{"id":40525,"date":"2011-07-10T13:30:00","date_gmt":"2011-07-10T18:30:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=40525"},"modified":"2011-07-10T10:34:06","modified_gmt":"2011-07-10T15:34:06","slug":"korzen-korzeni-rozmowa-z-wojciechem-wenclem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=40525","title":{"rendered":"Korze\u0144 korzeni – rozmowa z Wojciechem Wenclem<\/em>"},"content":{"rendered":"

Piszemy o tym z wielk\u0105 rado\u015bci\u0105 – poezja Wojciecha Wencla zosta\u0142a nominowana do nagrody im. J\u00f3zefa Mackiewicza. Poeta udzieli\u0142 nam kr\u00f3tkiego wywiadu, kt\u00f3ry mamy pa\u0144stwu zaszczyt przedstawi\u0107.<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Portal ARCANA: Pa\u0144ski tomik poezji \u201eDe profundis\u201d\u00a0w\u0142a\u015bnie otrzyma\u0142 nominacj\u0119 do Nagrody im. J\u00f3zefa Mackiewicza. To w\u0142a\u015bciwie laur dla pisarzy wykluczonych, reprezentant\u00f3w jakby narodu podziemnego. Czuje si\u0119 Pan poet\u0105 wykluczonym?<\/strong><\/p>\r\n

Wojciech Wencel: P<\/strong>rzede wszystkim jest mi bardzo mi\u0142o, \u017ce te wiersze zosta\u0142y dostrze\u017cone. Zw\u0142aszcza, \u017ce jury sk\u0142ada si\u0119 z ludzi, kt\u00f3rych wyj\u0105tkowo ceni\u0119. Po likwidatorskim tek\u015bcie Andrzeja Horuba\u0142y, kt\u00f3ry ukaza\u0142 si\u0119 w \u201eRzeczpospolitej\u201d, ta nominacja nie by\u0142a oczywista. A co do mojego wykluczenia z g\u0142\u00f3wnego nurtu \u017cycia literackiego, jest ono faktem, ale trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce ja to wykluczenie wybra\u0142em. Pisz\u0105c to, co pisz\u0119, i przyznaj\u0105c si\u0119 do wykl\u0119tego systemu warto\u015bci, mia\u0142em \u015bwiadomo\u015b\u0107 konsekwencji. Dlatego nie czuj\u0119 \u017calu, nie mam pretensji do nikogo. Przeciwnie, jestem dumny, \u017ce mog\u0119 reprezentowa\u0107 \u201enar\u00f3d podziemny\u201d, o kt\u00f3rym Pan m\u00f3wi. Kategoria podziemia zawsze by\u0142a zreszt\u0105 obecna w mojej tw\u00f3rczo\u015bci. \u0179ywe chrze\u015bcija\u0144stwo jest podziemne i Polska, w wymiarze wiecznym, jest podziemna, \u0142\u0105cz\u0105ca wysi\u0142ek wszystkich pokole\u0144. \u201eNie ma zbawienia jak tylko przez ziemi\u0119\u201d – pisa\u0142em w dawnym wierszu. Prawda, pi\u0119kno, mi\u0142o\u015b\u0107, wiara – wszystko to dojrzewa bardzo powoli, w utajeniu, pod skorup\u0105 tego \u015bwiata. Chrystus to dla mnie \u201eKorze\u0144 korzeni\u201d, z kt\u00f3rego wyrastaj\u0105 nasze najlepsze cechy. Bardzo bliska jest mi te\u017c \u015bwiadomo\u015b\u0107 Marii Fieldorf-Czarskiej, c\u00f3rki gen. \u201eNila\u201d, kt\u00f3ra do ko\u0144ca \u017cycia powtarza\u0142a: \u201eMoj\u0105 ojczyzn\u0105 jest Polska podziemna\u201d.<\/p>\r\n

Portal ARCANA:\u00a0Mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107 u Pana pewn\u0105 oszcz\u0119dno\u015b\u0107 \u015brodk\u00f3w, dosadno\u015b\u0107 w ukazywaniu okrucie\u0144stwa (np. na Polakach w czasie rzezi wo\u0142y\u0144skiej), potrafi Pan zamkn\u0105\u0107 tragedi\u0119 narodow\u0105 w jednym ma\u0142ym wierszu… Czy s\u0142usznie mo\u017cemy tu dostrzec poetyk\u0119 Zbigniewa Herberta? Jakie jest Pana stosunek do niego?<\/strong><\/p>\r\n

