy tym wa\u017cnym akcentem, jest dobry stan sieci radarowej. Bazuje ona na spe\u0142niaj\u0105cych wszelkie wymogi stacjach tak polskich (rodzimej produkcji), jak i rozlokowanych na terenie kraju NATO-wskich. Cieszy r\u00f3wnie\u017c istnienie nowoczesnych zautomatyzowanych system\u00f3w dowodzenia i kierowania oraz \u0142\u0105czno\u015bci i wymiany danych. Jako ca\u0142o\u015b\u0107, obrona przeciwlotnicza wygl\u0105da jednak bardzo \u017ale, a jako newralgiczny rodzaj broni stanowi najs\u0142absze ogniwo polskiego systemu obronnego.<\/p>\r\n

Zasadnicza si\u0142a Wojsk L\u0105dowych to 900 czo\u0142g\u00f3w, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych realn\u0105 warto\u015b\u0107 bojow\u0105 posiada 128 Leopard\u00f3w 2A4 oraz 232 PT-91, cho\u0107 nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce liczba sprawnych maszyn jest mniejsza. Pozosta\u0142e T-72M1\/M1Z s\u0105 ju\u017c bardzo przestarza\u0142e i bez modernizacji mog\u0142yby spe\u0142nia\u0107 jedynie zadania pomocnicze. Jednak nawet oba warto\u015bciowe typy uzbrojenia wymagaj\u0105 zasadniczego zwi\u0119kszenia potencja\u0142u bojowego, kt\u00f3re w przypadku Leopard\u00f3w pozwoli\u0142oby uzyska\u0107 pojazdy ca\u0142kowicie spe\u0142niaj\u0105ce wsp\u00f3\u0142czesne wymagania pola walki. Problem w tym, \u017ce modernizacja tych pojazd\u00f3w nie jest na razie planowana, a w dodatku nie zosta\u0142a do nich nawet zakupiona nowoczesna amunicja przeciwpancerna. Potencja\u0142 modernizacyjny PT-91, polskiej pochodnej T-72, jest niestety zdecydowanie mniejszy i pojazdy te, je\u015bli Wojska L\u0105dowe my\u015bl\u0105 powa\u017cnie o utrzymaniu w linii 400 warto\u015bciowych czo\u0142g\u00f3w, zgrupowanych w czterech brygadach pancernych, b\u0119d\u0105 musia\u0142y rych\u0142o zosta\u0107 zast\u0105pione nowym typem.<\/p>\r\n

Pojazdy te wspiera 1597 woz\u00f3w bojowych, z kt\u00f3rych 300 ko\u0142owych transporter\u00f3w opancerzonych Rosomak (zam\u00f3wionych zosta\u0142o 890) to sprz\u0119t bardzo nowoczesny. Kilkaset g\u0105sienicowych BWP-1 stanowi ju\u017c jednak niestety je\u017cd\u017c\u0105cy z\u0142om, z zupe\u0142nie nieefektywnym uzbrojeniem i s\u0142abym opancerzeniem.<\/p>\r\n

Orszak bogini wojny, artylerii, tworzy 106 armatohaubic samobie\u017cnych 152 mm wz.77 Dana, 524 samobie\u017cne haubice 122 mm 2S1 Go\u017adzik, 24 z 36 zam\u00f3wionych nowoczesnych wyrzutni rakietowych 122 mm WR-40 Langusta, a tak\u017ce 194 stare wyrzutnie BM-21 (kt\u00f3re jednak mo\u017cna modernizowa\u0107) i 30 nieco nowszych RM-70. Stan artylerii lufowej jest bardzo z\u0142y, relatywnie nowe Dany strzelaj\u0105 przestarza\u0142\u0105 amunicj\u0105 o dono\u015bno\u015bci ledwie 18,5 km, podczas gdy norm\u0105 dla nowoczesnych dzia\u0142 NATO-wskiego kalibru 155 mm jest 30-40 km – takie parametry ma armatohaubica Krab, kt\u00f3rej dostaw wojsko nie mo\u017ce si\u0119 jednak doczeka\u0107. Dzia\u0142a 2S1 s\u0105 przestarza\u0142e i ca\u0142kowicie nieperspektywiczne.<\/p>\r\n

Dzi\u0119ki zakupowi PPK Spike nie najgorzej wygl\u0105da zagadnienie obrony przeciwpancernej, chocia\u017c w r\u00f3\u017cnych konfiguracjach pokutuj\u0105 jeszcze ca\u0142kowicie przestarza\u0142e sowieckie zestawy Malutka.<\/p>\r\n

