{"id":40713,"date":"2011-07-14T22:11:50","date_gmt":"2011-07-15T03:11:50","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=40713"},"modified":"2011-07-14T22:11:50","modified_gmt":"2011-07-15T03:11:50","slug":"inauguracja-polskiej-prezydencji-jak-najdalej-od-polskosci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=40713","title":{"rendered":"Inauguracja polskiej prezydencji: Jak najdalej od polsko\u015bci"},"content":{"rendered":"

Przeciera\u0142am oczy ze zdumienia, kiedy z ust pos\u0142anki PO Iwony \u015aledzi\u0144skiej-Katarasi\u0144skiej us\u0142ysza\u0142am hymn pochwalny na temat polskiej premiery „Kr\u00f3la Rogera”. W os\u0142upienie bowiem wprawi\u0142o mnie to, co zobaczy\u0142am na scenie Teatru Wielkiego – Opery Narodowej, a co mia\u0142o jakoby reprezentowa\u0107 polsk\u0105 kultur\u0119 na inauguracji naszej prezydencji w Unii Europejskiej. Ciekawe, komu przyszed\u0142 do g\u0142owy \u00f3w i\u015bcie szata\u0144ski pomys\u0142, by w\u0142a\u015bnie ten spektakl, ca\u0142kowicie odleg\u0142y kulturowo od polsko\u015bci, awansowa\u0107 na polskiego reprezentanta. Mo\u017ce kto\u015b zapomnia\u0142, \u017ce to jest polska prezydencja w UE, a nie europejska prezydencja w Polsce. A mo\u017ce w\u0142a\u015bnie o to chodzi\u0142o…<\/strong>

G\u0142\u00f3wnym elementem inscenizacji opery Karola Szymanowskiego jest widowiskowo\u015b\u0107. Pocz\u0105tkowo nawet intryguj\u0105ca. Angielski re\u017cyser David Pountney zbudowa\u0142 na scenie monumentalne bia\u0142e schody (jak w staro\u017cytnym greckim amfiteatrze) i na nich umie\u015bci\u0142 akcj\u0119 opery. Kiedy \u015bwiat\u0142o rozja\u015bnia scen\u0119, widzimy ogromny czarny krzy\u017c u\u0142o\u017cony na bia\u0142ych schodach. Po chwili okazuje si\u0119, \u017ce to przyodziany w czarne kostiumy ch\u00f3r rozmieszczony w kszta\u0142cie krzy\u017ca. S\u0142yszymy modlitewny \u015bpiew „\u015awi\u0119ty, \u015awi\u0119ty Pan B\u00f3g Zast\u0119p\u00f3w…”. Ch\u00f3r, podobnie jak w antycznej tragedii, symbolizuje tu g\u0142os ludu. Ludu wierz\u0105cego w Boga. Kr\u00f3l Roger, w\u0142adca Sycylii, gdzie toczy si\u0119 akcja, jest cz\u0142owiekiem wierz\u0105cym, wyznawc\u0105 Chrystusa. W spokojne i u\u0142adzone \u017cycie tej spo\u0142eczno\u015bci nagle wkracza dziwna posta\u0107, Pasterz, kt\u00f3ry oferuje miejscowym now\u0105 religi\u0119 i g\u0142osi chwa\u0142\u0119 swojego boga. Chrze\u015bcija\u0144scy wierni pocz\u0105tkowo odrzucaj\u0105 to, traktuj\u0105c jako blu\u017anierstwo, lecz \u017cona kr\u00f3la, Roksana, kt\u00f3ra jest zafascynowana przybyszem, daje si\u0119 uwie\u015b\u0107 jego religii i jemu samemu. Wkr\u00f3tce okazuje si\u0119, \u017ce jest to Dionizos. Hedonistyczn\u0105 postaw\u0105 i „religi\u0105” uwodzi nie tylko Roksan\u0119, lecz tak\u017ce wiernych dot\u0105d chrze\u015bcijan. Poci\u0105ga za sob\u0105 wszystkich. Odchodz\u0105 od kr\u00f3la i id\u0105 za Pasterzem, kt\u00f3ry prowadzi ich do zatracenia. Kr\u00f3l Roger pozostaje sam, wspina si\u0119 po schodach, idzie ku wschodz\u0105cemu s\u0142o\u0144cu, s\u0142awi\u0105c je niczym Boga. A mo\u017ce samotnie pod\u0105\u017ca jednak za Dionizosem? Wygrany czy przegrany? Ocali\u0142 sw\u0105 wiar\u0119 czy porzuci\u0142 Chrystusa? Tego na pewno nie wiemy, gdy\u017c spektakl nie udziela na to definitywnej odpowiedzi. Przes\u0142anie opery jest m\u0119tne.<\/p>\r\n