Wojciech Wencel: <\/strong>My\u015bl\u0119, \u017ce te wiersze nosz\u0105 wyra\u017ane pi\u0119tno autorskie, cho\u0107 s\u0105 r\u00f3wnie\u017c dialogiem z dawnymi poetami. Poetycki esencjonalizm w m\u00f3wieniu o Polsce to domena Herberta, ale tak\u017ce np. Jana Polkowskiego czy Jaros\u0142awa Marka Rymkiewicza. Herbert jest dzi\u015b oczywi\u015bcie najwa\u017cniejszym dla mnie poet\u0105 wsp\u00f3\u0142czesnym, prorokiem naszych czas\u00f3w, zar\u00f3wno dzi\u0119ki poezji, jak i postawie obywatelskiej. Od fascynacji jego tw\u00f3rczo\u015bci\u0105 zaczyna\u0142em i po latach wracam do punktu wyj\u015bcia. A precyzyjne obrazy okrucie\u0144stwa s\u0105 konieczne, \u017ceby ods\u0142oni\u0107 istot\u0119 polsko\u015bci, czyli krucho\u015b\u0107, w kt\u00f3rej drzemie ogromna moc ducha.<\/p>\r\n

Portal ARCANA:\u00a0Polityk i wielu Polak\u00f3w za nim, mo\u017ce dzi\u015b pisa\u0107, \u017ce \u201epolsko\u015b\u0107 to nienormalno\u015b\u0107\u201d, \u017ce to brzemi\u0119, \u201ekt\u00f3rego nie maj\u0105 ochoty d\u017awiga\u0107\u201d. Pan za\u015b pisze: \u201eim bardziej bezsensowny tw\u00f3j zgon si\u0119 wydaje tym gor\u0119tsze sk\u0142adaj dzi\u0119ki \u017ce jeste\u015b Polakiem\u201d.\u00a0Jakby Pan scharakteryzowa\u0142 ten straszny rozd\u017awi\u0119k mi\u0119dzy Polakami?<\/strong><\/p>\r\n

Wojciech Wencel: <\/strong>S\u0105dz\u0119, \u017ce ludziom, kt\u00f3rych interesuje wy\u0142\u0105cznie wygoda i bogacenie si\u0119, Polska musi si\u0119 wydawa\u0107 nienormalna. By\u0142oby dziwne, gdyby twierdzili inaczej, bo w ich horyzontach mie\u015bci si\u0119 wy\u0142\u0105cznie zwierz\u0119ca wegetacja. Dla mnie nie s\u0105 oni narodem, lecz mas\u0105. Maj\u0105 tylko wpisane do paszportu polskie obywatelstwo. Z drugiej strony istnieje bardzo \u015bwiadomy, kilkumilionowy nar\u00f3d, dla kt\u00f3rego polski los nie jest przekl\u0119ty, lecz b\u0142ogos\u0142awiony przez sw\u00f3j zwi\u0105zek z ofiar\u0105 Chrystusa albo po prostu jako szko\u0142a charakter\u00f3w, machina t\u0142ocz\u0105ca – jak wino – najczystsz\u0105 wewn\u0119trzn\u0105 wolno\u015b\u0107. Ten rozd\u017awi\u0119k jest naturalny i istnia\u0142 zawsze. W pocz\u0105tkach sowieckiej okupacji te\u017c by\u0142y masy w g\u0142\u00f3wnym nurcie i patrioci w lasach albo – jak Herbert – na marginesie oficjalnej kultury.<\/p>\r\n

Portal ARCANA:\u00a0Podobno poezja, je\u015bli gdzie\u015b si\u0119 jeszcze trzyma we wsp\u00f3\u0142czesnej literaturze, to w\u0142a\u015bnie w Polsce. Akurat w \u201eDe profundis\u201d\u00a0Autor jest kronikarzem tragicznych polskich dziej\u00f3w. Widzi Pan t\u0119 nasz\u0105 polsko\u015b\u0107 poza romantycznym tragizmem naszych dziej\u00f3w?<\/strong><\/p>\r\n