Spo\u015br\u00f3d 143 \u015bmig\u0142owc\u00f3w Lotnictwa Wojsk L\u0105dowych, w ci\u0105gu najbli\u017cszych lat zajdzie konieczno\u015b\u0107 znalezienia nast\u0119pc\u00f3w dla 32 szturmowych Mi-24, kt\u00f3rych pr\u00f3ba modernizacji nie powiod\u0142a si\u0119, a tak\u017ce dla 33 wielozadaniowych Mi-8\/17.<\/p>\r\n

Og\u00f3lny stan wojsk l\u0105dowych, tak liczebny, jak i sprz\u0119towy, jest w miar\u0119 zadowalaj\u0105cy i pozwala my\u015ble\u0107 o efektywnym dzia\u0142aniu. Programy modernizacyjne s\u0105 realizowane w do\u015b\u0107 szerokim zakresie, braki i luki wydaj\u0105 si\u0119 by\u0107 do\u015b\u0107 \u0142atwe do usuni\u0119cia. Warto przy tym zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na spraw\u0119 kluczow\u0105, cho\u0107 nieraz umykaj\u0105c\u0105 uwadze. Chodzi o systemy bezpiecznej i szybkiej \u0142\u0105czno\u015bci teleinformatycznej, wspomagania dowodzenia, zobrazowania i zarz\u0105dzania polem walki (tzw. C4ISR), a tak\u017ce odpowiednie procedury, stanowi\u0105ce uk\u0142ad nerwowy armii. W tym zakresie szcz\u0119\u015bliwie zrobiono bardzo du\u017co, wdra\u017caj\u0105c nowe radiolinie, aparatownie, oprogramowanie steruj\u0105ce komunikacj\u0105 oraz inne wyposa\u017cenie. Armia polska konsekwentnie d\u0105\u017cy do stworzenia w pe\u0142ni zintegrowanego systemu C4ISR, wdro\u017cy\u0142a NATO-wskie procedury operacyjne, co radykalnie zwi\u0119kszy\u0142o jej mo\u017cliwo\u015bci bojowe. Dlatego ju\u017c na obecnym etapie, mimo pewnych brak\u00f3w w zakresie \u015brodk\u00f3w wykrywania, w razie ewentualnego konfliktu nie powinna rozsypa\u0107 si\u0119 na podobie\u0144stwo armii Gruzji w 2008 r.<\/p>\r\n

Najsmutniejszy obraz przedstawia chronicznie niedofinansowana Marynarka Wojenna. W jej sk\u0142ad wchodz\u0105 m.in. 2 ex-ameryka\u0144skie fregaty typu OHP, 2 korwety rakietowe typu 1241, 3 ma\u0142e okr\u0119ty rakietowe projektu 660, 1 du\u017cy okr\u0119t podwodny typu 877 i 4 ma\u0142e, ex-norweskie okr\u0119ty podwodne typu Kobben. Niestety, fregaty s\u0105 bardzo zu\u017cyte, maj\u0105 niesprawne radary i systemy walki, a tak\u017ce s\u0105 praktycznie pozbawione uzbrojenia. Korwety typu 1241 s\u0105 zupe\u0142nie przestarza\u0142e, okr\u0119ty typu Kobben powinny by\u0107 wycofywane ju\u017c od 2008 r. (ostatni w 2012). Jedynak typu 877, \u201eOrze\u0142\u201d ma mimo doskona\u0142ego stanu kad\u0142uba nieefektywne ju\u017c systemy walki oraz uzbrojenie. Jedynym jasnym punktem s\u0105 jednostki typu 660, przenosz\u0105ce nowoczesne pociski rakietowe RBS-15. Maj\u0105ca stanowi\u0107 przysz\u0142o\u015b\u0107 korweta \u201eGawron\u201d (pierwszy okr\u0119t z serii licz\u0105cej wed\u0142ug za\u0142o\u017ce\u0144 7 jednostek) po 9 latach od rozpocz\u0119cia budowy jest jedynie kad\u0142ubem, bez uzbrojenia i wyposa\u017cenia, a nawet realnych szans pozyskania ich w sensownym czasie, z uwagi na brak pieni\u0119dzy.<\/p>\r\n

