{"id":40833,"date":"2011-07-17T21:34:33","date_gmt":"2011-07-18T02:34:33","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=40833"},"modified":"2011-07-17T21:34:33","modified_gmt":"2011-07-18T02:34:33","slug":"lze-liberaly-i-liberalizm","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=40833","title":{"rendered":"\u0141\u017ce-libera\u0142y i liberalizm"},"content":{"rendered":"

Jesieni\u0105\u00a0Anno Domini 2011 wybierzemy nowy Sejm i Senat, czyli –\u00a0po\u015brednio –\u00a0wybierzemy rz\u0105d i premiera. W sonda\u017cach przedwyborczych, kt\u00f3re od lat, niezmiennie, pe\u0142ni\u0105\u00a0funkcje spo\u0142ecznego sterowania w krajach demoliberalnych, wci\u0105\u017c lideruje PO. Jaki jest jednak efekt czteroletnich rz\u0105d\u00f3w grupy trzymaj\u0105cej w\u0142adz\u0119, o\u015bmielaj\u0105cej nazywa\u0107\u00a0siebie libera\u0142ami? Oczywi\u015bcie, liberalizm niejedno ma imi\u0119, co bezapelacyjnie w swojej monografii –\u00a0\u201eW g\u0105szczu liberalizm\u00f3w\u201d – wykaza\u0142 Jacek Bartyzel.<\/strong><\/p>\r\n

Postulowanie wolno\u015bci gospodarowania i stoj\u0105ce za tym rozwi\u0105zania instytucjonalne s\u0105\u00a0niejako integraln\u0105\u00a0 cz\u0119\u015bci\u0105\u00a0program\u00f3w liberalnych. Mo\u017cna by\u0142oby na tym poprzestawa\u0107\u00a0 i w\u00f3wczas mieliby\u015bmy do czynienia z jak\u0105\u015b syntez\u0105\u00a0konserwatyzmu i liberalizmu. Jednak\u017ce dynamika postulatu wolno\u015bci ponad wszystko niejednokrotnie zap\u0119dza libera\u0142\u00f3w na grunt relatywizmu spo\u0142ecznego, moralnego i politycznego, co –\u00a0w konsekwencji –\u00a0gdy znajduje swoje odzwierciedlenie w tworzeniu prawa stanowionego –\u00a0prowadzi do rozk\u0142adu spo\u0142ecze\u0144stwa, rujnuj\u0105c jego fundamenty: tradycyjn\u0105\u00a0 rodzin\u0119\u00a0i nar\u00f3d, posiadaj\u0105cy niezbywalne prawo do budowania w\u0142asnej wsp\u00f3lnoty politycznej w zgodzie ze swoj\u0105, historycznie ukszta\u0142towan\u0105 kultur\u0105.<\/p>\r\n

Czym\u017ce wi\u0119c w umacnianiu instytucjonalnej i ka\u017cdej innej strony naszego gospodarstwa spo\u0142ecznego mog\u0105\u00a0 poszczyci\u0107\u00a0si\u0119\u00a0libera\u0142owie znad Wis\u0142y po czterech latach swojej dominacji rz\u0105dowej? Ano –\u00a0praktycznie niczym. Sk\u0105d zatem bierze si\u0119\u00a0ich popularno\u015b\u0107 w sonda\u017cach? Wielu to zauwa\u017ca\u00a0 –\u00a0dominuj\u0105ce w naszym kraju liberalne media sprytnie nakr\u0119caj\u0105\u00a0 mechanizm pewnego rodzaju straszaka przed wszystkimi innymi ugrupowaniami, st\u0105d nieudolni libera\u0142owie zawsze b\u0119d\u0105\u00a0jawi\u0107\u00a0si\u0119 wyborcom jako mniejsze z\u0142o.<\/p>\r\n