<\/span><\/p>\r\n

Mi\u0119dzy prologiem a fina\u0142em, w tzw. mi\u0119dzyczasie sporo si\u0119 dzieje, nast\u0119puje np. orgiastyczny taniec, pojawiaj\u0105 si\u0119 ludzie ze zwierz\u0119cymi g\u0142owami (orszak Dionizosa), upaprani krwi\u0105 wykonawcy i ich koszmarne okrycia oraz bia\u0142e schody. Lud wij\u0105cy si\u0119 jak w\u0119\u017ce i robaki niczym w narkotycznym transie, rozmaite poga\u0144skie rytua\u0142y, pirotechnika z wybuchem ognia itd., itd. Wszystkie te „atrakcje” nie wyja\u015bniaj\u0105 widzowi motywacji takich, a nie innych zachowa\u0144 postaci. \u0141\u0105cznie z bohaterem tytu\u0142owym, kt\u00f3ry chwilami sprawia wra\u017cenie zupe\u0142nie zagubionego w tym bieganiu po scenie, jakby kogo\u015b goni\u0142. Szkoda, bo Kr\u00f3l Roger Miko\u0142aja Zalasi\u0144skiego to wokalnie najlepsza rola.<\/p>\r\n

Soli\u015bci i ch\u00f3r podobno \u015bpiewaj\u0105 w j\u0119zyku polskim. Ale poza Miko\u0142ajem Zalasi\u0144skim w partii Kr\u00f3la Rogera, kt\u00f3rego prawie ka\u017cde s\u0142owo wybrzmiewa wyra\u017anie, sprawiaj\u0105 wra\u017cenie, jakby \u015bpiewali w jakim\u015b obcym j\u0119zyku. Pi\u0119kny sopran Olgi Pasiecznik porywa samym swoim brzmieniem, ale gdyby jeszcze mo\u017cna by\u0142o zrozumie\u0107 s\u0142owa… Mo\u017ce przyczyn\u0105 jest miejsce, w kt\u00f3rym stoi \u015bpiewaczka, czyli cz\u0119\u015bciowo w kulisie, cz\u0119\u015bciowo na proscenium, podpieraj\u0105c si\u0119 kul\u0105 (artystka niedawno z\u0142ama\u0142a nog\u0119, jej rol\u0119 na scenie markuje asystentka re\u017cysera). Kluczowa posta\u0107 w tej operze – Pasterz – jest zupe\u0142nie niezrozumia\u0142a. Will Hartmann w tej roli zdaje si\u0119 gra\u0107 kogo\u015b zupe\u0142nie innego. Poza tym brak mu, opr\u00f3cz przebicia g\u0142osowego, niezb\u0119dnej w tej w\u0142a\u015bnie roli ekspresji aktorskiej. Jak mam uwierzy\u0107, \u017ce poci\u0105gn\u0105\u0142 za sob\u0105 t\u0142umy, kiedy niczym specjalnym si\u0119 nie wyr\u00f3\u017cnia – ani siln\u0105 osobowo\u015bci\u0105, ani g\u0142osem, ani jego barw\u0105. Prawd\u0119 m\u00f3wi\u0105c, g\u0142osu Pasterza prawie wcale nie s\u0142ycha\u0107, nie przebija si\u0119 przez orkiestr\u0119 dynamicznie wybrzmiewaj\u0105c\u0105 pod batut\u0105 Jacka Kaspszyka. No i czy kto\u015b zrozumia\u0142, co \u015bpiewa\u0142 artysta? W\u0105tpi\u0119.<\/p>\r\n

Publiczno\u015b\u0107 siedzia\u0142a jak na tureckim kazaniu. Tym bardziej \u017ce stylistyka spektaklu jest wymieszana. Do\u015b\u0107 klarowny estetycznie i efektowny wizualnie pocz\u0105tek przechodzi – nie wiedzie\u0107 czemu – w co\u015b, co przypomina kiczowaty horror bryzgaj\u0105cy krwi\u0105. W pami\u0119ci pozostaj\u0105 bia\u0142e schody, czarny ch\u00f3r i czerwie\u0144. Do tego dochodzi marne, tr\u0105c\u0105ce myszk\u0105 libretto Jaros\u0142awa Iwaszkiewicza, pisane wesp\u00f3\u0142 z Karolem Szymanowskim. Bardzo ju\u017c dzi\u015b anachroniczne. Na plus trzeba policzy\u0107 re\u017cyserowi, \u017ce nie epatowa\u0142 klimatami homoseksualnymi, co re\u017cyserzy cz\u0119sto eksponuj\u0105 w tej operze.
C\u00f3\u017c takiego zadecydowa\u0142o, \u017ce w\u0142a\u015bnie „Kr\u00f3la Rogera” wybrano na inauguracj\u0119? W\u0142a\u015bciwie poza nazwiskiem kompozytora nic nie m\u00f3wi on o Polsce, o naszej kulturze, tradycji, o naszej wierze. Warto\u015b\u0107 muzyki jest tutaj oczywi\u015bcie niepodwa\u017calna, tyle tylko, \u017ce nie ma nic wsp\u00f3lnego z polsk\u0105 tradycj\u0105, obyczajowo\u015bci\u0105, wiar\u0105 itd. W libretcie ani jeden element, w\u0105tek, posta\u0107 czy cho\u0107by s\u0142owo nie ma jakiegokolwiek zwi\u0105zku z polsko\u015bci\u0105. Spos\u00f3b inscenizacji te\u017c nie wnosi cho\u0107 najmniejszego klimatu z ducha polskiego.<\/p>\r\n