Utrata znaczenia przez MW spowoduje zmniejszenie zdolno\u015bci odpornej wobec dzia\u0142a\u0144 desantowych, zwi\u0119kszy wra\u017cliwo\u015b\u0107 na blokady morskie, a w razie wojny uniemo\u017cliwi dow\u00f3z zaopatrzenia drog\u0105 morsk\u0105. A tak\u017ce u\u0142atwi uderzenia z morza na obiekty znajduj\u0105ce si\u0119 na terenie kraju – przy czym nie chodzi tylko o wybrze\u017ce, ale te\u017c, przy zasi\u0119gach powszechnie dost\u0119pnych pocisk\u00f3w rakietowych, wynosz\u0105cych 200 i wi\u0119cej kilometr\u00f3w, jego g\u0142\u0119bi\u0119.<\/p>\r\n

Co mie\u0107 powinni\u015bmy<\/strong><\/p>\r\n

Analizy dotycz\u0105ce po\u017c\u0105danej liczebno\u015bci lotnictwa wykazuj\u0105 stopniowy spadek oczekiwa\u0144. Na pocz\u0105tku ubieg\u0142ej dekady eksperci g\u0142osili, \u017ce Si\u0142y Powietrzne RP powinny mie\u0107 160, a nawet 192 wielozadaniowe samoloty bojowe. Obecnie za optimum uznaje si\u0119 liczb\u0119 96-112 maszyn w 16-samolotowych eskadrach.<\/p>\r\n

Niestety, mimo zg\u0142aszanego jeszcze przed dwoma laty przez dow\u00f3dztwo lotnictwa zapotrzebowania na 32 nowe wielozadaniowe samoloty bojowe, w celu wype\u0142nienia luki po wycofywanych Su-22, w programie na lata 2009-2018 nie przewidziano na ten cel \u017cadnych \u015brodk\u00f3w. Substytutem nowych samolot\u00f3w bojowych b\u0119dzie do tego czasu 16 maszyn LIFT, szkolno-bojowych z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 przenoszenia zaawansowanego uzbrojenia – oczywi\u015bcie je\u017celi zostan\u0105 kupione.<\/p>\r\n

Gdyby owo zapotrzebowanie mia\u0142o zosta\u0107 zrealizowane w obecnej sytuacji, najpewniej zosta\u0142yby zam\u00f3wione kolejne F-16C\/D. Po roku 2018 b\u0119d\u0105 to zapewne F-35, albo\u2026 u\u017cywane F-16. S\u0142owo komentarza do samych liczb: w sytuacji redukcji przez Niemcy docelowego zam\u00f3wienia na my\u015bliwce Eurofighter Typhoon do zaledwie 137 egzemplarzy, Si\u0142y Powietrzne licz\u0105ce np. 192 nowoczesne WSB mia\u0142yby status europejskiej pot\u0119gi. Jednak nawet 112 samolot\u00f3w stanowi\u0142oby znacz\u0105cy potencja\u0142, bior\u0105c pod uwag\u0119 fakt, \u017ce si\u0142y powietrzne najbardziej prawdopodobnego przeciwnika, Rosji, w ci\u0105gu nadchodz\u0105cej dekady otrzymaj\u0105 zaledwie 48 Su-35, najwy\u017cej kilkana\u015bcie-klikadziesi\u0105t Su-34, prawdopodobnie pierwsze my\u015bliwce nowej generacji PAK FA.<\/p>\r\n

W ci\u0105gu minionych dw\u00f3ch dekad Rosjanie nie kupowali niemal \u017cadnych samolot\u00f3w, nie modernizowali ich te\u017c w znacz\u0105cym zakresie. Sprawia to, \u017ce teoretycznie bardzo liczne floty Su-27, MiG-\u00f3w-29 i Su-24 b\u0119d\u0105 musia\u0142y nied\u0142ugo trafi\u0107 na z\u0142om, a docelowy realny stan Wojenno-Wozdusznych Si\u0142 Rosji b\u0119dzie wynosi\u0142 prawdopodobnie ok. 350-400 maszyn, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 musia\u0142y zajmowa\u0107 si\u0119 obron\u0105 ca\u0142ego gigantycznego terytorium, a w razie wojny z Polsk\u0105 dzia\u0142a\u0107 w strefie ra\u017cenia obrony przeciwlotniczej kraju.<\/p>\r\n