Pomijaj\u0105c kwesti\u0119\u00a0wzrostu podatk\u00f3w, co samo w sobie jest spraw\u0105\u00a0kuriozaln\u0105\u00a0w odniesieniu do ugrupowania uwa\u017caj\u0105cego si\u0119\u00a0za liberalne –\u00a0spr\u00f3bujmy skupi\u0107\u00a0si\u0119\u00a0na instytucjonalnej stronie zagadnienia. Upowa\u017cnia nas do tego renesans ekonomii instytucjonalnej, kt\u00f3ra trafnie podkre\u015bla, \u017ce rozw\u00f3j gospodarczy kraju zale\u017cy nie tylko od alokacji istniej\u0105cych zasob\u00f3w, lecz r\u00f3wnie\u017c\u00a0(a w perspektywie d\u0142ugookresowej przede wszystkim) od trafnych rozwi\u0105za\u0144\u00a0instytucjonalnych. Po\u015brednim sprawdzianem instytucjonalnej si\u0142y danej gospodarki s\u0105\u00a0r\u00f3\u017cnego rodzaju rankingi operuj\u0105ce liczbowymi indeksami, kt\u00f3re pozwalaj\u0105\u00a0 por\u00f3wnywa\u0107 r\u00f3\u017cne kraje mi\u0119dzy sob\u0105.<\/p>\r\n

Do takich najbardziej znanych indeks\u00f3w nale\u017c\u0105 easy of doing business rank, index of economic freedom (IEF) oraz corruption perception index (CPI). Pierwszy ze wskazanych ranking\u00f3w (edbr) por\u00f3wnuje gospodarki 183 kraj\u00f3w \u015bwiata ze wzgl\u0119du na dziesi\u0119\u0107 kategorii u\u0142atwie\u0144 lub utrudnie\u0144 dla biznesu (m. in. chodzi o \u0142atwo\u015b\u0107 zak\u0142adania i likwidacji dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej, zdobywania pozwole\u0144 na budow\u0119, obci\u0105\u017cenia zwi\u0105zane z zatrudnieniem pracownik\u00f3w, dost\u0119pno\u015b\u0107 kredyt\u00f3w, popieranie dzia\u0142alno\u015bci inwestycyjnej, prostota lub zawi\u0142o\u015b\u0107 oraz obci\u0105\u017cenia zwi\u0105zane z systemem podatkowym, u\u0142atwienia dla importu i eksportu). W rankingu tym (w edbr) kraje uszeregowane s\u0105 od 1 do 183. Miejsce w pierwszej dziesi\u0105tce oznacza najwi\u0119ksze u\u0142atwienia dla biznesu w danym kraju. Od lat w pierwszej dziesi\u0105tce takich kraj\u00f3w s\u0105 tzw. \u201etygrysy dalekiego wschodu\u201d (Singapur, Hongkong) oraz kraje angielskiego commonwealth\u2019u (USA, Wielka Brytania, Kanada, Australia i Nowa Zelandia).<\/p>\r\n

Polska w tym rankingu (w edbr) plasuje si\u0119 na dalekim, 70-tym miejscu w roku 2011, za\u015b w roku 2008, w kt\u00f3rym libera\u0142owie spod znaku PO pierwszy rok sprawowali w\u0142adz\u0119, Polska by\u0142a na miejscu 74, co – w przypadku tego rankingu – nie jest \u017cadnym zauwa\u017calnym post\u0119pem, bowiem znacz\u0105ce r\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy krajami w ich uszeregowaniu od 1 do 183 nale\u017cy widzie\u0107 w obr\u0119bie ca\u0142ych dziesi\u0105tek. Pierwsza dziesi\u0105tka (a nawet pierwsza dwudziestka, kt\u00f3r\u0105 zamyka Mauritius wyprzedzaj\u0105c o dwa miejsca tak\u0105 pot\u0119g\u0119 gospodarcz\u0105 jak Niemcy) oznacza niewielkie r\u00f3\u017cnice w\u015br\u00f3d kraj\u00f3w najbardziej sprzyjaj\u0105cych prowadzeniu dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej.<\/p>\r\n