Je\u015bli ju\u017c jaka\u015b pozycja z repertuaru Opery Narodowej mia\u0142a otwiera\u0107 nasz\u0105 prezydencj\u0119 w UE, to niepor\u00f3wnanie bardziej widzia\u0142abym tu autorski balet Krzysztofa Pastora „I przejd\u0105 deszcze” z przepi\u0119kn\u0105, g\u0142\u0119bok\u0105 muzyk\u0105, kt\u00f3rej fragmenty maj\u0105 form\u0119 wr\u0119cz artystycznej modlitwy. Autor muzyki, najwybitniejszy wsp\u00f3\u0142czesny polski kompozytor, Miko\u0142aj G\u00f3recki zmar\u0142 kr\u00f3tko przed premier\u0105. Balet Krzysztofa Pastora poprzez delikatn\u0105, poetyck\u0105 metafor\u0119 ukazuje dramatyczne losy Polski walcz\u0105cej ze zniewoleniem na przestrzeni kilkudziesi\u0119ciu lat. Katalog warto\u015bci, na kt\u00f3rych opiera si\u0119 ten balet, harmonijnie \u0142\u0105czy si\u0119 z muzyk\u0105, w kt\u00f3rej znajdujemy zar\u00f3wno odniesienia religijne, jak i elementy wywodz\u0105ce si\u0119 z polskiej tradycji.<\/p>\r\n

To wa\u017cny, znakomity artystycznie, bardzo pi\u0119kny poetycki spektakl nasycony polsko\u015bci\u0105, z przes\u0142aniem utrzymanym w duchu chrze\u015bcija\u0144skim. A wi\u0119c takim, w kt\u00f3rym zakorzenione s\u0105 kultura i ca\u0142a cywilizacja europejska. To jest w\u0142a\u015bnie nasz wsp\u00f3lny fundament, \u0142\u0105cznik. Jak\u017ce istotne, by dzi\u015b o tym przypomina\u0107. Dlaczego wi\u0119c nie wybrano tego spektaklu? Poprawno\u015b\u0107 polityczna?<\/p>\r\n

Temida Stankiewicz-Podhorecka<\/em><\/strong><\/p>\r\n

\r\n

„Kr\u00f3l Roger” – opera Karola Szymanowskiego, libretto Jaros\u0142aw Iwaszkiewicz i Karol Szymanowski, dyr. Jacek Kaspszyk, re\u017c. David Pountney, scenog. Raimund Bauer, kost. Marie-Jeanne Lecca, Ch\u00f3r i Orkiestra Teatru Wielkiego – Opery Narodowej.
„I przejd\u0105 deszcze” – balet Krzysztofa Pastora, muzyka Henryk Miko\u0142aj G\u00f3recki.
Obydwa spektakle s\u0105 w repertuarze Teatru Wielkiego – Opery Narodowej, Warszawa.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Przeciera\u0142am oczy ze zdumienia, kiedy z ust pos\u0142anki PO Iwony \u015aledzi\u0144skiej-Katarasi\u0144skiej us\u0142ysza\u0142am hymn pochwalny na temat polskiej premiery „Kr\u00f3la Rogera”. W os\u0142upienie bowiem wprawi\u0142o mnie to, co zobaczy\u0142am na scenie Teatru Wielkiego – Opery Narodowej, a co mia\u0142o jakoby reprezentowa\u0107 polsk\u0105 kultur\u0119 na inauguracji naszej prezydencji w Unii Europejskiej. Ciekawe, komu przyszed\u0142 do g\u0142owy \u00f3w […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[8],"tags":[65,23,98,97],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/40713"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=40713"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/40713\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=40713"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=40713"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=40713"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}