Nale\u017cy zatem powr\u00f3ci\u0107 do \u015brodk\u00f3w zwi\u0119kszaj\u0105cych \u015bwiadomo\u015b\u0107 sytuacyjn\u0105. W tym zakresie powinny pojawi\u0107 si\u0119 – umo\u017cliwiaj\u0105ce uzyskanie przewagi informacyjnej i u\u0142atwiaj\u0105ce dowodzenie – samoloty wczesnego ostrzegania, cho\u0107by z popularnym radarem Erieye, w liczbie kilku sztuk. Niestety brak takich plan\u00f3w, mimo pewnych przymiarek. Cz\u0119\u015bciowo rekompensuje to dzia\u0142anie na rzecz Polski NATO-wskich AWACS-\u00f3w E-3A. Praktyczny brak rozpoznawczych bezza\u0142ogowych \u015brodk\u00f3w lataj\u0105cych ma zosta\u0107 uzupe\u0142niony przez zakup do 2018 r. 14 system\u00f3w \u015bredniego (250 km) i bliskiego (100 km) zasi\u0119gu – dobre i to.<\/p>\r\n

Bardzo przydatne systemy lotniczej obserwacji powierzchni ziemi i obiekt\u00f3w ruchomych klasy JSTARS niestety nie pojawi\u0105 si\u0119 w naszych si\u0142ach zbrojnych. Co gorsza, rz\u0105d w ub. roku wycofa\u0142 si\u0119 z NATO-wskiego projektu Alliance Ground Surveillance, maj\u0105cego zapewni\u0107 sojuszowi skokowy wzrost \u015bwiadomo\u015bci sytuacyjnej dzi\u0119ki wielkiej rozbudowie systemu obserwacji obiekt\u00f3w naziemnych z powietrza. Warte pozyskania s\u0105 zbiornikowce powietrzne – nasza armia zabiega o dwie takie maszyny.<\/p>\r\n

W dziedzinie obrony przeciwlotniczej wiadomo tyle, \u017ce zmiany s\u0105 konieczne. Symulacja z roku 2008 zak\u0142ada\u0142a, \u017ce do sprostania zagro\u017ceniom niezb\u0119dne b\u0119d\u0105:<\/p>\r\n

1. Brygada Rakietowa Obrony Powietrznej z 6 dywizjonami rakietowymi – bateria rakiet bliskiego zasi\u0119gu (25 km) + bateria artyleryjsko-rakietowa, z\u0142o\u017cona z przeno\u015bnych zestaw\u00f3w rakietowych i zestaw\u00f3w artyleryjsko-rakietowych. Przeznaczona do obrony baz powietrznych.<\/p>\r\n

3. Brygada Rakietowa z 6 dywizjonami rakietowymi – bateria rakiet \u015bredniego zasi\u0119gu (100 km), bateria rakiet bliskiego zasi\u0119gu, bateria artyleryjsko-rakietowa. Do obrony kluczowych obiekt\u00f3w.<\/p>\r\n

61. Pu\u0142k Rakietowy OP z 2 dywizjonami rakiet \u015bredniego zasi\u0119gu po 3 baterie ka\u017cdy.<\/p>\r\n

78. Pu\u0142k Rakietowy OP z 2 dywizjonami rakietowymi dalekiego zasi\u0119gu – bateria rakiet dalekiego zasi\u0119gu, bateria rakiet bliskiego zasi\u0119gu, bateria artyleryjsko-rakietowa.<\/p>\r\n

Dywizjony dalekiego zasi\u0119gu zosta\u0142yby zapewne wyposa\u017cone w pociski rakietowe klasy THAAD i zapewnia\u0142yby obron\u0119 przed pociskami balistycznymi.<\/p>\r\n

Niestety, powy\u017cszy model zosta\u0142 uznany za nierealny ze wzgl\u0119d\u00f3w ekonomicznych. Na obecn\u0105 chwil\u0119 wiadomo tylko, \u017ce zaspokojenie potrzeb nawet po korekcie kosztowa\u0107 b\u0119dzie 12-20 mld z\u0142, podczas gdy w programie 2009-2018 zarezerwowano raptem 2,5 mld.<\/p>\r\n