Wojciech Wencel: <\/strong>Jako poet\u0119 interesuje mnie polska dusza, kt\u00f3ra jest romantyczna i g\u0142\u0119boko osadzona w historii, ale te\u017c w codziennym \u017cyciu na prowincji, pejza\u017cu za oknem. \u201eDe profundis\u201d to nie jaka\u015b liryka tematyczna, ewenement w mojej tw\u00f3rczo\u015bci, ale jej konsekwentna cz\u0119\u015b\u0107. Polsko\u015b\u0107 i chrze\u015bcija\u0144skie \u017cycie, mi\u0142o\u015b\u0107, rodzina, natura – to wszystko \u0142\u0105czy si\u0119 w mikrokosmos. \u0179ycie generalnie jest takie jak historia Polski – trudne, bolesne, przepe\u0142nione wysi\u0142kiem tw\u00f3rczo\u015bci, ale w\u0142a\u015bnie dlatego g\u0142\u0119bokie i daj\u0105ce poczucie spe\u0142nienia.<\/p>\r\n

Portal ARCANA:\u00a0I musimy zada\u0107 jeszcze jedno pytanie. O Smole\u0144sk. W tym wyj\u0105tkowym wierszu faktycznie pisanym \u201ew godzin\u0119 \u015bmierci\u201d\u00a0widzi Pan sens tego co si\u0119 sta\u0142o. Wielu rodak\u00f3w wci\u0105\u017c odczuwa b\u00f3l po stracie z 10 kwietnia. W jaki spos\u00f3b Polacy mog\u0105 dozna\u0107 katharsis po tym narodowym dramacie?<\/strong><\/p>\r\n

Wojciech Wencel: <\/strong>Nie chc\u0119 m\u00f3wi\u0107 za innych, ale przede mn\u0105 Smole\u0144sk otworzy\u0142 groby historii. Ukaza\u0142 g\u0142\u0119boko ludzkie oblicze dawnych bohater\u00f3w, ich krucho\u015b\u0107, pragnienie mi\u0142o\u015bci, wiar\u0119. Zobaczy\u0142em ich w blasku \u015bwiecy, pod ziemi\u0105, przepe\u0142nionych Bo\u017cym pokojem. To do\u015bwiadczenie w jakiej\u015b mierze oczy\u015bci\u0142o mnie z trywializm\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesnej kultury, konsumpcji, po\u017c\u0105dania natychmiastowych sukces\u00f3w. Zrozumia\u0142em, \u017ce tak\u017ce dzi\u015b mo\u017cna \u017cy\u0107 jak oni, powoli tworz\u0105c co\u015b trudnego, niepopularnego, szukaj\u0105c nadziei jedynie w tym nik\u0142ym blasku \u015bwiecy. Ka\u017cdego dnia wystawia\u0107 na \u015bmier\u0107 sw\u00f3j egoizm, modli\u0107 si\u0119, przekracza\u0107 siebie. Nie zawsze mi to wychodzi, ale to dobra recepta na szcz\u0119\u015bcie.<\/p>\r\n

Rozmawia\u0142: Jakub Maciejewski
Wsp\u00f3\u0142praca: Ewa Maciejewska<\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Piszemy o tym z wielk\u0105 rado\u015bci\u0105 – poezja Wojciecha Wencla zosta\u0142a nominowana do nagrody im. J\u00f3zefa Mackiewicza. Poeta udzieli\u0142 nam kr\u00f3tkiego wywiadu, kt\u00f3ry mamy pa\u0144stwu zaszczyt przedstawi\u0107. Portal ARCANA: Pa\u0144ski tomik poezji \u201eDe profundis\u201d\u00a0w\u0142a\u015bnie otrzyma\u0142 nominacj\u0119 do Nagrody im. J\u00f3zefa Mackiewicza. To w\u0142a\u015bciwie laur dla pisarzy wykluczonych, reprezentant\u00f3w jakby narodu podziemnego. Czuje si\u0119 Pan poet\u0105 […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[98],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/40525"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=40525"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/40525\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=40525"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=40525"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=40525"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}