Uzupe\u0142nieniem rankingu edbr jest indeks wolno\u015bci gospodarczej (IEF). Szereguje on kraje ziemskiego globu w sze\u015b\u0107 grup, kt\u00f3re charakteryzuj\u0105 si\u0119 odpowiednimi przedzia\u0142ami liczbowymi. Pierwsza grupa nazwana \u201ewolne\u201d (kraje odznaczaj\u0105ce si\u0119 wolno\u015bci\u0105 gospodarcz\u0105) dotyczy pa\u0144stw, kt\u00f3rym przypisywane s\u0105 liczby z przedzia\u0142u 80-100 (najwy\u017csz\u0105 warto\u015b\u0107 indeksu posiada Hongkong – 89,7; za nim jest Singapur z warto\u015bci\u0105 87,2). Druga grupa nazwana \u201eprzewa\u017cnie wolne\u201d posiada indeksy liczbowe z przedzia\u0142u 70-79,9. Trzecia, nazwana \u201eumiarkowanie wolne\u201d, zawiera indeksy z przedzia\u0142u 60-69,9. Czwarta grupa nazwana jest \u201eprzewa\u017cnie nie-wolne\u201d i odznacza si\u0119 indeksami z przedzia\u0142u 50-59,9 oraz pi\u0105ta, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna okre\u015bli\u0107 mianem \u201erepresyjna\u201d, to przedzia\u0142 liczbowy 0-49,9.<\/p>\r\n

W tym rankingu (w IFE) Polska przez wszystkie lata rz\u0105d\u00f3w liberalnych znajdowa\u0142a si\u0119\u00a0(z niewielkimi przesuni\u0119ciami) w obszarze pa\u0144stw o indeksie liczbowym z przedzia\u0142u 60-69,9 i plasowa\u0142\u00a0si\u0119\u00a0bli\u017cej 60 ni\u017c\u00a069 (w roku 2011 jest to warto\u015b\u0107 64,1; w 2009 –\u00a060,3). Przesuni\u0119cie o 3,8 w okresie 2009-2011 na skali wolno\u015bci gospodarczej nie jest \u017cadnym rewelacyjnym osi\u0105gni\u0119ciem w kraju rz\u0105dzonym przez libera\u0142\u00f3w (wyprzedza nas 67 kraj\u00f3w). Oczywi\u015bcie w rankingu IFE dominuj\u0105\u00a0pa\u0144stwa, kt\u00f3re znajdowa\u0142y si\u0119\u00a0wysoko na skali u\u0142atwie\u0144\u00a0dla biznesu. Z kraj\u00f3w by\u0142ego bloku wschodniego zdecydowanie wyprzedza nas Republika Czeska, kt\u00f3ra z indeksem liczbowym 70,4 (2011 r.) znajduje si\u0119\u00a0 w\u015br\u00f3d kraj\u00f3w nale\u017c\u0105cych do grupy gospodarek przewa\u017cnie wolnych.<\/p>\r\n

Z indeksem odporno\u015bci na korupcj\u0119\u00a0 instytucji publicznych (CPI) sprawa wygl\u0105da jeszcze gorzej. Indeks ten przebiega skal\u0119\u00a0od 0 do 10, przy czym liczba 10 przypisana by\u0142aby temu pa\u0144stwu, w kt\u00f3rym zjawisko korupcji wcale nie wyst\u0119puje. Maksymaln\u0105\u00a0warto\u015b\u0107 w 2010 r., tj. 9,3 –\u00a0otrzyma\u0142y trzy kraje: Dania, Nowa Zelandia, Singapur. Polska pod rz\u0105dami libera\u0142\u00f3w odznacza si\u0119\u00a0w tym rankingu stagnacj\u0105 (w 2008 r. – 5,2; w 2010 r. – 5,3). Wy\u017csze indeksy ni\u017c Polska, czyli indeksy powy\u017cej 5,3 posiada 42 kraje na 178 obj\u0119tych klasyfikacj\u0105. Byli\u015bmy i jeste\u015bmy w tym rankingu \u015bredniakiem i nic nie zapowiada tutaj radykalnej zmiany (afera ze \u201esprzeda\u017c\u0105\u201d ustawy hazardowej zosta\u0142a zamieciona pod dywan).<\/p>\r\n