Wojska l\u0105dowe powinny przeprowadzi\u0107 modernizacj\u0119 Leopard\u00f3w, zast\u0105pi\u0107 PT-91 innym pojazdem, nowym lub u\u017cywanym, wprowadzi\u0107 na miejsce BWP-1 nowy g\u0105sienicowy bojowy w\u00f3z piechoty (np. na bazie nowej platformy z Bumaru) i kontynuowa\u0107 zakup Rosomak\u00f3w. Niestety, w programie 9-letnim pewne jest jedynie ostatnie zadanie, prace nad BWP prawdopodobnie zostan\u0105 sformalizowane jako 15. program operacyjny planu, nad nowym czo\u0142giem mog\u0105 by\u0107 prowadzone jedynie prace koncepcyjne. Konieczne jest zdecydowane zwi\u0119kszenie dono\u015bno\u015bci \u015brodk\u00f3w ra\u017cenia dzia\u0142aj\u0105cych na rzecz wielkich jednostek i na szczeblu operacyjnym. Szcz\u0119\u015bliwie program zak\u0142ada pozyskanie wieloprowadnicowych wyrzutni dalekiego zasi\u0119gu (300 km) w ramach programu Homar i w ko\u0144cu zakup Krab\u00f3w (deklarowano przynajmniej 48 sztuk), a tak\u017ce armatohaubic samobie\u017cnych na podwoziu ko\u0142owym Kryl. Oba te wzory maj\u0105 ju\u017c strzela\u0107 inteligentn\u0105 amunicj\u0105 o dono\u015bno\u015bci zwi\u0119kszonej do 60-70 km (dodatkowo uzasadnia to konieczno\u015b\u0107 posiadania system\u00f3w obserwacji powierzchni ziemi, kt\u00f3rych jednak, jak wspomnia\u0142em, nie b\u0119dzie). Zarezerwowano r\u00f3wnie\u017c do\u015b\u0107 znaczne \u015brodki na zakup nowych \u015bmig\u0142owc\u00f3w.<\/p>\r\n

Najbardziej zawik\u0142ana jest sytuacja Marynarki Wojennej. W miar\u0119 realne plany ministerstwa zak\u0142adaj\u0105 zaledwie doko\u0144czenie do 2017 r. jednej korwety (przy takim tempie budowy jej koszt mo\u017ce by\u0107 niestety niemal por\u00f3wnywalny z wielkim niszczycielem) i przynajmniej rozpocz\u0119cie procedury pozyskania jednego okr\u0119tu podwodnego. Plany ministerialne de facto spowoduj\u0105 utrwalenie degradacji MW. Moim zdaniem nale\u017ca\u0142oby w og\u00f3le zrezygnowa\u0107 z doka\u0144czania \u201eGawrona\u201d, naby\u0107 2-3 fregaty o wyporno\u015bci rz\u0119du 5000 ton (np. francuskie FREMM), kilka korwet mniejszych ni\u017c \u201eGawron\u201d, a tak\u017ce 3 nowe \u015brednie okr\u0119ty podwodne (wyposa\u017cone w nap\u0119d niezale\u017cny od powietrza i pociski rakietowe przystosowane do ra\u017cenia cel\u00f3w l\u0105dowych) i jednostki pomocnicze. Pozwoli\u0142oby to na uzyskanie pewnej elastyczno\u015bci i przyzwoitej si\u0142y bojowej.<\/p>\r\n

W tym miejscu nale\u017cy powr\u00f3ci\u0107 do kwestii profesjonalizacji armii. Wspomnieli\u015bmy ju\u017c o trudnych uwarunkowaniach finansowych. Ocenia si\u0119, \u017ce w przypadku faktycznej profesjonalizacji, wi\u0105\u017c\u0105cej si\u0119 ze znacznym wzrostem koszt\u00f3w osobowych (wojsko musi konkurowa\u0107 na rynku pracy), przy zachowaniu poprzedniego poziomu wydatk\u00f3w liczebno\u015b\u0107 armii musi zosta\u0107 zmniejszona przynajmniej o po\u0142ow\u0119 w celu uzyskania odpowiedniej efektywno\u015bci bojowej. \u0179o\u0142nierz profesjonalny ma by\u0107 przecie\u017c intensywniej szkolony, dysponowa\u0107 nowocze\u015bniejszym sprz\u0119tem. Tymczasem w Polsce nadal nie ma pieni\u0119dzy nawet na\u2026 odpowiedni\u0105 ilo\u015b\u0107 paliwa i amunicji.<\/p>\r\n

Pojawiaj\u0105 si\u0119 ponadto opinie kwestionuj\u0105ce sam spos\u00f3b wykonywania reformy na szczeblu podstawowym i zaanga\u017cowanie kandydat\u00f3w do s\u0142u\u017cby zawodowej. Bardzo mo\u017cliwe, \u017ce Polska uzyska\u0142a nie armi\u0119 faktycznie profesjonaln\u0105, a tylko – uzawodowion\u0105, dziedzicz\u0105c\u0105 wady armii zawodowej (koszty, brak uzupe\u0142niania rezerw ludzkich) i poborowej (gorsze wyszkolenie, uzbrojenie i efektywno\u015b\u0107). Jedn\u0105 z dr\u00f3g wyj\u015bcia z tej sytuacji by\u0142oby zwi\u0119kszenie wydatk\u00f3w na obronno\u015b\u0107 do poziomu nawet 3% PKB, umo\u017cliwiaj\u0105ce sprawne funkcjonowanie armii 100-tysi\u0119cznej. Przy braku realno\u015bci politycznej tego rozwi\u0105zania, pozostaje drugie, bardzo kontrowersyjne: kolejna redukcja, do zaledwie 60-70 tys. ludzi. Utrudni ona zapewne wype\u0142nienie wielu zada\u0144 (wystawienie jednostek ekspedycyjnych, pomoc w sytuacjach kryzysowych), jednak otrzymamy w\u00f3wczas wojsko faktycznie dobrze wyposa\u017cone i wyszkolone, profesjonalne w pe\u0142nym tego s\u0142owa znaczeniu.<\/p>\r\n

Przemys\u0142 obronny<\/strong><\/p>\r\n

Na uwag\u0119 zas\u0142uguje r\u00f3wnie\u017c problematyka krajowego zaplecza przemys\u0142owego wojskowo\u015bci, stanowi\u0105cego istotny – aczkolwiek teoretycznie niekonieczny, bo istniej\u0105 przecie\u017c kraje importuj\u0105ce niemal wszystko – element potencja\u0142u obronnego. Mo\u017ce ono by\u0107 r\u00f3wnie\u017c stymulatorem rozwoju gospodarczego, inkubatorem nowych technologii (w przypadku Polski jednym z nielicznych), wreszcie – pe\u0142ni powa\u017cne funkcje spo\u0142eczne.<\/p>\r\n

Podobnie jak w przypadku wojska, obecna sytuacja przemys\u0142u zosta\u0142a w du\u017cej mierze okre\u015blona przez histori\u0119. W czasach PRL produkowa\u0142 on szeroki asortyment uzbrojenia, jednak r\u00f3wnie\u017c tu opowie\u015bci o bajecznym rzekomo potencjale nie maj\u0105 pokrycia w faktach. Zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 wzor\u00f3w by\u0142a produkowana na licencjach sowieckich; co prawda umowy pozwala\u0142y na dostosowanie do lokalnych mo\u017cliwo\u015bci wytw\u00f3rczych, tzw. polonizacj\u0119, jednak rygorystycznie ogranicza\u0142y mo\u017cliwo\u015b\u0107 prowadzenia prac rozwojowych. Licencje dotyczy\u0142y oczywi\u015bcie zwykle wzor\u00f3w zubo\u017conych w stosunku do tego, co produkowa\u0142 dla siebie Zwi\u0105zek Radziecki. Produkcja by\u0142a spora, eksport poza Uk\u0142ad Warszawski niema\u0142y, jednak kierowano go do odbiorc\u00f3w niezbyt wymagaj\u0105cych, w dodatku bez osadzenia w rachunku ekonomicznym.<\/p>\r\n

Sowieci zezwalali na samodzielny rozw\u00f3j sprz\u0119tu, kt\u00f3rego produkcj\u0105 sami nie byli zainteresowani, st\u0105d np. samolot szkolno-treningowy TS-11 Iskra. C\u00f3\u017c z tego, skoro uzyskany tu potencja\u0142 bywa\u0142 zaprzepaszczany, jak w przypadku lotnictwa w\u0142a\u015bnie i kasacji ambitnego programu nadd\u017awi\u0119kowego samolotu szkolno-bojowego TS-16 Grot. Efekt by\u0142 taki, \u017ce sched\u0119 po PRL-u stanowi\u0142y zak\u0142ady produkuj\u0105ce sprz\u0119t niezbyt nowoczesny, w dodatku w fatalny spos\u00f3b rozproszone organizacyjnie. Przyk\u0142adem niech b\u0119d\u0105 niezale\u017cne PZL Mielec (samoloty szkolno-bojowe i lekkie transportowe), PZL Ok\u0119cie (samoloty rolnicze, sportowe, szkolne), WSK \u015awidnik (\u015bmig\u0142owce), dwa mniejsze PZL-e silnikowe, a ponadto niezale\u017cne Wojskowe Zak\u0142ady Lotnicze, wykonuj\u0105ce bie\u017c\u0105c\u0105 obs\u0142ug\u0119 i remonty maszyn wojskowych.<\/p>\r\n