Z szumnych zapowiedzi libera\u0142\u00f3w spod znaku PO, podnosz\u0105cych spraw\u0119\u00a0u\u0142atwie\u0144\u00a0w odniesieniu do rozpoczynania i prowadzenia dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej nie osta\u0142o si\u0119\u00a0nic, a wr\u0119cz przeciwnie –\u00a0pojawi\u0142y si\u0119\u00a0utrudnienia i niepotrzebne komplikacje. Za przyk\u0142ad niech tu pos\u0142u\u017cy sprawa tzw. \u201ejednego okienka\u201d\u00a0przy rejestrowaniu dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej. Jedno okienko –\u00a0paradoksalnie –\u00a0znacznie wyd\u0142u\u017cy\u0142o rejestracj\u0119\u00a0podmiotu gospodarczego (osobi\u015bcie zderzy\u0142em si\u0119\u00a0 z tym problemem kilka razy). Wcze\u015bniej (sprzed wskazanego \u201eudogodnienia\u201d), kiedy mi zale\u017ca\u0142o na szybkiej rejestracji –\u00a0w ci\u0105gu kilku (dw\u00f3ch, trzech) dni potrafi\u0142em obiec trzy okienka (organ rejestrowy, urz\u0105d statystyczny, urz\u0105d skarbowy). Obecnie organ rejestrowy wysy\u0142a za mnie dokumenty do urz\u0119du statystycznego i skarbowego. Robi to oficjalnym pismem, za pokwitowaniem, poprzez poczt\u0119, z biurokratycznym namaszczeniem\u2026 Trwa to miesi\u0105c albo i d\u0142u\u017cej.<\/p>\r\n

Czy nar\u00f3d polski, b\u0119d\u0105cy suwerenem w tym jednym dniu zwi\u0105zanym z aktem g\u0142osowania, w swej masie wyborczej przepuszczanej przez statystyczne zestawienia i steruj\u0105ce sonda\u017ce, potrafi spojrze\u0107\u00a0na rzeczywisto\u015b\u0107 swego kraju bez po\u015brednictwa medialnych, r\u00f3\u017cowych okular\u00f3w? Na pierwszy rzut oka –\u00a0trudno oczekiwa\u0107. Radykalna zmiana nastroj\u00f3w graniczy tu z cudem\u2026 Cud, to zjawisko rzadkie, ale czasami si\u0119\u00a0zdarza.<\/p>\r\n

<\/a>Antoni K. Chrzonstowski<\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Jesieni\u0105\u00a0Anno Domini 2011 wybierzemy nowy Sejm i Senat, czyli –\u00a0po\u015brednio –\u00a0wybierzemy rz\u0105d i premiera. W sonda\u017cach przedwyborczych, kt\u00f3re od lat, niezmiennie, pe\u0142ni\u0105\u00a0funkcje spo\u0142ecznego sterowania w krajach demoliberalnych, wci\u0105\u017c lideruje PO. Jaki jest jednak efekt czteroletnich rz\u0105d\u00f3w grupy trzymaj\u0105cej w\u0142adz\u0119, o\u015bmielaj\u0105cej nazywa\u0107\u00a0siebie libera\u0142ami? Oczywi\u015bcie, liberalizm niejedno ma imi\u0119, co bezapelacyjnie w swojej monografii –\u00a0\u201eW g\u0105szczu liberalizm\u00f3w\u201d […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[98],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/40833"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=40833"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/40833\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=40833"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=40833"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=40833"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}