W tej sytuacji utrzymanie si\u0119 wielu z tych podmiot\u00f3w na rynku po zmianie sytuacji ekonomiczno-politycznej sta\u0142o si\u0119 niepodobie\u0144stwem. Kolejne resorty gospodarki nie pomaga\u0142y (co wi\u0119cej, prominentne postaci d\u0105\u017cy\u0142y do likwidacyjnej wyprzeda\u017cy ca\u0142ej zbrojeni\u00f3wki), a MON, szczeg\u00f3lnie w epoce Janusza Onyszkiewicza, bywa\u0142 wr\u0119cz wrogi. Nie by\u0142o zam\u00f3wie\u0144 ani promocji produkt\u00f3w na rynkach zagranicznych, tymczasem w normalnych krajach jest to praktyka absolutnie oczywista, a warunkiem kontraktu na zakup uzbrojenia jest zaanga\u017cowanie wysokich oficjeli z kraju oferenta.<\/p>\r\n

Szcz\u0119\u015bliwie, spora cz\u0119\u015b\u0107 podmiot\u00f3w przetrwa\u0142a fataln\u0105 dekad\u0119. Po roku 2000 ruszy\u0142y procesy konsolidacyjne, m.in. utworzono Grup\u0119 Bumar, stanowi\u0105c\u0105 narodowy koncern obronny. Uda\u0142o si\u0119 te\u017c uzyska\u0107 kilka kontrakt\u00f3w eksportowych, m.in. na czo\u0142gi PT-91 dla Malezji, pojazdy WZT-3 dla Indii. Wraz z zakupami MON-u pozwoli\u0142o to na dotrwanie zbrojeni\u00f3wki do dzi\u015b.<\/p>\r\n

Obecnie oferta jest nadal do\u015b\u0107 bogata. Przedsi\u0119biorstwa Grupy Bumar mog\u0105 produkowa\u0107 czo\u0142gi, pracuj\u0105 obecnie intensywnie nad wielozadaniow\u0105 platform\u0105 g\u0105sienicow\u0105 Anders, kt\u00f3ra mo\u017ce przekszta\u0142ci\u0107 si\u0119 w polski BWP, wytwarzaj\u0105 dobrej klasy radary obserwacji przestrzeni powietrznej \u015bredniego zasi\u0119gu, czo\u0142gowe systemy kierowania ogniem itd. Cz\u0119\u015b\u0107 militarna Huty Stalowa Wola oferuje haubic\u0119 samobie\u017cn\u0105 Krab oraz inne systemy artyleryjskie. Siemianowickie WZM produkuj\u0105 na fi\u0144skiej licencji KTO Rosomak. Coraz bogatsza jest oferta nowoczesnej broni strzeleckiej – trwaj\u0105 prace nad systemem broni indywidualnej MSBS, Polska jest samowystarczalna w zakresie produkcji broni wyborowej i du\u017cej cz\u0119\u015bci zespo\u0142owego uzbrojenia piechoty.<\/p>\r\n

Bardzo korzystny jest fakt pojawienia si\u0119 mocnych podmiot\u00f3w prywatnych, jak firmy WB Electronics (systemy informatyczne i \u0142\u0105czno\u015bciowe) czy Teldat (sieciocentryczne systemy wspomagania dowodzenia i zarz\u0105dzania polem walki). Polskie przedsi\u0119biorstwa pracuj\u0105 r\u00f3wnie\u017c nad bardzo perspektywicznymi rozwi\u0105zaniami stricte bojowymi, jak bumarowski system \u017co\u0142nierza przysz\u0142o\u015bci U\u0142an 21, pr\u00f3buj\u0105 te\u017c w\u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 w gr\u0119 o modernizacj\u0119 polskiej OPL jako podwykonawcy. Sytuacja teoretycznie jest niez\u0142a, jednak przemys\u0142 jest bardzo wra\u017cliwy na wahania finansowania przez MON czy op\u00f3\u017anienia p\u0142atno\u015bci. Niestety, uzyskiwanie kolejnych kontrakt\u00f3w eksportowych idzie do\u015b\u0107 opieszale, z uwagi na brak wsparcia rodzimego przemys\u0142u przez rz\u0105d.<\/p>\r\n

Niekompetencja, z\u0142a wola polityczna czy szybka wyprzeda\u017c w celu \u0142atania luk bud\u017cetowych mog\u0105 polsk\u0105 zbrojeni\u00f3wk\u0119 szybko zniszczy\u0107. Nie istnieje ju\u017c narodowy przemys\u0142 lotniczy – spo\u015br\u00f3d wspomnianych zak\u0142ad\u00f3w, PZL Mielec zosta\u0142y przez podejrzanych mened\u017cer\u00f3w doprowadzone do faktycznego bankructwa, a po restrukturyzacji wegetowa\u0142y kilka lat, aby w kontrowersyjnych okoliczno\u015bciach sta\u0107 si\u0119 nabytkiem ameryka\u0144skiej UTC. PZL-Rzesz\u00f3w zosta\u0142y r\u00f3wnie\u017c w kontrowersyjny spos\u00f3b sprzedane w ramach rozlicze\u0144 offsetowych firmie Pratt & Whitney (stanowi\u0105cej cz\u0119\u015b\u0107 UTC). PZL Ok\u0119cie niejako na si\u0142\u0119 \u201ewci\u015bni\u0119to\u201d grupie EADS w ramach rozliczenia za samoloty transportowe C-295. I wreszcie – przynosz\u0105ce zyski zak\u0142ady PZL-\u015awidnik sprzedano w 2010 r. koncernowi AgustaWestland. Pozosta\u0142o\u015b\u0107 po polskim przemy\u015ble lotniczym to obecnie WZL-e i malutkie zak\u0142ady in\u017c. Marga\u0144skiego. Nie trzeba dodawa\u0107, \u017ce pracuj\u0105ca na potrzeby MON Stocznia Marynarki Wojennej jest w takiej samej kondycji, jak jej patronka.<\/p>\r\n

Si vis pacem para bellum<\/strong><\/em><\/p>\r\n

Stan wyposa\u017cenia Wojska Polskiego jest, poza kilkoma ja\u015bniejszymi obszarami, niezbyt dobry, a potrzeby – gigantyczne. Ich zaspokojenie b\u0119dzie mia\u0142o kluczowe znaczenie dla bezpiecze\u0144stwa kraju, przy czym newralgiczna jest tu kwestia obrony przeciwlotniczej. Firmowane przez obecny ob\u00f3z rz\u0105dz\u0105cy programy na nadchodz\u0105ce lata nie nios\u0105 rozwi\u0105zania problem\u00f3w, mog\u0105 wr\u0119cz doprowadzi\u0107 do faktycznego zaniku niekt\u00f3rych rodzaj\u00f3w si\u0142 zbrojnych. Profesjonalizacja armii jest prowadzona w bardzo w\u0105tpliwy spos\u00f3b.<\/p>\r\n

Niestety, sanacja si\u0142 zbrojnych, jako kosztowna, jest podatna na ataki populist\u00f3w najgorszego rodzaju. Nie pasuje te\u017c do postpolityki, czyli kierowania si\u0119 wy\u0142\u0105cznie s\u0142upkami sonda\u017cy. Obecnie na pewno nie gotujemy si\u0119 do wojny – czy zatem zem\u015bci si\u0119 ona za to niespodziewanym nadej\u015bciem?<\/p>\r\n

dr Jan Przybylski<\/strong><\/em><\/p>\r\n

Dr Jan Przybylski\u00a0 (ur. 1976) o sobie: doktor chemii (ale to by\u0142o dawno i nieprawda). Militarysta od ko\u0142yski, jak to zwykle w takich przypadkach bywa w stopniu szeregowego podchor\u0105\u017cego rezerwy. Z zawodu t\u0142umacz, publikuje okazjonalnie w \u201eStudiach nad Faszyzmem i Zbrodniami Hitlerowskimi\u201d oraz \u201eRzeczach Wsp\u00f3lnych\u201d. Mieszka we Wroc\u0142awiu, co bardzo sobie chwali.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Wojna to, wed\u0142ug klasycznej definicji, akt przemocy maj\u0105cy na celu zmuszenie przeciwnika do spe\u0142nienia naszej woli. Polska le\u017cy w nieprzyjemnym otoczeniu geostrategicznym. Nie znajduje si\u0119 jednak w stanie realnego konfliktu z s\u0105siadami, kt\u00f3ry czyni\u0142by prawdopodobnym b\u00f3j o \u017cycie, podobny do tego z roku 1920 czy 1939. Nie mo\u017cna mimo to ca\u0142kiem wykluczy\u0107 powa\u017cnego starcia si\u0119 […]","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[84,98],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/41479"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=41479"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/41479\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=41479"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=41479"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=41479"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}